III SA/Wa 3072/18

III SA/Wa 3072/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Sobocha /sprawozdawca/
Honorata Łopianowska
Jacek Kaute /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Sygn. powiązane
III FSK 1817/21 - Wyrok NSA z 2023-03-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 21 par. 2 i 3, art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 127, art. 180, art. 187 par. 1, art. 191, art. 210 par. 1 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1289
art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 6c ust. 1 i 2, art. 6h, art. 6i ust. 1 pkt 2, art. 6m, art. 6o ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Protokolant referent Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2019 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent W. (dalej zwany "Prezydentem") decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. określił Fundacji "A." z siedzibą w W. (dalej zwana "Stroną", "Skarżącą" lub "Fundacją") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonych w W. przy ul. [...], ul. [...], [...]oraz ul. [...] za okres od kwietnia 2014 r. do września 2016 r. w łącznej kwocie 73.160 zł oraz za października 2016 r. do stycznia 2017 r. w kwocie 2.968 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że Strona nie uwzględniła faktycznie odbieranych odpadów z ww. nieruchomości w powyższych okresach.
Fundacja w odwołaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzuciła naruszenie art. 122 oraz art. 189 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.; dalej "O.p.") poprzez niepodjęcie przez organ pierwszej instancji wszelkich niezbędnych działań dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie oraz brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia (jako konsekwencja wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego) poprzez uznanie, że w danych okresach, w odniesieniu do trzech nieruchomości, zmienił się sposób zadeklarowanej zbiórki odpadów z selektywnej na nieselektywną oraz, że miesięczne ilości odbiorów znacznie przekraczały zadeklarowaną w złożonych przez Stronę deklaracjach liczbę opróżnień pojemników o danej pojemności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.(dalej zwane "SKO") decyzją z dnia [...] października 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z [...] czerwca 2018 r.
W uzasadnieniu organ zwracając uwagę na schemat i sposób odbioru odpadów, obowiązujące umowy pomiędzy gminą, a odpowiednimi operatorami świadczącymi usługi wywozu nieczystości za niemożliwe uznał dokonanie nieprawidłowego naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jego zdaniem wydruki operatorów (sprawozdania z wykonywania usług), razem z raportami Biura Gospodarki Odpadami Komunalnymi W. (dalej zwane "Biurem") o odbiorach odpadów są wiarygodnymi dowodami w sprawie, umożliwiającymi ustalenie na ich podstawie rzeczywistej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za dany okres (w poszczególnych miesiącach). W związku z powyższym stanął na stanowisku, że nie można uznać za udowodnione, iż nastąpiło sztuczne zawyżenie liczby odbiorów odpadów i ich wagi przez firmę odbierającą odpady. Zaznaczył przy tym, że oplata określona w decyzji organu pierwszej instancji nie uwzględnia odbiorów, co do których organ miał wątpliwości czy faktycznie nastąpiły.
Ponadto organ odwoławczy za udowodnione uznał nieprzedstawienie przez Fundację dokumentu potwierdzającego zgłoszenie o zauważonych niezgodnościach w zakresie udostępniania pojemników o pojemnościach niezgodnych ze składanymi deklaracjami, w tym zgłoszenia o braku dodatkowych pojemników do segregacji odpadów. Tym samym za nieuprawniony uznał zarzut Skarżącej o popełnionym przez Prezydenta błędzie w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez uznanie, że w danych okresach, w odniesieniu do trzech nieruchomości zmienił się sposób zadeklarowanej zbiórki odpadów z selektywnej na nieselektywną, oraz że miesięczne ilości odbiorów odpadów znacznie przekraczały zadeklarowaną w złożonych przez Stronę deklaracjach liczbę opróżnień o danej pojemności w sytuacji, gdy Strona dokonywała segregacji odpadów zgodnie ze złożonymi deklaracjami, skoro przeczą temu ww. sprawozdania zestawienia dokonane przez operatora zweryfikowane następnie przez Biuro.
Ponadto SKO podniosło, że firma odbierająca odpady (operator) ma obowiązek opróżnić wszystkie pojemniki, a także odebrać odpady, które są pozostawione w workach obok pojemników.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy doszedł do przekonania, że złożenie przez Skarżącą deklaracji, w sytuacji większej ilości odbieranych odpadów od zadeklarowanej, nie wykluczało wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji i wydania decyzji określającej wysokość opłaty zgodnie z art. 6o ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r., poz. 1289 z późn. zm.; dalej zwana "u.c.p.g.").
