III SA/Wa 3012/21

III SA/Wa 3012/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Sułkowska /sprawozdawca/
Ewa Izabela Fiedorowicz
Jacek Kaute /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Opinia zabezpieczająca
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1406
art. 26 ust. 1, 2e, 2g, art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 3-9, art. 26b ust. 3
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, asesor WSA Agnieszka Sułkowska (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2022 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na odmowę wydania opinii Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie stosowania przez płatnika zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Złożonym w dniu 13 lipca 2020 r. wnioskiem P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Płatnik, Wnioskodawca, Skarżąca, Strona, Spółka) wystąpiła o wydanie opinii o stosowaniu przez Płatnika zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od odsetek wypłacanych na podstawie umowy pożyczki zawartej w dniu 16 stycznia 2020 r. na rzecz podatnika P. S.A.R.L. z siedzibą od dnia 1 listopada 2020 r. w Luksemburgu, których łączna kwota przekroczy kwotę określoną w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1406 ze zm., dalej także "u.p.d.o.p.").
W uzasadnieniu wniosku Strona podała, że P. S.A.R.L. jest spółką prawa luksemburskiego, zajmującą się pozyskiwaniem do swojego portfolio inwestycyjnego nieruchomości znajdujących się na terenie Unii Europejskiej (zarówno w sposób bezpośredni, jak też pośredni, np. poprzez nabycie udziałów/akcji spółek posiadających nieruchomości), a także zarządzaniem oraz czerpaniem dochodów z najmu lub sprzedaży nabytych wcześniej nieruchomości (lub spółek posiadających nieruchomości). W zakres działalności P. S.A.R.L. wchodzi również udzielanie podmiotom powiązanym różnego rodzaju finansowania, w tym pożyczek, gwarancji lub innej formy zabezpieczenia w związku z wyżej wymienioną działalnością inwestycyjną.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, wyłącznym udziałowcem P. S.A.R.L. jest luksemburska spółka P. S.A.R.L. P. S.A.R.L. nabyła z kolei w styczniu 2020 r. 100% udziałów w kapitale zakładowym Płatnika i udzieliła pożyczki Płatnikowi, pełniąc obecnie wobec Płatnika funkcję spółki holdingowej.
W dalszej części uzasadnienia Wnioskodawca przedstawił okoliczności w jego ocenie potwierdzające prowadzenie przez P. S.A.R.L. działalności w Luksemburgu w oparciu o posiadane aktywa, omówił umowę pożyczki z dnia 16 stycznia 2020 r. zawartą pomiędzy P. S.A.R.L. a Płatnikiem, wskazując, że miała ona umożliwić spłatę zaciągniętej wcześniej od innego podmiotu pożyczki przeznaczonej głównie na pokrycie zobowiązań związanych z budową hali magazynowej. Odniósł się także do działalności Wnioskodawcy podając, że polega ona na wynajmowaniu hali magazynowej podmiotom trzecim w zamian za wynagrodzenie w postaci czynszu najmu oraz m.in. opłat serwisowych (związanych z korzystaniem z nieruchomości).
Zdaniem Wnioskodawcy, warunki wynikające z art. 21 ust. 3-8 u.p.d.o.f. wymagane celem zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych w stosunku do przychodów z odsetek wypłacanych na rzecz P. S.A.R.L. przez Płatnika zostały spełnione. W przedmiotowej sprawie brak jest również przesłanek do zastosowania art. 22c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, albowiem Wnioskodawca prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w Luksemburgu, skorzystanie ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 3-8 ww. ustawy nie jest sprzeczne z przedmiotem lub celem tych przepisów, skorzystanie ze zwolnienia nie jest głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji, a jednocześnie sposób działania nie ma charakteru sztucznego.
W dniu 27 października 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (Organ, Naczelnik) odmówił wydania opinii.
Oceniając spełnienie warunków uprawniających do zastosowania zwolnienia, o których mowa w art. 21 ust. 3-5 u.p.d.o.p, Organ wskazał, że:
1. Wypłacającym odsetki jest spółka P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., a więc podmiot mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym spełniony jest wymóg określony w art. 21 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p.;
2. Uzyskującym przychód z tytułu odsetek jest P. S.A.R.L. z siedzibą od dnia 1 stycznia 2020 r. w Luksemburgu, czyli podmiot mający siedzibę w państwie należącym do Unii Europejskiej. W sprawozdaniu finansowym P. S.A.R.L. za rok kończący się 31 grudnia 2020 r. wykazane zostały podatek dochodowy i przychody należne z tytułu odsetek od pożyczki udzielonej P. Sp. z o.o., a w nocie 13 znajduje się informacja, że P. S.A.R.L. podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz lokalnym podatkiem gospodarczym od swojego dochodu za dany rok (zysk netto, po pomniejszeniu o straty z lat ubiegłych). Oprócz tego do wniosku o wydanie opinii załączono oświadczenie z dnia 22 czerwca 2020 r. podpisane przez osoby uprawnione do reprezentowania P. S.A.R.L., zgodnie z którym P. S.A.R.L. jako spółka uzyskująca przychody z wypłaconych odsetek podlega w państwie członkowskim Unii Europejskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Tym samym spełniony jest wymóg określony w art. 21 ust. 3 pkt 2 u.p.d.o.p.;
3. Zgodnie z informacjami odpowiadającymi odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 7 stycznia 2021 r. i na dzień 1 września 2021 r., P. S.A.R.L. posiada 100% udziałów Wnioskodawcy. Ww. udziały zostały nabyte przez P. S.A.R.L. na podstawie umowy przyrzeczonej nabycia udziałów w odniesieniu do sprzedaży udziałów w P. Sp. z o.o. z dnia 16 stycznia 2020 r. W sprawozdaniu finansowym P. S.A.R.L. za rok kończący się 31 grudnia 2020 r. znajduje się informacja o posiadaniu 100% udziałów w kapitale zakładowym P. Sp. z o.o. od 16 stycznia 2020 r. Do wniosku o wydanie opinii załączono oświadczenie z 22 czerwca 2020 r. podpisane przez osoby uprawnione do reprezentowania P. S.A.R.L., z którego wynika, że P. S.A.R.L. zamierza posiadać udziały P. Sp. z o.o. przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat. Tym samym zostały spełnione wymogi określone w art. 21 ust. 3 pkt 3, ust. 3b oraz ust. 4-5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych;
4. Z załączonego do wniosku o wydanie opinii oświadczenia z dnia 22 czerwca 2020 r. podpisanego przez osoby uprawnione do reprezentowania P. S.A.R.L. wynika, że P. S.A.R.L. jest rzeczywistym właścicielem otrzymywanych odsetek w rozumieniu art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. Pełnomocnik Płatnika wskazał, że P. S.A.R.L. może zostać uznana za rzeczywistego właściciela odsetek, ponieważ od momentu jej utworzenia samodzielnie decyduje o alokacji uzyskanych przychodów i ponosi pełne ryzyko ekonomiczne związane z ich utratą. Na potwierdzenie załączono przykładową dokumentację, tj. uchwały i protokół z zebrania zarządu P. S.A.R.L.
W dniu 16 stycznia 2020 r. zawarta została pomiędzy M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.) - Pożyczkodawcą a P. Sp. z o.o. - Pożyczkobiorcą umowa pożyczki wewnątrzgrupowej dla celów refinansowania istniejącego zadłużenia Pożyczkobiorcy. Na mocy tej umowy Pożyczkodawca udostępnił Pożyczkobiorcy pożyczkę w wysokości 2 846 854,95 EUR z terminem wymagalności przypadającym na szóstą rocznicę umowy. W umowie przewidziano, że Pożyczkobiorca będzie płacić odsetki od pożyczki wg stopy rynkowej, która ma być określona w analizie ustalania cen transferowych. Uchwałą zarządu P. S.A.R.L., o której mowa w protokole z posiedzenia Rady Dyrektorów (zarządu) z dnia 2 marca 2021 r., zarząd zatwierdził stopę oprocentowania pożyczki zawartej z P. (P. Sp. z o.o. - przypis Organu) w wysokości 7.44%. Z kolei zarząd P. Sp. z o.o., zgodnie z protokołem z posiedzenia zarządu P. Sp. z o.o., uchwałą z dnia 5 marca 2021 r. postanowił wyrazić zgodę na zastosowanie mediany 7,44% jako oprocentowania pożyczki od udziałowca P. S.A.R.L. udzielonej Płatnikowi przez P. S.A.R.L.
W dniu 16 stycznia 2020 r. została również zawarta pomiędzy Wnioskodawcą jako cedentem i P. S.A.R.L. jako cesjonariuszem oraz P. S.A.R.L. i M. S.A. umowa przekazu, z której wynika, że udzielona pożyczka w kwocie 2 846 854,95 EUR została przeznaczona na spłatę pożyczek udzielonych P. Sp. z o.o. przez poprzedniego udziałowca.
Z wyjaśnień Płatnika wynika, że spółka P. S.A.R.L. otrzymała od swojego udziałowca P. S.A.R.L. z siedzibą w Luksemburgu mieszane finansowanie dłużne i kapitałowe w kwocie ok. 86,4 mln EUR z przeznaczeniem m.in. na zakup udziałów w P. Sp. z o.o. oraz udzielenie wewnątrzgrupowej pożyczki. Na ww. kwotę finansowania składa się m.in. pożyczka od P. S.A.R.L. dla P. S.A.R.L. w kwocie 31,2 mln EUR. Zgodnie z protokołem z posiedzenia zarządu P. S.A.R.L. z dnia 28 stycznia 2019 r. w ramach porządku obrad było m.in. zatwierdzenie transakcji polegających na udzieleniu oprocentowanej pożyczki przez jedynego udziałowca (P. S.A.R.L.) spółce P. S.A.R.L. na łączną kwotę około 32 070 314,88 EUR i udzieleniu oprocentowanych pożyczek polskim spółkom celowym (w tym P. Sp. z o.o.) na łączną kwotę około 32 070 314,88 EUR. Następnie, jak wynika z protokołu z posiedzenia zarządu P. S.A.R.L. z dnia 27 marca 2020 r., zatwierdzono w miejsce pożyczki od udziałowca w kwocie 32 070 314.88 EUR, pożyczkę w kwocie 31 206 451 EUR. Kwota pożyczki 31 206 451 EUR została przeznaczona na udzielenie pożyczek polskim spółkom, tj.:
• P. Sp. z o.o. w kwocie 2 846 854,95 EUR,
• P. Sp. z o.o. w kwocie pierwotnej 7 721 098,42 EUR,
• P. Sp. z o.o. w kwocie pierwotnej 5 470 055,28 EUR, • P. Sp. z o.o. w kwocie pierwotnej 5 504 832,19 EUR i • I. Sp. z o.o. w kwocie pierwotnej 9 663 610,16 EUR.
