III SA/Wa 33/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-04-29
NSApodatkoweWysokawsa
odpowiedzialność członka zarząduzaległości podatkowedoręczenie decyzjiOrdynacja podatkowaspółka z o.o.postępowanie egzekucyjnebezskuteczność egzekucjisąd administracyjny

WSA uchylił decyzję o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z powodu nieskutecznego doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe spółce.

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki. Skarżąca zarzuciła organom podatkowym m.in. brak skutecznego doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe spółce, co stanowiło podstawę do orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej. Sąd administracyjny uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że w aktach sprawy brak jest dowodu skutecznego doręczenia decyzji spółce, co czyni postępowanie w sprawie odpowiedzialności członka zarządu bezzasadnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako członka zarządu spółki "A." sp. z o.o. za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. Kluczowym zarzutem podniesionym przez skarżącą, a następnie uznanym przez Sąd, było nieskuteczne doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe spółce. Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2004 r. spółce, co jest warunkiem koniecznym do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Sąd uznał, że próba doręczenia zastępczego, opisana w piśmie organu, nie spełniła wymogów określonych w art. 150 Ordynacji podatkowej, w szczególności nie wykazano dwukrotnego awizowania przesyłki. Wobec braku skutecznego doręczenia decyzji ustalającej zaległość podatkową spółce, Sąd uznał, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu było wadliwe i uchylił zaskarżoną decyzję. Dodatkowo, Sąd wskazał na wadliwość postępowania organów podatkowych polegającą na nieobjęciu postępowaniem wszystkich osób mogących ponosić odpowiedzialność, zgodnie z uchwałą NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak jest dowodu skutecznego doręczenia decyzji spółce, ponieważ próba doręczenia zastępczego nie spełniła wymogów prawnych (brak dowodu dwukrotnego awizowania).

Uzasadnienie

Sąd stwierdził brak w aktach sprawy dowodu doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe spółce. Notatka organu o próbie doręczenia nie zastępuje dowodu doręczenia, a próba doręczenia zastępczego nie spełniła wymogów art. 150 Ordynacji podatkowej, w szczególności nie wykazano dwukrotnego awizowania przesyłki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.

O.p. art. 108 § 2

Ordynacja podatkowa

Decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może być wydana przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej.

Pomocnicze

O.p. art. 150 § 1a

Ordynacja podatkowa

Warunkiem uznania, że pismo zostało doręczone w trybie art. 150 O.p. jest dwukrotne awizowanie przesyłki.

O.p. art. 118 § 1

Ordynacja podatkowa

Nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.

Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 1 § 86

Do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodu skutecznego doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe spółce. Niespełnienie wymogów doręczenia zastępczego zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów podatkowych dotyczące bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Argumenty organów podatkowych dotyczące braku wskazania przez skarżącą majątku spółki. Argumenty organów podatkowych dotyczące przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Godne uwagi sformułowania

nie doręczenie tej decyzji czyni niezasadnym postępowanie w sprawie odpowiedzialności osób trzecich nie ma dowodu doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2004 r. Spółce z o.o. A. próba doręczenia zastępczego, opisana w piśmie organu, nie spełniła wymogów określonych w art. 150 Ordynacji podatkowej, w szczególności nie wykazano dwukrotnego awizowania przesyłki.

Skład orzekający

Barbara Kołodziejczak-Osetek

przewodniczący

Jolanta Sokołowska

sprawozdawca

Anna Wesołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność doręczeń w postępowaniu podatkowym, w szczególności doręczenia zastępczego, oraz konsekwencje braku skutecznego doręczenia dla postępowań w sprawie odpowiedzialności osób trzecich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów doręczenia w aktach sprawy i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe znaczenie ma prawidłowość procedury doręczeń w postępowaniu podatkowym i jakie mogą być tego konsekwencje dla odpowiedzialności członków zarządu. Jest to ważna lekcja dla praktyków.