Końcowo zwrócił uwagę, że organ nie wezwał Skarżącej w 2014 r. i 2015 r. do złożenia wyjaśnień, ze względu na zmianę przez nią adresu siedziby i niepoinformowanie organu o tej zmianie (organ powziął taka informację dopiero w 2016 r.). Natomiast obecnie organ pierwszej instancji uwzględnił deklarację Skarżącej z 27 stycznia 2017 r., w której Fundacja zadeklarowała niższą miesięczną opłatę z ww. tytułu w wysokości 920,00 zł, czego nie obejmuje zaskarżona decyzja. Podkreślił zarazem, że Prezydent wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że: "W sytuacji, gdy Strona wnosiła dotychczas opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rachunek bankowy Urzędu W. to jest ona zobowiązana zapłacić kwotę stanowiącą różnicę miedzy wysokością zobowiązania wynikającego z przedmiotowej decyzji, a opłatą uiszczoną dotychczas."
Fundacja w skardze z dnia 16 listopada 2018 r., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, względnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, w przypadku uchylenia decyzji SKO o uchylenie decyzji Prezydenta, a także zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj.: art. 127 w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p. poprzez:
- naruszenie nakazu powtórnego rozpoznania sprawy i poprzestanie przez organ drugiej instancji tylko na ustaleniach organu pierwszej instancji, nieprzeprowadzeniu chociażby uzupełniającego postępowania dowodowego, a także na powieleniu tego samego błędu tj. uznaniu, iż Skarżąca nie udokumentowała na piśmie okoliczności wskazujących na zgłaszanie nieprawidłowości w zakresie odbioru odpadów komunalnych;
- prowadzenie postępowania w sposób pobieżny, niewyczerpujący, a w konsekwencji niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej, w szczególności poprzez zaniechanie poczynienia własnych ustaleń przez SKO;
- dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego w szczególności pominięciu okoliczności, że Skarżąca kwestionowała prawidłowość raportów pochodzących od usługodawców w zakresie odbioru odpadów komunalnych, kwestionowała również prawidłowość dostarczania pojemników zgodnych z deklaracjami, a przede wszystkim kwestionowała prawidłowość wykonywanych przez usługodawców usług, ponadto od Skarżącej wymagano potwierdzenia na piśmie składanych skarg na działalność usługodawców, z czego w konsekwencji wywiedziono, że taka okoliczność nie miała miejsca, co prowadzi do wniosku, iż ocena dowodów zgromadzonych w sprawie została dokonana w sposób wybiórczy, ukierunkowany na uwzględnienie i ustalenie okoliczności faktycznych korzystnych dla organu podatkowego;
- niewyjaśnienie przyczyn rozbieżności (we wskazywanych przez operatorów ilościach odbieranych odpadów) pomiędzy poszczególnymi miesiącami na danej nieruchomościach, w sytuacji, gdy liczba użytkowników nieruchomości (liczba dzieci w przedszkolu) była i jest stała bądź niemal identyczna lub w sytuacji, gdy w okresie wakacyjnym liczba dzieci była drastycznie mniejsza, a ilość odbieranych odpadów się nie zmniejszyła;
- braku dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym skorzystania z innych środków dowodowych, (np. pracowników firmy odbierającej jak i pracowników Fundacji), co pozwoliłoby na ustalenie jak rzeczywiście wyglądał proces odbierania odpadów u Strony oraz, że liczba odbiorów była sztucznie zawyżana przez firmy odbierające odpady, które to okoliczności nie zostały wyjaśnione wbrew zasadom wynikającym z powyższych przepisów;
- brak uwzględnienia, iż Skarżąca przez cały okres objęty decyzją (tj. od kwietnia 2014 r. do września 2016 r. uiszczała i uiszcza w dalszym ciągu na rzecz W. opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z wszystkich ww. nieruchomości zgodnie ze złożonymi dotychczas deklaracjami i wynikającymi z nich kwotami, a zatem brak jest podstaw prawnych dla ponownego nakładania na Skarżącą obowiązku ich ponoszenia w określonej w decyzji wysokości. Strona zakwestionowała co do zasady obowiązek ponoszenia wskazanych opłat, niemniej jednak z ostrożności proceduralnej zauważyła, iż nawet jeśliby przyjąć zasadność ich ponoszenia, Organ określając wysokość zobowiązania winien zaliczyć na ten cel świadczenia już spełnione przez Fundację zgodnie z deklarowanymi kwotami;
2) błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia (jako konsekwencja wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego) poprzez uznanie, że w danych okresach, w odniesieniu do trzech nieruchomości zmienił się sposób zadeklarowanej zbiórki odpadów z selektywnej na nieselektywną oraz, że miesięczne ilości odbiorów znacznie przekraczały zadeklarowaną w złożonych przez Stronę deklaracjach liczbę opróżnień pojemników o danej pojemności, w sytuacji, gdy:
- po pierwsze: Skarżąca dokonywała segregacji odpadów komunalnych zgodnie ze złożonymi deklaracjami, jak również ilość tych odpadów dla każdej z nieruchomości nie przekraczała określonych w złożonych deklaracjach limitów, a wynikające z zestawień Organu liczby odbiorów wynikały z bezpodstawnego i nieuzasadnionego ilością śmieci kilkukrotnego odczytywania w ramach odbiorów tych samych pojemników przez firmę odbierającą odpady z danej lokalizacji (np. poprzez kilkukrotny odbiór tego samego pojemnika poprzez dzielenie śmieci z jednego pojemnika na 2 porcje, odbiór pełnego pojemnika, a następnie nieuprawnione wrzucenie 2-3 worków z altanki do tego samego pojemnika i ponowne jego opróżnienie lub traktowanie posegregowanych śmieci (pakowanych z braku pojemników do worków i stawianych obok pojemników) jako dodatkowe ilości odpadów niesegregowanych, a także zwiększenie częstotliwości odbiorów ponad deklarację i odbiór pojemników ledwo co zapełnionych;
- po drugie: Skarżąca wobec braku takich potrzeb przed dniem 2 czerwca 2016 r. nie składała deklaracji, nie zamawiała pojemników o pojemności 770 L, a które to pojemniki nie wiadomo kiedy i nie wiadomo dlaczego zostały jej dostarczone do jej altanek przez firmę odbierającą odpady, przy jednoczesnym braku dostarczenia pojemników niezbędnych do segregacji, których brak był kilkukrotnie zgłaszany, i którą Strona dokonywała we własnym zakresie;
- po trzecie: w większości przedszkoli funkcjonują altanki śmietnikowe, które na żądanie firm odbierających odpady muszą być otwarte. Odbiór śmieci odbywa się często ok. godziny 6 rano kiedy nikogo nie ma w placówce, natomiast zamknięcie altanki powoduje brak odbioru śmieci, co kilkukrotnie miało już u Skarżącej miejsce. Tak wczesne odbiory śmieci oraz brak możliwości zamknięcia altanki skutkuje utratą kontroli nad pracą firm odbierających odpady co do liczby faktycznie opróżnianych pojemników;
- po czwarte: brak uwzględnienia, że w innych przedszkolach prowadzonych przez Skarżącą np. na ul. [...] w W., pomimo iż obejmują opieką zbliżoną liczbę dzieci i personelu jak np. przedszkole na ul. [...] w W., odpady są odbierane 2 razy w miesiącu - do pojemnika 750 L, co w światłe zasad doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania winno skutkować uznaniem, że podobna jest również ilość odpadów komunalnych, a zatem wynikająca z zestawień liczba odbiorów odpadów zgromadzona przez Organ może być nierzetelna;
- dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie materiału dowodowego, w tym w szczególności pism Biura wraz z raportami o odbiorach, które to dokumenty nie mogły stanowić jednoznacznie o ilościach i rodzaju odbieranych odpadów i sposobie ich segregacji w sytuacji, gdy tworzone były na niemiarodajnych zestawieniach odbioru odpadów oraz w dużej mierze jedynie "poglądowych" informacjach operatorów dokonujących tych odbiorów - a więc nie mogły być podstawą do naliczania comiesięcznych opłat za odbieranie odpadów, tym bardziej, że Skarżąca telefonicznie i na piśmie kwestionowała prawidłowość odbioru odpadów, co zostało pominięte;
- przerzucenie ciężaru dowodu na Stronę, która twierdziła, że zgłaszała nieprawidłowości związane z odbiorem odpadów komunalnych jedną z dopuszczalnych dróg, tj. telefonicznie - § 6 uchwały nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] lipca 2015 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w W. i zagospodarowania tych odpadów;
- nieprzeprowadzenie dowodów z zeznań pracowników usługodawców odbierających odpady komunalne z lokalizacji wskazanych w zaskarżonej decyzji na okoliczność m.in. wielkości pojemników na odpady;
- nieprzeprowadzenie dowodów z zeznań właścicieli nieruchomości sąsiadujących z nieruchomościami wymienionymi w zaskarżonej decyzji na okoliczność tego, czy usługodawcy w zakresie odbioru odpadów wykonywali swoje obowiązki zgodnie z prawem;
- niezasadne uznanie, że Skarżąca miała obowiązek udokumentować na piśmie fakt zgłaszania nieprawidłowości w zakresie odbioru odpadów komunalnych, co mogło mieć bezpośredni wpływ na treść zaskarżonej decyzji;
- nieustalenie przyczyn braku udostępniania Skarżącej odpowiednich pojemników do gromadzenia danego typu odpadów (zastępowanie ich workami foliowymi w określonych kolorach - co i tak następnie nie miało żadnego znaczenia dla rodzaju odbiorów) oraz udostępniania pojemników o pojemnościach niezgodnych ze składanymi deklaracjami, które to okoliczności miały wpływ na wydane (zaskarżone) rozstrzygnięcie w sprawie;
- nieustalenie przyczyn rozbieżności pomiędzy informacjami operatorów o ilości i rodzaju odbieranych odpadów w poszczególnych miesiącach na danych nieruchomościach w stosunku do deklarowanych przez Skarżącą ilości, w sytuacji stanowczych wystąpień i jej sprzeciwu w tej kwestii;
co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia:
3) art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji dotkniętej rażącym naruszeniem ww. przepisów O.p. w sytuacji zaniechania działań zmierzających do ustalenia prawdy obiektywnej.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i powtórzyło przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznało za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Z kolei w świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, musi stwierdzić, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub (i) prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a.. Wszelkie zarzuty skargi o charakterze procesowym jak i materialnym były chybione. Działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd nie stwierdził także wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Wskazać także należy, że decyzja ta została uzasadniona w sposób odpowiadający wymogom wskazanym w art. 210 § 4 O.p.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem określenia Skarżącej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonych w W. przy ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...] za okres od kwietnia 2014 r. do września 2016 r. oraz od października 2016 r. do stycznia 2017 r. Przy czym Skarżąca kwestionuje prawidłowość raportów pochodzących od usługodawców w zakresie odbioru odpadów komunalnych, prawidłowość dostarczania pojemników zgodnych z deklaracjami, a przede wszystkim prawidłowość wykonywanych przez usługodawców usług oraz niewyjaśnienie przyczyn rozbieżności (we wskazywanych przez operatorów ilościach odbieranych odpadów) pomiędzy poszczególnymi miesiącami na danych nieruchomościach. Przeciwne stanowisko zajmuje organ nie uznając za udowodnione, że nastąpiło sztuczne zawyżenie liczby odbiorów odpadów i ich wagi przez firmę odbierającą odpady. W jego ocenie Fundacja nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego zgłoszenie o zauważonych niezgodnościach w zakresie udostępniania pojemników o pojemnościach niezgodnych ze składanymi deklaracjami, w tym zgłoszenia o braku dodatkowych pojemników do segregacji odpadów. Za udowodniony zarazem uznał fakt, że w złożonych przez Stronę deklaracjach zaniżone zostały wielkości opróżnionych pojemników i miesięczna częstotliwość odbioru w stosunku do stanu faktycznego. Ponadto uznał, iż zbiórka odpadów, wbrew złożonej pierwszej deklaracji, nie była prowadzona w sposób selektywny w odniesieniu do trzech z czterech nieruchomości, których niniejsze postępowanie dotyczy.
Zdaniem Sądu, niezbędnym dla dokonania prawidłowej oceny spornego zagadnienia jest przywołanie przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie. Podać zatem należy, że z mocy art. 6c ust. 1 u.c.p.g., gminy zostały zobowiązane do zorganizowania odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Z kolei art. 6c ust. 2 ww. ustawy upoważnił radę gminy, by w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego rozstrzygnęła o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Art. 6h oraz art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. nakłada na właścicieli nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, za każdy miesiąc, w którym powstały odpady na danej nieruchomości.