Fakt udzielenia spółce P. S.A.R.L. (poprzednia nazwa: M. S.a.r.l.) przez P. S.A.R.L. (poprzednia nazwa: M. S.a.r.l.) pożyczki w kwocie 31 206 451 EUR potwierdza umowa pożyczki wewnątrzgrupowej zawarta 27 marca 2020 r., ze skutkiem od 10 stycznia 2020 r., celem której było sfinansowanie nabycia nieruchomości w Polsce (w tym przypadku poprzez nabycie udziałów m.in. w polskiej spółce nieruchomościowej P. Sp. z o.o., które uzależnione było od spłaty wszystkich zadłużeń P. Sp. z o.o). W umowie tej przewidziano, że spłata pożyczki wraz z odsetkami ustalonymi zgodnie z zasadą ceny rynkowej na podstawie analizy cen transferowych nastąpi w szóstą rocznicę daty zawarcia umowy pożyczki. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w sprawozdaniu finansowym P. S.A.R.L. za rok zakończony 31 grudnia 2020 r. W nocie 3 - Finansowe aktywa trwałe wykazana jest pożyczka w kwocie 31 206 451 EUR na rzecz P. S.A.R.L. Jednocześnie w nocie 8 - Zobowiązania wykazano pożyczkę w identycznej kwocie na rzecz P. S.A.R.L. od P. LLC, której spłata ma nastąpić 3 stycznia 2026 r. Zgodnie z umową w sprawie zarządzania płatnościami z 27 marca 2020 r., zawartą pomiędzy P. LLC spółką z ograniczoną odpowiedzialnością utworzoną zgodnie z prawem Kajmanów, M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.) prywatną spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa luksemburskiego i M. I S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.) prywatną spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa luksemburskiego, P. LLC zawarł jako pożyczkodawca z M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.) jako pożyczkobiorcą m.in. wewnątrzgrupową umowę pożyczki na łączną kwotę 31 206 451 EUR. Ponadto strony potwierdziły, że P. LLC zobowiązała się do zapłaty na rzecz M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.) łącznej kwoty 86 559 154 EUR (w tym kwota 31 206 451 EUR), a M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.) zobowiązała się do zapłaty na rzecz M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.) kwoty 86 472 154 EUR (w tym kwota 31 206 451 EUR) oraz uzgodniły, że P. LLC zapłaci kwoty pożyczek udzielonych polskim spółkom, w tym P. Sp. z o.o., na rachunki bankowe wskazane przez M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.).
Według uzupełnienia wniosku z dnia 22 kwietnia 2021 r. spółka P. LLC jest udziałowcem spółki P. S.A.R.L., natomiast udziałowcem P. LLC jest P. P. LLC i P. pełnią rolę podmiotów o charakterze holdingowym, które inwestują w różne platformy inwestycyjne na całym świecie. Pełnomocnik Wnioskodawcy wskazał, że P. LLC to spółka celowa z siedzibą na Kajmanach, w której portfolio inwestycyjnym znajdują się m.in. w regionie europejskim cztery zamknięte fundusze inwestycyjne, inwestujące w nieruchomości magazynowe, biurowe i mieszkaniowe oraz jeden otwarty fundusz inwestycyjny inwestujący w nieruchomości magazynowe, a oprócz tego jest pośrednim udziałowcem P. S.A.R.L. i Wnioskodawcy. Natomiast P. to malezyjskie specjalne fundusze inwestycyjne, dostępne dla wszystkich obywateli Malezji.
Naczelnik wskazał, że jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych, wprowadzenie warunku bycia rzeczywistym właścicielem należności do art. 21 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych było możliwe z uwagi na art. 1 ust. 1 dyrektywy Rady 2003/49/WE w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego do odsetek oraz należności licencyjnych między powiązanymi spółkami różnych Państw Członkowskich. Zgodnie z tym przepisem odsetki lub należności licencyjne powstające w Państwie Członkowskim są zwolnione z wszelkich podatków nałożonych na te płatności w tym Państwie przez potrącenie u źródła lub przez naliczenie, pod warunkiem, że właściciel odsetek lub należności licencyjnych jest spółką innego Państwa Członkowskiego lub stałym zakładem spółki Państwa Członkowskiego znajdującym się w innym Państwie Członkowskim. Na podstawie art. 1 ust. 4 tej dyrektywy spółkę Państwa Członkowskiego uznaje się za właściciela odsetek lub należności licencyjnych tylko wtedy, gdy otrzymuje ona te płatności dla własnej korzyści i nie jako pośrednik (przedstawiciel, powiernik lub upoważniony sygnatariusz) na rzecz innych osób. Zgodnie z orzecznictwem TSUE , pojęcie "właściciela" wyklucza spółki pośredniczące i powinno być rozumiane nie w wąskim i technicznym znaczeniu, lecz w sposób pozwalający uniknąć podwójnego opodatkowania i zapobiec oszustwom oraz uchylaniu się od opodatkowania. W orzecznictwie polskich sądów administracyjnych stwierdza się, że kluczowym elementem pojęcia "beneficial owner" (właściciela) jest prawo do rozporządzania dochodem, tj. rzeczywiste dysponowanie według własnego uznania, a nie dysponowanie jedynie w znaczeniu formalnym. Nie spełnia tych kryteriów pośrednik czy przedstawiciel, który nie dysponuje prawem do rozporządzania dochodem według własnego uznania, bowiem nie działa on w tym przypadku na własny rachunek.
Mając powyższe na uwadze oraz ustalony stan faktyczny, spółka P. S.A.R.L. nie może być uznana za rzeczywistego właściciela odsetek wypłacanych przez Płatnika w związku z umową pożyczki zawartą 16 stycznia 2020 r. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że udziałowiec Wnioskodawcy, tj. P. S.A.R.L. występuje jako podmiot pośredniczący, zobowiązany do przekazania odsetek swojemu udziałowcowi, tj. P. S.A.R.L., a ten swojemu udziałowcowi, tj. P. LLC z siedzibą na Kajmanach. Świadczy o tym zbieżność kwoty finansowania P. S.A.R.L. przez P. LLC, P. S.A.R.L. przez P. S.A.R.L., tj. 31 206 451 EUR, z której to kwoty z kolei finansowanie w kwocie 2 846 854,95 EUR otrzymał Wnioskodawca. Podobny jest też czas spłaty pożyczek - 6 lat, a także zbliżone są daty zawarcia poszczególnych umów pożyczek/udzielenia pożyczek (styczeń 2020 r.). Zawarcie umów pożyczek pomiędzy P. S.A.R.L. a P. S.A.R.L. oraz P. S.A.R.L. a P. Sp. z o.o. umożliwiło nabycie przez P. S.A.R.L. udziałów P. Sp. z o.o., bowiem warunkiem nabycia udziałów była spłata wszelkich zobowiązań P. Sp. z o.o. wobec poprzednich udziałowców. Ponadto, w sprawozdaniach finansowych P. Sp. z o.o. za 2019 r. i 2020 r. sam Wnioskodawca wskazuje, że dotychczasowe pożyczki zostały zastąpione m.in. pożyczką od akcjonariuszy P. S.A.R.L., a nie od P. S.A.R.L. Poza tym płatności pożyczki udzielonej Wnioskodawcy przez P. S.A.R.L. dokonała spółka P. LLC. W konsekwencji P. S.A.R.L. jest wyłącznie formalnym właścicielem odsetek i nie może swobodnie dysponować/rozporządzać dochodem z tytułu uzyskanych odsetek oraz samodzielnie decydować o jego przeznaczeniu, jeżeli ze spłatą pożyczki oraz odsetek wiąże się spłata pożyczki i odsetek na rzecz udziałowca spółki P. S.A.R.L. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego rzeczywistym właścicielem odsetek nie jest nim również udziałowiec P. S.A.R.L., tj. P. S.A.R.L.. Nie jest więc spełniony warunek, o którym mowa w art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p.
Z uwagi na powyższe organ uznał, że w sprawie występują negatywne przesłanki do wydania opinii o stosowaniu zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od odsetek wypłacanych przez skarżącą, o których mowa w art. 26b ust. 3 pkt 1-3 u.p.d.o.p., tj.:
1. nie został spełniony przez podatnika warunek określony w art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p., z uwagi na to, że P. S.A.R.L. nie jest rzeczywistym beneficjentem odsetek, lecz podmiotem pośredniczącym, zobowiązanym do przekazania odsetek do P. S.A.R.L., a P. S.A.R.L. do P. LLC;
2. w kontekście zgromadzonej dokumentacji, istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym oświadczenia podatnika z 22 czerwca 2020 r., że jest rzeczywistym właścicielem należności;
3. istnieje uzasadnione przypuszczenie wydania decyzji z zastosowaniem art. 22c u.p.d.o.p., ponieważ z czynności opisanych we wniosku oraz zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że skorzystanie ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. było głównym celem dokonania transakcji, a sposób działania był sztuczny.
Odwołując się do wyroku TSUE w sprawach połączonych C-115/16, C-118/16, C-119/16 i C-299/16 organ uznał, że utworzenie spółek P. S.A.R.L. i P. S.A.R.L. jako podmiotów pośredniczących i udzielenie Wnioskodawcy pożyczki przez ten ostatni podmiot, a nie bezpośrednio przez P. LLC, można uznać za sztuczne działanie, o czym świadczą następujące okoliczności:
• spółki luksemburskie zostały zawiązane w krótkim odstępie czasu (spółka P. S.A.R.L. - w dniu 24 czerwca 2019 r., a spółka P. S.A.R.L. - w dniu 6 maja 2019 r.),
• kapitał obu spółek w momencie utworzenia był taki sam (12 500 EUR),
• siedziby obu spółek mieszczą się pod tym samym adresem,
• taki sam jest skład zarządu w obu spółkach (zgodnie z danymi dostępnymi w luksemburskim rejestrze handlowym i spółek, początkowo: E.L., a następnie: E.L., R.R. i G.A.),
• identyczny jest przedmiot działalności obu spółek, który, zgodnie z treścią sprawozdań finansowych, jak również danych zawartych w luksemburskim Rejestrze Handlowym i Spółek, polega przede wszystkim na: (i) nabywaniu tytułów/jednostek uczestnictwa (udziałów, akcji i jednostek) w Luksemburgu lub za granicą w jakiejkolwiek formie oraz zarządzanie nimi (takimi udziałami, akcjami i jednostkami), (ii) nabywaniu, posiadaniu, zarządzaniu, wynajmowaniu (wynajmie) i sprzedaży nieruchomości w Luksemburgu lub za granicą, a także wykonywaniu wszelkich czynności (operacji) związanych z funkcjonowaniem nieruchomości (z nieruchomościami), w tym: bezpośrednie lub pośrednie posiadanie tytułów uczestnictwa (udziałów) w spółkach, których głównym przedmiotem działalności jest nabywanie, budowanie (rozwój), promowanie (promocja), sprzedaż (zbywanie), zarządzanie i/lub najem (wynajem) nieruchomości oraz udzielanie pożyczek, gwarancji, lub innych form zabezpieczeń (innych zabezpieczeń) w związku z powyższą działalnością (z odniesieniem do powyższych czynności), (iii) zaciąganiu zobowiązań (pożyczek i kredytów) w dowolnej formie, (iv) udzielaniu pożyczek (pożyczaniu środków finansowych) na rzecz swoich podmiotów zależnych (swoim spółkom zależnym) lub spółek, w których posiada bezpośrednio lub pośrednio tytuły uczestnictwa (spółkom, w których ma bezpośredni lub pośredni udział). Ze sprawozdania finansowego P. S.A.R.L. wynika, że rzeczywistym przedmiotem działalności jest nabywanie przez P. S.A.R.L. udziałów w spółkach nieruchomościowych (na dzień 31 grudnia 2020 r. w sześciu polskich spółkach) i udzielanie tym spółkom pożyczek. Natomiast zgodnie ze sprawozdaniem finansowym P. S.A.R.L., spółka ta posiadała udziały jedynie w spółce P. S.A.R.L. oraz udzieliła tej spółce pożyczek z przeznaczeniem dla podmiotów powiązanych,
• jedynymi przychodami obu spółek są przychody z tytułu odsetek od podmiotów powiązanych,
• obie spółki generują straty, wynikające z nadwyżki kosztów z tytułu odsetek nad przychodami z tytułu odsetek,
• oprócz kosztów odsetek obie spółki ponoszą koszty opłat bankowych, administracyjnych, legalizacyjnych, członkowskich w Izbie Handlowej, wydatki za usługi prawne i profesjonalne, ubezpieczenie członków zarządu, a więc wydatki dotyczące obsługi umów pożyczek oraz związane z bieżącym funkcjonowaniem spółek jako przedsiębiorstw gospodarczych,
• do czasu pojawienia się P. LLC jako udziałowca P. S.A.R.L. (zgodnie z danymi dostępnymi w luksemburskim Rejestrze Handlowym i Spółek wpisu do tego rejestru dot. nowego udziałowca dokonano w październiku 2019 r.) i związanym z tym finansowaniem, obie spółki luksemburskie nie prowadziły żadnej działalności (zgodnie ze sprawozdaniami finansowymi w 2019 r. nie uzyskały żadnego przychodu, umowa najmu lokalu biurowego przez P. S.A.R.L. obowiązywała dopiero od 27 września 2019 r., a umowa o świadczenie usług płacowo-kadrowych oraz umowa o pracę od 1 grudnia 2019 r.),
• spółka P. S.A.R.L., która zgodnie z wyjaśnieniami Wnioskodawcy zawartymi w piśmie z dnia 20 stycznia 2021 r., służy jako globalna platforma holdingowa i inwestycyjna w zakresie nieruchomości dla grupy P., nie zatrudnia pracowników, a spółka P. S.A.R.L. zatrudnia jednego pracownika działu administracyjnego i księgowości (ds. administracyjnych i księgowych) na 8 godzin tygodniowo (najpierw umowa o pracę z dnia 28 listopada 2019 r., a następnie umowa o pracę z dnia 14 czerwca 2021 r.), spółka P. S.A.R.L. ponosi wyższe koszty związane z funkcjonowaniem spółki jako przedsiębiorstwa gospodarczego (zgodnie ze sprawozdaniem finansowym, opłaty bankowe i inne związane z odsetkami – 59 601,77 EUR, opłaty za usługi prawne i profesjonalne – 75 281,53 EUR, pozostałe opłaty i czynsz – 76 711,22 EUR) niż spółka P. S.A.R.L. (zgodnie ze sprawozdaniem finansowym, opłaty bankowe i inne związane z odsetkami – 18 798, 54 EUR, opłaty za usługi prawne i profesjonalne – 66 489,68 EUR, pozostałe opłaty i czynsz – 2 882,26 EUR),
• spółka P. LLC z siedzibą na Kajmanach stanowi, tak jak obie spółki luksemburskie, podmiot o charakterze holdingowym, który podejmuje inwestycje w nieruchomości w regionie europejskim, w tym poprzez pośredni udział w spółkach nieruchomościowych, takich jak Wnioskodawca.