Brak dowodu doręczenia decyzji podatkowej to klucz do uchylenia odpowiedzialności członka zarządu!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 33/09 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Wesołowska
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący/
Jolanta Sokołowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 116 par. 1, art. 150
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz K. M. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. – po ponownym rozpoznaniu sprawy – Naczelnik Urzędu Skarbowego W. orzekł o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej – K. M. jako członka zarządu "A." sp. z o.o. (dalej: Spółka) za zaległości Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r.
Wskazał, iż w sprawie ma zastosowanie art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r., zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.
Zgodnie z danymi zawartymi w rejestrze handlowym w okresie, którego dotyczy przedmiotowa zaległość podatkowa Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu Spółki.
Organ stwierdził, iż prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Spółki, które okazało się bezskuteczne. Spółka nie posiadała zarejestrowanych pojazdów samochodowych, nie uzyskano odpowiedzi odnośnie wskazania składników majątkowych od władz Spółki, efektu nie przyniosło też zajęcie rachunku bankowego. Reporty poborców skarbowych potwierdzają, że Spółka nie prowadzi działalności pod adresem zgłoszonym do Urzędu Skarbowego. Również z akt podatkowych wynika, iż Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej.
Organ wystąpił również do Naczelników Urzędów Skarbowych z prośbą o pomoc w uzyskaniu informacji o zakresie posiadania przez Spółkę majątku ruchomego i nieruchomego, sprzedaży lub prób sprzedaży majątku, prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej lub składania deklaracji podatkowych,
Sygn. akt III SA/Wa 33/09
znanym urzędom informacji o rachunkach bankowych Spółki oraz wszelkich jej adresów. Nie uzyskano w tej materii żadnych odpowiedzi.
W efekcie powyższego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. stwierdził bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec Spółki.
W toku postępowania Skarżąca nie wykazała żadnego majątku Spółki, który pozwoliłby zaspokoić wierzyciela a także nie wykazała przesłanek egzoneracyjnych, które zgodnie z art. 116 O.p. uwalniałyby ją od odpowiedzialności za zaległości Spółki powstałe w czasie pełnienia funkcji członka zarządu.
Za niezasadne organ podatkowy uznał jednocześnie zastrzeżenia Skarżącej dotyczące prawidłowości przeprowadzenia przez organ postępowania w zakresie zbierania informacji o posiadanym przez Spółkę majątku.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca zarzuciła jej naruszenie:
- art. 108 § 2 pkt 2a i § 3 O.p. poprzez wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej bez podstawy prawnej wobec braku potwierdzenia doręczenia decyzji z dnia 30 lipca 2004 r. określającej Spółce zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. będącej podstawą odpowiedzialności Skarżącej, a także wobec wszczęcia egzekucji wobec osoby trzeciej w sytuacji, gdy nie zaszła bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki;
- art. 116 § 1 i § 1 pkt 1 lit. b) O.p. wobec nie wystąpienia przesłanki bezskuteczności egzekucji z całego majątku Spółki, wystąpienia poważnych wątpliwości, że nie zostały wyczerpane wszelkie sposoby egzekucji, wszczęcia postępowania przed wydaniem postanowienia o bezskuteczności egzekucji, a także braku winy Skarżącej w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania układowego;
- art. 120, art. 121, art. 122 oraz art. 210 § 4 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez nie dokonanie należytych ustaleń, nie podjęcie szerszych działań w celu wykazania, że Spółka trwale nie prowadzi działalności i nie posiada żadnego majątku, nie ustosunkowanie się w decyzji do wszystkich zarzutów strony i dowodów, z których wynika, że Spółka od 2004 r. posiada nowego właściciela i zarząd, który jest odpowiedzialny za dokonywanie zmian w ewidencjach i posiada wiedzę na temat
Sygn. akt III SA/Wa 33/09
statusu Spółki, w tym jej aktualnego majątku;
- art. 187 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, gdyż organ pierwszej instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, mającego znaczenie dla ustalenia przesłanek odpowiedzialności Skarżącej i dokonał błędnej oceny materiału, którym dysponował;
- art. 180 i art. 188 O.p. poprzez bezpodstawne nieuwzględnienie wniosków dowodowych Skarżącej w sprawie wystąpienia do nowego zarządu Spółki w celu ustalenia, czy prowadzi ona działalność gospodarczą, jaki jest jej aktualny majątek i gdzie się on znajduje;
- art. 191 O.p. – gdyż ustalenia organu mają charakter dowolny i przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów, a rozstrzygnięcie oparto na domniemaniach;
- art. 118 § 1 O.p. wobec przedawnienia prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, gdyż decyzję doręczono [...] grudnia 2007 r. a więc po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2007 r. W uzasadnieniu powołał się na art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 108 § 2 pkt 2 lit. b oraz art. 116 § 1 O.p. Wskazał, że w postępowaniu o orzeczeniu o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania Spółki obowiązkiem organu jest ustalenie, że na Spółce ciąży zobowiązanie podatkowe, że powstało ono w czasie, gdy osoba trzecia, na którą ma być przeniesiona odpowiedzialność była członkiem zarządu i że decyzja określająca zaległość podatkową została doręczona podatnikowi przed dniem wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na członka zarządu.
Podstawową przesłanką, bez spełnienia której nie jest możliwe wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest istnienie po stronie Spółki zaległości podatkowej wynikającej z wydanej przez organ podatkowy decyzji, która została doręczona przed wydaniem decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
Sygn. akt III SA/Wa 33/09
Dyrektor Izby Skarbowej obowiązany jest w postępowaniu odwoławczym dotyczącym orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej skontrolować prawidłowość doręczenia decyzji, którą określono Spółce zaległość podatkową. W tym zakresie organ uznał, iż decyzja określająca zaległość Spółki została jej doręczona. Wynika to ze znajdującego się w aktach pisma Urzędu Kontroli Skarbowej w W. informującego Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o przesłaniu decyzji na adres drugiego członka zarządu Spółki – która to decyzja pomimo dwukrotnego awizowania nie została podjęta przez adresata.
Dalej organ wskazał, że Skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania, że w okresie powstania zobowiązania w podatku dochodowym za 2001 r. pełniła funkcję członka zarządu Spółki.
Niespornym jest też to, że organ podatkowy pierwszej instancji szukał możliwości zaspokojenia wierzytelności Skarbu Państwa z majątku Spółki w związku z czym podjął działania mające na celu ustalenie jej majątku jak i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Próbował zająć rachunek bankowy Spółki (próba nieudana z uwagi na brak środków na rachunku), zwrócił się do drugiego członka zarządu (W. K.) o wskazanie składników majątkowych Spółki i miejsca ich położenia, wystąpił do Urzędu Wojewódzkiego o podanie informacji, czy Spółka jest posiadaczem środków transportu. Ponadto poborca skarbowy nie mógł przeprowadzić czynności egzekucyjnych wobec Spółki, gdyż nie miał możliwości jej zlokalizowania. Wystąpiono również do Naczelników Urzędów Skarbowych o podanie, czy Spółka posiada jakikolwiek majątek i prowadzi działalność gospodarczą. Żaden z urzędów nie potwierdził, że Spółka działa na jego terenie. W trakcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości Spółki dokonano też zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelności kilkunastu banków – żaden z nich nie potwierdził, aby Spółka była jego klientem.
W związku z powyższym w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. w sprawie wystąpiła przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki.
Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem Skarżącej, że wystarczającą przesłanką do uwolnienia się od odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki może być wyłącznie powołanie się przez osobę trzecią, wobec której
Sygn. akt III SA/Wa 33/09
toczy się postępowanie, iż wiedzę tę posiada obecny członek zarządu. Z treści przepisu art. 116 § 1 pkt 2 O.p. wynika bowiem jednoznacznie, że członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności jeżeli wskaże majątek, z którego egzekucja jest możliwa. Takiego majątku Skarżąca nie wskazała.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nieprzekonywujący jest również podnoszony przez Skarżącą zarzut, że przesłuchanie jako świadka aktualnego członka zarządu Spółki Z. S. doprowadziłoby do ustalenia obecnego jej majątku, a tym samym pozwoliłoby na prowadzenie skutecznej egzekucji. Ze znajdującego się aktach sprawy bilansu za 2000 rok wynika bowiem jednoznacznie, że Spółka posiadała majątek trwały o wartości tylko 4.282,20 zł, a zobowiązania finansowe Spółki przekraczały jej majątek i spółka zamknęła rok podatkowy stratą.
Organ podatkowy podjął działania mające na celu ustalenie, czy i gdzie Spółka prowadzi działalność. Potwierdzają to wystąpienia do Urzędów Skarbowych oraz znajdujące się w aktach sprawy informacje uzyskane z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 26 kwietnia 2007 r. Na podstawie załączonych do akt dokumentów uzyskanych z Sądu Rejonowego [...] w W. Sąd Gospodarczy Krajowy Rejestr Sądowy wynika również, że Skarżąca zbyła swoje udziały w Spółce w dniu [...] czerwca 2004 r., czyli na trzy tygodnie przed zakończeniem kontroli prowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w W. w tej Spółce, co uzasadnia tezę, że w ten sposób chciała uwolnić się od konieczności zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r.
Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że Skarżąca nie wykazała majątku Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja, a jedynie negowała ustalenia organu pierwszej instancji zachowując przy tym bierną postawę i nie wskazując nawet jakie mienie Spółka posiadała w momencie sprzedaży udziałów. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Spółka trwale zaprzestała płacenia długów już w 2000 r. i wtedy też powinna złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego.
Organ odwoławczy za niezasadną uznał także argumentację Skarżącej, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2007 r. została wydana z naruszeniem art. 118 § 1 O.p. Przepis ten w
Sygn. akt III SA/Wa 33/09
brzmieniu obowiązującym w 2002 r. stanowił, że nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. przypadał 1 kwietnia 2002 r. W niniejszej sprawie pięcioletni termin prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej liczyć należało zatem od 1 stycznia 2003 r., bowiem zaległość podatkowa powstała z dniem [...] kwietnia 2002 r. Tak liczony termin upłynął z dniem 31 grudnia 2007 r. Zaskarżona decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wydana więc została z zachowaniem terminu określonego w art. 118 § 1 O.p.
Na powyższą decyzję Skarżąca złożyła skargę zarzucając jej naruszenie art. 108 § 2 pkt 2a i § 3, art. 116 § 1 pkt 1 lit. b, art. 120, art. 121, art. 122, art. 210 § 4, art. 187, art. 180, art. 188, art. 191 oraz art. 118 § 1 O.p. Podtrzymała treść zarzutów prezentowaną w odwołaniu oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie Skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji błędnie ustalił, iż decyzja określająca zaległość podatkową Spółki została jej skutecznie doręczona. Wobec braku skutecznego doręczenia tej decyzji brak jest podstaw do orzekania o odpowiedzialności Skarżącej za zaległości Spółki. Tymczasem organ orzekł o odpowiedzialności bez posiadania dowodu doręczenia decyzji Spółce. W aktach sprawy brakuje oryginału zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji oraz koperty. Nie można zatem stwierdzić, czy decyzja została skutecznie doręczona. Organy dysponują jedynie pismem Urzędu Kontroli Skarbowej informującym o podjętej próbie doręczenia decyzji. Pismo to nie stanowi jednakże dowodu doręczenia decyzji wymiarowej do Spółki i nie zastępuje ono zwrotnego potwierdzenia odbioru.
Postępowanie organów podatkowych w zakresie procedury doręczenia decyzji wymiarowej Spółce stanowi przykład rażącego naruszenia prawa co powoduje bezwzględną nieważność wydanych w sprawie decyzji.
Ponadto w ocenie Skarżącej decyzja wymiarowa została skierowana na błędny adres. Przesłano ją bowiem na adres W. K., a nie na adres siedziby Spółki.
Sygn. akt III SA/Wa 33/09
Dalej Skarżąca stwierdziła, iż organy powinny w toku postępowania przesłuchać w charakterze świadka Pana Z. S. Był on bowiem właścicielem wszystkich udziałów w Spółce oraz jednoosobowym zarządem. Tymczasem organy odmówiły jego przesłuchania z góry uznając je za bezwartościowe. Nie podały jednocześnie przyczyn pominięcia przeprowadzenia dowodu ważnego dla Skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie przede wszystkim należy udzielić odpowiedzi na pytanie, czy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2004 r. określająca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. na rzecz Spółki z o.o. A. została jej doręczona. Jak bowiem wynika z art. 108 § 2 pkt 1 lit. a O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2001 r, nie doręczenie tej decyzji czyni niezasadnym postępowanie w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania Spółki z o.o. A. Przepis ten stanowił, iż decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może być wydana przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej.
Celem wyjaśnienia należy dodać, iż stosowanie w niniejszej sprawie art. 108 § 2 pkt 1 lit. a O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2001 r. wynika z art. 1 pkt 86 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387, dalej zwana: "ustawa zmieniająca"), który stanowi, iż do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Wprawdzie cytowany przepis posługuje się terminem "zaległości podatkowe" nie ma to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Do dnia 1 stycznia 2003 r. art. 21 § 3 stanowił o określeniu przez organy podatkowe zaległości podatkowej, natomiast po tej dacie przepis ten stanowi o określeniu wysokości zobowiązania podatkowego (zamiana
Sygn. akt III SA/Wa 33/09
wprowadzona art. 1 pkt 12 ustawy zmieniającej), jednakże z art. 51 § 1 O.p. wprost wynika, że zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie płatności.
W aktach podatkowych niniejszej sprawy nie ma dowodu doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2004 r. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. Spółce z o.o. A. W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] września 2004 r., które zawiera informację o wysłaniu tej decyzji na adres wskazany przez W. K. – drugiego członka zarządu Spółki, w dniu [...] lipca 2004 r. oraz o tym, że pomimo dwukrotnego awizowania przesyłka nie została odebrana. Zdaniem organu odwoławczego pismo to zaświadcza, iż decyzja została skutecznie doręczona. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podał, że pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. poinformował, iż w zarchiwizowanych aktach kontroli nie ma oryginału koperty, w której przesłano ww. decyzję i przesłał potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. Według Dyrektora Izby Skarbowej z dokumentów tych niezbicie wynika, że decyzja została doręczona w trybie art. 150 O.p.
W aktach podatkowych jest potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia potwierdzenia odbioru, z której wynika, że przesyłka zwierająca decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] była awizowana w dniu [...] sierpnia 2004 r. Na tym potwierdzeniu odbioru nie ma żadnej informacji dotyczącej awizowania przesyłki po raz drugi. Natomiast warunkiem uznania, że pismo zostało doręczone w trybie art. 150 O.p. jest dwukrotne awizowanie przesyłki.
Zgodnie z art. 150 § 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. § 1a art. 150 stanowi, iż adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Z kolei z § 2 art. 150 wynika, że zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej
Sygn. akt III SA/Wa 33/09
skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Zatem spełnienie wszystkich przesłanek przytoczonego przepisu uprawnia do stwierdzenia, że pismo zostało skutecznie doręczone w trybie zastępczym.
Jak już wykazano, nie ma dowodu na to, iż przy doręczaniu decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. zostały spełnione przesłanki określone w art. 150 O. p. (brak dowodu, nawet potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii, o dwukrotnym awizowaniu przesyłki zawierającej decyzję), tym samym twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej, iż kserokopia potwierdzenia odbioru zaświadcza o doręczeniu decyzji w trybie tego przepisu jest nieuprawnione.
Należy zgodzić się ze Skarżącą, że notatka organu o sposobie doręczenia decyzji nie zastępuje dowodu jej doręczenia. O doręczeniu decyzji, w przypadku doręczania jej przez pocztę, zaświadcza dowód doręczenia wystawiony przez pocztę. Potwierdzenie odbioru ma przymiot dokumentu urzędowego, który korzysta z domniemania prawdziwości, a jego obalenie wymaga przeciwdowodu. Doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną wywołująca określone skutki prawne, dlatego potwierdzenie jej doręczenia powinno wynikać wprost ze źródła, tj. dokumentu bezpośredniego, a nie z dowodu pośredniego jakim jest notatka urzędowa na temat informacji wynikających z potwierdzenia odbioru. Jeśli notatki tej nie można zweryfikować ze źródłem dowodowym, wówczas nie można jej przypisać mocy dowodowej.
Skoro zatem organy podatkowe nie dysponują dokumentem urzędowym zaświadczającym o doręczeniu decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2004 r., należy przyjąć, iż decyzja ta nie weszła do obrotu prawnego, a to oznacza, iż nie mogła być wydana decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, czyli o odpowiedzialności Skarżącej. Wobec nie wprowadzenia do obrotu prawnego ww. decyzji niezasadne jest rozważanie, czy została ona skierowana na właściwy adres, na co wskazuje w skardze Skarżąca.
Sygn. akt III SA/Wa 33/09
Skoro jak już wywiedziono, w niniejszej sprawie nie mogła być wydana decyzja o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej to również niecelowe jest prowadzenie rozważań na temat prawidłowości prowadzonego w niej postępowania.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi, według których organ dopuścił się rażącego naruszenia wymienionych w niej przepisów prawa, w szczególności art. 108 § 2 pkt 1 lit. a O.p. Zdaniem Sądu, organy podatkowe dopuściły się naruszenia tego przepisu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Naruszyły tez art. 191 w związku z art. 150 O.p. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Dodać jedynie należy, że w uchwale z dnia 9 marca 2009 r. sygn. akt I FPS 4/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 116 § 1 O.p. nakłada na organ podatkowy obowiązek prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. W niniejszej sprawie organ podatkowy nie objął tym postępowaniem drugiego członka zarządu W. K., więc postępowanie to było wadliwe również i z tej przyczyny.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI