III SA/Wa 289/08

III SA/Wa 289/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Dziełak
Hieronim Sęk
Lidia Ciechomska-Florek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 17 par. 1a, art. 34 par.2, art. 18, art. 166b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 134, art. 144, art. 127 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Tezy
I. Do postępowania zabezpieczającego - o ile nie naruszy to istoty tego postępowania - można stosować posiłkowo przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) ., mimo, że art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.)  traktuje o odpowiednim stosowaniu Kpa tylko w stosunku do postępowania egzekucyjnego, a nie zabezpieczającego.
II. Ponieważ postępowanie zabezpieczające posiada ścisły związek z postępowaniem egzekucyjnym, do postępowania zabezpieczającego można stosować "Przepisy ogólne" zawarte w dziale I ustawy, a inne przepisy tego postępowania można stosować w postępowaniu  zabezpieczającym gdy nie narusza to istoty tego postępowania.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Hieronim Sęk, Protokolant Urszula Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2008 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia oddala skargę
Uzasadnienie
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] kwietnia 2007 r. orzeczono o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych na majątku D. P. - współwłaściciela Spółki Jawnej "P." [...] w M. oraz określono przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę.
W dniu [...]maja 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w W. wydał zarządzenie zabezpieczenia i skierował wniosek do dokonanie zabezpieczenia na majątku D.P. do organu egzekucyjnego.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2007 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w W. wyraził stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów uznając je za niezasadne. Postanowienie to wysłano na adres kancelarii pełnomocnika skarżącego radcy prawnego Z.C. - Kancelaria Prawna W.M. przy ul. K. 8, [...] W.
Pismem z dnia 5 grudnia 2007 r. Urząd Pocztowy Nr 44 poinformował Inspektora Celnego B.W., załączając kserokopię zbiorowego dowodu odbioru, iż przesyłka zawierająca przedmiotowe postanowienie o nr R [...] została doręczona na adres I [...] Sp. z o.o. ul. K. 8 [...] W., a jej odbiór w dniu 19 września 2007 r. pokwitowała sekretarka firmy.
Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 27 września 2007 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaś postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że odpis postanowienia z dnia [...] września 2007 r. doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 19 września 2007 r. co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Zgodnie zaś z art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) - dalej powoływana jako "u.p.e.a." termin do wniesienia zażalenia na postanowienie wynosił 7 dni. W ocenie Dyrektora Izby Celnej zażalenie wniesiono w dniu 27 września 2007 r. z uchybieniem 7-dniowego terminu.
Z akt sprawy wynika również, że w dniu 9 stycznia 2007 r. wpłynęło do Izby Celnej w W. pismo Centrum Usług Pocztowych Poczty Polskiej Oddziału Regionalnego w W. stanowiące odpowiedź na reklamację listu poleconego zawierającego postanowienie z dnia [...] września 2007 r. o nr [...] dokonaną przez Izbę Celną. Z treści pisma wynika, że reklamowana przesyłka została doręczona w dniu 19 września 2007 r., a odbiór pokwitowała sekretarka firmy. Z załączonego duplikatu potwierdzenia odbioru wynikało, że odbiór przesyłki pokwitował w dniu 19 września 2007 r. pracownik Kancelarii Prawnej W.M posługując się pieczątką Kancelarii.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie art. 17 § 1a w zw. z art. 34 § 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a. poprzez nierozpatrzenie zażalenia na stanowisko wierzyciela, wniesionego w terminie oznaczonym w tym przepisie oraz naruszenia art. 134, 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej k.p.a., art. 17 § 1 i 1a, 33 pkt 1, 4, 10 w zw. z art. 166b u.p.e.a poprzez ich niewłaściwe i bezpodstawne zastosowanie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wbrew twierdzeniu zawartemu w zaskarżonym postanowieniu, iż w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie przesyłki pocztowej ze wskazaną datą jego odbioru, w trakcie przeglądania akt w dniu 19 grudnia 2007 r. aplikant radcowski działający z upoważnienie pełnomocnika Skarżącego stwierdził, że w aktach sprawy brak jest takiego potwierdzenia i nie ma w nich żadnego innego potwierdzenia odbioru przedmiotowego postanowienia. Wyjaśnił, że Poczta Polska zwróciła się do Kancelarii o uzupełnienie - w ramach postępowania reklamacyjnego wszczętego przez organ - potwierdzenia odbioru postanowienia z dnia [...] września 2007 r. Na podstawie dokumentów znajdujących się w posiadaniu Kancelarii - wpisu do książki korespondencyjnej oraz pieczątki z datą wpływu umieszczonej na kopercie w której dostarczono przedmiotowe postanowienie - wypełniono potwierdzenie odbioru wskazując jako datę odbioru dzień 20 września 2007 r. Z tego względu za nieprawdziwe uznał pełnomocnik Skarżącego stwierdzenie, że w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2007 r. Jego zdaniem, data stempla umieszczona na kopercie dokumentująca wpływ pisma do Kancelarii, jak również data wpisana do dziennika korespondencyjnego Kancelarii potwierdzają, że postanowienie to zostało doręczone w dniu 20 września 2007 r. Pełnomocnik Skarżącego odniósł się również do znajdującego się w aktach sprawy pisma Urzędu Pocztowego Warszawa 44 kierowanego do inspektor Z. W. i wskazał, że dotyczy ono przesyłki zaadresowanej na adres I., a nie Kancelarii Prawnej Radcy Prawnego W.M. Stwierdził, że taka korespondencja nie została doręczona pełnomocnikowi strony i w istocie pozostaje poza obrotem prawnym.
Z ostrożności procesowej pełnomocnik Skarżącego podniósł również, że, w jego ocenie, istnieją poważne wątpliwości prawne czy przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia można było stosować przepisy art. 134, 144 oraz art. 18 w zw. z art. 166b u.p.e.a. Na mocy ostatniego ze wskazanych przepisów - w sensie formalnym - można było zastosować w niniejszej sprawie art. 33 u.p.e.a. - wprost wskazany w treści art. 166b tej ustawy oraz art. 17 u.p.e.a. - stanowiącego w istocie uzupełnienie art. 34 również wskazanego w art. 166b cyt. ustawy. Brak było natomiast podstaw do zastosowania art. 18 u.p.e.a., a w związku z tym artykułów 134 i 144 k.p.a. gdyż, zdaniem pełnomocnika Skarżącego, przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu zabezpieczającym. W przepisach regulujących to postępowanie brak jest bowiem generalnego odesłania do przepisów k.p.a., zaś zawierający takie odesłanie art. 18 u.p.e.a. odnosi się wyłącznie do postępowania egzekucyjnego, a nie całej ustawy, co wprost wynika z jego treści. Nie ma on zatem charakteru odesłania generalnego, ale stanowi odesłanie o charakterze szczegółowym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie uznając, że wobec wyników postępowania reklamacyjnego dotyczącego przesyłki zawierającej postanowienie z dnia [...] września 2007 r. stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia było zasadne. Wskazał ponadto, że art. 18 u.p.e.a. umieszczony został w części ogólnej tej ustawy i znajduje zastosowanie do całości uregulowanej w niej materii, w tym również postępowania zabezpieczającego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W rozpatrywanej sprawie ocenie Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego organu uznające za nieuzasadnione zarzuty na postępowanie zabezpieczające prowadzone na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...] maja 2007 r. W skardze pełnomocnik Skarżącego postawił zarzuty:
- naruszenia art. 17 § 1a w zw. z art. 34 § 2 w zw. z art. 166b u.p.e.a. poprzez nie rozpatrzenie zażalenia na stanowisko wierzyciela wniesionego w terminie przewidzianym w tym przepisie oraz
- naruszenia przepisów art. 134, art. 144 k.p.a., art. 17 § 1 i 1a, 33 pkt 1, 4, 10 w zw. z art. 166b u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe i bezpodstawne zastosowanie.
Odnosząc się do pierwszego ze wskazanych zarzutów skargi stwierdzić należy, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosowanie do postanowień art. 17 § 1a u.p.e.a., o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zażaleń na postanowienia, o których mowa w art. 34 § 2 tej ustawy, wydanych przez wierzycieli dla których organem wyższego stopnia jest minister stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a., z tym, że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. zostało doręczone w dniu 19 września 2007 r. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 28 września 2007 r., o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie, a więc z przekroczeniem 7-dniowego terminu.
Stwierdzić należy, że Dyrektor Izby Celnej w W. wydał rozstrzygniecie na podstawie nieoficjalnego pisma Urzędu Pocztowego Warszawa 44 z dnia 5 grudnia 2007 r. ( str. 97 akt administracyjnych) potwierdzającego doręczenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej w dniu 19 września 2007 r. na adres I., mieszczący się pod tym samym adresem, które to pismo nie może być uznane za dowód w sprawie, nie mniej jednak, z oficjalnej reklamacji nadesłanej na adres Izby Celnej w W. wynika, że rzeczona przesyłka doręczona została w dniu 19 września 2007 r. na adres Z. C. kancelaria Prawna radca prawny W. M. ul. K. 8. ( str. 140 akt administracyjnych), i podpisana przez sekretarkę firmy. W załączeniu przekazany został również duplikat potwierdzenia odbioru tej przesyłki. Z faktu tego należy wnosić, że gdyby przesyłka została doręczona 20 września 2007 r. jak to utrzymuje pełnomocnik Skarżącego, na duplikacie podpisanym przez sekretarkę firmy widniałaby data 20 września 2007 r. a nie data 19 września 2007 r. Z tego względu, nie uznał Sąd również za dowód w sprawie, kserokopii wpisu do książki korespondencyjnej Kancelarii, w którym to wpisie wstawiono jako datę odbioru dzień 20 września 2007 r. i kserokopii pisma reklamacyjnego na której przekreślona została data 19 września 2007 r. jako data doręczenia, a wstawiona data 20 września 2007 r.( karta 133 i 132 akt administracyjnych sprawy). W tej sytuacji, Sąd uznał, że uchybienie Dyrektora Izby Celnej w W., nie miało wpływu na wynik sprawy a zarzut naruszenia art. 17 § 1a u.p.e.a. jest nieuzasadniony.
Dyrektor Izby Celnej bowiem w celu potwierdzenia daty i prawidłowości doręczenia przesyłki skierował oficjalne pismo reklamacyjne do Urzędu Pocztowego. Pismem z dnia 4 stycznia 2008 r. Centrum Usług Pocztowych Oddział Regionalny w W. potwierdziło, że reklamowana przesyłka nr [...] adresowana do p. Z. C. Kancelaria Prawna Radcy Prawnego W.M. ul. K. 8 w W. została doręczona w dniu 19 września 2007 r., a jej odbiór pokwitowała sekretarka firmy.
Sąd nie mógł również uznać za zasadny drugiego z zarzutów skargi.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dziale IV zawiera przepisy dotyczące postępowania zabezpieczającego, niemniej jednak dział I ustawy "Przepisy ogólne" odnosi się również do postępowania zabezpieczającego. Poza tym niektóre przepisy dotyczące samego postępowania egzekucyjnego nakazują ich stosowanie w postępowaniu zabezpieczającym. Nie ulega wątpliwości, że do postępowania zabezpieczającego - o ile nie naruszy to istoty tego postępowania - można stosować posiłkowo przepisy k.p.a., mimo, że art. 18 u.p.e.a. traktuje o odpowiednim stosowaniu k.p.a. tylko w stosunku do postępowania egzekucyjnego, a nie zabezpieczającego. Warto tu zwrócić uwagę na środki ochrony prawnej służące zobowiązanemu, wierzycielowi i osobie trzeciej. Nie budzi wątpliwości, iż będą tu miały zastosowanie przepisy o zarzutach i zażaleniach (jak w rozpatrywanej sprawie), przepisy o żądaniu przez osobę trzecią wyłączenia prawa do rzeczy lub innego prawa majątkowego spod egzekucji, a także skarga do sądu administracyjnego.
Ponieważ postępowanie zabezpieczające posiada ścisły związek z postępowaniem egzekucyjnym, do postępowania zabezpieczającego można stosować "Przepisy ogólne" zawarte w dziale I ustawy, a inne przepisy tego postępowania można stosować w postępowaniu zabezpieczającym gdy nie narusza to istoty tego postępowania.
Słuszny jest zatem argument Dyrektora Izby Celnej, że nie można dokonywać wykładni przepisu art. 18 u.p.e.a w oderwaniu od art. 1 tej ustawy, który określa zakres przedmiotowy aktu normatywnego. Przepis ten stanowi, że ustawa określa prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu, służące doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych obowiązków, o których mowa w art. 2, a także sposób zabezpieczenia wykonania tych obowiązków.
Stwierdzić należy, że u.p.e.a. nie reguluje jedynie postępowania egzekucyjnego, ale również procedury stosowane przez wierzycieli przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego oraz procedury postępowania zabezpieczającego.
Z tych względów skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).