III SA/Wa 3208/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-09-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądoweadwokatzwolnienieprzychódkosztydziałalność gospodarczasądy administracyjnepostanowienieegzekucja

WSA w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, mimo strat w działalności gospodarczej, posiada wystarczający przychód, by pokryć niewielki wpis od skargi kasacyjnej.

Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Argumentował trudną sytuacją finansową, wynikającą ze strat w prowadzonej od lat działalności gospodarczej i utrzymywaniem się z renty matki. Sąd, analizując przychody skarżącego z działalności gospodarczej, uznał, że jest on w stanie ponieść niewielki koszt wpisu od skargi kasacyjnej, dlatego odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Jednocześnie, ze względu na konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Referendarz sądowy WSA w Warszawie rozpoznał wniosek A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą od 1993 r., która przynosi straty, a jego utrzymanie opiera się na rencie matki. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i koszty utrzymania. Sąd, powołując się na art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a., stwierdził, że osoba fizyczna musi wykazać brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Analizując przychody skarżącego z działalności gospodarczej w 2010 r. (ponad 188 tys. zł) oraz obroty na rachunku bankowym w czerwcu 2011 r. (ok. 8,5 tys. zł), sąd uznał, że skarżący jest w stanie ponieść koszt wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast w zakresie ustanowienia adwokata, sąd przyznał prawo pomocy, biorąc pod uwagę, że skargę kasacyjną może sporządzić wyłącznie profesjonalny pełnomocnik, a skarżący może mieć trudności ze zgromadzeniem środków na jego opłacenie. Sąd podkreślił, że ograniczenia finansowe nie mogą zamykać dostępu do sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przychody z działalności gospodarczej pozwalają na pokrycie niewielkich kosztów postępowania (np. wpisu od skargi kasacyjnej) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Uzasadnienie

Sąd ocenił sytuację finansową skarżącego na podstawie przychodów z działalności gospodarczej, a nie dochodu. Uznał, że przychody pozwalają na pokrycie kosztu wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł), co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 258 § 1 i 2 pkt 7

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 233

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wysokość wpisu od skargi kasacyjnej jako najmniejszą możliwą.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 175

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłącznie uprawnionym do sporządzenia skargi kasacyjnej jest profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny, doradca podatkowy).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przychody z działalności gospodarczej skarżącego pozwalają na pokrycie niewielkich kosztów postępowania. Skarga kasacyjna wymaga profesjonalnego pełnomocnika, a skarżący może mieć trudności z jego opłaceniem.

Odrzucone argumenty

Sytuacja finansowa skarżącego uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

Godne uwagi sformułowania

miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (...), lecz "przychodu" istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenia kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenia podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać Skarżącemu dostępu do sądu

Skład orzekający

Anna Zaorska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy dla przedsiębiorców, rozróżnienie między przychodem a dochodem przy ocenie zdolności płatniczej, zapewnienie dostępu do sądu poprzez ustanowienie pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i oceny jego sytuacji finansowej przez sąd. Nacisk na przychód jako podstawę oceny zdolności płatniczej przedsiębiorcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy w kontekście przedsiębiorcy, który mimo strat w działalności, posiada znaczący przychód. Jest to ciekawy przykład oceny zdolności finansowej przez sąd.

