III SA/Wa 3262/08

III SA/Wa 3262/08 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Nasierowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Opłata targowa
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 101 ust. 1,
Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 par. 1 pkt 6,  art. 53 par. 2,  art. 54 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 63 par. 3,  art. 64 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, , po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. i R. T. na uchwałę Rady Miejskiej w Myszyńcu z dnia 26 maja 2008 r. Nr XII/108/08 w przedmiocie opłaty targowej postanawia odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z 9 października 2008 r. M. L. i R. T. - dalej jako Skarżący - wnieśli (bezpośrednio do sądu administracyjnego) skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Myszyńcu z dnia 26 maja 2008 r. Nr XII/108/08 zmieniającą uchwałę w sprawie zasad ustalania i poboru, terminu płatności i stawek opłaty targowej oraz poboru tej opłaty w drodze inkasa.
W ocenie Skarżących zarówno treść uchwały, jak i postępowanie Rady Miejskiej w rażący sposób narusza prawo procesowe i materialne, a to art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.). Skarżący zarzucili mianowicie, iż - wbrew postanowieniom tego przepisu - z treści uchwały nie wynika, w oparciu o jakie kryteria ustalono nową wysokość stawek opłaty targowej. Dodatkowo jest ona sprzeczna z uchwałą zmienianą, gdyż ta ostatnia wiąże wysokość stawek z kryterium wielkości pojazdu z którego prowadzona jest sprzedaż i wydzielonego miejsca prowadzenia tej sprzedaży.
Skarżący podnieśli ponadto, iż ustalona wysokość stawek ma charakter dyskryminujący i jako taka jest sprzeczna z art. 32 Konstytucji. Wyjaśnili, że wskutek zaskarżonej uchwały doszło do zróżnicowania sytuacji osób handlujących w tej samej zorganizowanej urbanistycznie części M., tj. zmuszone one zostały do wnoszenia opłat targowych w różnych wysokościach.
Skarżący wskazali także, że zgodnie z wymogami określonymi w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.), przed wniesieniem skargi wezwali Radę Miejską do usunięcia naruszenia, w odpowiedzi na które otrzymali pismo Przewodniczącego Rady Miejskiej z [...] października 2008 r., w którym to piśmie stwierdził on, że uchwała jest zgodna z prawem. Skarżący zauważyli, iż - wbrew postanowieniom przywołanego art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - ich wezwanie nie zostało poddane pod ocenę i obrady Rady Miejskiej, na dowód czego dołączyli obwieszczenie Przewodniczącego Rady Miejskiej zawiadamiające o porządku obrad Rady Miejskiej w dniu 25 września 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Myszyńcu zmieniająca uchwałę w sprawie zasad ustalania i poboru, terminu płatności i stawek opłaty targowej oraz poboru tej opłaty w drodze inkasa.
Kwestię wniesienia skargi na uchwałę organu gminy reguluje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Z przepisu tego wynika, że warunkiem wniesienia skargi na uchwałę organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie tegoż organu do usunięcia naruszenia, co należy rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. O bezskuteczności tego wezwania można mówić zarówno wtedy, gdy organ nie uwzględnił wezwania (odmówił jego uwzględnienia) i o stanowisku tym poinformował wzywającego w odpowiedzi na wezwanie, jak i wówczas gdy organ nie zajął w sprawie wezwania żadnego stanowiska (milczenie organu) - por. uchwała NSA z 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007/3/60, ZNSA 2007/2/83, LEX 260435; postanowienie NSA z 8 sierpnia 2006 r., II OSK 1009/06, ONSAiWSA 2007/2/30, LEX 244329.
Niespełnienie - przed wniesieniem skargi - warunku w postaci wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia czyni tę skargę niedopuszczalną. Skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.").
Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.
Z jej akt wynika bowiem, że wezwanie Rady Miejskiej w Myszyńcu do usunięcia naruszenia nie zostało przez wzywającego (wzywających) podpisane.
Za podpis (podpisy) nie można było uznać widniejącej pod wezwaniem odręcznej (i jak się zdaje sporządzonej tym samym charakterem pisma) listy osób, na której nadto imię i nazwisko M. L. wpisane zostało wyłącznie komputerowo.
Niepodpisanie wezwania przez wzywającego (wzywających) powoduje, iż wezwanie to jest prawnie bezskuteczne i nie może być traktowane jako wniesione.
Zgodnie z art. 63 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej powoływanej jako "K.p.a."), podanie, a jest nim niewątpliwie wezwanie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (zob. Woś Tadeusz; glosa do wyroku SN z 26 czerwca 1992 r., III ARN 31/92, PiP 1995.2.108), wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego. W przeciwnym wypadku nie wywołuje ono skutków prawnych. Podpis gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez osobę określoną jako wnosząca podanie (por. wyrok WSA w Warszawie z 1 marca 2005 r., V SA/Wa 1770/2004, LexPolonica). Jego istnienie jest zatem niezbędnym wymogiem formalnym podania.
Odrzucając - z opisanych wyżej względów - skargę Sąd przyjął jednocześnie, że niedopełnienie warunku wezwania Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia było wynikiem błędnego działania organu i nie może tym samym wywołać wobec Skarżących ujemnych skutków.
Brak podpisu rodzi bowiem po stronie organu obowiązek wezwania wnoszącego do usunięcia tego braku w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że jego nieusunięcie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.).
Tymczasem z akt niniejszej sprawy nie wynika, by organ z obowiązku tego się wywiązał.
Wątpliwości Sądu budzi też to, kto dokonał czynności wezwania do usunięcia naruszenia.
Z treści wezwania nie wynika bowiem, czy wezwanie to złożyła sama M. L. (o czym mogłoby świadczyć użycie słów: "wzywam (...) do usunięcia naruszenia moich praw", "żądam", "zmuszona będę" oraz to, że to właśnie jej dane widnieją w nagłówku wezwania), czy też mieszkańcy M. (a wśród nich M. L. i R. T.), których dane personalne i adresowe znajdują się pod wezwaniem (na co wskazywałyby sformułowania: "w naszej ocenie", "uważamy", "każdy z nas", "handlujemy", "nie chcemy", "nas jako kupców", "wystąpimy"). Niewykluczone także, że M. L. działała w imieniu grupy mieszkańców M. (tych, których lista widnieje pod wezwaniem).
Wyjaśnienie powyższego ma o tyle istotne znaczenie, iż skoro przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymaga, aby zaskarżenie uchwały organu gminy do sądu administracyjnego było poprzedzone bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia, to nie może budzić wątpliwości, że tylko skarga tego samego podmiotu, który dokonał takiego wezwania jest dopuszczalna.
Inaczej mówiąc skarga musi pochodzić od podmiotu, który wezwał organ gminy do usunięcia naruszenia. Skargę innego podmiotu należy traktować jak skargę nie poprzedzoną wezwaniem do usunięcia naruszenia wywołanego zaskarżoną uchwałą. Skarga taka jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 9 lutego 2007 r., II OSK 414/06, udostępniony na stronach internetowych NSA).
Odrzucając skargę Sąd zobowiązuje równocześnie organ do dokonania ponownie oceny warunków formalnych wniesionego w dniu 24 lipca 2008 r. wezwania oraz wyjaśnienia czy wezwanie to złożyła sama M. L., czy też wskazani w nim mieszkańcy Myszyńca lub też czy M. L. działała w imieniu wskazanej w wezwaniu grupy mieszkańców.
Gdyby okazało się, że wezwanie do usunięcia naruszenia:
- złożyła w swoim imieniu M. L., organ obowiązany będzie wezwać ją - pod rygorem określonym w art. 64 § 2 K.p.a., do podpisania wezwania;
- złożyły osoby, których lista znajduje się pod wezwaniem, organ obowiązany będzie wezwać je (pod tym samym rygorem) do podpisania wezwania;
- złożyła M. L. jako reprezentant wskazanej w wezwaniu grupy mieszkańców, organ obowiązany będzie wezwać ją (pod tym samym rygorem) do podpisania wezwania, a nadto do przedłożenia pisemnych zgód tychże mieszkańców na działanie w ich imieniu (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 16 grudnia 2008 r., IV SA/Gl 503/08, udostępnione na stronach internetowych NSA).
Dopiero tak uzupełnionemu wezwaniu organ będzie mógł nadać właściwy bieg.
Sąd wskazuje jednocześnie, że (jak słusznie zauważyli Skarżący) odpowiedź na to wezwanie powinna pochodzić od tego organu, który podjął uchwałę będącą przedmiotem skargi.
W przypadku wezwania do usunięcia naruszenia uchwałą rady miejskiej (rady gminy), stanowisko w sprawie wezwania powinna zatem zająć rada miejska (rada gminy), ponieważ tylko rada miejska (rada gminy) może zweryfikować uchwałę, której dotyczy wezwanie. Zajęcie stanowiska w sprawie wezwania przez przewodniczącego (wiceprzewodniczącego, wójta, burmistrza, prezydenta miasta) i poinformowanie o tym wzywającego nie może być traktowane jako stanowisko rady miejskiej (rady gminy). W takiej sytuacji należy przyjąć, że rada miejska (rada gminy) nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie.
Sąd wyjaśnia także, iż w razie nieuwzględnienia tego wezwania przez właściwy organ (tudzież niezajęcia w tej kwestii żadnego stanowiska) wzywającemu (wzywającym) przysługiwać będzie prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przy obliczaniu terminu do jej wniesienia będzie miał zastosowanie art. 53 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanej wcześniej uchwale z 2 kwietnia 2007 r. (II OPS 2/2007). Wyjaśnił mianowicie, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. Jeżeli przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania, organ udzieli odpowiedzi na wezwanie, od dnia jej doręczenia skarżącemu zaczyna biec termin trzydziestu dni do wniesienia skargi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Skargę tę powinien wnieść za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, o czym stanowi art. 54 § 1 p.p.s.a.
O zachowaniu terminu do wniesienia skargi nie będzie zatem decydować jej nadanie (jej złożenie) bezpośrednio do sądu administracyjnego (w sądzie administracyjnym), gdyż - jak wskazano wyżej - jest to niezgodne z przewidzianym w art. 54 § 1 p.p.s.a. pośrednim trybem wnoszenia skargi. W takiej sytuacji za datę skutecznego wniesienia skargi do sądu uznany będzie dzień, kiedy to sąd skargę tę przekaże organowi, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.