III SA/Wa 2921/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-08-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezarzuty egzekucyjneKodeks postępowania administracyjnegoustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiprzedawnienienieistnienie obowiązkubrak doręczenia upomnieniauchylenie postanowieniaWSA Warszawa

WSA w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora IAS odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych, uznając, że nie wszystkie zarzuty były prawomocnie rozstrzygnięte.

Skarżący K.O. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych. Zarzuty dotyczyły m.in. nieistnienia obowiązku, braku doręczenia upomnienia oraz przedawnienia należności z tytułu opłaty abonamentowej i podatku dochodowego. WSA uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organy błędnie uznały wszystkie zarzuty za objęte powagą rzeczy osądzonej, ponieważ zarzut przedawnienia oraz zarzuty dotyczące innego tytułu wykonawczego nie były wcześniej rozstrzygane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych przez K.O. w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły egzekucji należności z tytułu opłaty abonamentowej za lata 2011-2015 (tytuł wykonawczy nr [...]) oraz należności z tytułu podatku dochodowego za 2019 r. (tytuł wykonawczy nr [...]). Skarżący podnosił m.in. nieistnienie obowiązku, brak doręczenia upomnienia oraz przedawnienie należności. Organy egzekucyjne odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, uznając, że kwestie te były już prawomocnie rozstrzygnięte w postępowaniu z 2016 r. dotyczącym tytułu wykonawczego Poczty Polskiej S.A. WSA uznał jednak, że organy błędnie zastosowały art. 61a § 1 k.p.a. w całości. Sąd wskazał, że zarzut przedawnienia należności z lat 2011-2015 nie był przedmiotem wcześniejszego rozstrzygnięcia, podobnie jak zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Naczelnika US na podatek dochodowy za 2019 r. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika US, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni prawa przedstawionej w wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w zakresie, w jakim zarzuty zostały już prawomocnie rozstrzygnięte. Nie można odmówić wszczęcia postępowania w całości, jeśli część zarzutów dotyczy kwestii nierozstrzygniętych.

Uzasadnienie

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym inicjują postępowanie incydentalne, a nie są środkiem zaskarżenia. Jednakże, jeśli zarzuty dotyczą kwestii już prawomocnie osądzonej, organ może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. W tej sprawie, zarzut przedawnienia oraz zarzuty dotyczące innego tytułu wykonawczego nie były wcześniej rozstrzygane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ma zastosowanie, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, w tym w przypadku powagi rzeczy osądzonej.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut nieistnienia obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut braku doręczenia upomnienia.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut wygaśnięcia obowiązku (przedawnienie).

u.p.e.a. art. 59 § § 1-2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut przedawnienia należności z lat 2011-2015 nie był wcześniej rozstrzygany. Zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego nr [...] (podatek dochodowy za 2019 r.) nie były wcześniej rozstrzygane. Art. 61a § 1 k.p.a. nie może być stosowany w całości do zarzutów, które częściowo dotyczą kwestii nierozstrzygniętych.

Godne uwagi sformułowania

organy orzekające błędnie przyjęły, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej w zakresie wszystkich zarzutów zarzut wygaśnięcia obowiązku wobec upływu terminu przedawnienia zaległości objętych tytułem wykonawczym organ egzekucyjny nie miał zatem prawa odmówić wszczęcia w całości postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów

Skład orzekający

Ewa Izabela Fiedorowicz

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Kaute

sędzia

Dariusz Czarkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 61a § 1 k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym w kontekście zarzutów, zwłaszcza w sytuacji, gdy część zarzutów dotyczy kwestii nierozstrzygniętych lub nowych tytułów wykonawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie organy odmówiły wszczęcia postępowania w całości, mimo istnienia nierozstrzygniętych zarzutów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozpatrywanie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji organów. Jest to ciekawe dla prawników procesowych.

Sąd uchyla odmowę wszczęcia postępowania egzekucyjnego: dlaczego organy popełniły błąd?

Dane finansowe

WPS: 1099,4 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2921/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Czarkowski
Ewa Izabela Fiedorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Kaute
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 161/23 - Wyrok NSA z 2024-03-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a § 1, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 18, art. 59 § 1-2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135, art. 119 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Dariusz Czarkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi K.O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2021r. nr [...]
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] października 2021 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS lub organ drugiej instancji) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] czerwca 2021 r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych przez K.O. (dalej strona lub skrząca).
Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynikało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej Naczelnik US) wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku strony, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 15 lutego 2016 r., wystawionego przez Pocztę Polską S. A., obejmującego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej za okres od 1 stycznia 2011 roku do 31 października 2015 r., w kwocie należności głównej w wysokości 1099,40 zł, wraz z odsetkami i kosztami upomnienia.
Na podstawie zawiadomienia z 9 września 2016 r., nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności z rachunku bankowego w [...]. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono stronie 15 września 2016 r.
Strona reprezentowana przez pełnomocnika, 22 września 2016 r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zarzucając nieistnienie obowiązku po stronie zobowiązanej oraz brak doręczenia upomnienia. Wierzyciel Poczta Polska S.A., postanowieniem z [...] marca 2017 r., znak [...], 03261925 uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Następnie, Poczta Polska S.A., działając jako organ odwoławczy, postanowieniem z [...] stycznia 2018 roku, znak [...], utrzymała w mocy postanowienie wierzyciela z [...] marca 2017 r. W związku z powyższym, 3 lipca 2019 r., Naczelnik US wydał postanowienie nr [...] o uznaniu powyższych zarzutów za nieuzasadnione.
W toku dalszego postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniami z 24 lutego 2021 r. Naczelnik US jako organ egzekucyjny dokonał zajęć bankowych w [...], [...] oraz [...]. Tytułem dochodzonych należności nie uzyskano środków finansowych. Przedmiotowe zajęcia wraz z tytułem wykonawczym wystawionym przez Naczelnika US, nr [...], doręczono zobowiązanej 23 marca 2021 r.
Pismem z 30 marca 2021 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego, wniosła skargę na czynność egzekucyjną w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w oparciu o tytuł wykonawczy numer: [...] oraz [...]. Zarzuciła nieistnienie, po stronie skarżącej, obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi, podnosząc, że od wielu lat nie posiada w domu odbiornika RTV. Ponadto podniosła zarzut niedoręczenia jej w listopadzie 2015 roku upomnienia w sposób przewidziany prawem. Ponadto zwróciła uwagę, że tytuł wykonawczy numer [...] dotyczy należności z lat 2011 - 2015, które - gdyby nawet były zasadne, czemu skarżąca zaprzeczyła - są już przedawnione.
Organ egzekucyjny wezwał stronę o sprecyzowanie złożonego wniosku, wskazując, że jest on tożsamy z wnioskiem z 22 września 2016 r., zatytułowanym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Pocztę polską S.A., nr [...], w którym podnoszona już była kwestia nieistnienia obowiązku i postępowanie w tym zakresie zakończono wydaniem postanowienia o nie uznaniu zarzutów za zasadne. Naczelnik US wskazał, że brak uzupełnienia obecnie złożonego wniosku spowoduje, że zostanie on rozpatrzony jak skarga na czynność egzekucyjną. Organ egzekucyjny wskazał jednocześnie, że tytuł wykonawczy nr [...] nie został wystawiony przez Pocztę Polską S.A., tylko przez Naczelnika US i obejmuje należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r.
W odpowiedzi, strona reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego, wniosła o potraktowanie powyższego pisma z 30 marca 2021 roku, jako zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 1 i 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. (obecnie t.j.Dz.U.2022.479., dalej u.p.e.a.), tj. zarzutu nieistnienia obowiązku oraz brak doręczenia upomnienia. Ponadto zwróciła uwagę, że tytuł wykonawczy nr [...] dotyczy należności z lat 2011 - 2015, które są już przedawnione (zarzut z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.).
Naczelnik US zakwalifikował pismo strony z 30 marca 2021 r., jako zgłoszenie zarzutu do prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułu wykonawczego nr [...] z 15 lutego 2016 r. wystawionego przez Pocztę Polską S.A.
Następnie, Naczelnik US postanowieniem z [...] czerwca 2021 r., nr [...], wydanym w trybie art. 61 a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 t.j., dalej: k.p.a.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów. Organ egzekucyjny wskazał, między innymi, że postanowieniem z [...] lipca 2019 r. znak [...]. Naczelnik US uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez stronę w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 15 lutego 2016 r., nr [...], wystawionego przez Pocztę Polską S. A., obejmującego należności za lata 2011-2015. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy brak byłoby podstaw do wydania odmiennego rozstrzygnięcia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, strona zarzuciła naruszenie art. 61 a § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że przepis ten ma zastosowanie również do środków zaskarżenia, a takim niewątpliwie są zarzuty, o których mowa w art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a.
Powołanym na wstępie postanowieniem z [...] października 2021 r., Dyrektor IAS na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 61a § 1 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji.
Dyrektor IAS argumentował, że art. 61a § 1 k.p.a. obejmują także sytuacje, w których wystąpiono z żądaniem wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, w której postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło w niej rozstrzygnięcie. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik strony, pismem z 22 września 2016 r., złożył do Naczelnika US zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy numer: [...]. Postanowieniem z [...] lipca 2019 r., nr [...], Naczelnik US opierając się na stanowisku wierzyciela Poczta Polska S.A., uznał za nieuzasadnione zarzuty dotyczące art. 33 § 1 i 7 u.p.e.a. (nieistnienie obowiązku oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia). Na to rozstrzygnięcie strona nie wniosła zażalenia, w związku z czym stało się ono ostatecznym rozstrzygnięciem w administracyjnym toku instancji.
Dyrektor IAS podniósł, że w skardze z 30 marca 2021 r., strona wskazała, iż wnosi zarzuty (powołując między innymi tytuł wykonawczy nr [...]) nieistnienia obowiązku, brak doręczenia upomnienia i wygaśnięcie obowiązku - przedawnienie zobowiązania. Strona, w odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego jednoznacznie wniosła o potraktowanie wniosku we wskazanym wyżej trybie, wskazując konkretnie na art. 33 § 2 pkt 1. 4 i 5 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku, brak doręczenia upomnienia i wygaśnięcie obowiązku (przedawnienie zobowiązania).
Zatem, w ocenie Dyrektora IAS, wobec wskazania, że skarga w istocie stanowi zarzuty, organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, wyjaśniając, iż w sprawie tej zapadło już rozstrzygnięcie. Skarżąca wniosła już wcześniej, tj. pismem z 22 września 2016 r. do organu egzekucyjnego, zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym do tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 15 lutego 2016 r., wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Nie budziło zatem wątpliwości organu odwoławczego, że mamy do czynienia z tożsamością sprawy, zawierającą wyżej omówione elementy, tj. tożsamością pomiędzy zarzutami strony z 22 września 2016 r. oraz z 30 marca 2021 r. (uzupełnionym pismem z 11 maja 2021 r.) skierowanymi do Naczelnika US. Obydwa pisma dotyczyły bowiem zarzutu do prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tego samego tytułu wykonawczego i z tej samej przyczyny. Organ egzekucyjny nie mógł zatem wszcząć kolejnego postępowania w sprawie zarzutów.
Dyrektor IAS zauważył, co prawda, że w piśmie z 30 marca 2021 r., strona powołała również tytuł wykonawczy nr [...], który wystawiony został przez Naczelnika US z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 rok, na kwotę należności głównej 572,00 zł, niemniej jednak zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy wskazując jednocześnie, że Naczelnik US powinien rozpatrzyć też zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora IAS w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. - poprzez uznanie, że przepis ten ma zastosowanie również do środków zaskarżenia, a takim niewątpliwie są zarzuty, o których mowa w art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a.
Podniosła, że Naczelnik US odmówił w całości wszczęcia postępowania w sprawie złożonych przez skarżącą zarzutów.
Po pierwsze, w ocenie skarżącej, przepis art. 61 a § 1 k.p.a. nie może mieć zastosowania do środków zaskarżenia, a takimi niewątpliwie są zarzuty, o których mowa w art. 33 1 u.p.e.a. Wniesienie środka zaskarżenia nie może skutkować wydaniem przez organ administracji postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Po drugie, strona zarzuciła, że zwracała uwagę organu, iż tytuł wykonawczy numer [...] dotyczy rzekomych należności z lat 2011 - 2015, które - gdyby nawet były zasadne, czemu skarżąca zaprzecza - są już przedawnione - art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. (wygaśnięcie obowiązku). Organy tego zarzutu nie zbadały. Dyrektor IAS w postanowieniu z [...] października 2021 r. zauważył, jedynie, że w skardze (zarzutach) z 30 marca 2021 r. skarżąca powołała również tytuł wykonawczy ni [...], który wystawiony został przez Naczelnika US z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2019, który zdaniem organu drugiej instancji powinien być rozpatrzony przez Naczelnika US, jednak zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji zostało utrzymane w mocy w całości. Z tego choćby powodu zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS nie powinno ostać się w obrocie prawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zarzuty z 30 marca 2021 r. nie pokrywały się bowiem w całości, z tymi zarzutami, które zostały wcześnie prawomocnie rozpatrzone przez organ egzekucyjny, dlatego w sprawie nie było podstaw aby w całości odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z 30 marca 2021 r., uznając, że w całości objęte są powagą rzeczy osądzonej.