Przychód czy dochód? Jak sąd ocenia zdolność finansową przedsiębiorcy ubiegającego się o prawo pomocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 3208/10 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-09-30
Data wpływu
2010-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Zaorska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II FZ 688/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-17
Skarżony organ
Minister Finansów
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246  par. 1  pkt 1 i 2 ;  art. 258  par. 1 i  par. 2  pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Uzasadnienie
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF A.B. (dalej - "Skarżący" lub "Wnioskodawca") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wyjaśnił, iż działalność gospodarcza, którą prowadzi od 1993 r. w zakresie [...] przynosi straty. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką rencistką, która ma poważne problemy zdrowotne. Całość jej renty przeznaczana jest na leki i rehabilitację. Skarżący wyjaśnił, iż pozostaje na utrzymaniu matki. Gdyby nie jej pomoc Wnioskodawca musiałby zakończyć prowadzoną działalność gospodarczą, ponieważ przynosi ona straty. Osiągany przychód wystarcza jedynie na bieżące opłaty związane z działalnością tj.: ZUS, placowe, paliwo i ropa, energia elektryczna, podatki, księgowa, serwisant od kasy fiskalnej itp. Wnioskodawca do swojego majątku zaliczył jedynie mieszkanie o pow. 42 m². Oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności. Nie osiąga dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Renta jego matki wynosi 1.085,53 zł.
Do wniosku Skarżący załączył odcinek renty matki, rachunki za energię elektryczną, gaz, czynsz za mieszkanie, faktury za leki, wyciąg z rachunku bankowego za czerwiec 2011 r., deklaracje VAT-7 za okres od IV-VI 2011 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata
tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - P.p.s.a.), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W świetle tego przepisu, strona obowiązana jest wykazać, że nie posiada jakichkolwiek możliwości współuczestniczenia w kosztach postępowania sądowego, na które składają się koszty sądowe oraz wynagrodzenie fachowego pełnomocnika.
Sygn. akt III SA/Wa 3208/10
Oceniając na tym tle sytuację finansową Skarżącego, Referendarz sądowy doszedł od przekonania, iż wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jest natomiast zasadny w części dotyczącej ustanowienia adwokata.
Zauważyć bowiem należy, iż na obecnym etapie postępowania do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, tj. w najmniejszej wysokości, jaką przewidziano w art. 233 P.p.s.a. oraz wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Skarżący z kolei prowadzi od 1993 r. działalność gospodarczą. W 2010 r. uzyskał on z tego tytułu przychód w wysokości 188.111,50 zł. W porównaniu z rokiem 2009 przychód ten wzrósł o ponad 50.000 zł (por. k. 25-27 akt sądowych). Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, iż w miesiącach od kwietnia do czerwca 2011 r. dokonywał sprzedaży towarów na kwoty od ok. 30.000 do ok. 40.000 zł. Skarżący dokonywał również zakupów np. w czerwcu 2011 r. na kwotę ponad 50.00 zł. W maju dokonał zakupu środków trwałych na kwotę ponad 6.000 zł, a w kwietniu - na kwotę ponad 3.500 zł. Obrót na rachunku bankowym Skarżącego w czerwcu 2011 r. wyniósł ok. 8.500 zł. Wprawdzie z oświadczeń Skarżącego wynika, iż równocześnie ponosi on znaczne koszty prowadzonej działalności i osiąga z tego tytułu straty, niemniej jednak należy pamiętać, że Skarżący prowadząc działalność gospodarczą należy do przedsiębiorców, a w ich przypadku miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenia kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenia podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować.
W związku z powyższym, w ocenie Referendarza sądowego, poniesienie przez Skarżącego wydatku rzędu 100 zł nie będzie stanowiło uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
Decydując z kolei o ustanowieniu na rzecz Wnioskodawcy profesjonalnego pełnomocnika Referendarz sądowy kierował się z jednej strony wysokością ewentualnego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru oraz etapem postępowania sądowoadministracyjnego. Z treści pism Wnioskodawcy wynika bowiem, że zamierza
Sygn. akt III SA/Wa 3208/10
on wnieść skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z 29 czerwca 2011 r. odrzucającego jego skargę. Tymczasem w świetle art. 175 P.p.s.a. wyłącznie uprawnionym do sporządzenia skargi kasacyjnej jest profesjonalny pełnomocnik w osobie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Analizując sytuację finansową Skarżącego uznać natomiast należało, iż Wnioskodawca może mieć trudności ze zgromadzeniem środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Z kolei ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać Skarżącemu dostępu do sądu.
Podsumowując, w ocenie Referendarza sądowego, Skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, nie wykazał natomiast, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W konsekwencji Referendarz sądowy postanowił przyznawać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia adwokata (punkt 1 sentencji) oraz odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 2 sentencji).
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI