III SA/Wa 2957/05

III SA/Wa 2957/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Hieronim Sęk
Krystyna Kleiber /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Waksmundzka-Karasińska
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędziowie Asesor WSA Hieronim Sęk,, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Barbara Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lutego 2006 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, iż uchylona decyzja nie może być wykonana w całości 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej B. R. kwotę 100 zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego " .
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania B. R. zmieniło decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w ten sposób, że ustaliło dla podatnika wymiar podatku od nieruchomości za 2004 rok w kwocie 566,50 zł.
Decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. ustalała podatek od nieruchomości w kwocie 161,50 zł.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan sprawy.
Zaskarżoną decyzję organ podatkowy I instancji, Wójt Gminy G. – po ponownym rozpatrzeniu sprawy – ustalił B. R. podatek od nieruchomości za 2004 rok w kwocie 161,50.
W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji B. R. podniosła, iż decyzja ta jest identyczna i oparta na identycznej podstawie prawnej jak uchylona decyzją Kolegium z dnia [...] maja 2004 r. poprzednia decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2004r., wydana w niniejszej sprawie. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja jest oparta o nieprawomocną decyzję Starosty O. z dnia [...] lipca 2004 r. w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów, w stanowiącej przedmiot opodatkowania działce nr [...] o pow. 0,88 ha, położonej w obrębie K., w gminie G., którą to zaskarżyła do Wojewody Mazowieckiego. Skarżąca podważyła opodatkowanie części jej gruntów, stanowiących działkę nr [...] podatkiem leśnym, podtrzymując swoje argumenty przedstawione w poprzednim odwołaniu od decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. Skarżąca nie zgadza, się na utrzymanie w ewidencji gruntów i budynków oraz w dokumentacji Urzędu Gminy w G., mającego miejsce - w jej ocenie - faktu nielegalnie wprowadzonego zalesienia jej działki i nielegalnego usunięcia drogi dojazdowej. W ocenie Skarżącej jej grunty nie powinny być w ogóle opodatkowane podatkiem leśnym. Tym samym kwestionuje wysokość ustalonego wymiaru podatku od nieruchomości, podnosząc, iż przedmiotem opodatkowania tym podatkiem powinny być nie tylko budynki usytuowane na jej działce nr [...], ale również całość gruntów wchodzących w skład tej działki.
Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. Kolegium zawiesiło z urzędu postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w odrębnej sprawie administracyjnej, toczącej się przed innymi organem administracji, dotyczącej zmiany klasyfikacji gruntów w obrębie działki nr [...],. Jak wynikało bowiem z ustaleń poczynionych przez Kolegium. decyzja Starosty z dnia [...] lipca 2004 r., na skutek odwołania B. R., decyzją z dnia [...] października 2004 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] została uchylona w całości, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Kolegium podjęło z urzędu postępowanie bowiem opisane, dotyczące weryfikacji spornych zapisów w ewidencji gruntów, nie doprowadziło do zmian w tymże rejestrze, które rzutowałyby na sposób rozstrzygnięcia organu podatkowego w niniejszej sprawie. Jeśli takie zmiany nastąpią to będą one miały skutek ex nunc, tj. na przyszłość, a nie skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną. W każdym razie, w chwili obecnej nie obowiązuje decyzja Starosty O. z dnia [...] lipca 2004r. w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów działki nr [...], a sprawę przekazano temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Nadal więc, wiążący jest dla organów podatkowych, wykaz dokonanych zmian w rejestrze gruntów, z mocą obowiązującą od dnia [...] kwietnia 2001 r. jako podstawa opodatkowania gruntów skarżącej za rok podatkowy 2004,
Decydujące bowiem znaczenie dla rozstrzygnięcia spornej kwestii właściwego opodatkowania gruntów skarżącej, ma stan prawny przedmiotowych gruntów wynikający z ewidencji gruntów, a nie faktyczny stan gruntów, ich wykorzystanie na określone cele, czy też ich przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wynika to wprost z brzmienia przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), który formułuje zasadę, iż podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podkreśla to również ukształtowana i jednolita linia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach podatkowych (vide: wyroki NSA: z 11 kwietnia 1995 r. SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24; z 18.05/1994r. SA 1685/93, POP 1999/2/67; z 12.01.1994r. III SA 911/94, OSS 1994/4-5/164}. Na konieczność ustalenia charakteru gruntu na potrzeby właściwego opodatkowania na podstawie właśnie danych wynikających z ewidencji gruntów, wskazuje w sposób jednoznaczny regulacja art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych / tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zmianami/ Stosownie do brzmienia tego przepisu, grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych i lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Należy przy tym podnieść, iż Kolegium w poprzednim rozstrzygnięciu kasacyjnym z dnia [...] maja 2004 r. wskazało na takie właśnie zasady.
Decydujące więc znaczenie, dla opodatkowania gruntów skarżącej w roku podatkowym 2004, ma obowiązujący wówczas rejestr gruntów. Z rejestru tego wynika, że część gruntów położonych w obrębie działki nr [...]o pow. 0,4500 ha oznaczona jest symbolem "LsVI". Zgodnie z § 68 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 454) w sprawie ewidencji gruntów i budynków, symbolem "Ls" oznaczone są lasy. Zatem opodatkowaniu podatkiem leśnym podlega niewątpliwie wymieniona część gruntów skarżącej o pow. 0, 4500 ha. Natomiast trudności z zakwalifikowaniem i to nie tylko dla celów podatkowych budzi pozostała część gruntów działki nr [...]o pow. 0,4300 ha, oznaczona symbolem "B-Ls". Przepisy powołanego rozporządzenia nie przewidują bowiem symbolu "B-Ls" dla oznaczenia jakiekolwiek kategorii gruntów Takiego symbolu nie przewidywały również przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów..
Jednakże, zdaniem Kolegium, z brzmienia przepisu art. 2 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, należy wyciągnąć wniosek a contrario, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają wszystkie grunty, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym i podatkiem leśnym. Zatem podatkowi od nieruchomości winny podlegać te wszystkie grunty, które według danych zawartych w ewidencji gruntów, nie są sklasyfikowane jako użytki rolne (wymienione w § 68 ust. 1 powołanego rozporządzenia) lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych (§ 68 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia) bądź jako lasy (§ 68 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). Zasada ta odnosi się również do gruntów skarżącej o pow. 0, 4300 ha, oznaczonych symbolem "B-Ls", które nie odpowiadają wymienionym kategoriom gruntów podlegających podatkowi rolnemu bądź leśnemu. W związku z tym - w ocenie Kolegium - sporne grunty, zabudowane /pierwszy symbol złożony z litery "B"/ podlegają podatkowi od nieruchomości.
Kolegium przedstawiło sposób obliczenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2004r. od gruntów skarżącej, oznaczonych symbolem "B-LsVI".
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podstawą opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, czyli w rozpatrywanym przypadku 4300 m2. Rada Gminy G. na podstawie delegacji zawartej w przepisie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, uchwałą Nr [...]z dnia [...] grudnia 2003 r. określiła wysokość stawek podatku od nieruchomości na rok podatkowy 2004. Stosownie do § 1 pkt 7 lit. "d" tej uchwały, dla przedmiotowych gruntów Skarżącej jako pozostałych, przewidziana jest stawka 0,10 zł od 1 m2 ich powierzchni. Zatem wysokość podatku od tych gruntów, jako iloczyn stawki podatki i powierzchni gruntów wynosi 430 zł (0,10 zł od l m x 4300 m = 430 zł). Kolegium ponadto wskazało, iż podatkowi od nieruchomości podlegają również usytuowane na działce nr [...]:, budynki. Są to budynek mieszkalny składający się z części kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 do 2,20 m - pow. użytkowa 52 m2 i o wysokości powyżej 2, 20 m - pow. użytkowa 52 m2, jak również gospodarczy, murowany o pow. użytkowej 39 m2 (dowód: znajdujący się w aktach wykaz nieruchomości). Jest to okoliczność bezsporna i nie kwestionowana przez podatniczkę. Należy podnieść, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu podatkowego l instancji wskazano sposób obliczenia podatku w tej części. W ocenie Kolegium wysokość podatku od budynków w kwocie 136, 50 zł ( 14, 04 zł + 7, 02 zł + 115, 44 zł = 136, 50 zł) została obliczona prawidłowo, przy zastosowaniu trafnych stawek podatkowych przewidzianych w uchwale Rady Gminy G. i przy uwzględnieniu stosownych regulacji zawartych w art. 4 i 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zatem łączna wysokość podatku od nieruchomości wynosi 566, 50 zł (430 zł + 136, 50 zł = 566, 50 zł).
B. R. na opisaną decyzję złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
.
W skardze powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 2944/03, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dotyczącą wymiaru podatku od nieruchomości w analogicznym stanie faktycznym i prawnym. Wyrok ten uznał, że w prawie geodezyjnym i kartograficznym nie występuje przyjęta w danych gruntowych, kategoria gruntów B-Ls VI, co też uniemożliwia naliczenie podatku. Skarżąca podkreśliła, że sprawa ewidencji gruntów i budynków należy do Starosty O.. Kolegium, interpretując symbol B-Ls VI jako jednoznaczny z symbolem B, przekroczyło uprawnienia.
Starosta uznał, że grunty te odpowiadają symbolowi R VI.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze pokreśliło, że przy ustaleniu podatku jego podstawą może być jedynie stan prawny, wynikający z ewidencji gruntów. W tym przypadku jest to w części, dotyczącej gruntu o powierzchni 0,4500 ha symbol "Ls VI" i w części gruntu - 0,4300 ha - "B-Ls". Dokonując interpretacji tych zapisów organ podatkowy przyjął za podatnikiem, iż grunty te winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości.
Natomiast cytowany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczył wymiaru podatku za rok 2003-ci- wobec czego nie wiąże organu podatkowego w tej sprawie.
B. R. poza skargą na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., złożyła też skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2005 r., dotyczącą wymierzonego, od części przedmiotowej działki nr 187/, podatku leśnego. Skarga ta otrzymała w tutejszym Sądzie sygnaturę akt III SA/Wa 2956/05.
Sąd postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) zwanej dalej " p.p.s.a." połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania,
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem. Stosownie też do przepisu art. 134 p.p.s.a. sądy rozstrzygając daną sprawę nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, mogą tez uchylić zaskarżoną decyzję z innych przyczyn, o ile narusza ona przepisy prawa materialnego lub procesowego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" p.p.s.a.
Sprawa ta dotyczy wymiaru podatku od nieruchomości, ustalonego na podstawie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatku i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) zwaną dalej "ustawą o podatku od nieruchomości" przy uwzględnieniu wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień w podatku od nieruchomości za 2004 rok, zawartych w uchwale Nr [...]Rady Gminy G. z dnia [...] grudnia 2003 r.
Przedmiotem wymiaru podatkowego jest nieruchomość, stanowiąca własność skarżącej, położona w K. gmina G., oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...].
Jest niesporne, że w rejestrze gruntów gminy G. w obrębie wsi K. działka nr [...] o powierzchni 0,45 ha oznaczona jest co do powierzchni symbolem Ls VI, zaś co do powierzchni 0,43 ha symbolem B/Ls VI.
Właścicielka gruntu w odrębnym postępowaniu, wszczętym na jej wniosek, a prowadzonym przez Starostę Powiatowego w O. zakwestionowała prawidłowość tych zapisów. Decyzja wydana przez Starostę Powiatu O. z dnia [...] lipca 2004 r., zmieniła powierzchnię klasyfikacyjną . Z konturu nr [...] B/Ls o powierzchni 0,43 ha wydzielono teren zabudowy mieszkaniowej nr [...]B – 0,06 ha oraz nr [...] VI o powierzchni 0,37 ha. Kontur klasyfikacyjny nr [...]VI o powierzchni 0,45 ha pozostał bez zmian. Decyzja ta nie uprawomocniła się, co wynika z akt administracyjnych. Brak jednak jest danych co do stadium aktualnego postępowania lub rozstrzygnięcia.
Pomimo to, decyzja ta stanowiła podstawę wydanej w tej sprawie przez Wójta Gminy Goworowo, decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. o wymiarze podatku od nieruchomości za rok 2004, w kwocie 161,50 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. rozpatrując odwołanie od decyzji Wójta Gminy G. początkowo zawiesiło postępowanie, oczekując na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego – zakwalifikowania gruntów, będących przedmiotem opodatkowania, a po uchyleniu nieprawomocnej decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2004 r. i umorzeniu postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ze skargi B. R. na decyzję organu drugiej instancji, podjęło postępowania i wydało skarżoną decyzję.
Decyzja ta, w swej podstawie prawnej ma przepis art. 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zmianami) zwanej dalej "Ordynacją", nie znajdujący jednakże odbicia w jej sentencji. Zgodnie z tym przepisem, decyzja powinna uchylić decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i orzec co do istoty. W rzeczywistości bez uchylenia decyzji obowiązującej, ustaliła nowy wymiar podatku od nieruchomości. W ten sposób decyzja organu odwoławczego zastosowała, nieznaną Ordynacji, podstawę rozstrzygnięcia. Narusza to w sposób istotny cytowany przepis Ordynacji.
Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie przyjęło, iż podstawę wymiaru podatku, stanowią zapisy w rejestrze gruntów, istniejące w dacie wydania decyzji o wymiarze. Wynika to wprost z przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zmianami). Oznacza to jednak w tej sprawie, że podstawę ustaleń podatkowych winny stanowić dane sprzed decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] lipca 2004 r., tak jak zresztą przyjęło to Kolegium. Tymczasem decyzja Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2004 r. powołuje się przy ustaleniu podatku leśnego i od nieruchomości na klasyfikację gruntów z decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji nie odniosło się do tej kwestii, nie wyjaśniło też przyczyn dla których w decyzji Wójta Gminy ustalono wymiar podatku w kwocie161,50 zł, a w decyzji Kolegium w kwocie 566,50 zł, Jest to również istotne naruszenie , w tym przypadku art.235 w zw. z art.210 § 4 Ordynacji.
Z całą pewnością, bo wynika to z uzasadnienia decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało interpretacji własnej zapisu znajdującego się w ewidencji gruntów "B-Ls", przyjmując, że "sporne grunty, jako zabudowane /pierwszy symbol złożony z litery "B"/ podlegają podatkowi od nieruchomości.
Należy jednak zwrócić uwagę, że rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) w § 68 ust. 2 pkt 1, symbolem "Ls" oznacza lasy, a użyty w ewidencji symbol "B-Ls" w ogóle nie występuje w symbolach tegoż rozporządzenia.
Dane, na których organ podatkowy opiera wymiar podatku, muszą być ścisłe i precyzyjne, nie mogą zaś wynikać z interpretacji tegoż organu.
Sąd rozpoznający sprawę całkowicie podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 2944/03, na który powołała się skarżąca. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] maja 2004 r., uchylając decyzję Wójta Gminy G., wyraziło pogląd zbieżny z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wątpliwości jakie powziął Wojewódzki Sąd Administracyjny, powodujące uchylenie skarżonych wówczas decyzji, dotyczących podatku leśnego i podatku od nieruchomości na rok 2003-ci, nadal nie zostały usunięte.
Skoro w danych geodezyjnych nieruchomości zawarte są niejasne dane co do klasyfikacji gruntów, organ podatkowy może skorzystać z możliwości jakie daje art. 181 Ordynacji - powołania biegłego geodety celem wydania opinii konfrontującej jego widomości specjalne z danymi z rejestru gruntów i ze stanem faktycznym nieruchomości. W ten sposób zostałyby przesądzone wątpliwości faktyczno-prawne stanowiące podstawę zobowiązania podatkowego.
Zaskarżona decyzja naruszyła też i zapewne to jest naruszenie o najpoważniejszej wadze, przepis art. 234 Ordynacji. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się chyba, że wskazana decyzja narusza prawo lub interes publiczny. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzekła na niekorzyść B. R., ustalając w miejsce wymiaru podatku od nieruchomości w kwocie 161,50 zł – podatek w kwocie 566,50 zł. Jest to niedopuszczalne. Jeżeli, zdaniem Kolegium, istniała ku temu podstawa, należało ją wskazać ze szczegółowym uzasadnieniem.
W ten sposób Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło własny, oparty o interpretację danych gruntowych, stan faktyczny, a następnie dokonało wymiaru podatku od nieruchomości w wyższej kwocie aniżeli ta, która została zaskarżona przez B. R., poprzez odwołanie do tegoż Kolegium.
Ze wskazanych względów Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając też, na zasadzie art. 152 p.p.s.a., że nie może być ona wykonana w całości. O kosztach sądowych nie orzeczono wobec braku stosownego wniosku skarżącej.