III SA/Wa 2999/15

III SA/Wa 2999/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Zalewski /przewodniczący/
Dominik Gajewski
Piotr Przybysz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 994/17 - Wyrok NSA z 2019-03-15
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 1619
art.33, art. 59 par.2 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Dominik Gajewski, sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. C. i R. C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., działając jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżących – M. i R. C. - m.in. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 14 grudnia 2007 r., nr SM[...], obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r.
Zawiadomieniem z dnia 2 marca 2015 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości Skarżących. Odpis ww. zawiadomienia został doręczony Skarżącym w dniu 24 marca 2015 r.
Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. w dniu 4 marca 2015 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w O., VI Wydział Ksiąg Wieczystych z wnioskiem o dokonanie wpisu w księdze wieczystej o nr KW [...], o wszczęciu egzekucji z przedmiotowej nieruchomości.
Pismem z dnia 3 kwietnia 2015 r. Skarżący wnieśli skargę na dokonaną czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. oddalił skargę na ww. czynność egzekucyjną, nie uznając słuszności podnoszonych zarzutów w sprawie.
Skarżący pismem z dnia 18 maja 2015 r. wnieśli zażalenie na postanowienie organu nadzoru z dnia 12 maja 2015 r., żądając zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie zaskarżonych czynności egzekucyjnych, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Równocześnie wydanemu rozstrzygnięciu Skarżący zarzucili naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, z późn. zm.) – dalej "u.p.e.a." - w związku z brakiem umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji przedawnienia się zobowiązania oraz naruszenie art. 68 § 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r, poz. 707, z późn. zm.) ze względu na fakt doliczenia do dochodzonych należności kwoty odsetek, gdy wpis hipoteki przymusowej dotyczył jedynie kwoty należności głównej.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 12 maja 2015 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 54 § 1 u.p.e.a. i wskazał, że skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej, do której upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości, który został wymieniony w katalogu środków określonych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.
Z akt sprawy wynika, że dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym należność objęta tytułem wykonawczym z dnia 14 grudnia 2007 r., nr [...], została zabezpieczona wpisem hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność Skarżących na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 18 grudnia 2007 r. (zawiadomienie Sądu Rejonowego w O. - wpis z dnia 8 stycznia 2008 r.). Natomiast zgodnie z brzmieniem aktualnie obowiązującego przepisu art. 70 § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) – dalej "O.p." - nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Stąd organ egzekucyjny dokonał zajęcia przedmiotowej nieruchomości poprzez wezwanie z dnia 2 marca 2015 r., do zapłaty zaległego zobowiązania a następnie w dniu 4 marca 2015 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w O. z wnioskiem o dokonanie wpisu w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji z przedmiotowej nieruchomości. Materiał dowodowy potwierdza, że w dniu 11 marca 2015 r., został dokonany wpis przez Sąd Rejonowy w O. Wydział Ksiąg Wieczystych o wszczęciu egzekucji w księdze wieczystej o nr KW [...]. Doręczenie Skarżącym ww. wezwania, o którym mowa w art. 110 c § 2 u.p.e.a., nastąpiło natomiast w dniu 24 marca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. uznał, iż przedmiotowa czynność egzekucyjna została przeprowadzona z zachowaniem obowiązującej procedury.