Mając na uwadze zakres działalności rzeczywiście prowadzonej przez obie spółki luksemburskie oraz fakt finansowania przedsięwzięć realizowanych przez P. Sp. z o.o. i pozostałe spółki polskie przez P. LLC, okoliczności te nie potwierdzają wyjaśnień Wnioskodawcy zawartych w piśmie z dnia 20 stycznia 2021 r., że P. S.A.R.L. służy jako globalna platforma holdingowa i inwestycyjna w zakresie nieruchomości dla grupy P., a P. S.A.R.L. jako paneuropejski holding nieruchomościowy i europejska platforma inwestycyjna dla grupy P. Sposób funkcjonowania spółek luksemburskich oraz udzielenie pożyczki na rzecz Wnioskodawcy przez podmiot pośredniczący P. S.A.R.L. noszą znamiona sztuczności, a zastosowana konstrukcja ma na celu stworzenie pozorów bycia rzeczywistym właścicielem odsetek.
Naczelnik stwierdził, iż gdyby nie został wykorzystany mechanizm polegający na wprowadzeniu do transakcji spółek pośredniczących z siedzibami w państwie członkowskim Unii Europejskiej, to dochód z tytułu odsetek osiągnięty przez finansujący tę transakcję podmiot posiadający siedzibę na Kajmanach podlegałby opodatkowaniu w Polsce zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.d.o.p., tj. wg 20% stawki. Powyższe wskazuje zatem, że jedynym celem zastosowania przedmiotowego mechanizmu była chęć uzyskania korzyści podatkowych wynikających z zastosowania zwolnienia z opodatkowania dochodu na podstawie art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. W ocenie organu, działanie podmiotów pośredniczących, w tym P. S.A.R.L., nie jest czynnością, którą przeprowadziłby rozsądnie działający podmiot i kierujący się zgodnymi z prawem celami, o czym mowa w art. 22c u.p.d.o.p.
Pismem z 26 listopada 2021 r. Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na odmowę wydania opinii z 27 października 2021 r., zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:
1. art. 26b ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.d.o.p. w zw. z art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., w zw. z art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. poprzez bezpodstawną odmowę wydania opinii o stosowaniu zwolnienia wskutek uznania, że P. nie może być uznany za rzeczywistego właściciela należności (odsetek wypłacanych przez Spółkę) w rozumieniu art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., a Spółka jako płatnik nie może korzystać ze zwolnienia z poboru podatku u źródła od odsetek wypłacanych na rzecz P. - w sytuacji gdy P. był rzeczywistym właścicielem tych należności, a fakt ten znajduje potwierdzenie w oświadczeniu podatnika,
2. art. 26b ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. w związku z art. 22c u.p.d.o.p. poprzez odmowę wydania opinii o stosowaniu zwolnienia z podatku u źródła wskutek błędnego przypuszczenia co do możliwości wydania decyzji z zastosowaniem art. 22c u.p.d.o.p., tj. błędnego uznania, że działania w niniejszej sprawie noszą znamiona sztuczności, w sytuacji gdy sposób działania w niniejszej sprawie wynikał z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych,
3. naruszenie art. 121, art. 191 w zw. z art 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: o.p.) poprzez brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego i naruszenie dyrektyw postępowania dowodowego, w tym:
- pominięcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i jego wybiórczą analizę,
- dowolną i sprzeczną z doświadczeniem życiowym ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało odmową przyznania prawa do zwolnienia z poboru podatku u źródła od odsetek wypłacanych przez Spółkę.
Z uwagi na powyższe naruszenia Strona wniosła o uchylenie odmowy i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Strona podniosła, że P. otrzymała należność dla własnej korzyści, decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z jej utratą, bowiem:
- zarząd P. samodzielnie może decydować o przeznaczeniu płatności odsetkowych na cele gospodarcze P., w szczególności nie jest zobowiązany prawnie bądź faktycznie do działania według dyrektyw innych podmiotów. W niniejszej sprawie przedstawiono szereg uchwał Zarządu, potwierdzających jego samodzielność w działaniu;
- w zależności od dostępnych okazji inwestycyjnych środki z otrzymanych odsetek (a także inne przychody osiągnięte przez P.) mogą, decyzją zarządu P., zostać przeznaczone na inwestycję w nową nieruchomość (lub spółkę posiadającą taką nieruchomość), dofinansowanie posiadanej już spółki zależnej, wypłatę zysku do udziałowca lub na udzielenie pożyczki spółce zależnej. Wybór sposobu wykorzystania środków pochodzących z odsetek zależy od analizy ekonomicznej i dostępnych dla P. okazji inwestycyjnych, a także ich oceny przez dyrektorów. Środki otrzymywane z tytułu odsetek nie będą jedynymi przychodami otrzymywanymi przez P.;
- w pismach kierowanych do Organu podkreślano, że P. może planować reinwestycję uzyskanych środków z tytułu odsetek zgodnie ze swoimi zamierzeniami gospodarczymi. Dotychczasowy brak reinwestycji wynikał jedynie z tego, że odsetki nie zostały jeszcze zapłacone przez Spółkę do P.;
- stopa procentowa odsetek została ustalona zgodnie z dokumentacją cen transferowych (Organ nie kwestionował wysokości stopy procentowej odsetek);
- oprocentowanie odsetek pozwala P. na uzyskiwanie dochodów z tytułu prowadzonej działalności;
- P. pełni funkcje przede wszystkim spółki inwestycyjnej i holdingowej, tj. nabywa udziały w spółkach nieruchomościowych, zapewnia finansowanie, które generuje przychody odsetkowe, analizuje możliwości inwestycyjne oraz zarządza aktywami oraz udziela finasowania podmiotom zależnym. Naturalną konsekwencją udzielania finansowania spółkom zależnym jest otrzymywanie płatności odsetkowych dla własnej korzyści. Wypłata odsetek przez Spółkę na rzecz P. jest więc bezpośrednio związana z jej funkcją;
b) P. nie pełni roli pośrednika, bowiem P. nie jest zobowiązana prawnie bądź faktycznie do przekazania należności do innego podmiotu, w szczególności brak otrzymania płatności od Spółki nie powoduje, że jakiekolwiek zobowiązanie P. wobec jego pożyczkodawców nie będzie wymagalne. Organ nie wykazał w Odmowie, aby było inaczej;
c) P. prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w Luksemburgu, o czym świadczą następujące okoliczności:
- P. prowadzi działalność gospodarczą w Luksemburgu, w miejscowości Munsbach przy ulicy [...]. Jest to główne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej Wnioskodawcy oraz podejmowania kluczowych decyzji biznesowych (w tym negocjowania oraz zawierania kluczowych umów);
- na podstawie umowy najmu zawartej z I. S.A.R.L. P. posiada odpowiednie zaplecze biurowe umożliwiające bieżącą działalność gospodarczą. P. jest uprawniony zarówno do wyłącznego korzystania z wydzielonej przestrzeni biurowej wraz z odpowiednim wyposażeniem biurowym (prawie codziennie wykorzystywanej przez pracownika zatrudnionego w P. zajmującego się bieżącą obsługą administracyjno-księgową) oraz do korzystania z dostępnego dla wszystkich najemców budynku zaplecza biurowego, tj. recepcji, sal konferencyjnych (wykorzystywanych m. in podczas spotkań zarządu P.), kuchni itp.;
- P. zatrudnia jednego etatowego pracownika oraz, na podstawie uchwały udziałowca spółki, trzech członków zarządu/dyrektorów. Wszyscy członkowie zarządu P. są obywatelami i rezydentami podatkowymi Luksemburga, każdy ma wystarczające doświadczenie zawodowe do zarządzania spółką zajmującą się inwestycjami nieruchomościowymi;
- dyrektorzy P. wykonują swoje zadania głównie w biurze P. w Luksemburgu podejmując decyzje dotyczące bieżącej działalności P., jak również decyzje strategiczne dotyczące kluczowych obszarów aktywności biznesowej P. Dyrektorzy wykonując swoje funkcje posługują się nabytymi i utrzymywanymi przez P. adresami mailowym oraz numerami telefonów należącymi do spółki;
- dyrektorzy P. planują i nadzorują działalność P., a także odpowiadają za jej wyniki finansowe i realizację celów biznesowo-finansowych. Dyrektorzy zatwierdzają oraz kontrolują prognozy dotyczące przyszłych oczekiwanych wyników Spółki, jak również analizują faktyczne wykonanie wdrażanej strategii i biznesplanów;
- nie zostały wprowadzone żadne ograniczenia (kontraktowe lub inne) mające na celu zobligowanie dyrektorów do uzyskania akceptacji dla decyzji będących w zakresie ich odpowiedzialności, przez udziałowców lub inne osoby trzecie;
- zebrania zarządu odbywają się w sali posiedzeń P. w Luksemburgu. Wszyscy członkowie zarządu są fizycznie obecni podczas zebrania. Zazwyczaj podejmowane uchwały są podpisywane osobiście przez poszczególnych członków zarządu (a nie przy pomocy pełnomocnika);
- P. zatrudnia także jednego pracownika, który w uzupełnieniu do usług świadczonych przez doradców i podwykonawców, zajmuje się bieżącą obsługą administracyjno-księgową;
- P. posiada aktywa materialne umożliwiające mu wykonywanie usług, z którymi wiąże się możliwość uzyskania korzyści finansowych i zarządza posiadanym majątkiem we własnym interesie, realizując własne cele gospodarcze. Przy wykonywaniu swoich podstawowych funkcji gospodarczych P. korzysta z zasobów własnych opisanych w niniejszym wniosku, a umowy i porozumienia zawarte przez P. do chwili obecnej, jak i te, które będą zawierane w przyszłości są zgodne z rzeczywistością gospodarczą, mają uzasadnienie gospodarcze oraz nie są sprzeczne z interesami gospodarczymi P.;
d) P. jest rzeczywistym właścicielem należności odsetkowych, co potwierdza także oświadczenie zarządu P. uzyskane przez płatnika, którego prawdziwość została zakwestionowana przez Organ, jednak bez podawania przy tym szczegółowej argumentacji.
Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Strony Organ naruszył art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. w zw. z art. 21 ust. u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że P. nie może być uznany za rzeczywistego właściciela należności (odsetek wypłacanych przez Spółkę) w rozumieniu art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., stąd P. nie może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania odsetek wypłacanych przez Spółkę na podstawie art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. Tym samym, Odmowa świadczy o naruszeniu art. 26b ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.d.o.p.
Ponadto Organ w sposób nieuzasadniony dokonał odmowy zastosowania zwolnienia z poboru podatku u źródła mimo niewykazania, że w sprawie doszło do jakiegokolwiek nadużycia, które stanowiłoby przesłankę odmowy zastosowania tego zwolnienia.
Jak zostało to przedstawione we wniosku o wydanie opinii, P. i jej udziałowiec (tj. P. S.A.R.L.) są członkami międzynarodowej grupy inwestycyjnej ("Grupa P.") składającej się z wielu podmiotów mających siedziby w kilkudziesięciu jurysdykcjach na całym świecie. Grupa P. wraz z innymi inwestorami tworzy i zarządza strukturami inwestycyjnymi, które gromadzą środki od inwestorów i inwestuje je w różnych krajach, w tym w Polsce. P. i jej udziałowiec (tj. P. S.A.R.L.) są rezydentami Luksemburga dla celów podatkowych.
Udziałowiec P. (tj. P. S.A.R.L.) został utworzony, aby służyć jako globalna platforma holdingowa i inwestycyjna w zakresie nieruchomości dla Grupy P. Luksemburg został wybrany jako lokalizacja spółki holdingowej w szczególności ze względu na stabilne otoczenie prawne i gospodarcze, dobrze ukształtowany i znany rynek inwestycyjny oraz powszechnie uznanie za kluczową jurysdykcję holdingową dla funduszy inwestycyjnych. Grupa P. planuje, że wszystkie dodatkowe luksemburskie podmioty holdingowe i spółki celowe posiadające nieruchomości w różnych jurysdykcjach, zostaną scentralizowane w ramach P. S.A.R.L.. W związku z czym posiadanie jednej luksemburskiej platformy dla wszystkich (obecnych i przyszłych) inwestycji służy realizacji celu biznesowego jakim jest zarządzanie inwestycjami Grupy P. w ramach jednej jurysdykcji (tj. Luksemburga).
Nabywanie udziałów w spółkach portfelowych poprzez przeznaczoną do tego spółkę holdingową (tj. P.) jest standardową strukturą inwestycyjną, gdyż pozwala wyodrębnić ryzyka prawne i ryzyka związane z utratą wartości przez daną inwestycję, umożliwia wejście do struktury korporacyjnej dodatkowych inwestorów, ułatwia realizację celów biznesowych uzgodnionych między nimi oraz pozwala na elastyczność w zakresie refinansowania i późniejszego wyjścia z inwestycji. W związku z tym korzystanie z przeznaczonej spółki holdingowej (P.) powinno być traktowane jako uzasadniony krok biznesowy w porównaniu z innymi realistycznymi scenariuszami alternatywnymi, biorąc pod uwagę standardy branżowe funduszy inwestycyjnych. Z punktu widzenia finansowania projektów inwestycyjnych dodatkowym uzasadnieniem nabycia udziałów w spółkach portfelowych poprzez przeznaczoną do tego spółkę holdingową jest również preferowany przez wierzycieli zewnętrznych pakiet zabezpieczeń (w tym zastaw na udziałach spółek celowych) co pozwala na uzyskanie korzystnego zewnętrznego finansowania dłużnego na poziomie spółek projektowych (posiadających bezpośrednio nieruchomości).
Podsumowując Strona wskazała, że przedstawiona struktura miała uzasadnienie ekonomiczne i nie była sztuczna. Uznanie przez Organ, że w sprawie mogą mieć zastosowanie regulacje przeciwdziałające nadużyciom prawa do zwolnienia, gdyż skorzystanie ze zwolnienia z podatku u źródła było głównym celem transakcji i jest to sztuczna konstrukcja, całkowicie pomija uzasadnienie biznesowe przedstawione wyżej (przedstawione w trakcie postępowania), a tym samym narusza art. 26b ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p.
Skarżąca dodała, że 13 stycznia 2021 r. Organ wydał w tym samym stanie faktycznym opinię ([...]) o zastosowaniu zwolnienia z podatku u źródła, iż P. jest uprawniony do zastosowania zwolnienia z poboru podatku u źródła w przypadku dokonywania wypłat tytułem dywidend na rzecz P. W szczególności, w powyższej opinii Organ wskazał, że "Nie istnieje uzasadnione przypuszczenie wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej, środków ograniczających umowne korzyści lub art. 22c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ponieważ z czynności opisanych we wniosku nie wynika, aby mogły mieć one charakter sztuczny, prowadzić do nadużyć lub korzyści podatkowej (...). Nie występuje uzasadnione przypuszczenie, że P. S A.R.L. nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w Luksemburgu.".
W odpowiedzi na skargę Naczelnik wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Skarżąca w piśmie z 6 lipca 2022 r. rozwinęła swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest odmowa wydania opinii o stosowaniu zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego uregulowana w art. 26b u.p.d.o.p. Zgodnie z treścią art. 26b ust. 4 u.p.d.o.p. na odmowę wydania opinii o stosowaniu zwolnienia przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. O prawie tym organ podatkowy informuje wnioskodawcę w pouczeniu odmowy wydania opinii o stosowaniu zwolnienia.
Jak wynika z treści art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p., organ podatkowy, na wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 28b ust. 2, wydaje, pod warunkiem wykazania przez wnioskodawcę spełnienia przez podatnika warunków określonych w art. 21 ust. 3-9 lub art. 22 ust. 4-6, opinię o stosowaniu przez płatnika zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od wypłacanych na rzecz tego podatnika należności, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 lub art. 22 ust. 1 (opinia o stosowaniu zwolnienia). W analizowanej sprawie, z uwagi na przedmiot sporu, istotna jest treść wyłącznie art. 21 ust. 1 pkt 1 i art. 21 ust. 3-9 u.p.d.o.p. (podatek od dochodu z odsetek wypłacanych na podstawie umowy pożyczki).
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2 (podatnicy, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), przychodów z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how) ustala się w wysokości 20% przychodów.
Jednakże w sytuacji, w której podatnik spełnia wymogi określone w art. 21 ust. 3-9 u.p.d.o.p., to wówczas powyższe przychody zwolnione są od podatku. Zgodnie z tym przepisem: zwalnia się od podatku dochodowego przychody, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
1) wypłacającym należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest:
a) spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo
b) położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład spółki podlegającej w państwie członkowskim Unii Europejskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania, jeżeli wypłacane przez ten zagraniczny zakład należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów przy określaniu dochodów podlegających opodatkowaniu w Rzeczypospolitej Polskiej;
2) uzyskującym przychody, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest spółka podlegająca w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania;
3) spółka:
a) o której mowa w pkt 1, posiada bezpośrednio nie mniej niż 25% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 2, lub
b) o której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio nie mniej niż 25% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1;
c) (uchylona);
4) rzeczywistym właścicielem należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jest:
a) spółka, o której mowa w pkt 2, albo
b) zagraniczny zakład spółki, o której mowa w pkt 2, jeżeli dochód osiągnięty w następstwie uzyskania tych należności podlega opodatkowaniu w tym państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym ten zagraniczny zakład jest położony.
3a. Warunek posiadania udziałów (akcji), o którym mowa w ust. 3 pkt 3, uważa się także za spełniony, jeżeli zarówno w kapitale spółki, o której mowa w ust. 3 pkt 1, jak i w kapitale spółki, o której mowa w ust. 3 pkt 2, inna spółka podlegająca w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, posiada bezpośrednio - nie mniej niż 25% udziałów (akcji). Przepisy ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
3b. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 3, stosuje się, jeżeli posiadanie udziałów (akcji), o którym mowa w ust. 3 pkt 3 oraz ust. 3a, wynika z tytułu własności.
3c. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 3, stosuje się, jeżeli spółka, o której mowa w ust. 3 pkt 2, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.
4. Przepis ust. 3 ma zastosowanie w przypadku, kiedy spółki, o których mowa w ust. 3 pkt 3, posiadają udziały (akcje) w wysokości, o której mowa w ust. 3 pkt 3, nieprzerwanie przez okres dwóch lat.
5. Przepisy ust. 3 i 4 mają również zastosowanie w przypadku, gdy okres dwóch lat nieprzerwanego posiadania udziałów (akcji), w wysokości określonej w ust. 3 pkt 3, upływa po dniu uzyskania przez spółkę, o której mowa w ust. 3 pkt 2, przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 1. W przypadku niedotrzymania warunku posiadania udziałów (akcji), o których mowa w ust. 3 pkt 3, nieprzerwanie przez okres dwóch lat, spółka, o której mowa w ust. 3 pkt 2, jest obowiązana do zapłaty podatku, wraz z odsetkami za zwłokę, od przychodów określonych w ust. 1 pkt 1 w wysokości 20% przychodów, z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu, o którym mowa w art. 26 ust. 3.
6. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 3, nie ma zastosowania do przychodów, które zgodnie z odrębnymi przepisami zostaną uznane za:
1) przychody z podziału zysków lub spłaty kapitału spółki wypłacającej należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1;
2) przychody z tytułu wierzytelności dającej prawo do udziału w zyskach dłużnika;
3) przychody z tytułu wierzytelności uprawniającej wierzyciela do zamiany jego prawa do odsetek na prawo do udziału w zyskach dłużnika;
4) przychody z tytułu wierzytelności, która nie powoduje obowiązku spłaty kwoty głównej tej wierzytelności lub gdy spłata jest należna po upływie co najmniej 50 lat od powstania wierzytelności.
7. Jeżeli w wyniku powiązań w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 5 między podmiotem wypłacającym i uzyskującym należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 3, w wyniku czego kwota wypłaconych należności jest wyższa od tej, jakiej należałoby oczekiwać, gdyby powiązania te nie istniały, zwolnienie, o którym mowa w ust. 3, stosuje się tylko do kwoty należności określonej bez uwzględniania warunków wynikających z tych powiązań. Przepis art. 11d stosuje się odpowiednio.
8. Przepisy ust. 3-7 stosuje się odpowiednio do podmiotów wymienionych w załączniku nr 5 do ustawy.
9. Zwolnienia, o którym mowa w ust. 3, nie stosuje się jeżeli wypłacającym należności jest spółka, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1.
Na podstawie art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym obowiązującym u wypłacającego te należności łącznie kwoty 2 000 000 zł na rzecz tego samego podatnika, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b i 2d, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji. Przy weryfikacji warunków zastosowania stawki podatku innej niż określona w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1, zwolnienia lub warunków niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatnik jest obowiązany do dochowania należytej staranności. Przy ocenie dochowania należytej staranności uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez płatnika.
Na podstawie art. 26 ust. 2e ww. ustawy, jeżeli łączna kwota należności wypłacanych z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami są obowiązane jako płatnicy pobrać, z zastrzeżeniem ust. 2g, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat według stawki podatku określonej w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 od nadwyżki ponad kwotę, o której mowa w ust. 1:
1) z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e;
2) bez możliwości niepobrania podatku na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a także bez uwzględniania zwolnień lub stawek wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Natomiast na podstawie art. 26 ust. 2g, w przypadku należności, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 lub art. 22 ust. 1, wypłacanych na rzecz spółki, o której mowa odpowiednio w art. 21 ust. 3 pkt 2 lub art. 22 ust. 4 pkt 2, albo zagranicznego zakładu takiej spółki, jeżeli łączna kwota należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, wypłacona temu podatnikowi w obowiązującym u płatnika roku podatkowym przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1, osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej dokonujące wypłat tych należności mogą zastosować zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 3 lub art. 22 ust. 4, na podstawie obowiązującej opinii o stosowaniu zwolnienia, o której mowa w art. 26b.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca jako płatnik ponosić będzie ciężar ekonomiczny podatku u źródła z uwagi na zastosowanie w umowie pożyczki klauzuli ubruttawiającej. W konsekwencji w sprawie nie było sporne, że jest ona uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o wydanie opinii (art. 28b ust. 2 pkt 2 u.p.d.o.p.).
Artykuł 26b ust. 3 u.p.d.o.p. wskazuje, w jakich okolicznościach organ odmawia wydania opinii. Przepis ten stanowi, że odmawia się wydania opinii o stosowaniu zwolnienia w przypadku:
1) niespełnienia przez podatnika warunków określonych w art. 21 ust. 3-9 lub art. 22 ust. 4-6;
2) istnienia uzasadnionych wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonej do wniosku dokumentacji lub oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności;
3) istnienia uzasadnionego przypuszczenia wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej, środków ograniczających umowne korzyści lub art. 22c, przy czym w przypadku uzasadnionego przypuszczenia wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej lub środków ograniczających umowne korzyści przepis art. 14b § 5c tej ustawy stosuje się odpowiednio;
4) istnienia uzasadnionego przypuszczenia, że podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 2, nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju siedziby tego podatnika dla celów podatkowych, przy czym przepis art. 24a ust. 18 stosuje się odpowiednio.
Ze wskazanego przepisu wynika więc, że w przypadku przychodów uzyskanych z odsetek muszą zostać spełnione warunki określone w art. 21 ust. 3-9 u.p.d.o.p., a ponadto nie mogą zachodzić przesłanki negatywne, o których mowa w art. 26b ust. 3 pkt 2-4.
Jeśli chodzi o przesłankę wskazaną w punkcie 3 ww. przepisu, to nakazuje on organowi odmówić wydania opinii, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie m.in. wydania decyzji z zastosowaniem art. 22c u.p.d.o.p., zgodnie z którym przepisów art. 20 ust. 3, art. 21 ust. 3 oraz art. 22 ust. 4 nie stosuje się, jeżeli skorzystanie ze zwolnienia określonego w tych przepisach było:
1) sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem tych przepisów;
2) głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny.
2. Na potrzeby ust. 1 sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Do przyczyn, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie zalicza się celu skorzystania ze zwolnienia określonego w przepisach art. 20 ust. 3, art. 21 ust. 3 oraz art. 22 ust. 4, sprzecznego z przedmiotem lub celem tych przepisów.
W analizowanej sprawie organ podatkowy uznał, że zachodzą przesłanki do odmowy wydania opinii, iż płatnik P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. jest uprawniony do zastosowania zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od odsetek wypłacanych na podstawie umowy pożyczki zawartej w dniu 16.01.2020 r. na rzecz podatnika P. S.A.R.L. z siedzibą od 01.11.2020 r. w Luxembourgu.
Zdaniem organu, występują negatywne przesłanki do wydania opinii o stosowaniu zwolnienia, o których mowa w art. 26b ust. 3 pkt 1-3 u.p.d.o.p., tj.:
1. nie został spełniony przez podatnika warunek określony w art. 21 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, z uwagi na to, że w przedmiotowym stanie faktycznym P. S.A.R.L. nie jest rzeczywistym beneficjentem odsetek, lecz podmiotem pośredniczącym, zobowiązanym do przekazania odsetek do P. S.A.R.L., a P. S.A.R.L. do P. LLC;
2. w kontekście zgromadzonej dokumentacji istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonego do akt sprawy oświadczenia podatnika z dnia 22.06.2020 r., że jest rzeczywistym właścicielem należności;
3. istnieje uzasadnione przypuszczenie wydania decyzji z zastosowaniem art. 22c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ponieważ z czynności opisanych we wniosku oraz zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że skorzystanie ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych było głównym celem dokonania transakcji, a sposób działania był sztuczny.
Odnosząc się do tak zakreślonego sporu Sąd uznał, że stanowisko organu podatkowego co do konieczności odmowy wydania opinii jest co do zasady prawidłowe; w ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że istnieją istotne i uzasadnione wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym oświadczenia podatnika, że jest on rzeczywistym właścicielem należności, a także że istnieje uzasadnione przypuszczenie wydania decyzji z zastosowaniem art. 22c u.p.d.o.p.
Jak prawidłowo wyjaśnił organ, ustawodawca sformułował w ustawie podatkowej wymóg, by podmiot, który ma zostać zwolniony z podatku, był rzeczywistym właścicielem uzyskiwanych należności. Jak wynika z art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., rzeczywisty właściciel to podmiot, który spełnia łącznie następujące warunki:
a) otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części,
b) nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym prawnie lub faktycznie do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi,
c) prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności uzyskiwane są w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym przy ocenie, czy podmiot prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, przepis art. 24a ust. 18 stosuje się odpowiednio.
Interpretując pojęcie rzeczywistego właściciela organ prawidłowo odwołał się do treści dyrektywy Rady 2003/49/WE z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego do odsetek oraz należności licencyjnych między powiązanymi spółkami różnych Państw Członkowskich i orzecznictwa TSUE opartego na art. 1 ust. 1 tej dyrektywy. Na podstawie wskazanych regulacji nie może budzić wątpliwości, że przez rzeczywistego właściciela należy rozumieć taki podmiot, którego prawo do dysponowania otrzymaną płatnością nie ma wyłącznie formalnego charakteru. Bez wątpienia kryteriów bycia rzeczywistym właścicielem nie spełnia podmiot, który jest jedynie pośrednikiem.
Zdaniem Sądu, z ustaleń, które zostały dokonane w sprawie, wynika zasadnicza wątpliwość co do prawdziwości oświadczenia podatnika, że jest on rzeczywistym właścicielem odsetek otrzymanych od skarżącej.
Jak ustalono w sprawie, w dniu 16.01.2020 r. zawarta została pomiędzy M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.) - Pożyczkodawcą a P. Sp. z o.o. - Pożyczkobiorcą umowa pożyczki wewnątrzgrupowej dla celów refinansowania istniejącego zadłużenia Pożyczkobiorcy. Na mocy tej umowy Pożyczkodawca udostępnił Pożyczkobiorcy pożyczkę w wysokości 2.846.854.95 EUR z terminem wymagalności przypadającym na 6-tą rocznicę umowy. W umowie przewidziano, że Pożyczkobiorca będzie płacić odsetki od pożyczki wg stopy rynkowej, która ma być określona w analizie ustalania cen transferowych. Uchwałą zarządu P. S.A.R.L., o której mowa w protokole z posiedzenia Rady Dyrektorów (zarządu) z dnia 02.03.2021 r., zarząd zatwierdził stopę oprocentowania pożyczki zawartej z P. Sp. z o.o. w wysokości 7.44%.
Jak ponadto wynika z ustaleń, spółka P. S.A.R.L. otrzymała od swojego udziałowca P. S.A.R.L. z siedzibą w Luksemburgu mieszane finansowanie dłużne i kapitałowe w kwocie ok. 86,4 mln EUR z przeznaczeniem m.in. na zakup udziałów w P. Sp. z o.o. oraz udzielenie wewnątrzgrupowej pożyczki. Na ww. kwotę finansowania składa się m.in. pożyczka od P. S.A.R.L. dla P. S.A.R.L. w kwocie 31,2 min. EUR.
Jedyny udziałowiec P., tj. P. S.A.R.L., udzielił jej oprocentowanej pożyczki na kwotę 31,206,451,00 EUR, zaś P. S.A.R.L. udzieliła oprocentowanych pożyczek polskim spółkom celowym (w tym P. Sp. z o.o., a ponadto P. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o. i I. Sp. z o.o.) na łączną tożsamą kwotę.
Fakt udzielenia spółce P. S.A.R.L. (poprzednia nazwa: M. S.a.r.l.) przez P. S.A.R.L. (poprzednia nazwa: M. S.a.r.l.) pożyczki w kwocie 31.206.451,00 EUR potwierdza umowa pożyczki wewnątrzgrupowej zawarta dnia 27.03.2020 r., ze skutkiem od dnia 10.01.2020 r., celem której było sfinansowanie nabycia nieruchomości w Polsce (w tym przypadku poprzez nabycie udziałów m.in. w polskiej spółce nieruchomościowej P. Sp. z o.o.). W umowie tej przewidziano, że spłata pożyczki wraz z odsetkami ustalonymi zgodnie z zasadą ceny rynkowej na podstawie analizy cen transferowych nastąpi w 6-tą rocznicę daty zawarcia umowy pożyczki.
W sprawozdaniu finansowym P. S.A.R.L. za rok zakończony 31.12.2020 r. w nocie 3 - Finansowe aktywa trwałe wykazana jest pożyczka w kwocie 31.206.451,00 EUR na rzecz P. S.A.R.L., jednocześnie w nocie 8 - Zobowiązania wykazano pożyczkę w identycznej kwocie na rzecz P. S.A.R.L. od P. LLC, której spłata ma nastąpić w dniu 03.01.2026 r.
Zgodnie z umową w sprawie zarządzania płatnościami z dnia 27.03.2020 r., zawartą pomiędzy P. LLC, spółką z ograniczoną odpowiedzialnością utworzoną zgodnie z prawem Kajmanów, M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.), prywatną spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa luksemburskiego i M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.), prywatną spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa luksemburskiego, P. LLC zawarł jako pożyczkodawca z M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.) jako pożyczkobiorcą m.in. wewnątrzgrupową umowę pożyczki na łączną kwotę 31.206.451,00 EUR.
Ponadto, strony potwierdziły, że P. LLC zobowiązała się do zapłaty na rzecz M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.) łącznej kwoty 86.559.154,00 EUR (w tym kwota 31.206.451,00 EUR), a M. S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.) zobowiązała się do zapłaty na rzecz M. I S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.) kwoty 86.472.154,00 EUR (w tym kwota 31.206.451,00 EUR), oraz uzgodniły, że P. LLC zapłaci kwoty pożyczek udzielonych polskim spółkom, w tym P. Sp. z o.o., na rachunki bankowe wskazane przez M. I S.a.r.l. (obecna nazwa: P. S.A.R.L.).
Spółka P. LLC jest udziałowcem spółki P. S.A.R.L., natomiast udziałowcem P. LLC jest P. (z siedzibą w Malezji). P. LLC i P. pełnią rolę podmiotów o charakterze holdingowym, które inwestują w platformy inwestycyjne na całym świecie.
Zdaniem Sądu, organ zasadnie stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż zasadnicze wątpliwości budzi oświadczenie podatnika, jakoby P. S.A.R.L. była rzeczywistym właścicielem otrzymywanych od skarżącej odsetek. Zdaniem Sądu, organ w sposób przekonujący uzasadnił, dlaczego uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności, bowiem spłata pożyczki udzielonej przez P. na rzecz skarżącej wiąże się ze spłatą pożyczki udzielonej w tej samej kwocie, co suma pożyczek udzielonych polskim spółkom łącznie, dla P. przez P., a także z identyczną kwotą pożyczki udzielonej tej ostatniej spółce przez jej udziałowca, tj. P. LLC z siedzibą na Kajmanach. Dowody zgromadzone w sprawie, a szczegółowo omówione przez organ, budzą wątpliwości co do tego, że spółka P. może w sposób swobodny dysponować przekazywanymi kwotami z tytułu odsetek.
Jak zasadnie w tym zakresie wskazał organ, uzasadnione wątpliwości co do zgodności oświadczenia podatnika ze stanem rzeczywistym budzą następujące okoliczności:
1. płatność tytułem pożyczki została dokonana przez R. LLC z siedzibą na Kajmanach (na podstawie umowy R. LLC, R. S.A.R.L. i S. S.A.R.L.);
2. kwoty pożyczek udzielanych w strukturze, począwszy od pożyczki P. LLC Kajmany dla P. S.A.R.L. Luksemburg, dalej dla P. S.A.R.L. i końcowo, łącznie, dla kilku spółek polskich, w tym skarżącej, są zbieżne;
3. zbieżność czasu spłaty pożyczek — 6 lat;
4. zbliżony termin udzielenia i spłaty pożyczek;
5. przeznaczenie pożyczek na nabycie udziałów w kapitale zakładowym spółek celowych, w tym przypadku poprzez spłatę zobowiązań Skarżącej wobec dotychczasowych udziałowców;
6. istniejące pomiędzy P. S.A.R.L. i P. S.A.R.L. powiązania kapitałowe i osobowe (początkowo taki sam kapitał, w obu spółkach te same osoby wchodzą w skład zarządów);
7. ten sam adres siedziby obu spółek;
8. analogiczny przedmiot działalności;
9. P. S.A.R.L. wykazuje jako jedyne swoje przychody należne z tytułu udzielonych pożyczek polskim spółkom celowym odsetki i ponosi przede wszystkim koszty z tytułu odsetek od otrzymanych pożyczek od P. S.A.R.L., w tym od pożyczki w kwocie 31.206.451,00 EUR (pozostałe koszty to opłaty bankowe, koszty osobowe pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, koszty usług prawnych i administracyjnych, związanych z bieżącym funkcjonowaniem jako podmiotu gospodarczego);
10. P. posiada udziały tylko w P. i udzieliła jej pożyczek;
11. P. nabywa udziały w spółkach nieruchomościowych, na 31 grudnia 2020 wyłącznie w 6 spółkach polskich;
12. informacja w sprawozdaniach finansowych Skarżącej, że dotychczasowe pożyczki zostały zastąpione pożyczką od akcjonariuszy P. S.A.R.L., a nie od P. S.A.R.L.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom spółki zawartym w skardze i w piśmie procesowym, organ podatkowy dokonał pełnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wywiódł na jego podstawie prawidłowe wnioski. Dokumenty zgromadzone w sprawie powodują, że oświadczenie podatnika o byciu rzeczywistym właścicielem odsetek budzi wątpliwości co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Dowody, na które powołuje się skarżąca, mogą natomiast być uznane, w obecnie istniejących okolicznościach faktycznych dotyczących funkcjonowania spółek i przepływów finansowych między nimi, za mające na celu głównie uwiarygodnienie twierdzenia przeciwnego. Powiązania pomiędzy podmiotami udzielającymi w łańcuchu pożyczek w identycznych kwotach, w podobnym czasie, na podobnych warunkach, przy wypłacie – na mocy porozumienia (które formalnie miało uwiarygadniać tezę o udzieleniu pożyczki przez spółkę luksemburską) – kwoty pożyczki przez spółkę z siedzibą na Kajmanach, przy braku zatrudniania pracowników przez spółkę R. i 1 pracownika przez P., ale na 8 godzin w tygodniu, posiadaniu wspólnej siedziby i tożsamych zarządów, nieprowadzenia przez R. żadnej innej działalności poza udzieleniem pożyczki S., świadczą o tym, że podmioty te mogą w istocie pośredniczyć w przekazywaniu środków rzeczywistemu pożyczkodawcy, tj. spółce z Kajmanów. Argumenty podnoszone przez spółkę w postępowaniu sądowym nie świadczą o tym, że SMA może zostać uznana za rzeczywistego właściciela należności. Posiadanie zarządu "dysponującego wszelkimi możliwymi uprawnieniami", spotkania zarządu i podejmowanie uchwał uwiarygadniających, że to spółka podejmuje decyzje w zakresie przekazywania odsetek spółkom będącym udziałowcami, czy posiadanie rachunku bankowego, przy zaistnieniu pozostałych opisanych wyżej okolicznościach, nie pozwalają przyjąć w sposób niewątpliwy, że to SMA jest rzeczywistym właścicielem należności w rozumieniu art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. Co istotne, założenia dotyczące funkcjonowania poszczególnych spółek i ich roli w grupie, a także możliwości samodzielnego decydowania przez P. o sposobie wykorzystywania dochodu z odsetek, na które powołuje się skarżąca, nie mają obecnie potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Okoliczności wskazane przez organ natomiast w sposób uzasadniony budzą wątpliwości co do prawdziwości oświadczenia podatnika w powyższym zakresie.
Zdaniem Sądu, nie jest uprawnione stanowisko, jakoby to z postanowień umów łączących podmioty uczestniczące w łańcuchu powiązań musiała wynikać rola P. jako pośrednika, a więc jej zobowiązanie do przekazywania odsetek od skarżącej do innego podmiotu. Przeciwnie, w tym zakresie podlegają ocenie wszystkie okoliczności faktyczne danej sprawy. Okoliczności faktyczne tej sprawy wskazują na uzasadnione przypuszczenie, że P. S.A.R.L. jest zobowiązana do przekazania należności z tytuł odsetek od analizowanej umowy pożyczki do swojego udziałowca, tj. P. S.A.R.L., który następnie musi przekazać je dalej, do swojego udziałowca, tj. P. LLC z siedzibą na Kajmanach. Wszystkie powyżej opisane okoliczności związane z powstawaniem spółek, powiązaniami osobowymi i kapitałowymi, brak lub znikome zatrudnienie pracowników, ten sam adres obu spółek luksemburskich, ten sam przedmiot działalności, okoliczności rozpoczęcia przez te spółki działalności i uzyskiwane przychody wyłącznie z udzielanych pożyczek mogą świadczyć o stworzeniu łańcucha powiązań mających na celu funkcjonowanie w procederze udzielania pożyczek podmiotu mającego siedzibę na terytorium UE (podmiotów), w celu obejścia reguł wynikających tak z polskich, jak i unijnych przepisów prawa podatkowego, nakazujących pobrać podatek w przypadku dochodu od odsetek osiągniętego przez podmiot z siedzibą na Kajmanach (brak umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, brak możliwości zastosowania dyrektywy 2003/49/WE).
Jak zasadnie wskazał organ, istotne w analizowanej sprawie jest źródło pochodzenia środków finansowych; bez wątpienia bowiem środki te pochodzą pierwotnie od spółki z siedzibą na Kajmanach, zaś kwoty udzielonych pożyczek pomiędzy podmiotami biorącymi udział w łańcuchu przekazywania tychże środków są zbieżne. Jak ustalono, suma pożyczek udzielonych wszystkim polskim spółkom zależnym jest równa kwocie pożyczki udzielonej przez P. na rzecz P., natomiast P. otrzymała pożyczkę w tej samej kwocie od swojego jedynego udziałowca, tj. P. LLC z siedzibą na Kajmanach. Wszystkie umowy zostały zawarte niemal w tym samym czasie, na ten sam okres (6 lat). W sprawozdaniu finansowym P. wskazano, że sporna pożyczka została udzielona przez akcjonariuszy P., a nie od tejże spółki, która – według oświadczenia – miałaby być ostatecznym odbiorcą odsetek. Wszystkie te okoliczności, w ocenie Sądu, w sposób istotny podważają prawdziwość oświadczenia P. S.A.R.L., że jest ona rzeczywistym właścicielem odsetek wypłacanych przez płatnika. Co istotne, tezy zawarte w skardze dotyczące możliwości swobodnego decydowania przez P. S.A.R.L. o sposobie alokacji uzyskanego dochodu z odsetek obecnie nie znajdują wystarczającego poparcia w materiale dowodowym sprawy.
Odnosząc się do argumentacji strony wskazać należy, że organ wskazywał, że stworzenie omówionego łańcucha powiązań w świetle rzeczywistego źródła finansowania pożyczek (na co wskazuje zbieżność czasowa umów, kwot udzielanych pożyczek i zbieżny czas ich spłaty, a także rzeczywista wypłata środków przez spółkę z Kajmanów) budzi zasadnicze wątpliwości co do twierdzenia, że to P. S.A.R.L. jest rzeczywistym właścicielem należności. W ocenie Sądu, stanowisko organu jest w tym zakresie uzasadnione.
Podkreślić należy, że wbrew stanowisku skarżącej nie jest tak, iż dla oceny, czy P. S.A.R.L. nie jest rzeczywistym właścicielem należności, niezbędne jest ustalenie na podstawie umów łączących podmioty uczestniczące w omówionym łańcuchu, że jest ona zobowiązana formalnie do przekazywania należności do swojego udziałowca. Nie ma racji skarżąca oczekując, że organ wskaże postanowienia umów nakazujących tej spółce przekazanie należności do kolejnego podmiotu. Ocenę w tym zakresie organ ma prawo oprzeć na całokształcie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, co w analizowanej sprawie zostało dokonane z poszanowaniem zasady swobodnej oceny dowodów, z których wywiedziono logiczne i uzasadnione wnioski.
Sąd uznał jednocześnie, że kategoryczne przesądzenie tego, iż P. S.A.R.L. nie jest rzeczywistym właścicielem należności, byłoby przedwczesne w postępowaniu dotyczącym wydania opinii, a więc w tym zakresie organ bezzasadnie zastosował art. 26b ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. Wynika to z faktu wskazanego powyżej: tezy zawarte w skardze dotyczące możliwości swobodnego decydowania przez P. S.A.R.L. o sposobie alokacji uzyskanego dochodu z odsetek obecnie nie znajdują wystarczającego poparcia w materiale dowodowym sprawy; niemniej jednak okoliczności związane z funkcjonowaniem poszczególnych spółek, podejmowanych w nich decyzji w zakresie zarządzania finansami, mogą ocenę w tym zakresie zmienić. Jeśli dojdzie do postępowania podatkowego, np. wskutek złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, to wówczas będzie można przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe, zbadać przepływy środków pieniężnych i kategorycznie stwierdzić, czy spółka P. S.A.R.L. jest rzeczywistym właścicielem należności. Obecnie, biorąc pod uwagę wszystkie informacje zebrane w sprawie, istnieją istotne, uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności. O ile bowiem jest on formalnie właścicielem odsetek, to okoliczności sprawy przeczą twierdzeniu, iż jest on także ich faktycznym, rzeczywistym właścicielem mogącym swobodnie i według własnego uznania dysponować uzyskanym dochodem, bowiem ze spłatą pożyczki i odsetek wiąże się w sposób istotny spłata zobowiązań z tytułu pożyczki udzielonej dla P. S.A.R.L. przez P. S.A.R.L.
Sąd za zasadne i znajdujące potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym uznał także przypuszczenie organu, iż w odniesieniu do opisanego stanu faktycznego może nastąpić wydanie decyzji z zastosowaniem art. 22c u.p.d.o.p.
Bez wątpienia rację ma skarżąca twierdząc, że ustawodawca nie wyjaśnił, czym owo uzasadnione przypuszczenie jest. Jednakże organ prawidłowo przyjął, że o takim uzasadnionym przypuszczeniu może być mowa, gdy oceniając wszystkie istotne okoliczności sprawy nabiera się popartego racjonalnymi argumentami podejrzenia co do możliwości zaistnienia określonych zdarzeń. Według słownika języka polskiego PWN (www.sjp.pwn.pl) przypuścić — przypuszczać to domyślać się czegoś lub uważać coś, nie mając pewności. Przypuszczenie jest natomiast, zgodnie z definicją słownikową, uzasadnione, gdy oparte jest na obiektywnych racjach, podstawach; uzasadnić — uzasadniać to tyle, co poprzeć coś dowodami, argumentami. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo w tej sprawie, z powołaniem się na konkretne, rzeczowe argumenty, wskazały, że owo uzasadnione przypuszczenie, o którym mowa w art. 26b ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p., zaistniało.
Nie może być sporu co do tego, że działanie prowadzące do uniknięcia opodatkowania w zgodzie z art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. dochodów spółki z siedzibą na Kajmanach z tytułu odsetek od pożyczek udzielonych polskiej spółce może być poczytywane jako sprzeczne z przedmiotem lub celem art. 20 ust. 3 u.p.d.o.p. Ponadto, zdaniem Sądu, organy uzasadniły przekonująco, dlaczego w ich ocenie skorzystanie ze zwolnienia mogło być głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania mógł być sztuczny.
W tym zakresie, dokonując oceny okoliczności faktycznych, organ zasadnie odwołał się do wyroku TSUE z 26 lutego 2019 r. w sprawach połączonych C-115/16, C-118/16 i C-119/16 (ECLI:EU:C:2019:134), w których Trybunał za sztuczną uznał konstrukcję w postaci grupy spółek, która nie została utworzona ze względów odzwierciedlających rzeczywistość ekonomiczną, której struktura jest czysto formalna i której głównym celem lub jednym z głównych celów jest uzyskanie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem mającego zastosowanie prawa podatkowego. Tak jest w szczególności w przypadku, gdy dzięki podmiotowi pośredniczącemu wprowadzonemu do struktury grupy pomiędzy spółką wypłacającą odsetki a podmiotem, który fest ich właścicielem, unika się zapłaty podatku od odsetek. Przesłankę wskazującą na istnienie konstrukcji mającej na celu nienależne skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego w art. 1 ust. 1 dyrektywy 2003/49 stanowi okoliczność, że odsetki są wypłacane dalej, w całości lub prawie w całości i w bardzo krótkim czasie po ich otrzymaniu, przez spółkę, która je otrzymała, na rzecz podmiotów niespełniających przesłanek do zastosowania dyrektywy 2003/49, ponieważ podmioty te nie mają siedziby w żadnym państwie członkowskim.
W ocenie Sądu, w analizowanym stanie faktycznym organ zasadnie stwierdził, że sposób skonstruowania powiązań pomiędzy spółkami, sposób ich funkcjonowania i sposób dokonywania pożyczek między tymi powiązanymi podmiotami może stanowić podstawę do uznania działania w tym zakresie za sztuczne i będące głównym uzasadnieniem tak dla stworzenia struktury, jak i dokonywanych pomiędzy podmiotami w niej uczestniczącymi transakcji, co w konsekwencji stwarza ryzyko (uzasadnione przypuszczenie) wydania decyzji z zastosowaniem art. 22c u.p.d.o.p., a więc decyzji wyłączającej możliwość zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 20 ust. 3 u.p.d.o.p. Podkreślić należy przy tym, że w niniejszym postępowaniu ani organ, ani też Sąd, nie przesądzają, że wszystkie przesłanki wydania takiej decyzji zostały spełnione (do czego ani organ, ani Sąd nie są uprawnione w postępowaniu dotyczącym wydania opinii), lecz jedynie stwierdzają, iż istnieje uzasadnione przypuszczenie wydania takiej decyzji. Bez wątpienia w późniejszym czasie, kiedy już będą dokonywane wypłaty odsetek do poszczególnych spółek, będzie możliwe jednoznaczne przesądzenie (w ewentualnym odrębnym postępowaniu), czy przesłanki określone w art. 22c zostały spełnione, w tym przy uwzględnieniu stanowiska TSUE opisanego powyżej.
Zdaniem Sądu, z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że głównym celem utworzenia grupy spółek i dokonania przepływów finansowych w zakresie udzielanych pożyczek mogło być uniknięcie opodatkowania odsetek od pożyczki udzielonej polskiej spółce przez spółkę z siedzibą na Kajmanach. W ocenie Sądu, utworzenie spółek P. S.A.R.L. i P. S.A.R.L. jako podmiotów pośredniczących, i udzielenie Wnioskodawcy pożyczki przez ten ostatni podmiot, a nie bezpośrednio przez P. LLC, może zostać uznane za sztuczne działanie (a więc obecnie istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż będzie miało zastosowanie wyłączenie przepisów o zwolnieniu od podatków dochodów z dywidend w przypadku czynności nie mających rzeczywistego charakteru), o czym świadczą następujące okoliczności:
1. spółki luksemburskie zostały zawiązane w krótkim odstępie czasu (spółka P. S.A.R.L. - w dniu 24.06.2019 r., a spółka P. S.A.R.L. - w dniu 06.05.2019 r.);
2. kapitał obu spółek w momencie utworzenia był taki sam (12.500,00 EUR), siedziby obu spółek mieszczą się pod tym samym adresem;
3. taki sam jest skład zarządu w obu spółkach (zgodnie z danymi dostępnymi w luksemburskim rejestrze handlowym i spółek, początkowo: E.L., a następnie: E.L., R.R. i G.A.); różnice w składzie osobowym, na które powołuje się skarżąca twierdząc, że były, nie zmieniają oceny, że jednak tożsamość podmiotów wchodzących w skład organów spółek występuje;
4. identyczny jest przedmiot działalności obu spółek, który, zgodnie z treścią sprawozdań finansowych, jak również danych zawartych w luksemburskim Rejestrze Handlowym i Spółek, polega przede wszystkim na: (i) nabywaniu tytułów / jednostek uczestnictwa (udziałów, akcji i jednostek) w Luksemburgu lub za granicą w jakiejkolwiek formie oraz zarządzanie nimi (takimi udziałami, akcjami i jednostkami), (ii) nabywaniu, posiadaniu, zarządzaniu, wynajmowaniu (wynajmie) i sprzedaży nieruchomości w Luksemburgu lub za granicą, a także wykonywaniu wszelkich czynności (operacji) związanych z funkcjonowaniem nieruchomości (z nieruchomościami), w tym: bezpośrednie lub pośrednie posiadanie tytułów uczestnictwa (udziałów) w spółkach, których głównym przedmiotem działalności jest nabywanie, budowanie (rozwój), promowanie (promocja), sprzedaż (zbywanie), zarządzanie i/lub najem (wynajem) nieruchomości oraz udzielanie pożyczek, gwarancji, lub innych form zabezpieczeń (innych zabezpieczeń) w związku z powyższą działalnością (z odniesieniem do powyższych czynności), (iii) zaciąganiu zobowiązań (pożyczek i kredytów) w dowolnej formie, (iv) udzielaniu pożyczek (pożyczaniu środków finansowych) na rzecz swoich podmiotów zależnych (swoim spółkom zależnym) lub spółek, w których posiada bezpośrednio lub pośrednio tytuły uczestnictwa (spółkom, w których ma bezpośredni lub pośredni udział).
Ze sprawozdania finansowego P. S.A.R.L. wynika, że rzeczywistym przedmiotem działalności jest nabywanie przez P. S.A.R.L. udziałów w spółkach nieruchomościowych (na dzień 31.12.2020 r. w 6 polskich spółkach) i udzielanie tym spółkom pożyczek. Natomiast zgodnie ze sprawozdaniem finansowym P. S.A.R.L., spółka ta posiadała udziały jedynie w spółce P. S.A.R.L. oraz udzieliła tej spółce pożyczek z przeznaczeniem dla podmiotów powiązanych;
5. jedynymi przychodami obu spółek są przychody z tytułu odsetek od podmiotów powiązanych;
6. obie spółki generują straty, wynikające z nadwyżki kosztów z tytułu odsetek nad przychodami z tytułu odsetek.
Oprócz kosztów odsetek obie spółki ponoszą koszty opłat bankowych, administracyjnych, legalizacyjnych, członkowskich w Izbie Handlowej, wydatki za usługi prawne i profesjonalne, ubezpieczenie członków zarządu, a więc wydatki dotyczące obsługi umów pożyczek oraz związane z bieżącym funkcjonowaniem spółek jako przedsiębiorstw gospodarczych.
