III SA/Wa 3166/05

III SA/Wa 3166/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kot
Bożena Dziełak /sprawozdawca/
Joanna Tarno /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Sygn. powiązane
II FSK 1569/06 - Wyrok NSA z 2008-01-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Oddalono skargę w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (spr.), Asesor WSA Artur Kot, Protokolant R.P., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia (...) września 2005 r. nr (....) w przedmiocie odmowy udzielenia ulg w spłacie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie kary podatkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia (....) maja 2005 r. nr (....) w części dotyczącej odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie karty podatkowej za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 2000 r., 2) oddala skargę w pozostałym zakresie, 3) określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w części, w jakiej zostały uchylone, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z (....) listopada 2004 r. M.M. wniosła o umorzenie w całości lub w części zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie karty podatkowej, a w przypadku odmowy udzielenia tej ulgi – o rozłożenie zaległości na raty, płatne od II kwartału następnego roku. Wyjaśniła, że zaległość ta jest skutkiem niewielkiej ilości zamówień na świadczone przez nią usługi. Od kilku lat jej dochody wynoszą 400-600 zł miesięcznie i z nich utrzymywana jest trzyosobowa rodzina. Nie wystarczają jednakże na bieżące opłaty za mieszkanie oraz podatek. Skarżąca podniosła, że istnieje możliwość zwiększenia dochodów od II kwartału następnego roku. Uiszczenie zaległości wraz z odsetkami, nawet w ratach, będzie uszczerbkiem dla jej rodziny i uniemożliwi bieżące wpłaty podatku oraz prowadzenie działalności gospodarczej.
Na wezwanie organu podatkowego Skarżąca sprecyzowała wniosek wskazując, że zaległość, której on dotyczy obejmuje lata 1999-2004, a jej łączna kwota wynosi 19.198 zł wraz z odsetkami i kosztami upomnień. Pomoc, o jaką się ubiega jest niezbędna do utrzymania działalności, tj. usług serwisowych maszyn i urządzeń. Wnioskowana ulga umożliwi jej zakup przemysłowego sprzętu komputerowego z oprogramowaniem, co pozwoli na powiększenie rynku odbiorców usług, a także zatrudnienie męża i syna, w przyszłości zaś – co najmniej jednego pracownika. Skarżąca oświadczyła, że w okresie ostatnich trzech lat nie otrzymała żadnej pomocy, w tym pomocy de minimis. Składając wyjaśnienia do protokołu o stanie majątkowym wyjaśniła, że powodem powstania zadłużenia była również choroba jej męża w 2002 r. i związane z nią koszty leczenia.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Prezydent W(....) nie wyraził zgody na umorzenie zaległości za okres od stycznia 2001 r. do października 2004 r. oraz rozłożenie na raty zaległości za okres od stycznia 1999 r. do października 2004 r. Postanowił również nie zajmować stanowiska co do umorzenia zaległości za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 2000 r., ponieważ zgody na jej umorzenie odmówił już postanowieniem z dnia [...] maja 2001 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił umorzenia w całości oraz w części zaległości za okres od grudnia 1999 r. do października 2004 r. w kwocie 18.904 zł wraz z odsetkami w kwocie 11.690,40 zł, liczonymi na dzień złożenia wniosku; odmówił umorzenia kwoty 11.690,40 zł odsetek od ww. zaległości; odmówił rozłożenia na raty kwoty 18.904 zł wraz z odsetkami w kwocie 11.690,40 zł oraz jako bezprzedmiotowe umorzył postępowanie w części dotyczącej umorzenia w całości lub w części lub rozłożenia na raty kwoty 294 zł, stanowiącej różnicę między kwotą wnioskowaną tj. 19.198 zł, a figurującą na koncie podatnika na dzień złożenia wniosku tj. 18.904 zł.
Przytoczył rozstrzygnięcie zawarte w ww. postanowieniu Prezydenta W.. Powołał się na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości lub ich rozłożenia na raty, wydawanych odpowiednio na podstawie art. 67 § 1 oraz art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Jego zdaniem umorzenie zaległości podatkowych powinno być stosowane w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach, ponieważ wprowadza odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania. Podatki i związane z nimi odsetki stanowią podstawowe źródło dochodów państwa.
Naczelnik Urzędu Skarbowego powołał się na art. 84 Konstytucji RP, nakładający na każdego obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Przewidziane w Ordynacji podatkowej odstępstwa od tego obowiązku zarezerwowane są dla sytuacji, gdy podatnik bez własnej winy nie jest w stanie wywiązać się z niego. Nieopłacanie przez Skarżącą podatku od 1999 r. wskazuje na jej uporczywe uchylanie się od regulowania zobowiązań podatkowych i tym samym lekceważenie obowiązków podatkowych. Jej sytuacja nie mieści się w kategoriach wyjątkowości i braku wpływu na powstanie zaległości. Z uwagi na podniesione w wniosku okoliczności Skarżąca mogła zawiesić działalność gospodarczą lub zrzec się wybranej formy opodatkowania.
W ocenie organu Skarżąca świadomie dopuściła do powstania zaległości, a powoływanie się na trudności z ich uregulowaniem nie może uzasadniać przyznania wnioskowanej ulgi. Wyjaśnił on, że oceniając ważny interes podatnika ma na względzie całokształt jego sytuacji, także w aspekcie rzetelności wypełniania obowiązków podatkowych.
Organ pierwszej instancji nie zgodził się z twierdzeniem Skarżącej, że jej sytuacja finansowa jest wyjątkowo trudna. Ponoszone przez nią wydatki i koszty nie wyróżniają jej spośród innych podatników. Za istotne, w postępowaniu dotyczącym ulgi uznał, aby trudności finansowe spowodowane były okolicznościami niezależnymi od wnioskodawcy, a takich nie dopatrzył się w niniejszej sprawie. Z materiału dowodowego wynika, że Skarżąca działalność gospodarczą prowadzi od 1991 r., aktualnie - w zakresie mechaniki maszyn stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych. Usługi wykonywane są u klienta. Osobami współpracującymi są jej mąż
i syn. Skarżąca nie jest w stanie określić dochodów, a otrzymywane od klientów zaliczki wynoszą ok. 3.000 zł miesięcznie. Mieszka w mieszkaniu lokatorskim, którego koszty utrzymania wynoszą 560 zł miesięcznie.
Naczelnik Urzędu Skarbowego zauważył, że interes publiczny wymaga, aby zobowiązania podatkowe realizowane były zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a podatnik nie był z nich pochopnie zwalniany. Powołując się na posiadane w ramach uznania administracyjnego prawo do własnej oceny czy w konkretnym przypadku występują okoliczności uzasadniające udzielenie ulgi, wyprowadził wniosek o braku okoliczności wskazujących na ważny interes podatnika w umorzeniu odsetek za zwłokę.
Od decyzji tej Skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Podniosła, że organ pierwszej instancji nie odniósł się i nie rozpatrzył przyczyn powstania zaległości, tj. braku zamówień spowodowanych załamaniem się w 1999 r. rynku motoryzacyjnego. Kwestię tę, jak wyjaśniła, podnosiła również w sprawie (....) oraz później, gdy chciała skorzystać z restrukturyzacji.
Skarżąca zarzuciła, że Naczelnik Urzędu Skarbowego odniósł się wyłącznie do umorzenia zaległości i nie rozpatrzył możliwości rozłożenia ich spłaty na raty. Podniosła, że zaczęła regularnie płacić podatek. Jej zdaniem brak jest podstaw do twierdzeń o uporczywym uchylaniu się od płacenia podatku w sytuacji, gdy organ nie dysponuje dowodami, że posiadała na to pieniądze, a o ich braku świadczą istniejące zaległości czynszowe.
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Wyjaśnił, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, w tym wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie, decyzję taką wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej). W myśl art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 203, poz. 1966), dalej: "u.d.j.s.t.", w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, a takim jest podatek dochodowy płacony w formie karty podatkowej, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zebrał i przeanalizował materiał dowodowy, umożliwiając Skarżącej czynny udział w postępowaniu.
Zauważył, że mimo odmowy zajęcia stanowiska w części dotyczącej umorzenia zaległości za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 2000 r., Skarżąca nie wystąpiła do Prezydenta m.st. W. z ponagleniem w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej o wydanie nowej opinii, w świetle zmienionych okoliczności sprawy, a w szczególności sytuacji finansowej, po upływie prawie trzech lat od uzyskania poprzedniej opinii. Zdaniem organu odwoławczego świadczy to o tym, że Skarżąca zgadza się z opinią zawartą w postanowieniu z [...] lutego 2005 r., wiążącą organy podatkowe w zakresie braku zgody na zastosowanie wnioskowanych ulg w spłacie należności. Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby Skarżąca zaskarżyła to postanowienie do sądu administracyjnego.
W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniosła, że Prezydent m.st. W(....), mimo wyrażenia negatywnej opinii w postanowieniu z [...] lutego 2005 r., ostateczną decyzję w przedmiocie ulgi scedował na Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organy podatkowe oparły się na tej opinii, aczkolwiek sporządzono ją wbrew zasadom umożliwiającym podjęcie decyzji. Pracownik Urzędu Miasta ograniczył się bowiem do wypełnienia druku, w sposób uniemożliwiający ustalenie i ocenę jej sytuacji materialnej. Ponadto samo postanowienie jest ostateczne i nie można wnieść na nie zażalenia. Błędem jest również brak stanowiska w sprawie zaległości za lata 1999-2000, ponieważ sprawa ta została umorzona decyzją Urzędu Skarbowego z dnia
(....) grudnia 2002 r. Nr (....) ze względu na wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego. Zdaniem Skarżącej, skoro nie objęła jej restrukturyzacja, Prezydent powinien ponownie rozpatrzyć sprawę, czego nie uczynił. Za krzywdzącą uznała sytuację, w której organ skarbowy zobowiązany jest do podjęcia decyzji zgodnej z niezaskarżalnym postanowieniem organu samorządowego. Skarżąca wywiodła z tego, że organy podatkowe, w imię interesu społecznego, winny samodzielnie, zgodnie z zapisem o scedowaniu na nie ostatecznej decyzji, podejmować decyzję o możliwości zastosowania ulgi.
Skarżąca uważa, że nie uchylała się od płacenia podatków, a jedynie zła sytuacja gospodarcza na rynku spowodowała, iż nie było jej na to stać. Wyjaśniła, że nie korzystała z żadnej pomocy publicznej i socjalnej. Mimo trudności udało się jej utrzymać pracę dla trzyosobowej rodziny. Zarzuciła, że organ samorządowy i organy podatkowe nie widzą interesu społecznego w udzieleniu pomocy w sytuacji, gdy powoli wychodzi ona z kłopotów, zaczyna regularnie płacić podatki i widzi możliwość spłaty zaległości. Zdaniem Skarżącej, wydając negatywną i wiążącą opinię, Prezydent Warszawy skazuje ją na utratę zarobków i miejsc pracy dla niej i rodziny. W jej ocenie spłata tak wysokiej kwoty zaległości nie jest możliwa, jeżeli nie było jej stać na opłacenie czynszu.
Podkreślając niezaskarżalność postanowienia Prezydenta W., Skarżąca podniosła, że Sąd może przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia lub samodzielnie ją ocenić, mając na uwadze interes społeczny, utrzymanie miejsc pracy, zarobków i dochody państwa z podatków płaconych przez nią od początku 2005 r.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że Prezydent W. odmówił także zgody na rozłożenie spłaty zaległości na raty.
W piśmie procesowym z 7 lipca 2006 r. Skarżąca podniosła, że jednoznacznie wynikająca z niezaskarżalnego postanowienia Prezydenta m.st. W. cesja uprawnień do rozstrzygnięcia sprawy, upoważniała Urząd Skarbowy do wydania decyzji odmiennej niż zawarta w tym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało w części uwzględnić, aczkolwiek Sąd podejmując rozstrzygnięcie oparł się na powodach innych niż w niej wskazane.
Stanem prawnym właściwym dla oceny prawidłowości rozstrzygnięć podjętych przez organy podatkowe w niniejszej sprawie jest stan prawny obowiązujący przed dniem 1 września 2005 r., co wynika z art. 25 § 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r.o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 143, poz. 1199). Stan ten obowiązujący w dacie złożenia przez Skarżącą wniosku o udzielenie ulgi, nie budzi wątpliwości. Zgodnie z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub
w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Stosownie zaś do art. 48 § 1 pkt 2 tejże ustawy, takie same przesłanki i okoliczności pozwalają organowi podatkowemu rozłożyć zapłatę podatku na raty. Przepisy te mają zastosowanie do podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego z mocy art. 18 ust. 1 u.d.j.s.t. Podatek dochodowy od osób fizycznych opłacany w formie karty podatkowej należy do dochodów gminy (art. 4 ust. 1 pkt 1) lit. a) u.d.j.s.t.).
Organem właściwym do podjęcia decyzji w przedmiocie ww. ulg w podatku dochodowym od osób fizycznych, opłacanym w formie karty podatkowej, był naczelnik urzędu skarbowego. Stanowił o tym § 13 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie właściwości organów podatkowych (Dz.U. Nr 240, poz. 2069 z późn. zm.).
Prawo Naczelnika Urzędu Skarbowego do wydania decyzji oparte było zatem na przepisie prawa, a nie upoważnieniu wynikającym z postanowienia Prezydenta W(....) z dnia (....)lutego 2005 r. Użyte w tym postanowieniu stwierdzenie, iż "ostateczną decyzję w tej sprawie podejmie Naczelnik Urzędu Skarbowego W(....)" ma znaczenie wyłącznie informacyjne, wskazując organ, który wyda decyzję. Nie oznacza ono natomiast, wbrew temu co twierdzi Skarżąca, że Prezydent W(....) przekazał organowi podatkowemu uprawnienie do rozstrzygnięcia sprawy. Nie będąc bowiem organem ustalającym wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej, co jest przesłanką określenia właściwości organu w zakresie udzielania ulg, uprawnienia takiego nie posiada i tym samym nie może go nikomu przekazać.
Sformułowanie powyższe nie może być również rozumiane jako stworzenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego możliwości swobodnego tj. z pominięciem stanowiska Prezydenta W(....), zadecydowania o przyznaniu ulg w spłacie należności.
Rację ma Dyrektor Izby Skarbowej wskazując ograniczenia wynikające z art. 18 ust. 2 u.d.j.s.t. Przepis ten stanowi, że w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego.
Użyty w tym przepisie zwrot "wyłącznie na wniosek lub za zgodą" jednoznacznie przesądza, że wynikające z art. 67 § 1 i art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uprawnienia do udzielania ulg w spłacie podatków stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego mogą być realizowane przez organy podatkowe z uwzględnieniem stanowiska organu jednostki samorządu terytorialnego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2002 r. sygn. akt III RN 135/01, OSNP 2003/13/300). Oznacza to, że brak zgody tego organu wyłącza możliwość pozytywnego dla podatnika rozstrzygnięcia wniosku o udzielenie ulgi.
W sprawie niniejszej, postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Prezydent W(....) w sposób nie budzący żadnych wątpliwości nie wyraził zgody na umorzenie zaległości Skarżącej za okres od stycznia 2001 r. do października 2004 r. oraz rozłożenie na raty zaległości za okres od stycznia 1999 r. do października 2004 r.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w stosunku do tych zaległości organy podatkowe mogły jedynie podjąć decyzję o odmowie ich umorzenia lub rozłożenia płatności na raty, bez względu na ocenę zasadności argumentacji podnoszonej przez Skarżącą.
Oceny tej nie mogą zmienić podnoszone przez Skarżącą zarzuty związane
z niezaskarżalnością wiążącego dla organów podatkowych postanowienia Prezydenta W(....). Przede wszystkim jest to okoliczność wynikająca z przepisu prawa tj. art. 18 ust. 3 u.d.j.s.t. Przepis ten wyłącza jedynie możliwość złożenia zażalenia, nie wykluczając wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Podkreślić należy, że zasadność wyrażonego w postanowieniu organu jednostki samorządu terytorialnego stanowiska o odmowie wyrażenia zgody na udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowych może być kwestionowana tylko przez stronę, a nie organ podatkowy.
Związanie stanowiskiem organu jednostki samorządu terytorialnego sprawia, że nawet w przypadku, gdy w ocenie organów podatkowych sytuacja podatnika uzasadnia przyznanie ulgi – nie mogą one jej udzielić, jeżeli zgody na to nie wyraził organ jednostki samorządu terytorialnego.
W tym stanie rzeczy podniesione przez Skarżącą okoliczności dotyczącej jej sytuacji rodzinnej i finansowej nie mogły mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia zarówno organów podatkowych, jak i Sądu.
Dlatego też w zakresie, w jakim odmowa udzielenia wnioskowanych przez Skarżącą ulg znajduje oparcie w stanowisku Prezydenta W(....), decyzje organów podatkowych zawierają prawidłowe rozstrzygnięcie – jedyne możliwe do podjęcia przez nie w tej sytuacji. Skargę w tej części Sąd oddalił zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn.. zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").
Odmiennie natomiast ocenić należało prawidłowość rozstrzygnięć organów podatkowych co do umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 2000 r.
Oprócz omówionego wyżej art. 18 u.d.j.s.t., dla oceny tej istotne znaczenie ma art. 209 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 1 tego artykułu, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, w tym wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ [podkreślenia Sądu].
Z przepisu tego bezspornie wynika, że możliwość podjęcia decyzji przez organ podatkowy uwarunkowana jest uzyskaniem wymaganego stanowiska "innego organu", w sprawie niniejszej – Prezydenta W(....). Ten zaś, w pkt. 3 postanowienia z [...] lutego 2005 r. jednoznacznie zdecydował "nie zajmować stanowiska" w przedmiocie umorzenia zaległości Skarżącej za ww. okres.
Nie jest rzeczą Sądu ocena prawidłowości tego postanowienia, ponieważ nie jest ono przedmiotem skargi. Jakkolwiek ma ono bezpośredni wpływ na treść decyzji podjętych w niniejszej sprawie i stanowi element postępowania w niej prowadzonego, to nie zostało ono wydane przez organy podatkowe, a to ich działanie podlega kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie. Z tego też względu Sąd treść powyższego postanowienia analizował wyłącznie z punktu widzenia skutków, jakie wywiódł z niego Dyrektor Izby Skarbowej.
Przede wszystkim rozważyć należało znaczenie wypowiedzi Prezydenta W(....) w świetle art. 18 ust. 2 u.d.j.s.t. Przepis ten, co już wskazywano, uzależnia bowiem pozytywną dla podatnika decyzję organu podatkowego od zgody organu jednostki samorządu terytorialnego na udzielenie wnioskowanej ulgi.
Bez wątpienia z treści postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r. nie wynika zgoda na umorzenie zaległości za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 2000 r.
W ocenie Sądu okoliczność ta nie mogła być jednak uznana za wystarczającą do oparcia odmowy umorzenia przedmiotowych zaległości na tak sformułowanej wypowiedzi Prezydenta W(....). Rzecz bowiem w tym, że odmówił on zajęcia stanowiska w tym zakresie. To zaś oznacza, że nie wypowiedział się co do możliwości umorzenia zaległości ani w sposób pozytywny, ani też negatywny. W rezultacie organy podatkowe nie dysponowały jego stanowiskiem.
Bez znaczenia są przy tym powody, dla których Prezydent W(....) postanowił nie zajmować stanowiska. Istotny jest w tym przypadku rezultat jego rozumowania. Organ podatkowy uwzględnia przy podejmowaniu decyzji stanowisko, a nie jego uzasadnienie, którego zasadności nie może oceniać.
Stanowisko organu jednostki samorządu terytorialnego musi być przy tym wyrażone w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości. Tylko tak wyrażone stanowisko pozwala organowi podatkowemu na oparcie na nim decyzji. Tymczasem w sprawie niniejszej Dyrektor Izby Skarbowej dokonał interpretacji pkt 3 postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r., opierając się na treści jego uzasadnienia. Prezydent W(....) wyjaśnił, że już raz zajął stanowisko co do umorzenia przedmiotowych zaległości, odmawiając zgody na zastosowanie tej ulgi postanowieniem z dnia 29 maja 2001 r. Dyrektor Izby Skarbowej wywiódł stąd, że pkt 3 postanowienia z dnia
[...] lutego 2005 r. oznacza w istocie ponowny brak zgody na umorzenie.
Działanie takie Sąd uznał za niedopuszczalne. Organy podatkowe pkt 3 postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r. winny były potraktować dosłownie tj. jako brak stanowiska. Zgodnie zaś z treścią art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej mogły one wydać decyzje w przedmiocie umorzenia zaległości wymienionych w tym punkcie tylko po uzyskaniu stanowiska, co należy rozumieć jako wypowiedź wprost czy zgoda zostaje udzielona, czy też nie.
Wprawdzie, jak już wskazywano, zasadność stanowiska organu jednostki samorządu terytorialnego może być kwestionowana jedynie przez stronę, ale jego uzyskanie jest obowiązkiem organu podatkowego.
Dlatego też po otrzymaniu postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego obowiązany był ponownie wystąpić do Prezydenta W(....) o zajęcie stanowiska w zakresie przez niego pominiętym.
Podkreślić należy, że w organy podatkowe i Prezydent W. są
w sprawie niniejszej organami współdziałającymi przy jej załatwieniu, których obowiązki w ramach tego współdziałania jednoznacznie określone zostały przepisami prawa. Nie ma przy tym żadnych przeszkód, aby organ podatkowy, występując
o zajęcie stanowiska, wskazał organowi jednostki samorządu terytorialnego, że w sprawach z zakresu ulg w spłacie zaległości podatkowych, upływ czasu i związana
z nim zmiana okoliczności faktycznych sprawy uzasadniają ponowną ocenę zasadności udzielenia ulgi i wyrażenia stanowiska.
Z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wynika, że zdawał on sobie sprawę, iż poprzednie postanowienie Prezydenta W(....) z dnia [...] maja
2001 r., wydane w innych okolicznościach faktycznych, nie mogło być przydane
w niniejszej sprawie. Mimo to użył wyrażonej w nim odmowy umorzenia zaległości jako argumentu przemawiającego za przyjętą przez niego interpretacją pkt 3 postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r.
Chybione było powołanie się na to, iż Skarżąca (pouczona o braku możliwości złożenia zażalenia) nie zaskarżyła tego postanowienia, ani też nie podjęła działań określonych w art. 141 Ordynacji podatkowej. Co więcej, Dyrektor Izby Skarbowej wywiódł stąd, że Skarżąca zgodziła się z opinią zawartą w tym postanowieniu. Wniosek taki, zdaniem Sądu, jest nieuprawniony. Nie przemawia za nim żadna z wypowiedzi Skarżącej, która zaskarżyła przy tym opartą na ww. postanowieniu decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą udzielenia ulg w spłacie zaległości.
Zdaniem Sądu decyzję o odmowie umorzenia zaległości Skarżącej za okres od stycznia 1999 r. do grudnia 2000 r. organy podatkowe podjęły bez uzyskania wymaganego art. 18 ust. 2 u.d.j.s.t. stanowiska organu jednostki samorządu terytorialnego, naruszając w ten sposób przepisy postępowania tj. art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę w zakresie, w jakim uchylone zostały decyzje organów obu instancji, Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpi do Prezydenta W(....) o zajęcie stanowiska co do zgody na umorzenie przedmiotowych zaległości.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił w części decyzje organów obu instancji.
Zakres, w jakim uchylone decyzje nie mogą być wykonane określono zgodnie z art. 152 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparte zostało na art. 200 p.p.s.a.