Organ odwoławczy podkreślił, że zastrzeżenia Stron zgłoszone w niniejszej sprawie nie podważają prawidłowości dokonania czynności egzekucyjnej pod względem wykonawczym a jedynie dotyczą kwestii podjęcia jej w sytuacji braku wymagalności zobowiązania w związku z wystąpieniem instytucji przedawnienia oraz niewłaściwego naliczenia odsetek za zwłokę od należności głównej. Instytucja skargi na czynności egzekucyjne ogranicza obszar orzekania organu egzekucyjnego w tym trybie do oceny czynności egzekucyjnej pod względem wykonawczym. Podnoszone przez Strony, zarówno w skardze, jak i w zażaleniu, kwestie odnoszące się do wymagalności zobowiązania nie mogą zatem stanowić przedmiotu skargi na czynności egzekucyjne na podstawie art. 54 u.p.e.a., bowiem wykraczają one poza zakres niniejszego postępowania. Organ nie jest władny do rozstrzygania aspektu dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej z przedmiotu zabezpieczenia w postaci hipoteki przymusowej w kontekście przedawnienia należności podatkowych. Zagadnienie zaistnienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego w świetle wyroku TK SK 40/12 z dnia 8 października 2013 r. podlega odrębnej procedurze określonej w art. 59 u.p.e.a. Stronom bowiem na mocy przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przysługuje na każdym etapie postępowania egzekucyjnego ochrona prawna. Z akt sprawy wynika, że Strony skorzystały z przysługującego im prawa, bowiem w związku z przywołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wystąpiły o umorzenie postępowania egzekucyjnego na mocy art. 59 u.p.e.a. Postępowanie w tej sprawie zostało zakończone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] listopada 2014 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] lipca 2014 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe oznacza, że problematyka ta stanowiła przedmiot oceny organu egzekucyjnego. Nieterminowe wykorzystanie trybu odwoławczego w postępowaniu w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie umożliwia rozpoznania tych kwestii w innym trybie postępowania. Stąd Strony nie mogą oczekiwać, że kwestia wymagalności zobowiązania w związku z jego przedawnieniem zostanie rozpoznana w trybie skargi na czynności egzekucyjne, które to czynności oceniane są jedynie pod względem wykonawczym.
Organ odwoławczy nadmienił również, że postanowienie organu nadzoru z dnia 17 listopada 2014 r. zostało poddane również administracyjnej kontroli sądowej, gdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. badając ww. sprawę wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 45/15, oddalił skargę Skarżących
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że organy administracji publicznej zostały zobligowane w art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.) – dalej "k.p.a." - do przestrzegania z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, co uniemożliwia organowi orzekającemu w określonym trybie postępowania rozpoznanie sprawy w szerszym zakresie niż przewidziany dla danej procedury. Niezastosowanie ww. zasady postępowania administracyjnego w sposób rażący naruszałoby prawo, a to z kolei prowadziłoby do konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięcia obarczonego taką wadą, w trybie art. 156 § 1 k.p.a. Przy tym orzecznictwo sądów administracyjnych wyraźnie wskazuje, że nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez wszelkie organy, w tym organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (wyrok WSA z dnia 12 lipca 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1014/2006). Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zaznaczył, że organ nadzoru w zaskarżonym rozstrzygnięciu w sposób kompleksowy odniósł się do zarzutu Stron w sprawie niewłaściwego określenia, w zaskarżonej czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia nieruchomości, dokonanej wezwaniem z dnia 2 marca 2015 r., kwoty dochodzonych odsetek za zwłokę od należności głównej, wyjaśniając prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego w tym zakresie. Organ nadzoru przywołał § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczenia odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. z 2005 r., Nr 165, poz. 1373) zgodnie z którym odsetki za zwłokę od zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym są naliczane do dnia upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, włącznie z tym dniem. Materiał dowodowy wykazał, że odsetki za zwłokę w niniejszym zawiadomieniu o zajęciu zostały naliczone w sposób zgodny z dyspozycją ww. przepisu, tj. do dnia 31 grudnia 2007 r.
Pismem z dnia 28 września 2015 r. Skarżący wnieśli skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie:
- art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie słusznego interesu Skarżących i egzekwowanie przedawnionych należności podatkowych,
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., poprzez brak właściwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, tj. nieodniesienie się do zarzutu naruszenia art. 68 § 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez doliczenie do dochodzonych należności kwoty odsetek,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] maja 2015 r., które zostało wydane bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 59 § 2 pkt 2 u.p.e.a., poprzez brak umorzenia postępowania w sprawie, gdy przedmiotowe zobowiązanie uległo przedawnieniu,
- art. 68 § 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez doliczenie do dochodzonych należności kwoty odsetek w sytuacji, gdy do księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości dokonano wpisu hipoteki przymusowej zwykłej tylko do wysokości należności głównej.