7. do czasu pojawienia się P. LLC jako udziałowca P. S.A.R.L. (zgodnie z danymi dostępnymi w luksemburskim Rejestrze Handlowym i Spółek wpisu do tego rejestru dot. nowego udziałowca dokonano w październiku 2019 r.) i związanym z tym finansowaniem, obie spółki luksemburskie nie prowadziły żadnej działalności (zgodnie ze sprawozdaniami finansowymi w 2019 r. nie uzyskały żadnego przychodu);
8. umowa najmu lokalu biurowego przez P. S.A.R.L. obowiązywała dopiero od dnia 27.09.2019 r., a umowa o świadczenie usług płacowo-kadrowych oraz umowa o pracę od dnia 01.12.2019 r.; zatrudniono przy tym jednego, nastoletniego w dniu podpisywania umowy pracownika, na 8 godzin w tygodniu);
9. spółka P. S.A.R.L., która zgodnie z wyjaśnieniami Pełnomocnika Wnioskodawcy zawartymi w piśmie z dnia 20.01.2021 r.. służy jako globalna platforma holdingowa i inwestycyjna w zakresie nieruchomości dla grupy P., nie zatrudnia pracowników, a spółka P. S.A.R.L. zatrudnia jednego, nastoletniego w dniu podpisania umowy, pracownika działu administracyjnego i księgowości (ds. administracyjnych i księgowych) na 8 godzin tygodniowo (najpierw umowa o pracę z dnia 28.11.2019 r., a następnie umowa o pracę z dnia 14.06.2021 r.), spółka P. S.A.R.L. ponosi wyższe koszty związane z funkcjonowaniem spółki jako przedsiębiorstwa gospodarczego (zgodnie ze sprawozdaniem finansowym, opłaty bankowe i inne związane z odsetkami - 59.601,77 EUR, opłaty za usługi prawne i profesjonalne - 75.281,53 EUR, pozostałe opłaty i czynsz - 76.711,22 EUR) niż spółka P. S.A.R.L. (zgodnie ze sprawozdaniem finansowym, opłaty bankowe i inne związane z odsetkami - 18.798,54 EUR. opłaty za usługi prawne i profesjonalne - 66.489,68 EUR. pozostałe opłaty i czynsz - 2.882,26 EUR);
10. spółka P. LLC z siedzibą na Kajmanach stanowi, tak jak obie spółki luksemburskie, podmiot o charakterze holdingowym, który podejmuje inwestycje w nieruchomości w regionie europejskim, w tym poprzez pośredni udział w spółkach nieruchomościowych, takich jak Wnioskodawca.
Nie są przy tym przekonujące twierdzenia skarżącej, iż spółkę S. utworzono jako dodatkowy podmiot holdingowy, a spółki celowe należące do S. są dedykowane do strukturalnej segregacji różnych inwestycji grupy; nie potwierdzają tego, na obecnym etapie, okoliczności faktyczne związane z założeniem i funkcjonowaniem spółek luksemburskich. Zdaniem Sądu fakt istnienia (i spotkań) zarządu formalnie niezależnego (choć o tym samym składzie osobowym, co zarząd P. S.A.R.L.), który swą działalnością uchwałodawczą uwiarygadnia wrażenie, że to P. jest rzeczywistym właścicielem należności, nie jest wystarczający do uznania, że rzeczywiście spółka ta właścicielem owych należności jest i nie jest tym samym zobowiązana do przekazywania należności dalej, do następnych podmiotów funkcjonujących w ramach grupy spółek.
W ocenie Sądu, o sztuczności udzielania pożyczek z zastosowaniem podmiotów pośredniczących świadczyć mogą także te okoliczności, które podają w wątpliwość zgodność ze stanem rzeczywistym oświadczenia podatnika o tym, iż jest on rzeczywistym właścicielem odsetek, tj. wszystkie okoliczności związane z udzielaniem pożyczek.
Dla przypomnienia są to następujące fakty:
11. Płatność tytułem pożyczki została dokonana przez R. LLC z siedzibą na Kajmanach (na podstawie umowy R. LLC, R. S.A.R.L. i S. S.A.R.L.);
12. Kwoty pożyczek udzielanych między spółkami są tożsame, począwszy od pożyczki P. LLC Kajmany dla P. S.A.R.L., dalej dla P. S.A.R.L. i końcowo, łącznie, dla polskich spółek, w tym skarżącej P. sp z o.o.;
13. zbieżność czasu spłaty pożyczek — 6 lat;
14. zbliżony termin udzielenia i spłaty pożyczek – styczeń 2020;
15. przeznaczenie pożyczek na nabycie udziałów w kapitale zakładowym spółek celowych, w tym przypadku poprzez spłatę zobowiązań Skarżącej wobec dotychczasowych udziałowców;
16. informacja w sprawozdaniach finansowych Skarżącej, że dotychczasowe pożyczki zostały zastąpione pożyczką od akcjonariuszy P. S.A.R.L., a nie od P. S.A.R.L.
Wszystkie powyżej opisane okoliczności związane z powstawaniem spółek, powiązaniami osobowymi i kapitałowymi, brak lub znikome zatrudnienie pracowników, ten sam adres obu spółek luksemburskich, ten sam przedmiot działalności, okoliczności rozpoczęcia przez te spółki działalności i uzyskiwane przychody wyłącznie z udzielanych pożyczek mogą świadczyć o stworzeniu łańcucha powiązań mających na celu funkcjonowanie w procederze udzielania pożyczek podmiotu mającego siedzibę na terytorium UE (podmiotów), w celu obejścia reguł wynikających tak z polskich, jak i unijnych przepisów prawa podatkowego, nakazujących pobrać podatek w przypadku dochodu od odsetek osiągniętego przez podmiot z siedzibą na Kajmanach (brak umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, brak możliwości zastosowania dyrektywy 2003/49/WE).
Jak zasadnie wskazał organ, istotne w analizowanej sprawie jest źródło pochodzenia środków finansowych i sposób przekazywania tychże środków między podmiotami powiązanymi; bez wątpienia bowiem środki te pochodzą od spółki z siedzibą na Kajmanach, zaś kwoty udzielonych pożyczek pomiędzy podmiotami biorącymi udział w łańcuchu przekazywania tychże środków są zbieżne. Jak ustalono, suma pożyczek udzielonych wszystkim polskim spółkom zależnym jest równa kwocie pożyczki udzielonej przez P. na rzecz P., natomiast P. otrzymała pożyczkę w tej samej kwocie od swojego jedynego udziałowca, tj. P. LLC z siedzibą na Kajmanach. Wszystkie umowy zostały zawarte niemal w tym samym czasie, na ten sam okres (6 lat). W sprawozdaniu finansowym P. wskazano, że sporna pożyczka została udzielona przez akcjonariuszy P., a nie od tejże spółki, która – według oświadczenia – miałaby być ostatecznym odbiorcą odsetek. Wszystkie te okoliczności, w ocenie Sądu, w sposób istotny dowodzą, że istnieje w tej sprawie uzasadnione przypuszczenie wydania decyzji z zastosowaniem art. 22c. Okoliczności ustalone w sprawie wskazują, że mechanizm udzielania pożyczek z wykorzystaniem podmiotów pośredniczących, w tym P. S.A.R.L., może nosić cechy sztuczności, bowiem czynności takiej nie przeprowadziłby rozsądnie działający podmiot i kierujący się zgodnymi z prawem celami. Wymaga podkreślenia, że wystarczającą przesłanką do odmowy wydania opinii o stosowaniu zwolnienia jest istnienie uzasadnionego przypuszczenia wydania takiej decyzji. Nie jest więc w tym przypadku wymagane, by organ wykazał, że przesłanki do wydania takiej decyzji zaistniały, lecz wystarczające jest wykazanie, że przypuszczenie organu co do konieczności wydania takiej decyzji znajduje uzasadnienie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Zauważyć przy tym należy, że do okoliczności związanych z udzielanymi pożyczkami skarżąca w postępowaniu sądowym nie odniosła się wcale, koncentrując się na próbie wykazania, że P. S.A.R.L. prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą i może samodzielnie podejmować decyzje co do sposobu dysponowania dochodami z tytułu odsetek. Jednakże w tym zakresie skarżąca nie przedstawiła przekonującej argumentacji opierając się na założeniu, że dla kwestionowania przymiotu rzeczywistego właściciela należności powinno istnieć formalne zobowiązanie P. S.A.R.L. do przekazywania należności udziałowcowi. Sąd, co zostało wyjaśnione powyżej, poglądu skarżącej w tym zakresie nie podziela.
Na marginesie Sąd zauważa, że brak wydania opinii nie wyklucza prawa do odzyskania nienależnie pobranego przez płatnika podatku u źródła. Nie jest wiec tak, że wskutek zastosowania odmowy ostatecznie przesądza się o istnieniu podstaw do braku możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego. Jednakże, z uwagi na ryzyko związane z bezzasadnym niepobraniem podatku u źródła, w postępowaniu w przedmiocie wydania opinii organ nie może bagatelizować okoliczności, które podważają wiarygodność oświadczenia podatnika o byciu rzeczywistym właścicielem należności, czy też okoliczności mogących świadczyć o sztuczności procederu udzielania pożyczki z zastosowaniem podmiotów pośredniczących.
Końcowo wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się uchybień organu w zakresie ustalania stanu faktycznego sprawy, gromadzenia dowodów i ich oceny. W przekonaniu Sądu postępowanie organu było w tym zakresie rzetelne i wystarczające do stwierdzenia zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 26b ust. 3 pkt 2 i 3 u.p.d.o.p. W tym zakresie organ nie naruszył więc art. 121, art. 191 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 o.p.
Nie jest także zasadny argument skarżącej odwołujący się do opinii wydanej na rzecz skarżącej w odniesieniu do dywidend wypłacanych na rzecz P. S.A.R.L. W ocenie Sądu, w analizowanej w tej sprawie odmowie wydania opinii przedstawiono przekonujące argumenty przemawiające za takim rozstrzygnięciem, zaś kluczowe argumenty dotyczyły nie tylko struktury grupy P., lecz także mechanizmu udzielania pożyczek z wykorzystaniem podmiotów pośredniczących. W przypadku dywidend badanie tego, czy otrzymujący dywidendę jest jej rzeczywistym właścicielem, byłoby sprzeczne z konstrukcją dywidendy. Trudno sobie wyobrazić sytuację, w której podmiot otrzymujący dywidendę nie jest jej właścicielem. Podmiot otrzymuje dywidendę z tego tytułu, że jest udziałowcem w spółce. Skoro w sprawie, w której wydano opinię o zastosowaniu zwolnienia z poboru podatku w przypadku dokonywania przez skarżącą wypłat tytułem dywidend, ustalono, że P. S.A.R.L. jest właścicielem udziałów w skarżącej spółce, to organy nie kwestionowały prawa tej spółki do dywidendy. W analizowanej sprawie istotne dla rozstrzygnięcia są zarówno powiązania wewnątrzgrupowe, jak też, a może przede wszystkim, okoliczności związane z udzielaniem pożyczek, przy zastosowaniu podmiotów pośredniczących. Wszak to czynność/transakcja analizowana w konkretnej sprawie, prowadząca do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. art. 21 ust. 3-9 albo w art. 22 ust. 4-6 u.p.d.o.p., musi być poddana ocenie przy wydawaniu opinii; stan faktyczny w tym zakresie w analizowanej sprawie był w sposób istotny odmienny, co powoduje, że fakt wydania opinii w zakresie dywidend nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Co istotne, nawet z fragmentu opinii zacytowanego przez spółkę wynika, iż organ uznał, iż czynności opisane we wniosku nie dają podstaw do twierdzenia o ich sztucznym charakterze. W analizowanej sprawie stan faktyczny jest jednak odmienny.
W konsekwencji Sąd uznał, że zarówno zarzuty sformułowane w skardze, jak i ich rozwiniecie zawarte w piśmie z 6 lipca 2022 r., nie są zasadne. Sąd nie stwierdził też naruszenia przepisów prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej odmowy z urzędu.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.