Mając na uwadze powyższą podstawę prawną, zauważenia wymaga, że metoda ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawka tej opłaty wynika z uchwał Rady W.: od 1 lipca 2013 r. obowiązywała w tym względzie uchwała Nr [...] Rady W. z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2013 r. poz. 3185), zastąpiona następnie uchwałą Nr [...] rady W. z dnia [...]lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2015 r. poz. 1277). Konieczność zmiany uchwały podyktowana była wejściem w życie w dniu 1 lutego 2015 r. ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości w gminach oraz niektórych innych ustaw, a nowo podjęta uchwała Nr [...] pozostawiła stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na dotychczasowym poziomie. W postanowieniach powyższej uchwały określono stawki opłaty za opróżnienie pojemnika o danej pojemności, zróżnicowane w zależności od sposobu zbiórki odpadów.
Zgodnie z § 5 pkt 1 ww. uchwały w przypadku, gdy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny określa się opłatę poczynając od 15 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 120 litrów do 152 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 3500 litrów powiększone o 40 zł za każde kolejne rozpoczęte 1000 litrów pojemności pojemnika. Jeżeli odpady komunalne nie są zbierane i odbierane selektywnie, zastosowanie mają wysokości określone w pkt 2 § 5 Uchwały – tj. opłata w wysokości 21 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 120 litrów do 213 zł za jednorazowe opróżnienie pojemnika o pojemności 3500 litrów powiększone o 50 zł za każde kolejne rozpoczęte 1000 litrów pojemności pojemnika.
Zgodnie z art. 6m u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (ust. 1). W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (ust. 2). Natomiast w myśl art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze. Zgodnie z art. 6q u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Decyzja określająca wysokość opłaty w oparciu o art. 6o u.c.p.g. ma charakter deklaratoryjny odpowiadający uregulowaniom zawartym w art. 21 § 3, w związku z art. 21 § 2 O.p., zgodnie z którymi to przepisami O.p. w razie niezłożenia deklaracji, bądź też stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Zdaniem Sądu w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, organy nie tylko miały prawo powziąć uzasadnione wątpliwości, co do danych zawartych w złożonych przez Skarżącą deklaracjach odnośnie częstotliwości odbioru odpadów, ale jednoznacznie wykazana została rozbieżność między zadeklarowaną przez Skarżącą ilością odbiorów odpadów komunalnych na jej nieruchomościach, a ustalonym stanem faktycznym.
Wskazać należy, że analiza regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczącej gospodarki odpadami prowadzi do wniosków, iż złożona deklaracja składana przez właściciela ma odzwierciedlać sposób i częstotliwość gromadzenia odpadów. To deklaracja wskazuje na sposób gromadzenia odpadów przez konkretny podmiot, a skoro tak, to ten właśnie podmiot odpowiada za gromadzenie tych odpadów zgodnie ze złożoną deklaracją. Przepis art. 6o u.c.p.g., wiąże bowiem deklarację z faktycznym gromadzeniem odpadów, a w przypadku braku zgodności zadeklarowanego gromadzenia z rzeczywistym stanem rzeczy, organ został wyposażony w możliwość władczego rozstrzygnięcia o opłacie w drodze decyzji. Wymaga przy tym podkreślenia, że sposób i częstotliwość gromadzenia odpadów bezpośrednio przekłada się na wysokość stawki opłaty.
Mając na uwadze powyższy stan prawny oraz uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy, należy stwierdzić, że prawidłowo organy określiły wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za sporne okresy. Podkreślić bowiem należy, że zadeklarowanie przez Stronę określonej ilości odbioru odpadów, nakłada na niego obowiązek rzeczywistego spełnienia związanych z deklaracją obowiązków.
Z kolei zwracając uwagę na fakt, że zmiana adresu siedziby Skarżącej z ul. [...] w dzielnicy M. na ul. [...] w dzielnicy U. nastąpiła 31 marca 2014 r., Skarżąca obowiązana była zgodnie z art. 6m u.c.p.g. i obowiązującą wówczas Uchwałą Nr [...] Rady W. z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej do złożenia w urzędzie Dzielnicy U. nowej deklaracji, uwzględniającej zmieniony adres siedziby za okres od kwietnia 2014 r., a nie od czerwca 2016 r.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego wyliczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, czemu dał wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, a co zasadnie zaakceptował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Przeprowadzone przez Prezydenta postępowanie w ocenie Sądu było prawidłowe i doprowadziło do zgromadzenia materiału dowodowego, który pozwala uznać, ile rzeczywiście razy odbierano odpady z nieruchomości należących do Fundacji oraz w jaki sposób (selektywny bądź nieselektywny). Potwierdzeniem ustaleń organów jest pismo Biura z dnia 7 listopada 2016 r., z którego wynika, że w okresie od kwietnia 2014 r. odpady komunalne były zbierane z jednej nieruchomości selektywnie, a z pozostałych w sposób nieselektywny oraz, że liczba odbiorów odbieranych z poszczególnych nieruchomości była wyższa od zadeklarowanej przez Stronę liczby odbiorów. W zaistniałej sytuacji organy za nieznajdujące uzasadnienia uznały wyjaśnienia Skarżącej zgodnie, z którymi we wszystkich wymienionych lokalizacjach odbiór odpadów odbywał się i nadal odbywa się zgodnie ze złożonymi w dniu 11 lipca 2013 r. w Urzędzie dzielnicy M. oraz w dniu 2 czerwca 2016 r. w Urzędzie Dzielnicy U. deklaracjami. Skarżąca w deklaracji z dnia 11 lipca 2013 r. obejmującej okres od lipca 2013 r. zadeklarowała dla nieruchomości położonych przy ul. [...], ul. [...]i ul. [...] - 7 opóźnień pojemnika o pojemności 240 L i 4 opróżnienia pojemnika o pojemności 660 L w miesiącu, a dla nieruchomości położonej przy ul. [...] – 5 opróżnień pojemnika o pojemności 240 L i 8 opróżnień pojemnika o pojemności 660 L miesięcznie z uwzględnieniem selektywnej zbiórki odpadów na każdej z ww. nieruchomości. Natomiast w deklaracji z dnia 2 czerwca 2016 r. obejmującej okres od czerwca 2016 r. Strona zadeklarowała liczbę dziesięciu opróżnień pojemnika o pojemności 770 L odpadów niesegregowanych w miesiącu z nieruchomości położonych w W. przy ul. [...], ul. [...], ul. [...], natomiast w stosunku do nieruchomości położonej przy ul. [...] nie została wskazana ilość opróżnień pojemnika o pojemności 770 L.
Podkreślenia wymaga, że poczynione przez organy ustalenia dowodzą, iż zarówno złożone przez Fundację deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak i wyjaśnienia z dnia 21 listopada 2016 r. pozostają w sprzeczności z przekazanymi przez Biuro Gospodarki Odpadami Komunalnymi Urzędu W. pismem z dnia 7 listopada 2016 r. danymi dotyczącymi odbiorów odpadów komunalnych. Z zestawień odbiorów komunalnych z poszczególnych nieruchomości stanowiących załączniki do ww. pisma wynikało, że w odniesieniu do trzech nieruchomości zmienił się sposób zadeklarowanej zbiórki odpadów komunalnych z selektywnej na nieselektywną, odpady ze wszystkich nieruchomości zbierane były do większych pojemników, a miesięczne ilości odbiorów znacznie przekraczały zadeklarowaną w złożonych przez Stronę deklaracjach liczbę opróżnień pojemnika o danej pojemności. W związku z powyższym na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach organ zakwestionował deklaracje złożone przez Skarżącą, albowiem ustalony stan faktyczny odbiegał od zadeklarowanego.
Nie ulega wątpliwości, iż większa niż deklarowana częstotliwość odbioru odpadów podwyższa koszt, określonego w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gospodarowania odpadami, co zgodnie z przepisami skutkuje koniecznością określenia opłaty w innej wysokości.
W związku z powyższym, w opinii Sądu brak jest podstaw do podważenia oceny organów, że wobec wskazanych przez organy nieprawidłowości w zakresie zbierania odpadów zaistniałych w spornych miesiącach od kwietnia 2014 r. do września 2016 r. uprawnionym było zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.p.g. wydanie decyzji określającej wysokość przedmiotowej opłaty za te miesiące właściwej dla ilości odbieranych odpadów.