Ponadto według Skarżących popełniony został błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż zgłoszone przez Stronę zarzuty w skardze na czynności egzekucyjne, a następnie w zażaleniu, nie podważają prawidłowości dokonania czynności egzekucyjnej pod względem wykonawczym, a jedynie dotyczą kwestii podjęcia jej w sytuacji braku wymagalności w związku z wystąpieniem instytucji przedawnienia oraz niewłaściwego naliczenia odsetek za zwłokę od należności głównej.
W uzasadnieniu skargi Strony wskazują, iż nie zgadzają się z rozstrzygnięciem Ministra Finansów w związku z faktem przedawnienia się zobowiązania podatkowego, co oznacza, że postępowanie w niniejszej sprawie powinno ulec umorzeniu. Czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu nieruchomości należącej do Skarżących w tej sytuacji nie może być uznana za skuteczną. Na poparcie wyrażonego stanowiska Strony odwołują się do procedury art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Następnie Strony przedstawiają swoją argumentację względem zaistnienia instytucji wygaśnięcia zobowiązania w oparciu o treść art. 59 § 1 pkt 9 O.p. Zauważają, że zobowiązanie powstałe w 2001 r., ulega przedawnieniu w 2007 r., ale przerwanie biegu przedawnienia stosownie do art. 70 § 4 O.p. pozwala na dalsze prowadzenie egzekucji. Z kolei Strony odwołują się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. o sygn. akt SK 40/12, którym orzeczono o niekonstytucyjności przepisu art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym od stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., w związku z naruszeniem art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Pomimo, iż w przedmiotowej sprawie do należności zabezpieczonych hipoteką przymusową ma zastosowanie art. 70 § 8 O.p., to ze względu, że treść tego przepisu jest analogiczna z brzmieniem art. 70 § 6 O.p. zastrzeżenia konstytucyjne do tego przepisu są takie same. Strony wskazują, że nie może być takiej sytuacji, iż zobowiązania zabezpieczone hipoteką przymusową na podstawie art. 70 § 8 O.p. nie ulegają przedawnieniu, a zabezpieczone na podstawie niekonstytucyjnej normy art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. nie wywołują takiego skutku i nie dają możliwości prowadzenia egzekucji z przedmiotu hipoteki po przedawnieniu zobowiązania.
Strony dowodząc, iż zachodzi zasadność zastosowania ww. wyroku TK w przedmiotowej sprawie, powołują się na wyroki sądowe, m.in. o sygn. akt I SA/Op 566/13 z dnia 4 kwietnia 2014 r., I SA/Łd 1168/13 z dnia 17 grudnia 2013 r. Na podstawie bowiem wyroku TK o sygn. akt SK 40/12, Sądy uchylają decyzje organów podatkowych. Poza tym Strony podnoszą kwestię możliwości orzekania przez Sądy na mocy art. 8 ust. 2 Konstytucji RP wskazując równocześnie na zasadność orzekania przez organy podatkowe na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.
Ponadto Skarżący na etapie skargi do WSA podnoszą, że o fakcie zastosowania środka egzekucyjnego w związku z prowadzeniem egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego o nr SM[...], zostały powiadomione po upływie okresu przedawnienia. W związku z tym należność uległa przedawnieniu i prowadzenie egzekucji nie jest możliwe. Na poparcie wyrażonej tezy Strona przytacza uchwałę NSA wydaną w składzie 7 sędziów w dniu 3 czerwca 2013 r. sygn. akt I FPS 6/12.
Według Stron nie ma wątpliwości, że doszło do przedawnienia zobowiązania, co w ich odczuciu potwierdza również Minister Finansów w rozstrzygnięciu odwołując się do rozporządzenia z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczenia odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach, i wskazując, że naliczenie odsetek nastąpiło do dnia upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, tj. 31 grudnia 2007 r.
Strona ponadto zarzuciła, iż wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło bez zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, co miało zdaniem Strony istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem organ ocenił właściwie materiał dowodowy, dostrzegłby fakt przedawnienia przedmiotowej należności podatkowej i nie zająłby nieruchomości. Zdaniem Skarżących naruszony został przez Ministra Finansów art. 7 k.p.a., niewzięty bowiem został po uwagę słuszny interes zobowiązanych. Poza tym zawarte w rozstrzygnięciu stanowisko Ministra Finansów, według Stron, jest niewystarczające, stosownie bowiem do dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. nie zawiera ono prawidłowego, wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Następnie Strony ponownie podnoszą kwestię objęcia, na podstawie art. 68 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, hipoteką przymusową jedynie należności głównej. Skarżący podkreślają, że według księgi wieczystej nieruchomości objętej hipoteką wpisano należność wynikającą z tytułu wykonawczego, nie zaś należność wraz z odsetkami. Odsetki nie zostały objęte treścią wpisu do księgi wieczystej, a zatem nie zostały zabezpieczone hipotecznie. Stąd Strony wywodzą, że postanowienie Ministra Finansów należy uznać za błędne.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.
Pełnomocnik Skarżących w piśmie procesowym datowanym na 1 czerwca 2016 r. poszerzył argumentację zawartą w skardze odnośnie kwestii przedawnienia przywołując wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2016r., sygn. akt II FSK 330/15, jak również przywołując wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego oraz pytanie prawne Sądu Rejonowego [...] i W. V Wydział Cywilny – oba w sprawie art. 70 § 8 O.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wskazuje, jak rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). W skardze na czynności egzekucyjne można podnieść, co podnoszono konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z 14 czerwca 1996r. sygn. akt SA/Kr 206/96, LEX 29274).
Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Skoro czynnościami takimi stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyroki WSA w Warszawie z: 6 listopada 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07, 3 grudnia 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest egzekucja z nieruchomości.
Sąd, odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy zauważa, iż w treści wniesionej skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, w postaci zajęcia nieruchomości, podniesiono różnorakie okoliczności związane z wszczęciem i prowadzeniem egzekucji administracyjnej wobec Skarżących, jednakże nie odnoszące się do zagadnienia prawidłowości sposobu i formy dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej.
Należy podkreślić, że przedawnienie obowiązku stanowi podstawę zarzutu wskazaną w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Z kolei zobowiązany kwestionujący wysokość egzekwowanej należności może poszukiwać ochrony prawnej wnosząc zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. – jeżeli doszło do wykonania lub umorzenia obowiązku w części, lub na podstawie art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. – jeżeli obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a. Okoliczności te nie mogą być zatem przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Nie można stawiać organom nadzoru zarzutu, że nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy, jeżeli organy te nie zbierały materiału dowodowego wykraczającego poza okoliczności dotyczące sposobu i formy dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Niewątpliwie przedawnienie egzekwowanej należności nie jest okolicznością odnoszącą się do kwestii sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnej. Pominięcie tej okoliczności podczas zbierania i oceny materiału dowodowego nie wiąże się z naruszeniem prawa przez organy nadzoru.
W ocenie Sądu organy nadzoru podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Minister Finansów nie naruszył zatem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 12 maja 2015 r.
W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia art. 59 § 2 pkt 2 u.p.e.a. poprzez brak umorzenia postępowania w sprawie, gdy przedmiotowe zobowiązanie uległo przedawnieniu. Należy bowiem pamiętać, że organy nadzoru rozstrzygając w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne nie są władne umorzyć postępowania egzekucyjnego – wadliwość czynności egzekucyjnej nie stanowi przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Organy nadzoru nie naruszyły również art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie słusznego interesu Skarżących i egzekwowanie przedawnionych należności podatkowych. Przyjmuje się, że zakres zastosowania tego przepisu powinien być ograniczony do wypadków, w których istnieje zobiektywizowana kolizja interesów strony postępowania administracyjnego i interesu społecznego (państwowego, publicznego itp.), a przepisy prawa materialnego stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej nie precyzują przesłanek jej wydania (decyzje uznaniowe) (Andrzej Wróbel, Art. 7. W: Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego. System Informacji Prawnej LEX, 2016, teza 4). Mówiąc inaczej, przepis ten może znaleźć zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy organ dysponuje swobodą co do sposobu rozstrzygnięcia określonego zagadnienia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne nie ma charakteru uznaniowego – organy nadzoru w przypadku stwierdzenia, że sposób i forma dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej naruszają prawo, są zobligowane do jej uchylenia. Należy przypomnieć w tym miejscu, że przedmiotem orzekania przez organy nadzoru w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie jest zagadnienie przedawnienia egzekwowanego obowiązku, zatem nie można wywodzić, że organy te dokonując oceny prawidłowości czynności egzekucyjnej dysponują jakąkolwiek swobodą rozstrzygania co do kwestii dalszego prowadzenia egzekucji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 68 § 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez doliczenie do dochodzonych należności kwoty odsetek w sytuacji, gdy do księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości dokonano wpisu hipoteki przymusowej zwykłej tylko do wysokości należności głównej, należy zauważyć, że zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o wpis o ustanowieniu hipoteki, to jest w dniu 18 grudnia 2007 r.) hipoteka zabezpiecza jedynie wierzytelności pieniężne i może być wyrażona tylko w oznaczonej sumie pieniężnej. Zgodnie z art. 69 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o wpis o ustanowieniu hipoteki, to jest w dniu 18 grudnia 2007 r.) w granicach przewidzianych w odrębnych przepisach hipoteka zabezpiecza także roszczenia o odsetki nieprzedawnione oraz o przyznane koszty postępowania. W sprawie złożono wniosek o wpis hipoteki przymusowej zwykłej na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. w kwocie 385.486,20 zł wraz z należnymi odsetkami od terminu podanych w tytule wykonawczym.
Organ egzekucyjny nie naruszył prawa przez to, że we wniosku do sądu o dokonanie wpisu w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji z przedmiotowej nieruchomości wskazał wysokość zarówno należności głównej, jak i odsetek od należności głównej oraz kosztów egzekucyjnych, zaś wskazana łączna kwota przewyższa sumę hipoteczną. Celem podania tej informacji jest zidentyfikowanie wierzytelności między innymi poprzez określenie wysokości dochodzonych należności. Należy zauważyć, że wysokość należności głównej oraz odsetek wynika z treści tytułu wykonawczego, zaś wysokość kosztów egzekucyjnych jest zależna od tego, jakie czynności egzekucyjne zostały dokonane. Organ egzekucyjny nie posiada zatem swobody określania wysokości dochodzonej kwoty, która to kwota jest wskazana w zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości oraz we wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji. Należy podkreślić, że organ egzekucyjny nie wyznacza granic zabezpieczenia hipoteką we wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji.
Nie można uznać za uzasadniony zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., poprzez brak właściwego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, tj. nieodniesienie się do zarzutu naruszenia art. 68 § 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez doliczenie do dochodzonych należności kwoty odsetek. Organ odwoławczy na stronach 5-6 zaskarżonego postanowienia odniósł się do kwestii prawidłowości wyliczenia wysokości odsetek oraz co do zasadności wskazania ich w zawiadomieniu o zajęciu nieruchomości. Jakkolwiek rozważania na ten temat zawarte w zaskarżonym postanowieniu są dość lakoniczne, to nie można twierdzić, że nie ma ich w ogóle. Należy w tym miejscu przypomnieć, że spór co do wysokości dochodzonych należności może toczyć się wyłącznie w ramach postępowania w sprawie zarzutów z art. 33 u.p.e.a. Należy również zauważyć, że przywoływane przez Skarżących w skardze orzeczenia sądów administracyjnych, mające potwierdzić prawidłowość stanowiska Skarżących co do znaczenia prawnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt SK 40/12, zapadły w odmiennych stanach faktycznych, nie dotyczyły one bowiem sytuacji, w których zobowiązany wniósł skargę na czynności egzekucyjne. Oczekiwania Skarżących co do uwzględnienia powyższych zagadnień w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie mogły być zatem spełnione.
Konkludując, Sąd podziela stanowisko Ministra Finansów wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wskazywane przez Skarżących okoliczności nie mogą być podstawą wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., gdyż nie dotyczą one sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnej, jaką było zajęcie nieruchomości. Mogą one stanowić ewentualnie podstawę innych środków prawnych, w szczególności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 u.p.e.a.).
Zdaniem Sądu organy obu instancji, jak wynika z akt sprawy, w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zawiadomienia o zajęciu nieruchomości.
Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak również nie stwierdzając innych naruszeń prawa, skargę jako nieuzasadnioną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.