III SA/Wa 3186/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-12-28
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ZUSskładkirozłożenie na ratypostępowanie administracyjnedecyzjaskarga WSAprzedwczesna skargapouczenie

WSA w Warszawie odrzucił skargę A. Z. na decyzję ZUS o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o rozłożenie należności na raty, uznając skargę za wniesioną przedwcześnie z powodu wadliwego pouczenia przez organ.

A. Z. złożył wniosek o rozłożenie należności ZUS na raty, jednak nie uzupełnił braków formalnych. ZUS pozostawił wniosek bez rozpoznania. A. Z. potraktował to jako decyzję odmowną i wniósł skargę do WSA. Sąd uznał pismo ZUS za decyzję I instancji, ale stwierdził, że skarżący wniósł skargę przedwcześnie, nie wyczerpując trybu instancyjnego, co było wynikiem wadliwego pouczenia przez organ. W związku z tym skargę odrzucono.

Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o rozłożenie należności na raty. A. Z. złożył wniosek, ale nie uzupełnił wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. ZUS, zamiast wydać decyzję odmowną, pozostawił wniosek bez rozpoznania. A. Z. zaskarżył to pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, traktując je jako decyzję. Sąd uznał, że pismo ZUS, mimo braków formalnych, powinno być traktowane jako decyzja I instancji, zgodnie z ogólnymi przepisami K.p.a. i orzecznictwem. Sąd wskazał, że organ powinien był wydać decyzję odmawiającą rozłożenia należności na raty, a nie pozostawić wniosek bez rozpoznania. Jednakże, z uwagi na wadliwe pouczenie przez organ o sposobie zaskarżenia, skarżący wniósł skargę przedwcześnie, nie wyczerpując trybu instancyjnego. Sąd, stosując zasady zaufania i ochrony strony przed błędnym pouczeniem, odrzucił skargę na podstawie art. 52 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., wskazując na konieczność wyczerpania trybu instancyjnego przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pismo organu posiadające oznaczenie organu, adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ, należy zakwalifikować jako decyzję, nawet jeśli nie zostało wyraźnie tak nazwane.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo SN i NSA, wskazując, że w wypadkach spornych należy przyjąć domniemanie działania w formie decyzji, aby zwiększyć sferę ochrony prawnej obywateli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 52 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę w całości lub w części, jeżeli istniały inne przyczyny jej odrzucenia niż wskazane w art. 57.

P.p.s.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę m.in. jeżeli skarga została wniesiona z naruszeniem przepisów o dopuszczalności jej wniesienia (pkt 6).

Pomocnicze

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracyjny załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie i udzielania niezbędnych informacji.

k.p.a. art. 112

Kodeks postępowania administracyjnego

Błędne pouczenie co do prawa odwołania lub skargi, które zastosowała się strona, nie może jej szkodzić.

u.u.s. art. 29 § ust. 1a

Ustawa o ubezpieczeniach społecznych

Rozłożenie należności na raty następuje w drodze umowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga została wniesiona przedwcześnie, ponieważ skarżący nie wyczerpał trybu instancyjnego. Wadliwe pouczenie przez organ administracji o sposobie zaskarżenia nie może szkodzić stronie, ale w tym przypadku uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie skargi.

Godne uwagi sformułowania

w wypadkach spornych należy przyjąć domniemanie działania w formie decyzji błędne pouczenie co do prawa odwołania, czy skargi do Sądu Administracyjnego, która zastosowała się do tego pouczenia - nie może szkodzić stronie

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia decyzji administracyjnej w przypadku braku formalnego nazwania pisma oraz konsekwencje wadliwego pouczenia strony przez organ administracji w kontekście wnoszenia skargi do sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzupełnienia wniosku i pozostawienia go bez rozpoznania przez ZUS, a także wadliwego pouczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące traktowania pism organów jako decyzji oraz skutków błędnego pouczenia strony, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd ZUS i jego konsekwencje: kiedy wadliwe pouczenie chroni stronę przed odrzuceniem skargi?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 3186/06 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Hanna Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w W. z dnia ... czerwca 2006 r. nr ... w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z ... maja 2006 r. A. Z. złożył - do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o rozłożenie, należności ustalonych decyzją z dnia ... kwietnia 2006 r., na raty.
Zakład, pismem z dnia ... maja 2005 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie dokumentów umożliwiających ocenę spełnienia warunków do rozłożenia należności na raty.
Wobec tego, że A. Z. braków tych nie uzupełnił w wyznaczonym 14 dniowym terminie, Zakład pismem z dnia ... czerwca 2006 r. wniosek o rozłożenie należności na raty, zostawił bez rozpoznania.
W piśmie z ... czerwca 2006 r., złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. Z. potraktował pismo z dnia ... czerwca 2006 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako decyzję w sprawie odmowy rozłożenia jego należności na raty.
Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rozstrzygnięcie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia ... czerwca 2006 r. zdaniem Sądu należało uznać za decyzję wydaną przez organ I-ej instancji.
Wprawdzie w przedmiotowym rozstrzygnięciu (pismo z dnia ... czerwca 2006 r. nr ...) brak jest niektórych składników decyzji, jednakże należy w tym miejscu zaznaczyć, że w wypadkach spornych należy przyjąć domniemanie działania w formie decyzji, m.in. z tego względu, że zwiększa sferę ochrony prawnej przyznanej obywatelom (por. wyrok SN z 28 listopada 1990 r. III ARN 30/90). Pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... czerwca 2006 r. ze względu na to, że posiada oznaczenie organu, adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ należy zakwalifikować, mimo braku wyraźnego nazwania tego pisma przez organ, jako decyzję (por. wyrok NSA z 20 lipca 1981 r. SA 1163/81, wyrok z 22 września 1981 r. SA 791/81, z 16 lipca 1982 SA/Wr 220/82, z 8 lutego 1983 r. SA/Wr 559/82).
W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że z zgodnie z art. 29 ust 1a ustawy o ubezpieczeniach społecznych rozłożenie należności na raty następuje w drodze umowy wobec czego nie był władny wydać decyzji. Jednakże w przedmiotowej sprawie należało zważyć, że skoro umowa nie zostanie zawarta, to wniosek o rozłożenie na raty należności nie może pozostać bez odpowiedniego rozstrzygnięcia, organ winien był wydać decyzję odmawiającą rozłożenia należności na raty. Albowiem przepis art. 29 ust 1a w/w ustawy reguluje jedynie sytuację, w której dochodzi do zawarcia umowy w przedmiocie układu ratalnego, natomiast wobec nieuregulowania wprost kwestii pozostawienia wniosku o rozłożenie na raty bez rozpatrzenia należało przejść na przepisy ogólne obowiązujące w postępowaniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych jako organem I instancji i wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 104 § 1 K.p.a. organ administracyjny załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji.
Powyższe uwagi oznaczają także to, że skarżący, nie został pouczony, o sposobie zaskarżenia powyższej decyzji, na skutek czego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie bez wyczerpania trybu instancyjnego, na decyzję wydaną w I instancji, czyli przedwcześnie.
Zważywszy na obowiązującą w polskiej procedurze administracyjnej zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie i udzielania niezbędnych informacji o przepisach pozostających w związku z postępowaniem (art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego) oraz zasadę zgodnie, z którą błędne pouczenie co do prawa odwołania, czy skargi do Sądu Administracyjnego, która zastosowała się do tego pouczenia - nie może szkodzić stronie (art. 112 kodeksu postępowania administracyjnego), skarżący może - skutecznie - skorzystać, przy składaniu odwołania, z instytucji przywrócenia terminu.
Wskazane uchybienia w zachowaniu trybu wnoszenia skargi do Sądu, których przyczyną było wadliwe postępowanie organu administracji, uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie zarzutów ze skargi, jak też skontrolowanie właściwości podmiotu (organu) wydającego kwestionowaną decyzję, a także prawidłowości zastosowania przepisów prawa będących podstawą wydania decyzji - niezależnie od faktu ich niewskazania przez organ administracji publicznej.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 52 § 1 oraz art. 58 § 1pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.