III SA/Wa 2900/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-02-27
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynności zabezpieczającedoręczenieKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiskarga na czynności egzekucyjneodmowa przyjęcia pismaskuteczność doręczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na czynności zabezpieczające, uznając prawidłowość doręczenia zarządzenia o zabezpieczeniu mimo odmowy jego przyjęcia przez stronę.

Skarga dotyczyła czynności zabezpieczających wszczętych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w celu zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Strona zarzucała nieprawidłowe doręczenie zarządzenia o zabezpieczeniu oraz czynności egzekucyjnych. Sąd uznał, że odmowa przyjęcia pisma przez stronę skutkuje jego skutecznym doręczeniem zgodnie z przepisami KPA, a tym samym czynności zabezpieczające były prawidłowe. Oddalono skargę.

Sprawa dotyczyła skargi G. J. na postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. o oddaleniu skargi na czynności zabezpieczające. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wszczął postępowanie zabezpieczające na poczet zobowiązania podatkowego, dokonując zajęcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz wierzytelności z rachunków bankowych. Strona kwestionowała prawidłowość doręczenia zarządzenia o zabezpieczeniu, twierdząc, że odmówiła jego przyjęcia z powodu nieprawidłowego adresu i braku przebywania pod adresem zamieszkania w dniu próby doręczenia. Sąd administracyjny, analizując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące doręczeń, uznał, że odmowa przyjęcia pisma przez adresata skutkuje jego skutecznym doręczeniem w dniu odmowy. Stwierdzono, że poborca skarbowy podjął próbę doręczenia zarządzenia pod adresem zamieszkania strony, która odmówiła przyjęcia korespondencji. W związku z tym, doręczenie uznano za skuteczne. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące nieskutecznego doręczenia postanowienia organu nadzoru oraz rozpatrzenia dwóch skarg w jednym postanowieniu. Ostatecznie skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa przyjęcia pisma przez adresata, przy spełnieniu wymogów określonych w art. 47 § 1 KPA, skutkuje jego skutecznym doręczeniem w dniu odmowy, zgodnie z art. 47 § 2 KPA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że negatywne stanowisko adresata w przedmiocie przyjęcia pisma nie może udaremnić prawnego jego doręczenia ani wstrzymać biegu postępowania. Adresat nie może przez odmowę uchylić się od skutków prawnych doręczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.p.e.a. art. 79 § 1-5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.o.p.e.a. art. 80 § 1-3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.o.p.e.a. art. 164 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.o.p.e.a. art. 54 § par. 3 i 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.o.p.e.a. art. 166b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 39

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 47 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 18

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 41

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 62

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa przyjęcia pisma przez stronę skutkuje jego skutecznym doręczeniem w dniu odmowy zgodnie z art. 47 KPA. Czynności zabezpieczające dokonane na podstawie skutecznie doręczonego zarządzenia są prawidłowe. Doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny, jeśli strona nie zawiadomiła organu o zmianie adresu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące nieprawidłowego doręczenia zarządzenia o zabezpieczeniu. Zarzuty dotyczące nieskutecznego doręczenia postanowienia organu nadzoru. Zarzut naruszenia art. 62 KPA poprzez rozpatrzenie dwóch skarg w jednym postanowieniu. Zarzuty dotyczące nieefektywności czynności egzekucyjnych.

Godne uwagi sformułowania

negatywne stanowisko adresata w przedmiocie przyjęcia pisma nie może udaremnić prawnego jego doręczenia adresat nie może przez odmowę przyjęcia pisma uchylić się od skutków prawnych doręczenia doręczenie staje się zatem skuteczne w dacie samej odmowy przyjęcia pisma

Skład orzekający

Sylwester Golec

przewodniczący

Jerzy Płusa

sędzia

Maciej Kurasz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowość doręczeń w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym w przypadku odmowy przyjęcia pisma przez stronę, a także skutki braku zawiadomienia o zmianie adresu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów KPA i u.o.p.e.a. w kontekście postępowania zabezpieczającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej - prawidłowości doręczeń, która ma fundamentalne znaczenie w każdym postępowaniu. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jej rozstrzygnięcie jest istotne dla praktyków prawa.

Odmówiłeś przyjęcia pisma? Sąd wyjaśnia, kiedy to nie uchroni Cię przed skutkami prawnymi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2900/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jerzy Płusa
Maciej Kurasz /sprawozdawca/
Sylwester Golec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1377/09 - Wyrok NSA z 2010-12-15
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 39,  art. 47 par. 1 i 2, art. 62, art. 41
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 18,  art. 54 par.  w zw.  art. 166b, art. 80 par. 2, art. 80 par. 1-3 w zw. 164 par. 4, art. 79 par. 1-5 w zw. z art. 164 par. 4, art. 54  par. 3 i 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi G. J. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności zabezpieczające oddala skargę
Uzasadnienie
1. Z akt sprawy wynika, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. będący jednocześnie wierzycielem wobec majątku G. J. – powoływanej w uzasadnieniu orzeczenia jako "Skarżąca" lub "Strona" wszczął postępowanie zabezpieczające na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...] października 2007 r. nr [...] obejmującego zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2001 r. od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Przybliżona kwota tego zobowiązania określona została w decyzji ww. organu z dnia [...] października 2007 r. nr [...] zarządzającej dokonania zabezpieczenia przybliżonej kwoty [...] zł na poczet przyszłego zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2001 r.
2. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2007 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia zabezpieczającego prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. przesłał również zawiadomienia z dnia [...] listopada 2007 r. do [...] o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych doręczone zostały bankom odpowiednio w dniu 14 grudnia 2007 r., 20 grudnia 2007 r. oraz 3 grudnia 2007 r., natomiast odpisy tych zawiadomień doręczono Stronie w dniu 10 grudnia 2007 r.
3. Pismami z dnia 10 grudnia 2007 r. Strona wystąpiła ze skargami na ww. czynności zabezpieczające, w których zarzuciła naruszenie art. 79 § 1-5 oraz art. 80 § 1-3 w związku z art. 166 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej określanej jako "u.o.p.e.a.") podnosząc, iż zarządzenie zabezpieczenia, na podstawie którego dokonano zakwestionowanych czynności zabezpieczających, nie funkcjonuje w obrocie prawnym, gdyż nie zostało doręczone w prawidłowy sposób. Zdaniem Skarżącej, nie dopełniono obowiązku prawidłowego sporządzenia zawiadomień o zajęciu zabezpieczającym, również z tego względu, iż Strona nie posiada rachunków bankowych w [...].
4. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G., na podstawie art. 54 § 5 u.o.p.e.a., skargę oddalił jako nieuzasadnioną. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru wskazał, iż zgodnie z art. 79 u.o.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, przez wezwanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia wyegzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń (art. 79 § 3 ww. ustawy). Stosownie do art. 79 § 4 pkt 1 i 2 u.o.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny: zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób, a ponadto wzywa organ rentowy, aby: w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia podał wysokość -przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń i zawiadamiał o każdej zmianie ich wysokości oraz składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia świadczeń, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętych świadczeń, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o te świadczenia raz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tych świadczeń egzekucja przez innych wierzycieli. Stosownie do art. 80 § 1 u.o.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadom organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie - dokonaniu wpłaty. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jej: dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a został wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 ww. ustawy). Stosownie do art. 80 § 3 cytowanej ustawy, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1. organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o-zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Po wskazaniu przepisów dotyczących sposobu zajęcia wierzytelności organ nadzoru wskazał, iż z akt sprawy wynikało, iż w ramach zastosowanych środków zabezpieczających zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zajęcie zabezpieczające świadczenia z ubezpieczenia społecznego dokonane zostało w dniu [...] listopada 2007 r., tj. w dniu doręczenia organowi rentowemu - Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. zawiadomienia nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Z kolei zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w [...] nastąpiło w dniu [...] grudnia 2007 r., w [...] - w dniu [...] grudnia 2007 r., w [...] - w dniu [...] grudnia 2007 r., tj. w dniach doręczenia zawiadomień o zajęciu do banków. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż z treści cytowanego wyżej art. 80 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego następuje w dniu doręczenia do banku zawiadomienia o zajęciu, a zatem bez wpływu na sam fakt prawidłowego dokonania czynności egzekucyjnej pozostaje okoliczność, czy czynność ta okazała się skuteczna i efektywna, tzn. czy bank prowadzi rachunek bankowy zobowiązanej oraz czy znajdują się na nim środki pieniężne. Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia decyzji organ nadzoru wskazał, iż przepisy powołanej ustawy nie zawierają szczególnych rozwiązań dotyczących doręczania zobowiązanym pism, w tym odpisów zarządzeń zabezpieczenia. W związku z tym, stosownie do art. 18 u.o.p.e.a., zagadnienie to jest unormowane w przepisach działu I rozdziału 8 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 39 tejże ustawy organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Przy czym - co do zasady - pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 ww. ustawy). Na mocy art. 47 § 1 Kpa, jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub izmy organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (art. 47 § 2 cytowanej ustawy): W świetle powyższego organ pierwszej instancji stwierdził, iż odmowa przyjęcia pisma rodzi takie same konsekwencje prawne, jak jego doręczenie, bowiem negatywne stanowisko adresata w przedmiocie przyjęcia pisma nie może udaremnić prawnego jego doręczenia oraz wstrzymywać całego biegu postępowania. Zatem adresat nie może przez odmowę przyjęcia pisma uchylić się od skutków prawnych doręczenia. W konsekwencji, w sytuacji, gdy wykonane zostaną czynności wymienione w art. 47 § 1 Kpa doręczenie staje się zatem skuteczne w dacie samej odmowy przyjęcia pisma. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż z akt sprawy wynikało, że poborca skarbowy (pracownik organu egzekucyjnego) w dniu [...] listopada 2007 r. podjął czynności celem poręczenia Stronie odpisu zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...] października 2007 r. pod adresem jej zamieszkania. Skarżąca odmówiła przyjęcia korespondencji, w konsekwencji powyższego ww. zarządzenie zabezpieczenia pozostawiono w aktach sprawy wraz ze stosowną adnotacją. Organ nadzoru podkreślił, iż w dniu odmowy przyjęcia przez Skarżącą korespondencji, tj. w dniu [...] listopada 2007 r., należało uznać prawną skuteczność doręczenia zobowiązanej odpisu ww. zarządzenia zabezpieczenia.
5. W zażaleniu na postanowienie organu nadzoru Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 42 § 1 Kpa w zw. z art. 18 w zw. z art. 166 b u.o.p.e.a. poprzez doręczenie postanowienia organu nadzoru z dnia 17 stycznia 2008 r. na niewłaściwy adres (nieskuteczne doręczenie), naruszenia art. 7, art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 18 w zw. z art. 166 b u.o.p.e.a. poprzez: a) nierozpatrzenie istoty sprawy na skutek rozstrzygnięcia tylko jednej skargi na czynności zabezpieczające, podczas gdy pismami z dnia 10 grudnia 2007 r. Skarżąca złożyła dwie odrębne skargi, b) błędne ustalenie faktyczne, wskazujące na odmowę przyjęcia od poborcy skarbowego zarządzenia zabezpieczenia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] października 2007 r., naruszenie art. 47 § 1 i § 2 Kpa w zw. z art. 18 w zw. z art. 166 b u.o.p.e.a. poprzez bezzasadne pozostawienie zarządzania zabezpieczenia w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na podstawie niewiarygodnej adnotacji poborcy skarbowej stwierdzającej rzekomą odmowę odbioru zarządzenia zabezpieczenia w dniu 7 listopada 2007 r., naruszenie art. 54 w zw. z art. 80 § 1 - § 3 w zw. z art. 164 § 4 u.o.p.e.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi przez Dyrektora Izby Skarbowej w G., mimo że organ egzekucyjny sprzecznie z prawem zajął wierzytelności z rachunków bankowych, naruszenie art. 54 w zw. z art. 79 § 1 - § 5 w związku z art. 164 § 4 u.o.p.e.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi przez Dyrektora Izby Skarbowej w G., mimo że organ egzekucyjny bezzasadnie zajął prawa majątkowe stanowiące świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, naruszenie przepisów art. 124 § 1 i § 2 Kpa w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 w zw. z art. 166 b u.o.p.e.a., poprzez błędne zastosowanie. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca powołała się na to, iż w dniu 13 grudnia 2007 r. przesłała do [...] Urzędu Skarbowego w G. odpis zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-3, w którym był wskazany adres do doręczeń w Sztumie inny niż wskazany w postanowieniu organu nadzoru. Strona wskazało ponadto, iż o istnieniu zarządzenia o zabezpieczeniu dowiedziała się dopiero z treści pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] listopada 2007 r. doręczonego jej w dniu [...] grudnia 2007 r. Zdaniem Skarżącej adnotacja poborcy skarbowego dotycząca rzekomej odmowy przyjęcia zarządzenia zabezpieczenia w dniu [...] listopada 2007 r., na którą powołał się Dyrektor Izby Skarbowej w G. w treści postanowienia z dnia [...] stycznia 2008 r., jest dla niej niewiarygodna. Skarżąca podniosła, iż z uzasadnienia postanowienia organu nadzoru nie wynikają dane poborcy skarbowego, który sporządził adnotację. Ujawnienie tych danych jest konieczne, gdyż brak podstaw do powoływania się przez Dyrektora Izby Skarbowej w G. na anonimową notatkę. Zdaniem Strony powyższa adnotacja powinna być zweryfikowana dowodowo przez Ministerstwo Finansów, a w przypadku stwierdzenia, iż poborca skarbowy poświadczył nieprawdę w tym dokumencie, powinny być wyciągnięte względem niego wszelkie konsekwencje służbowe i dyscyplinarne, a nawet dalej idące. Skarżąca wskazała także, iż posiada niezbite dowody potwierdzające, iż w dniu [...] listopada 2007 r. nie przebywała pod adresem miejsca swojego zamieszkania, w związku z czym doręczenie pisma pod tym adresem było w tym dniu jak najbardziej niemożliwe. Zdaniem Strony poborca skarbowy nie podjął w dniu [...] listopada 2007 r. żadnej próby doręczenia zarządzenia zabezpieczenia pod adresem jej miejsca zamieszkania. Nie skorzystano również z możliwości doręczenia zastępczego w trybie art. 44 Kpa, co w jej opinii jest normą w innych sprawach. Skarżąca wskazywała na różne praktyki dotyczące doręczeń zastępczych. W konsekwencji błędnego nieskutecznego doręczenia zarządzenia zabezpieczenia czynności egzekucyjne dokonane na jego podstawie były wadliwe i bezpodstawne.
6. Po rozpatrzeniu zażalenia Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. W uzasadnieniu postanowienia organ wyższego stopnia nie stwierdził uchybień uzasadniających wycofanie z obrotu zaskarżonego postanowienia organu nadzoru.
7. Pismem z dnia 29 sierpnia 2008 r. Strona zaskarżyła ww. postanowienie organu wyższego stopnia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w G. doręczonego na niewłaściwy adres, niezgodny ze zgłoszeniem aktualizacyjnym NIP-3 z dnia 12 grudnia 2007 r. przesłanym do [...] Urzędu Skarbowego w G. w dniu [...] grudnia 2007 r. Zdaniem Skarżącej, przesłanie korespondencji pod niewłaściwy adres stanowiło naruszenie art. 42 Kpa, oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Powyższe uchybienie uzasadniało uchylenie ww. postanowienia. W skardze podtrzymano również zarzuty odnoszące się do kwestii nieprawidłowego doręczenia zarządzenia zabezpieczenia, w konsekwencji dokonania niezgodnych z prawem czynności zabezpieczających w postępowaniu, które w ocenie Skarżącej nie zostało prawidłowo wszczęte. Jednocześnie Skarżąca zarzuciła naruszenie przez organy obu instancji art. 62 Kpa poprzez rozpatrzenie w drodze jednego postanowienia dwóch skarg na czynności zabezpieczające. Odnosząc się do czynności zabezpieczających Skarżąca wskazała na uchybienia polegające na powołaniu w zawiadomieniach o zajęciu zarządzenia zabezpieczenia, które w jej ocenie, nie funkcjonowało w obrocie prawnym, a ponadto wysłane zostały do banków, w których Skarżąca nie posiadała rachunków bankowych. Skarżąca w złożonej skardze powieliła zarzuty naruszenia przepisów Kpa w związku z przepisami u.o.p.e.a. oraz argumentację przedstawioną w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła nadto, iż zaskarżone postanowienie Ministra Finansów nie zawiera prawidłowego uzasadnienia.
8. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
9. Przenosząc określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływanej jako "p.p.s.a") kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające skargę Strony na czynności zabezpieczające - nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Sąd nie dopatrzył się również w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz naruszeń prawa powodujących obowiązek stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do uzasadnienia skargi i podnoszonych w niej zarzutów Sąd wskazuje, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie postanowienia Ministra Finansów zbadał przedmiotową sprawę z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Sąd po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż postępowanie organów administracyjnych i wydane w sprawie postanowienia w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne były zgodne z przepisami prawa.
10. Podnieść należy, iż podnoszone zarzuty skargi dotyczą w zasadzie dwóch zasadniczych kwestii. Pierwsza jest wynikiem kwestionowania przez Skarżącą prawidłowości doręczenia jej zarządzenia o zabezpieczeniu i w konsekwencji braku możliwości zajęcia przez organ egzekucyjny wierzytelności z rachunków bankowych oraz prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. Druga grupa zarzutów dotyczy nieskutecznego doręczenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie oddalenia skargi na czynności zabezpieczające.
11. Z całokształtu uregulowań w zakresie środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż skarga określona w art. 54 § 1 w związku z art. 166b u.o.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, a skarga dotyczy samych czynności zabezpieczających. Zgodnie z art. 54 § 1 u.o.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania. Skargę na czynności egzekucyjne (...) wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4). Skarga w rozumieniu wskazanego przepisu prawa jest środkiem zaskarżenia czynności wykonawczych i może być wnoszona zarówno na czynności organu egzekucyjnego, jak i egzekutora. Z istoty skargi, o której mowa w art. 54 u.o.p.e.a. wynika więc, iż w jej ramach nie można wnosić zarzutów materialnoprawnych, lecz wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Stosownie natomiast do art. 166b ww. ustawy, przepis art. 54 stosuje się odpowiednio w postępowaniu zabezpieczającym. Stwierdzić należy, iż organy administracji w przedmiotowej sprawie miały za zadanie rozpatrując skargę Strony zbadać prawidłowość podjętych czynności zabezpieczających dokonanych na majątku zobowiązanej przez organ egzekucyjny – Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G., w postaci zajęcia zabezpieczającego świadczenia z ubezpieczenia społecznego, oraz wierzytelności z rachunków bankowych. Z akt sprawy wynikało, iż w ramach zastosowanych środków zabezpieczających zostały wykonane czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zajęcie zabezpieczające świadczenia z ubezpieczenia społecznego dokonane zostało w dniu [...] listopada 2007 r., tj. w dniu doręczenia organowi rentowemu - Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. zawiadomienia nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Z kolei zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w [...] nastąpiło w dniu [...] grudnia 2007 r., w [...] - w dniu [...] grudnia 2007 r., w [...] - w dniu [...] grudnia 2007 r., tj. w dniach doręczenia zawiadomień o zajęciu do banków. W kontekście skuteczności powyższych czynności zabezpieczających zgodzić należy się z organami administracji, iż z dyspozycji art. 80 § 2 u.o.p.e.a. wynika, iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego następuje w dniu doręczenia do banku zawiadomienia o zajęciu. Zatem bez wpływu na sam fakt prawidłowego dokonania czynności egzekucyjnej pozostaje okoliczność, czy czynność ta okazała się skuteczna i efektywna, tzn. czy bank prowadzi rachunek bankowy zobowiązanej oraz czy znajdują się na nim środki pieniężne. Z związku z powyższym Sąd uznał za nietrafione zarzuty Skarżącej określone w pkt V in fine złożonej do Sądu skargi dotyczące nieefektywności czynności egzekucyjnych, które w jej ocenie należało potraktować jako naruszenie przepisów art. 80 § 1 - § 3 w związku z art. 164 § 4 u.o.p.e.a. oraz art. 79 § 1 - § 5 w związku z art. 164 § 4 u.o.p.e.a. W świetle zaistniałego stanu faktycznego nie ulegało wątpliwości, iż organ egzekucyjny zastosował środki zabezpieczające, do których stosowania upoważniła go wyżej powołana ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
12. Odnosząc się do zasadniczego zarzutu Skarżącej dotyczącego niedoręczenia zarządzenia zabezpieczenia Sąd uznał, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż starszy poborca skarbowy M. M. w dniu [...] listopada 2007 r. podjął czynności celem doręczenia Skarżącej odpisu zarządzenia zabezpieczenia dnia [...] października 2007r. pod adresem jej zamieszkania. Powyższe czynności zostały opisane w notatce służbowej dotyczącej służby Nr [...], z której wynikało, iż poborca skarbowy o godzinie 13.00 udał się do miejsca zamieszkania zobowiązanych. Mimo podjętej próby doręczenia przesyłki zastał mieszkanie zamknięte. Ponownie o godzinie 19.45 udał się do miejsca zamieszkania Skarżącej. Poborca skarbowy w domu zastał Stronę, która nie otworzyła drzwi wejściowych oświadczając, iż nie przyjmie żadnej korespondencji. Powyższa informacja wynika ze sporządzonej przez pracownika urzędu skarbowego notatki służbowej podpisanej oraz opatrzonej datą i pieczęcią służbową poborcy skarbowego (karta akt administracyjnych nr 8). Stosownie do przepisu art. 18 u.o.p.e.a., zasady doręczenia pism w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym są określone przepisami Kpa. Zasadniczo zgodnie z art. 39 Kpa organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Przy czym - co do zasady - pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 ww. ustawy). W tym miejscu zauważyć należy, iż na mocy art. 47 § 1 Kpa, jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (art. 47 § 2 ww. ustawy). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż odmowa przyjęcia pisma rodzi takie same konsekwencje prawne, jak jego doręczenie, bowiem negatywne stanowisko adresata w przedmiocie przyjęcia pisma nie może udaremnić prawnego jego doręczenia oraz wstrzymywać całego biegu postępowania. Zatem adresat nie może przez odmowę przyjęcia pisma uchylić się od skutków prawnych doręczenia. W konsekwencji, w sytuacji, gdy wykonane zostaną czynności wymienione w art. 47 § 1 Kpa doręczenie staje się zatem skuteczne w dacie samej odmowy przyjęcia pisma - co wyraźnie wynika z art. 47 § 2 ustawy. Zważywszy powyższe w ocenie Sądu nie ulegało wątpliwości, iż ze względu na odmowę przyjęcia przesyłki przez Skarżącą, przesyłka zawierająca zarządzenia zabezpieczenia została doręczona Stronie w trybie zastępczym zgodnie z postanowieniami przepisu art. 47 Kpa. W kontekście powyższego faktu Sąd stwierdził, iż zarzuty skargi wskazujące na brak podstawy dokonania czynności egzekucyjnych, ze względu na nieskuteczne doręczenie zarządzenia zabezpieczenia są nietrafione. Zgodzić także należy się Ministrem Finansów, iż okoliczności wskazywane przez Skarżącą, iż nie przebywała w tym dniu pod adresem swojego zamieszkania, a także powoływane przez nią rzekome nieprawidłowości w działaniach poborców skarbowych nie zostały poparte żadnymi dowodami, które mogły powodować jakiekolwiek wątpliwości, co do prawidłowości zastępczego doręczenia przesyłki, zawierającej zarządzenia stanowiące podstawę prowadzonego postępowania zabezpieczającego. Tym samym zdaniem Sądu nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi wskazujące na to, iż zawiadomienia o zastosowaniu środków zabezpieczających były nieprawidłowe, z uwagi na to, i z wskazują zarządzenie zabezpieczenia, które w ogóle nie funkcjonuje w obrocie prawnym, gdyż nie zostało prawidłowo doręczone. W ocenie Sądu za nietrafione zasługują też zarzuty Strony, iż postanowienie Ministra Finansów nie zawiera prawidłowego uzasadnienia z uwagi na brak ustaleń dotyczących prawidłowości doręczenia zarządzenia zabezpieczającego. Sąd uznał, iż Minister Finansów w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, utrzymując w mocy postanowienie organu nadzoru w sposób jednoznaczny stwierdził, iż sposób doręczenia przesyłki przez organ prowadzący postępowanie zabezpieczające był prawidłowy. Organ wyższego stopnia podniósł także, iż kwestia prawidłowości i skuteczności doręczenia zarządzenia zabezpieczenia będzie przedmiotem oceny WSA w G. rozpoznającego skargę Strony na rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w prowadzonym postępowaniu zabezpieczającym.
13. Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty Skarżącej, co do naruszenia art. 62 Kpa w związku z art. 18 oraz art. 166b u.o.p.e.a. z uwagi na rozpatrzenie w jednym postanowieniu organu nadzoru dwóch skarg na czynności egzekucyjne. Skargi zostały wniesione dwoma pismami z dnia [...] grudnia 2007 r. W wydanym postanowieniu organu nadzoru odniesiono się do argumentów wskazanych w obu pismach Skarżącej. W ocenie Sądu mimo rozbieżnych wykładni przepisu art. 62 Kpa występujących w piśmiennictwie, przepis ten powinien mieć zastosowanie przy łączeniu do wspólnego rozpatrzenia wniosków strony postępowania w sytuacji, gdy spełnione są kumulatywnie następujące przesłanki: a) istnieje wielość spraw administracyjnych, b) prawa i obowiązki w każdej z tych spraw wynikają z tego samego stanu faktycznego bądź z tej samej podstawy prawnej, c) w każdej z tych spraw właściwy jest ten sam organ administracji publicznej. Sąd stwierdził, iż organ nadzoru rozpatrując w jednym akcie administracyjnym dwie skargi na czynności egzekucyjne oparte na tej samej argumentacji oraz wskazanych przez Skarżąca podstawie prawnej – art. 54 w związku z art. 166b u.o.p.e.a. nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mającym jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.
14. Odnosząc się do drugiego zasadniczego zarzutu podnoszonego przez Skarżącą dotyczącego nieprawidłowego doręczenia Stronie postanowienia organu nadzoru, Sąd uznał, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie. Skarżąca podnosi, iż postanowienie organu pierwszej instancji zostało przesłane na nieprawidłowy adres do doręczeń. Postanowienie organu nadzoru z dnia [...] stycznia 2008 r. zostało przesłane na adres Skarżącej w G. przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, iż Skarżąca odebrała przesyłkę w dniu [...] stycznia 2008 r. oraz potwierdziła odbiór przesyłki własnoręcznym podpisem. Od powyższego postanowienia Strona wniosła w terminie zażalenie do organu wyższego stopnia. Mimo powyższych okoliczności Skarżąca wskazuje, iż organ pierwszej instancji doręczył postanowienie w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne na nieprawidłowy adres do doręczeń. Strona podnosiła, iż w dniu [...] grudnia 2007 r. nadała listem poleconym do [...] Urzędu Skarbowego [...] odpis zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-3 (brak powyższego dokumentu w aktach administracyjnych), w którym wskazała jako aktualny adres do doręczeń[...]. Sąd oceniając powyższe okoliczności sprawy uznał, iż Skarżąca nie poniosła negatywnych skutków z powodu nie przesłania przez Dyrektora Izby Skarbowej przesyłki na adres wskazany w zgłoszeniu NIP-3. Postanowienie jak już wskazano zostało jej skutecznie doręczona, a Strona w terminie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia. Skarżąca o zmianie adresu nie poinformowała Dyrektora Izby Skarbowej w G. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 54 § 3 i § 5 u.o.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz na przewlekłość postępowania egzekucyjnego wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego. W sprawie skargi, o której mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ nadzoru. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. Z powyższych przepisów wynika, iż organem właściwym do rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną jest organ nadzoru, w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w G. W myśl art. 41 Kpa w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Podnieść należy, iż organ administracji publicznej nie jest obowiązany badać z urzędu, czy adres mu znany jest adresem aktualnym. Przepis art. 41 § 1 Kpa ustanawia bowiem domniemanie prawidłowości doręczenia pod dotychczasowym adresem, jeżeli strona, jej przedstawiciel lub pełnomocnik zaniedbali obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie o zmianie adresu zaszłej w toku postępowania. W ocenie Sądu wykładnia systemowa ww. przepisu art. 41 Kpa wskazuje na obowiązek zawiadomienia o zmianie adresu organu administracji, który należy określać jako organ prowadzący postępowanie właściwy w sprawie. W przedmiotowej sprawie właściwym organem był organ nadzoru nad postępowaniem egzekucyjnym (zabezpieczającym) – Dyrektor Izby Skarbowej. Mimo wymogu poinformowania właściwego organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne Skarżąca nie przesłała informacji o aktualnym adresie do doręczeń bezpośrednio do organu administracji. Zatem wskazywane przez Skarżącą zarzuty dotyczące niedoręczenia postanowienia na aktualny adres do doręczeń - w świetle braku jakiegokolwiek wpływu na brak możliwości skorzystania ze środka zaskarżenia oraz przedstawioną przez Sąd wykładnię art. 41 Kpa w związku z art. 54 § 5 u.o.p.e.a. należało określić jako nietrafione.
15. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.