Nie można także - w stanie faktycznym niniejszej sprawy - podzielić stanowiska Skarżącej, co do okoliczności kwestionowania prawidłowości raportów pochodzących od usługodawców w zakresie odbioru odpadów komunalnych, prawidłowości dostarczania pojemników zgodnych z deklaracjami, a przede wszystkim prawidłowości wykonywanych przez usługodawców usług, niewyjaśnienie przyczyn rozbieżności (we wskazywanych przez operatorów ilościach odbieranych odpadów) pomiędzy poszczególnymi miesiącami na danej nieruchomościach, braku dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym skorzystania z innych środków dowodowych, (np. pracowników firmy odbierającej jak i pracowników Fundacji), co pozwoliłoby na ustalenie jak rzeczywiście wyglądał proces odbierania odpadów u Strony oraz, że liczba odbiorów była sztucznie zawyżana przez firmy odbierającą odpady.
Należy bowiem mieć na uwadze regulację art. 5 ust 1 pkt 3 u.c.p.g., na podstawie którego właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie i przepisach wydanych na podstawie art. 4a. Z kolei definicję "właściciela nieruchomości" zawiera art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. wskazując, że ilekroć w ustawie mowa jest o właścicielach nieruchomości rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.
Z uwagi na podane regulacje należy stwierdzić, że skoro Skarżąca jest właścicielem nieruchomości, to nie może przerzucać na organ obowiązków związanych z odpowiedzialnością za faktyczną ilość odbioru odpadów.
Odnosząc się do argumentacji ukierunkowanej na nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, a także uznaniu, iż Strona nie udokumentowała na piśmie okoliczności wskazujących na zgłaszanie nieprawidłowości w zakresie odbioru odpadów komunalnych, podnieść należy, że odpady komunalne są pobierane w sposób zautomatyzowany według określonego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi na podstawie umów zawartych przez W.. Na podstawie tych umów operatorzy obowiązani są do sporządzania i przekazywania do Biura Gospodarki odpadami Komunalnymi Urzędu W. sprawozdań z wykonania usług. Z kolei z czynności odbierania odpadów komunalnych sporządzany jest w sposób automatyczny wydruk z uwzględnieniem nr rejestracyjnego pojazdu (śmieciarki), daty odbioru odpadów, frakcji, typu pojemników, masy odpadów. Powyższe wydruki są weryfikowane przez Biuro w formie raportów oznaczonych datą sporządzenia oraz opatrzonych podpisem i pieczątką imienną osoby sporządzającej raport.
Jednocześnie mając na uwadze treść pisma z dnia 1 czerwca 2017 r. Biura skierowanego do Burmistrza dzielnicy U., z którego wynika, że w sytuacji, gdy wystawiono odpady do odbioru w plastykowym worku obok pojemnika, odpady takie wsypywane są do opróżnionego już pojemnika i pojemnik ponownie się waży – w tym przypadku opłatę nalicza się za oba zważenia pojemnika, nie sposób przychylić się do zarzutów Strony co do możliwości nieprawidłowego naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi polegającej na sztucznym zawyżeniu liczby odbiorów odpadów i ich wagi. Tym samym nie ulega wątpliwości, że wydruki operatorów oraz raporty sporządzane przez ww. Biura uznać należy za wiarygodne dowody w sprawie, umożliwiające ustalenie na ich podstawie rzeczywistej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za dany okres.
Reasumując, organ - co do zasady - był uprawniony do obciążenia Skarżącej opłatą za gospodarowanie odpadami, skoro treść deklaracji była odmienna od stanu rzeczywistego, a Skarżąca jej nie skorygowała w taki sposób, aby odzwierciedlała ten stan.
Zdaniem Sądu nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej - art. 127 w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p. W toku postępowania organy podatkowe przeprowadziły rzetelne i skrupulatne postępowanie dowodowe. W toku postępowania zgromadzony został materiał dowodowy, który poddany został wszechstronnej i wyczerpującej analizie. Wnioski wyprowadzone z tej analizy są logiczne i spójne. Tym samym stwierdzić należy, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie podatkowe w zgodzie z zasadami ogólnymi wyrażonymi w Ordynacji podatkowej, w szczególności z art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 180 i art. 191 O.p. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji spełniają wymogi określone w art. 210 § 1 i 4 ww. ustawy, zawierają bowiem wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, którym dały wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Konkludując, Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.