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 61 a § 1 k.p.a., zgodnie z którym - gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Niewątpliwie, stosownie do art. 18 u.p.e.a., w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Co do zasady, organy orzekające zasadnie przyjęły, że sytuacji, w której mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej, do zarzutów, obejmujących te same podstawy znajdzie zastosowanie powyższy przepis. Zarzuty bowiem, są środkiem prawnym wszczynającym (inicjującym) postępowanie incydentalne w ramach prowadzonego postępowania głównego, jakim jest postępowanie egzekucyjne, w tym pojęciu zatem zarzuty nie są środkiem zaskarżenia. W postępowaniu zainicjowanym zarzutami, środkiem zaskarżenia będzie zażalenie, następnie ewentualnie skarga do sądu administracyjnego. Co do zasady, trafne było zatem założenie organów orzekających, że - jakkolwiek ustawodawca nie zdefiniował wprost pojęcia "innych uzasadnionych przyczyn, których wystąpienie uniemożliwia wszczęcie postępowania" - to pozostawienie otwartego katalogu tychże pozwala organowi na indywidualną ocenę konkretnych okoliczności jako pozwalających lub też nie na przeprowadzenie wnioskowanego postępowania. Mimo wielości potencjalnych okoliczności (przyczyn) jakie mogą być brane pod uwagę przy ocenie formalnych przesłanek wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 61a k.p.a., orzecznictwo sądowe wypracowało jednolite stanowisko względem jednej z nich, a mianowicie gdy wystąpiono z żądaniem wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, w której postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło w niej rozstrzygnięcie (tak trafnie np. wyrok WSA w Kielcach z 10 października 2013 r., II SA/Ke 709/13, wyrok WSA w Gliwicach z 27 marca 2013 r., II SA/G1 1161/12; wyrok WSA w Gdańsku z 10 kwietnia 2013 r., I SA/Gd 24/13; orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rzecz jednak w tym, że organy orzekające błędnie przyjęły, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej w zakresie wszystkich zarzutów podniesionych w piśmie z 30 marca 2021 r. (zarzuty k.63 akt administracyjnych).
Mianowicie, skarżąca pismem z 22 września 2016 r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zarzucając 1) nieistnienie obowiązku po stronie zobowiązanej oraz 2) brak doręczenia upomnienia. Naczelnik US - po uzyskaniu wymaganego prawem stanowiska wierzyciela Poczty Polskiej S.A. - wydał postanowienie nr [...] o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione. Skarżąca nie zaskarżyła tego postanowienia.
Następnie pismem z 30 marca 2021 r. skarżąca wniosła zarzuty zatytułowane skarga na czynność egzekucyjną w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przez wierzyciela Pocztę Polską S.A., w oparciu o tytuł wykonawczy numer: [...] oraz [...]. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, skutkujące potwierdzeniem skarżącej, że powyższe pismo, zgodnie z jego zawartością, stanowiło w istocie zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. W zarzutach tych skarżąca zarzuciła 1) nieistnienie obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi, podnosząc, że od wielu lat nie posiada w domu odbiornika RTV, 2) brak niedoręczenia jej w listopadzie 2015 roku upomnienia w sposób przewidziany prawem, a ponadto 3) co do tytułu wykonawczego numer [...], strona zarzuciła, że tytuł ten dotyczy należności z lat 2011 - 2015, które są już przedawnione. Skarżąca zatem podniosła w tym przypadku zarzut wygaśnięcia obowiązku z uwagi na upływ terminu przedawnienia.
Organ egzekucyjny wezwał stronę o sprecyzowanie złożonego wniosku, wskazując, że jest on tożsamy z wnioskiem z 22 września 2016 r., zatytułowanym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Pocztę polską S.A. nr [...], w którym podnoszona już była kwestia nieistnienia obowiązku i postępowanie w tym zakresie zakończono wydaniem postanowienia o nieuznaniu zarzutów za zasadne. Organ egzekucyjny wskazał jednocześnie, że tytuł wykonawczy nr [...] nie został wystawiony przez Pocztę Polską S.A., tylko przez Naczelnika US i obejmuje należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r.
W tym miejscu podkreślić należy, że w odpowiedzi, strona - poza tym, że wniosła o potraktowanie pisma z 30 marca 2021 roku, jako zarzutu o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 1 i 4 u.p.e.a., tj. nieistnienie obowiązku oraz brak doręczenia upomnienia – wyraźnie podkreśliła, że jeden z tytułów wykonawczych (objętych tym pismem, a mianowicie tytuł wykonawczy nr [...], dotyczył należności z lat 2011 - 2015, które uległy przedawnieniu ( art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.).
Naczelnik US postanowieniem z [...] czerwca 2021 r., nr [...], wydanym w trybie art. 61 a § 1 k.p.a. błędnie zatem odmówił w całości wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów. Nieprawidłowo organ egzekucyjny wskazał, że postanowieniem z [...] lipca 2019 r. znak [...]. uznał już za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez stronę w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 15 lutego 2016 r. nr [...], wystawionego przez Pocztę Polską S. A., obejmującego należności za lata 2011-2015. Organ ten pominął bowiem, po pierwsze to, że w zarzutach z 30 marca 2021 r. skarżąca podniosła zarzut wygaśnięcia obowiązku wobec upływu terminu przedawnienia zaległości objętych tytułem wykonawczym, nr [...] z 15 lutego 2016 r. Ten bowiem zarzut nie był przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ postanowieniem [...] lipca 2019 r., nr [...] uznającym zarzuty z 22 września 2016 r. za nieuzasadnione, bowiem nie został w tych zarzutach podniesiona kwestia przedawnienia należności objętych tytułem wykonawczym wystawionym przez Pocztę Polską S.A. Po drugie, w zarzutami z 30 marca 2021 r. skarżąca objęła drugi tytuł wykonawczy, tzn. tytuł który nie był przedmiotem zarzutów zgłoszonych 22 września 2016 r. i rozstrzygnięcia przez organ; mianowicie skarżąca powołała tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przez Naczelnika US obejmujący zaległości strony z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. i w zakresie tego tytułu skarżąca podniosła zarzuty nieistnienia obowiązku oraz brak doręczenia upomnienia. Te zarzuty, dotyczące tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika US nie były dotychczas przedmiotem badania w ramach postępowania zarzutowego w postępowaniu egzekucyjnym przez Naczelnika US (będącego organem egzekucyjnym i jednocześnie wierzycielem w zakresie tego zarzutu). Naczelnik US nie miał zatem prawa odmówić wszczęcia w całości postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Dyrektor IAS utrzymując w całości powyższe postanowienie Naczelnika US, naruszył art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 61a § 1 k.p.a. W tym zatem zakresie zarzuty skargi były zasadne. Dyrektor IAS zauważył, co prawda , że w zarzutach z 30 marca 2021 r. (błędnie, bo niekonsekwentnie nazwanych przez organ skargą), strona powołała również tytuł wykonawczy nr [...], który wystawiony został przez Naczelnika US z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 rok, i wskazał, że Naczelnik US winien rozpatrzyć też zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], niemniej utrzymał w całości w mocy postanowienie Naczelnika US w całości odmawiające wszczęcie postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów. Powstaje zatem pytanie w jakim trybie (z urzędu) Naczelnik US miałyby nierozpatrzone dotąd zarzuty skarżącej rozpatrzyć.
Organy orzekające w sprawie powinny zatem w odpowiednim zakresie odmówić w trybie art. 61a § 1 k.p.a. wszczęcie postępowania, co do niektórych zarzutów, szczegółowo wskazując w postanowieniach w jakim zakresie, a jednocześnie wskazać, że rozpatrzeniu podlegają zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika US nr [...] oraz w zakresie zarzutu przedawnienia obowiązku co do tytułu wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Organ egzekucyjny w następstwie takiego orzeczenia winien niezwłocznie nadać bieg zarzutom w zakresie nie objętym powagą rzeczy osądzonej i wydać odrębne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w aktach administracyjnych sprawy niniejszej skarżąca przedłożyła pełnomocnictwo dla reprezentującego ją pełnomocnika jedynie do działania w zakresie zarzutów dotyczących tytułu wykonawczego wystawionego prze Pocztę Polską S.A. nr [...] z 15 lutego 2016 r. Tak więc w pierwszej kolejności organ egzekucyjny powinien wezwać pełnomocnika skarżącej do usunięcia tego braku formalnego, jeżeli strona nie złożyła dotąd prawidłowego pełnomocnictwa.
Reasumując, organy orzekające w sprawie naruszyły art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 61a § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a oceny tej nie zmienia powołane przez Dyrektora IAS okoliczność, że skarżącej na każdym etapie trwającego postępowania egzekucyjnego przysługuje prawo złożenia wniosku o umorzenie postępowania, wskazując jedną z przesłanek jego umorzenia wskazaną w art. 59 § 1 lub § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.
Rozpatrując ponownie sprawę organy orzekające uwzględnią wykładnię prawa i wytyczne przedstawione powyżej w niniejszym orzeczeniu.
Biorąc pod uwagę stwierdzone powyżej naruszenie, uznając jednocześnie że w sprawie doszło do naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. wobec braku podstaw do odmowy wszczęcia w całości postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów, sąd orzekł o uchyleniu wymienionych w wyroku postanowień, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz.U.2022.329 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.).
Brak rozstrzygnięcia o kosztach postępowania sądowego spowodowany był brakiem wniosku strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika o zasądzenie tych kosztów.
Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI