III SA/Wa 2888/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-11-21
NSApodatkoweŚredniawsa
VATnadpłataanulowanie fakturleasing finansowyprzeniesienie własnościfikcyjna sprzedażpozornośćorgany podatkoweskarżący

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty VAT, uznając, że anulowanie faktur sprzedaży ciągników siodłowych było nieskuteczne, a transakcje leasingowe i ich rozwiązanie prowadziły do przeniesienia własności.

Podatnik A.S. domagał się stwierdzenia nadpłaty podatku VAT za marzec 1999 r. w kwocie 243 463 zł, argumentując, że anulował faktury fikcyjnej sprzedaży ciągników siodłowych, których nie był właścicielem. Organy podatkowe odmówiły, uznając transakcje za skuteczne i niepozorne, mimo że leasingobiorca nie zapłacił ostatniej raty. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że umowy leasingowe i ich rozwiązanie prowadziły do przeniesienia własności na podatnika, a anulowanie faktur było nieskuteczne w kontekście podatkowym.

Sprawa dotyczyła skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku od towarów i usług za marzec 1999 r. w kwocie 243 463 zł. Skarżący wnioskował o stwierdzenie nadpłaty po anulowaniu faktur sprzedaży ciągników siodłowych wystawionych przez jego firmę "A." na rzecz spółki "P.", twierdząc, że sprzedaż była fikcyjna, ponieważ nie był właścicielem pojazdów. Organy podatkowe uznały transakcje za skuteczne, wskazując na wystawione faktury i brak dowodów na ich nieistnienie. Sąd administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że umowy leasingowe zawarte wcześniej między stronami, wraz z aneksami, prowadziły do przeniesienia własności ciągników na A.S. w dniu 31 marca 1999 r., co potwierdzały wystawione faktury sprzedaży. Sąd uznał, że nawet jeśli ostatnie raty leasingowe nie zostały zapłacone, to rozwiązanie umów i tak skutkowało przeniesieniem własności. Podkreślono, że prawo podatkowe jest autonomiczne, a anulowanie faktur po latach, bez wykazania wad oświadczenia woli w postępowaniu cywilnym, nie mogło wywołać skutków prawnych w zakresie podatku VAT. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej ani ustawy o VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, anulowanie faktur sprzedaży, które dokumentują transakcje leasingowe, których rozwiązanie prowadzi do przeniesienia własności, nie może prowadzić do stwierdzenia nadpłaty VAT, jeśli transakcje te nie zostały uznane za pozorne lub nieważne w postępowaniu cywilnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowy leasingowe i ich rozwiązanie skutkowały przeniesieniem własności ciągników na skarżącego, a wystawione faktury sprzedaży potwierdzały te transakcje. Anulowanie faktur po latach, bez wykazania wad oświadczenia woli lub nieistnienia stosunku prawnego w postępowaniu cywilnym, nie wywołało skutków prawnych w sensie podatkowym, a prawo podatkowe jest autonomiczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.t.u. art. 3 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ nawet zbycie rzeczy przez osobę nieuprawnioną może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej - organy mają obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego, ale nie są zobowiązane do poszukiwania środków dowodowych na poparcie twierdzeń strony.

o.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Konkretyzacja zasady prawdy obiektywnej - organ powinien rozpatrzyć zebrany materiał w całości.

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

o.p. art. 72 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy przypadków nadpłaty.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Ocena materiału dowodowego przez organ podatkowy.

o.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.c. art. 169

Kodeks cywilny

Zbycie rzeczy przez osobę nieuprawnioną.

k.c. art. 556 § § 2

Kodeks cywilny

Rękojmia za wady prawne.

k.c. art. 560 § i nast.

Kodeks cywilny

Rękojmia za wady prawne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Transakcje leasingowe i ich rozwiązanie skutkowały przeniesieniem własności ciągników na skarżącego. Anulowanie faktur sprzedaży po latach, bez wykazania wad oświadczenia woli lub nieistnienia stosunku prawnego w postępowaniu cywilnym, jest nieskuteczne w kontekście podatkowym. Prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa cywilnego w zakresie oceny skutków podatkowych czynności. Sprzedaż rzeczy przez osobę nieuprawnioną może być prawnie skuteczna.

Odrzucone argumenty

Sprzedaż ciągników była fikcyjna, ponieważ skarżący nie był ich właścicielem w momencie wystawienia faktur. Anulowanie faktur było uzasadnione, ponieważ dokumentowały czynność, której skarżący nie miał prawa wykonać. Organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej (art. 120, 121, 72) oraz ustawy o VAT (art. 3 ust. 1 pkt 3). Postępowanie cywilne nie rozstrzygnęło kwestii istnienia umowy sprzedaży, a jedynie oddaliło powództwo z przyczyn formalnych.

Godne uwagi sformułowania

czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy autonomiczność prawa podatkowego wobec innych gałęzi prawa czynności pozorności cech nie wykazują czynność "anulowania" faktur pozostaje w całkowitym oderwaniu od ustalonych przez organ faktów nie zapłacenie tych rat powodowało, że po stronie "P." spółka z oo powstawało roszczenie o ich zapłatę nawet zbycie rzeczy przez osobę nieuprawnioną może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy

Skład orzekający

Jakub Pinkowski

przewodniczący

Marek Wroczyński

sprawozdawca

Wojciech Mazur

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących anulowania faktur, fikcyjności transakcji, autonomii prawa podatkowego oraz skuteczności prawnych czynności cywilnoprawnych w kontekście podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z umowami leasingowymi i ich rozwiązaniem, a także specyfiki przepisów VAT z 1993 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń podatkowych związanych z transakcjami leasingowymi i próbą ich anulowania. Pokazuje, jak sądy interpretują autonomię prawa podatkowego i skutki prawne czynności cywilnoprawnych.

Czy można anulować faktury VAT po latach, twierdząc, że transakcja była fikcyjna?

Dane finansowe

WPS: 243 463 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2888/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jakub Pinkowski /przewodniczący/
Marek Wroczyński /sprawozdawca/
Wojciech Mazur
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FZ 43/08 - Postanowienie NSA z 2008-02-12
I FSK 780/08 - Postanowienie NSA z 2008-06-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 1999 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Syg.akt III S.A./Wa 2888/05
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 roku Dyrektor Izby Skarbowej w W. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku od towarów i usług przez A. S. za miesiąc 1999 roku w kwocie 243 463 zł .
W uzasadnieniu decyzji wskazano , że pismem z dnia [...] lutego 2004 roku A.S. wnioskował o stwierdzenie nadpłaty podatku od towarów usług w kwocie 243 463 zł za miesiąc marzec 1999 roku jednocześnie składając korektę deklaracji podatku od towarów usług VAT -7 za ten miesiąc .Strona podniosła , że ww.deklaracja korygująca była wynikiem anulowania w dniu [...] maja 2003 roku faktur z dnia [...] marca 2003 roku wystawionych przez firmę " A. " dla firmy "P." spółka z oo w W.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] lipca 2004 roku odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku od towarów usług za miesiąc marzec 1999 roku .W związku z odwołaniem od powyższej decyzji organu pierwszej instancji , Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku nr [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania .W wyniku ponownego rozpoznania Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...] ponownie odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku od towarów usług za marzec 1999 rok w kwocie 243 463 zł .
W odwołaniu wniesionym pismem z dnia [...] lutego 2005 roku strona wnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia przepisów ordynacji podatkowej argumentując , że dokonała anulowania faktur fikcyjnej sprzedaży z dnia [...] marca 1999 roku wystawionych przez firmę " A. "- A. S. na rzecz firmy "P. " spółka z oo z następujących powodów :
1. ostatnia rata leasingowa nigdy nie została zapłacona przez " A." , co oznacza , że nie doszło do wykonania umowy , tj. przeniesienia własności ciągników [...] ze spółki "P. " na rzecz " A. "
2. przedstawiciel spółki " P. " wprowadzając w błąd , świadomie i celowo zmusił go do wystawienia faktur sprzedaży , które tak naprawdę fikcyjnie dokumentowały sprzedaż czegoś co nadal było własnością spółki " P." ; ponadto należności z tych faktur nie zostały nigdy zapłacone .
3.po otrzymaniu tych faktur kosztowych firma " P. "wystawiła na rzecz
" A." faktury sprzedaży , a należności z nich wynikające zostały przez stronę zapłacone
4. faktury zostały anulowane a nie korygowane , bowiem dokumentują czynności , których sensie prawnym " A. " nie miała prawa wykonać , bowiem nie była właścicielem przedmiotów umowy ; z tego względu należało je wyłączyć z obrotu
5.organ podatkowy pierwszej instancji dokonując ustaleń , że doszło faktycznie do wykonania transakcji , nie zwrócił uwagi na to , że :
- umowy leasingu nie zostały wykonane , gdyż firma " A." nie zapłaciła ostatnich rat przewidzianych harmonogramem ; płatności nastąpiły dopiero po fikcyjnej sprzedaży na rzecz firmy " P. " i faktycznym odkupieniu ciągników przez firmę " A. "
- ciągniki zostały zarejestrowane w urzędzie komunikacji , bowiem po otrzymaniu faktur od " P. " i dokonaniu zapłaty należności z nich wynikających strona stała się właścicielem ciągników
- skoro " P. " nie zapłacił ani podatku od towarów usług , ani podatku dochodowego to przeprowadzone operacje gospodarcze nie skutkowały zaniżeniem podatku od towarów usług
- anulowanie faktur po kilku latach nie zmienia istoty sprawy
- oczywistą rzeczą jest fakt , że należało dokonać jedynie korekty podatku należnego , bowiem anulowaniu podlegają jedynie faktury wystawione przez firmę
" A. " , a nie przez " P. " .Faktury wystawione przez firmę " P. " są prawdziwe , a zawarty w nich podatek jest podatkiem naliczonym dla firmy "A. "
Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy stanowisko organu pierwszej instancji .
Podnosił , że istotną kwestią w przedmiotowej sprawie była ocena faktur , jako dokumentów stwierdzających przeprowadzenie operacji gospodarczych .Wbrew zarzutom skargi analizując dokonane przez stronę czynności pod kątem pozorności uznano , że czynności takich cech nie wykazują i dlatego organy podatkowe określiły następstwa podatkowe tych zdarzeń .Zwrócono uwagę nie tylko na cechy formalne , lecz również na okoliczności faktyczne sprawy , a mianowicie czy faktycznie do sprzedaży i kupna przedmiotowych ciągników nie doszło .
Organ ustalił , że A. S. – firma " A. " w 1997 i 1998 roku zawarł z firmą " P. " spółka z oo w W. umowy leasingu finansowego na zakup ciągników [...] :
- umowa nr [...] z dnia [...] kwietnia 1997 roku – faktura z [...] .04 .1997 roku
nr [...]
- umowa nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 roku – faktura z [...].08 .1997 roku
nr [...]
- umowa nr [...]z dnia [...] września 1997 roku – faktura z [...].09 .1997 roku
nr [...]
- umowa [...] z dnia [...] listopada 1997 roku –faktura z [...].11 .1997 roku
nr [...]
- umowa [...] z dnia [...] grudnia 1997 roku – faktura z [...] .12 .1997 roku
nr [...]
umowa [...] z dnia [...] stycznia 1998 roku – faktura z [...].01.1998 roku
nr [...]
umowa [...] z [...] marca 1998 roku – faktura z [...].03.1998 roku nr [...]
umowa [...] z 29 kwietnia 1998 roku – faktura z [...].04.1998 roku nr [...]
Wystawione w związku z ww zdarzeniami faktury VAT uwzględniały wartość ciągników siodłowych oraz odsetki i opłaty manipulacyjne .
Podatek od towarów usług wynikający z powyższych faktur został ujęty przez stronę w rejestrze zakupów VAT i odliczony w deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące .
W dniu [...] marca 1999 roku został sporządzony aneks dotyczący rozwiązania zawartych umów leasingowych na zasadzie porozumienia stron oraz wystawiono dla firmy " P. " spółka z oo faktury o numerach [...],[...],[...].[...],[...],[...],[...],[...]na sprzedaż wcześniej wyleasingowanych ciągników [...] .Jednocześnie w dniu [...] marca 1999 roku firma " P. " spółka z oo wystawiła dla strony faktury nr [...]; nr [...] ; nr [...] ; nr [...] ; nr [...] ; nr [...] ; nr [...] ; nr [...] , a także faktury korygujące dotyczące odsetek , opłaty manipulacyjnej uwzględnionych w fakturach załączonych do poszczególnych umów A. S. w miesiącu marcu zaewidencjonował w rejestrze sprzedaży VAT faktury wystawione w dniu [...] marca 1999 roku dla firmy " P. " spółka z oo , jak również zaewidencjonował faktury wystawione w dniu [...] marca 1999 roku przez firmę " P. " spółka z oo .
W dniu [...] kwietnia 1999 roku strona złożyła w Urzędzie Skarbowym deklarację dla podatku od towarów usług i usług za marzec 1999 roku , w której wykazano :
- sprzedaż traktowaną jako eksport opodatkowaną stawką 0 % w wysokości
275 903 zł
- wartość sprzedaży netto opodatkowaną stawką podatku 22 % w wysokości
2 408 996 zł
- podatek należny w wysokości 529 979 zł
- podatek naliczony do odliczenia 250 709 zł
- kwota podlegająca wpłacie do Urzędu Skarbowego 279 270 zł .
W dniach od [...] do [...] października 2000 roku Urząd Skarbowy w P. przeprowadził w firmie A. S. kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów towarów usług za okres od stycznia do grudnia 1999 roku oraz od stycznia do sierpnia 2000 roku .W trakcie kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w 1999 roku .Z pisma dyrektora UKS w L. z dnia [...] maja 2004 roku wynika , że w firmie " P. " spółka z oo została przeprowadzona kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów usług za 1999 rok , w trakcie której również nie stwierdzono nieprawidłowości .
W dniu [...] maja 2003 roku strona wystawiła faktury korygujące do swoich faktur z [...] marca 1999 roku uzasadniając swoje działanie tym , że dokumentują one sprzedaż , która nie zaistniała ..W związku z tym w dniu [...] lutego 2004 roku strona złożyła korektę deklaracji dla podatku od towarów usług VAT-7 za marzec 1999 roku wykazując :
- sprzedaż traktowaną jako eksport opodatkowaną stawką 0 % w wysokości 275 903 zł
- wartość sprzedaży netto opodatkowaną stawką podatku 22 % w wysokości
243 463 zł
- podatek należny w wysokości 7 246 zł
- podatek naliczony do odliczenia w łącznej kwocie 250 709 zł
- kwotę do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości 243 463 zł .
W ocenie organu zgodnie art.2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku i usług oraz o podatku akcyzowym [ DZ.U z 1993 roku nr 11 poz.50 z póź. zmianami przedmiotem opodatkowania są zdarzenia faktyczne i prawne , z którymi prawo łączy powstanie obowiązku podatkowego .Faktem jest , że wystawiono faktury , widnieją na nich stosowne podpisy oraz adnotacje , że płatności dokonano przelewami Faktura jest podstawowym dokumentem księgowym , którego zasadniczą funkcją jest udokumentowanie transakcji i umożliwienie poprawnego ujęcia jej w księgach zarówno sprzedawcy , jak i nabywcy .Strona w trakcie postępowania nie wykazała by do wykonania usług nie doszło .W tych warunkach zasadne jest stwierdzenie , że wystawienie faktur zrodziło obowiązek podatkowy , bowiem dokumentują one rzeczywistą transakcję .
Należy zauważyć , że kwestia ustalenia nieistnienia umów z [...] marca 1999 roku była przedmiotem postępowania cywilnego .Żądania A. S. zostały przez sąd oddalone .
Zdaniem organu odwoławczego – organy podatkowe , działając w ramach przyznanych im kompetencji ustalają istnienie bądź nieistnienie określonych skutków podatkowych czynności prawnych dokonywanych przez podatników i jedynie w tym kontekście analizują te czynności .Wynika to z autonomiczności prawa podatkowego wobec innych gałęzi prawa .Zatem skuteczność czynności cywilnoprawnych prawie podatkowym uzależniona jest ostatecznie od oceny czy nie stanowią one działań zmierzających do uchylenia się od należnego opodatkowania .
Dlatego też dokonana przez stronę czynność " anulowania " faktur pozostaje w całkowitym oderwaniu od ustalonych przez organ faktów , w sytuacji gdy strona nie wskazuje na istnienie dowodów uzasadniających jej twierdzenia .Ponadto w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej czynność anulowania faktur może mieć miejsce jedynie w sytuacji , gdy faktury nie zostały wprowadzone do obrotu , tzn . nie zaistniały podatkowo .W niniejszej sprawie nie miala miejsca taka sytuacja , ponieważ wystąpiły czynności , które dokumentują faktury .
Również w ocenie organu odwoławczego nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej .W myśl art.122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa [ DZ.U nr 137 , poz.926 ze zmianami ] zwanej dalej Ordynacją Podatkową statuującego zasadę prawdy obiektywnej i art. 187 tej ustawy , konkretyzującego konkretyzującego rozwijającego tę zasadę na organach podatkowych spoczywa obowiązek podjęcia niezbędnych działań , zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy , przy czym organ podatkowy zebrany materiał winien rozpatrzyć w całości .Powyższe nie oznacza jednak nałożenia na organy nieograniczonych obowiązków poszukiwania faktów , mających znaczenie dla sprawy .Z treści art.122 i 187 Ordynacji podatkowej nakładających na organy wspomniane obowiązki nie daje się wyprowadzić konkluzji , iż są one zobowiązane do poszukiwania środków dowodowych , służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji , gdy nie przedstawia ona takich środków .
W przedmiotowej sprawie w ocenie organu nie doszło do naruszenia przepisów ordynacji podatkowej .
Organ odwoławczy nie podziela iż w przedmiotowej sprawie winien mieć zastosowanie przepis art.3 ust.3 ustawy o podatku od towarów usług oraz podatku akcyzowym [ DZ.U nr 11 poz.50 z póź. zmianami ] .Stosownie do tego przepisu ww.ustawy nie stosuje się do czynności , które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy .Zauważyć w tym miejscu należy , że w doktrynie oraz orzecznictwie przyjęty został jednolity pogląd , iż nie mogą być opodatkowane czynności stanowiące czyny zabronione , jako czynności nie mogące być przedmiotem prawnie skutecznej umowy , np. obrót w warunkach paserstwa , stręczycielstwa co nie miało miejsca w niniejszej sprawie .
Skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2005 roku złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie złożył A. S.
Wnosił on o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej art.120 ; 121 § 1 oraz 72 § 1 ustawy dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa , a także
art.3 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym i zasądzenie kosztów postępowania .
W uzasadnieniu swojej skargi podnosił on , że w dniu [...] lutego 2004 roku złożył korektę deklaracji VAT-7 za miesiąc marzec 1999 roku wraz z wnioskiem wnioskiem stwierdzenie nadpłaty podatku VAT w kwocie 243 463 zł .Korekta deklaracji została złożona w wyniku dokonania przez skarżącego anulowania faktur fikcyjnej sprzedaży z dnia [...] marca 1999 roku wystawionych przez firmę skarżącego pod nazwą " A. " na spółkę pod firmą " P. " spółka z oo w W.
W ocenie skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej całkowicie błędnie zinterpretował dokonanie przedmiotowych czynności sprzedaży ciągników siodłowych przez firmę skarżącego na rzecz "P. " spółka z oo twierdząc , że były to czynności pozorne . Jego zdaniem nie zostały zawarte żadne umowy sprzedaży ciągników siodłowych a jedynie wystawione zostały faktury przez skarżącego na skutek podstępu " P. " spółka z oo .Przedmiot sprzedaży stanowił cały czas własność " P." , a więc skarżący nie mógł sprzedać nie swojej rzeczy .
Czynności wystawienia faktur sprzedaży nie były w żadnej mierze czynnościami pozornymi – były one czynnościami fikcyjnymi .Fikcyjność czynności sprzedaży polegała przede wszystkim na tym , że rzekomym sprzedawcą była firma skarżącego , która nie była właścicielem przedmiotowych ciągników siodłowych .
W sensie cywilistycznym takie faktury nie mogły więc wywołać żadnych skutków prawnych , co zostało potwierdzone licznymi wyrokami NSA [ np. z dnia 4 października 2000 roku syg.akt III S.A. 1886/99 / .
Skarżący nie zgadzał się , że nie wykazał w toku postępowania iż do wykonania usług z jego strony nie doszło .Cały czas twierdził , że wystawienie faktur miało charakter fikcyjny i było spowodowane podstępem " P. " spółka z oo .
Stanowisko organu , że dokonanie sprzedaży czegoś , czego nie jest się właścicielem narusza przepis art.120 Ordynacji podatkowej , który mówi o działaniu organów podatkowych , zgodnie z obowiązującym prawem .Również w niniejszym przypadku organy skarbowe swymi decyzjami nie chcą uznać prawidłowych działań dokonanych przez skarżącego [ anulowanie faktur ] , czym naruszają obowiązuje prawo .Takie działania nie budzą także i nie mogą budzić zaufania , o czym stanowi art.121 § 1 Ordynacji podatkowej .
Również zdaniem skarżącego nietrafiony jest argument Dyrektora Izby Skarbowej w W. o tym , że postępowanie cywilne pomiędzy firmą skarżącego a
" P. " spółka z oo potwierdza stanowisko organu .
Przedmiotem powództwa skarżącego procesie cywilnym było ustalenie nieistnienia umowy sprzedaży .W trakcie procesu skarżący stwierdził , że dochodzi uznania umów sprzedaży za nieistniejące , nie mając wobec spółki " P. " żadnych roszczeń finansowych .To skłoniło sąd cywilny do uznania , że w takim razie nie było po stronie skarżącego interesu prawnego , wobec czego powództwo oddalił z przyczyn formalnych .Sąd nie rozstrzygnął czy umowa sprzedaży pomiędzy stronami istniała , czy nie , bo w ocenie sądu takie rozstrzygnięcie miałoby tylko znaczenie dla ustalenia istnienia podatku , a to sąd pozostawił właściwym organom podatkowym .
Błędnie w ocenie skarżącego organ ustalił iż on wystawił on faktury korygujące do faktur z dnia [...] marca 1999 roku .Faktycznie skarżący dokonał anulowania przedmiotowych faktur .
W przedmiotowej sprawie firma skarżącego wystawiła faktury , które zgodnie z przepisami prawa okazały się być fakturami dokumentującymi czynność , którą w sensie prawnym firma " A. " nie miała prawa wykonać .Firma "A. " w chwili wystawienia faktur nie była właścicielem ciągników siodłowych , więc nie mogła ich skutecznie sprzedać .
Należy zdaniem skarżącego odwołać się również do treści art.3 ust.1 pkt .3 ustawy VAT z 8 stycznia 1993 roku .Artykuł ten stanowił , ze przepisów ustawy nie stosuje się do czynności , które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy .
Oczywistym jest , że czynności sprzedaży ciągników siodłowych nie mogły być i nie były zgodne z prawem .
Nie było więc podstaw prawnych do wystawienia faktur sprzedaży , więc czynności te nie podlegały ustawie o VAT ,czyli de facto nie mogły wywrzeć skutków podatkowych Skutki z art. 3 ust.1 pkt 3 ustawy o VAT odnosi się do czynności , które są nieskuteczne w rozumieniu postanowień kodeksu cywilnego .
Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga A. S. na uwzględnienie nie zasługuje .
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych , określone między innymi
art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sadów administracyjnych [ DZ.U nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – zwanej dalej P.p.s.a [ Dz.U nr 153 , poz.1270 , ze zmianami ] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem .
W związku z tym , aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej , konieczne jest stwierdzenie , że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy , bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania , a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności .
Jak stanowi przepis art.134 § 1 P.p.s.a sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną .
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu podniesionego w skardze a dotyczącego błędnej wykładni art.3 ust.1 pkt.3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym [ DZ.U nr 11 , poz.50 ze zmian.
Artykuł ten stanowił , że przepisów ustawy nie stosuje się do czynności , które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy .
Skarżący upatruje błędnej wykładni tego przepisu w uznaniu przez organy podatkowe , że doszło do zawarcia w dniu [...] marca 1999 roku prawnie skutecznych umów sprzedaży ciągników siodłowych przez skarżącego na rzecz " P. " spółka z .oo mimo stanowiska skarżącego, ze nie był on w tej dacie właścicielem tych rzeczy .
Należy zauważyć iż w 1997 roku i 1998 roku skarżący zawarł z " P. "
spółka z oo umowy leasingu finansowego [...] ciągników [...] .Strony zawarły również aneksy do tych umów z których wynikało umowy te ulegają rozwiązaniu z dniem [...] marca 1999 roku za porozumieniem stron i w tej dacie mają zostać zapłacone ostatnie raty leasingowe .W tym okresie w doktrynie prawa cywilnego umowa leasingu była ujmowana jako umowa zobowiązaniowa , nienazwana , dwustronnie zobowiązująca i wzajemna , której podstawą prawna był art. 353 [1] kodeksu cywilnego .Powyższy przepis umożliwiał stronom tej umowy swobodne kształtowanie stosunków umownych zgodnie z ich wolą , byleby treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku , ustawie ani zasadom współżycia społecznego .W umowie leasingu podstawowym obowiązkiem leasingodawcy jest zakup rzeczy w celu oddania jej leasingobiorcy do używania i ewentualnie pobierania pożytków oraz wydania jej w stanie przydatnym do umówionego użytku , polegającego na przekazaniu leasingobiorcy faktycznego władztwa nad nią na czas zbliżony do okresu jej gospodarczej używalności .Natomiast podstawowym obowiązkiem leasingobiorcy jest zapłata rat leasingu [ finansowego ] , których suma w zasadniczej części odpowiada wartości rzeczy określonej ceną jej zakupu przez leasingodawcę , a w pozostałej części stanowi zapłatę prowizji i premii za zwiększone ryzyko udzielenia leasingobiorcy kredytu rzeczowego oraz zwrotu wydatków poniesionych przez leasingodawcę w związku z zawarciem umowy leasingu i wykonaniem przez niego wynikającego z niej zobowiązania .Dalszym składnikiem rat są odsetki stanowiące wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy .[ por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 1996 roku , III CZP 30/96 –OSNC 1996z.9, poz.112 ]
Umowa leasingu , której skutkiem końcowym jest przeniesienie przez leasingodawcę własności rzeczy po uiszczeniu opłat w ratach , odpowiadających cenie sprzedaży rzeczy , w okresie krótszym niż występuje jej ekonomiczne zużycie , ma charakter leasingu kapitałowego [ finansowego ] [ por. wyrok Sądu Najwyższego z 4 lutego 1994 roku III ARN OSNC 1994/ 10/196 ] .
W niniejszej sprawie strony tak ukształtowały umowy leasingu finansowego, wraz z aneksami tych umów , iż w dacie [...] marca 1999 roku własność leasingowanych ciągników siodłowych przechodziła na rzecz leasingobiorcy- A. S. - firma " A. " .Jak wynika z zachowania stron w dacie tej nie budziło to żadnej wątpliwości , a skarżący wystawił faktury sprzedaży tych ciągników na rzecz " P. "spółka z oo potwierdzającego zawarcie takich umów .
Ukształtowanie stosunku prawnego – umów leasingowych tak aby w dacie [...] marca 1999 roku przypadały zapłaty ostatnich rat leasingowych , rozwiązanie tych umów z datą [...] marca 1999 roku zmierzały do przeniesienia własności leasingowanych ciągników [...] na rzecz A.S. Zdaniem Sądu nie miała znaczenia kwestia czy faktycznie ostatnie raty leasingowe zostały w dacie [...] marca 1999 roku przez skarżącego zapłacone . W tej dacie umowy leasingu uległy rozwiązaniu a własność rzeczy -ciągników [...] przeszła na rzecz skarżącego
Nie zapłacenie tych rat powodowało , że po stronie " P. " spółka z oo powstawało roszczenie o ich zapłatę .
Co prawda A. S. w toku postępowania administracyjnego , jak i w skardze podnosił , że do wystawienia faktur doszło z uwagi na podstęp " P. " spółka z oo . Kwestie związane z dokonaniem sprzedaży rzeczy nie swojej rzeczy i anulowanie faktur przez skarżącego miało miejsce po upływie 3 lat od daty tych zdarzeń . Należy zauważyć , że wystawione faktury stanowią potwierdzenie oświadczeń woli złożonych przez strony . Skarżący nie występował na drogę postępowania cywilnego celem uzyskania orzeczenia , że wystąpiła któraś z wad oświadczenia woli określona w art.82- 87 kc . Skarżący nie uzyskał też orzeczenia sądu ustalającego nieistnienie stosunku prawnego , umów sprzedaży ciągników [...] na rzecz " P." spółka z .oo .
Należy zauważyć , że nawet zbycie rzeczy przez osobę nieuprawnioną może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy , co potwierdza treść art.169 kc oraz przepisy dotyczące rękojmi za wady towaru , w tym wady prawne [ art.556 §2 kc ; art. 560 i nast. kc ] Dlatego przepis art. 3 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów usług oraz podatku akcyzowym nie mógł mieć zastosowania do stanu faktycznego istniejącego w rozpatrywanej sprawie .
W ocenie sądu nie znajdują potwierdzenia zarzuty naruszenia przez organ podatkowy art.120 i 121 § 1 oraz 72 § 1 Ordynacji podatkowej .
Przywołane przez skarżącego przepisy zobowiązują organy podatkowe do działania na podstawie przepisów prawa – art.120 oraz nakazują aby postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych .
Sam fakt , że organy podatkowe dokonują odmiennej interpretacji przepisów prawa nie może zostać uznany za działanie bezprawne czy też naruszające zaufanie do organów podatkowych .
Przepis art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej odnosi się wyszczególnienia przypadków nadpłaty .W sytuacji w której organ uznał iż w dniu [...] marca 1999 roku doszło do zawarcia umowy sprzedaży ciągników [...] przez skarżącego na rzecz "P. " spółka z oo to nie można uznać iż nieprawidłowo stwierdził , że po stronie skarżącego nie powstała nadpłata w podatku od towarów i usług .
Zgodnie z przepisem art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego , czy dana okoliczność została udowodniona .Po dokonanej ocenie materiału organ wydaje decyzje gdzie w uzasadnieniu faktycznym wskazuje fakty , które uznał za udowodnione , dowody którym dał wiarę oraz przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiary .W uzasadnieniu prawnym wyjaśnia podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa .
Zdaniem sądu uzasadnienie sporządzone przez organ odwoławczy spełnia wymogi stawiane przez przepis art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej .
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym [ DZ.U nr 153 , poz.1270 ze zmianami ] , orzeczono jak w sentencji .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI