III SA/Wa 2868/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że zobowiązanie podatkowe przedawniło się z uwagi na błędną interpretację przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przez organy.
Sprawa dotyczyła skargi O. S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym podatku od nieruchomości za 2009 rok. Spółka podnosiła zarzut przedawnienia zobowiązania. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzut za nieuzasadniony, powołując się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z pozwami złożonymi przez inne gminy. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, gdyż pozwy innych gmin nie wpływają na zobowiązania wobec konkretnej gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę O. S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka zarzucała przedawnienie zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 rok. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzut przedawnienia za nieuzasadniony, wskazując, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej, z uwagi na złożenie przez Prezydenta Miasta G. oraz Prezydenta Miasta W. pozwów o ustalenie istnienia umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego. Sąd administracyjny uznał jednak, że stanowisko organów jest błędne. Podkreślił, że zobowiązanie podatkowe jest skonkretyzowane podmiotowo i przedmiotowo, a pozwy wniesione przez inne gminy nie mogą wpływać na bieg terminu przedawnienia zobowiązania wobec konkretnej gminy, która nie wniosła takiego pozwu. Sąd stwierdził, że w polskim prawie podatkowym nie istnieje konstrukcja zbiorczego zobowiązania podatkowego. W związku z tym, że organy nie wykazały istnienia innych przesłanek zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia, Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że zobowiązanie podatkowe przedawniło się z dniem 31 grudnia 2014 r.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pozwy wniesione przez inne gminy nie powodują zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wobec gminy, która nie wniosła takiego pozwu, ponieważ zobowiązanie podatkowe jest skonkretyzowane podmiotowo i przedmiotowo.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zobowiązanie podatkowe jest skonkretyzowane podmiotowo i przedmiotowo, a pozwy wniesione przez inne gminy nie mogą wpływać na bieg terminu przedawnienia zobowiązania wobec gminy, która nie wniosła takiego pozwu. W polskim prawie podatkowym nie istnieje konstrukcja zbiorczego zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.d.o. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
u.p.o.l. art. 6 § ust. 9 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Określa obowiązek wpłacania podatku od nieruchomości przez osoby prawne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, w przypadku uwzględnienia skargi, uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka co do istoty sprawy.
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym - egzekwowany obowiązek nie istnieje.
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym - obowiązek jest niewymagalny.
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym - egzekucja nie może być wszczęta.
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 10
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym - tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa.
u.p.d.o. art. 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Definicja zobowiązania podatkowego jako wynikającego z obowiązku podatkowego zobowiązania podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku.
Pomocnicze
u.p.d.o. art. 70 § § 6 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu, a rozpoczęty ulega przerwaniu, z dniem wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
u.p.e.a. art. 34 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, które jest wiążące w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7.
u.p.e.a. art. 34 § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zobowiązanie podatkowe przedawniło się z uwagi na błędną interpretację przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przez organy, gdyż pozwy innych gmin nie wpływają na zobowiązania wobec konkretnej gminy.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zarzut braku wymagalności obowiązku. Zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Zarzut niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego dotyczących naliczania odsetek.
Godne uwagi sformułowania
zobowiązanie podatkowe jest skonkretyzowane zarówno po stronie podmiotowej, jak i przedmiotowej nie można uznać, że zdarzenie zaistniałe w stosunku zobowiązaniowym pomiędzy ściśle określonymi podmiotami wywołuje skutki w stosunkach prawnych zawiązanych pomiędzy innymi podmiotami w polskim prawie podatkowym nie przewidziano konstrukcji zbiorczego zobowiązania podatkowego niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wiąże się z okolicznościami wykluczającymi prowadzenie postępowania egzekucyjnego wyłącznie ze względów podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych
Skład orzekający
Aneta Lemiesz
sprawozdawca
Barbara Kołodziejczak-Osetek
przewodniczący
Ewa Radziszewska-Krupa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście pozwów wniesionych przez inne jednostki samorządu terytorialnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organy błędnie interpretują wpływ pozwów innych gmin na bieg terminu przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia i jak błędy organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Czy pozew innej gminy może uratować Cię przed przedawnionym podatkiem? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 54 468 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2868/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /sprawozdawca/
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący/
Ewa Radziszewska-Krupa
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 613
art. 70 § 1 i 6 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
art. 6 ust. 9 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 718
art. 3 § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] kwietnia 2016 r., nr [...] ; 2) uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] marca 2016 r., nr [...] ; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz O. S.A. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O. S.A. ("Skarżąca", "Spółka", "Strona") na podstawie tytułu wykonawczego [...] lipca 2015r., nr [...], wystawionego przez Wójta Gminy M.. Wierzyciel objął nim należności z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2009 w wysokości 54.468,00 zł należności głównej, a także odsetki liczone od dnia upływu terminu płatności.
Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności organ egzekucyjny, na podstawie zawiadomienia z dnia 9 listopada 2015 r., nr [...], dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącej w Banku H. S.A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono Spółce wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 17 listopada 2015r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 12 listopada 2015r.
Następnie, pismem z dnia 24 listopada 2015r. Pan A.L. - pełnomocnik Spółki, zgłosił zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016, poz. 599), dalej "u.p.e.a.".
W ww. zakresie pełnomocnik Skarżącej podniósł, że przedmiotowa egzekucja została podjęta w zakresie obowiązku przedawnionego. Termin płatności podatku od nieruchomości przypadał w 2009 r., co oznacza, że zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. Zm.) zobowiązanie to przedawniło się z upływem 2014r. Ponadto wskazał, że decyzji Wójta Gminy M. z dnia 22 grudnia 2014r. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności zatem nie jest wykonalna, zaś określony w niej obowiązek jest niewymagalny (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).
Także w związku z niedoręczeniem ww. decyzji oraz z uwagi na fakt, iż decyzji Wójta Gminy M. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, niedopuszczalna jest egzekucja administracyjna zobowiązania podatkowego ustalonego w decyzji organu pierwszej instancji, która ze względu na nienadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie podlega wykonaniu. Powyższe uzasadnia zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej.
Odnośnie zarzutu podstawie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej pełnomocnik zauważył, że błędne oznaczenie terminów naliczania odsetek za zwłokę oraz nieprawidłowe określenie ich wysokości powoduje, że wymóg określony w art. 27 ustawy egzekucyjnej nie został zrealizowany.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., pismem z dnia 14 grudnia 2015 r., nr [...], przekazał przedmiotowe zarzuty wierzycielowi, aby zajął on stanowisko w sprawie.
Wójt Gminy M., w postanowieniu z dnia 28 grudnia 2015 r., nr [...], uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Stwierdził, iż zarzut podjęcia egzekucji obowiązku przedawnionego jest chybiony, bowiem zgodnie z art. 70 § 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Taka zaś okoliczność miała miejsce w niniejszej sprawie. Otóż, Prezydent Miasta G. wniósł w dniu 12 listopada 2014r. do Sądu Okręgowego w W. pozew o ustalenie, czy istnieje umowa sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. zawarta między T. S. A. (obecnie O. S. A.), a T. Sp. z o. o. Takie same powództwo wniósł w dniu 16 października 2014r. Prezydent W. i w dniu 24 listopada 2014 r. Prezydent Miasta W..
Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie decyzji Wójt Gminy M. w sprawie określenia O.S.A. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. wskazał, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr FN [...], decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Ww. postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...].
Na przedmiotowe postanowienie pełnomocnik O.S. A. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Organ ten, postanowieniem z dnia 3 marca 2016r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy M..
W takim stanie rzeczy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § pkt 1, 2, 6 i 10 ustawy egzekucyjnej za nieuzasadnione.
Pełnomocnik Spółki złożył zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie zarzutów wniesionych w dniu 24 listopada 2015 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. rozpatrzył powyższe zażalenie wydając postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...], w którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej i wskazał, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których jest mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Związanie organu egzekucyjnego w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że organ egzekucyjny nie bada ponownie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Również właściwy w sprawie dyrektor izby skarbowej nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Stanowisko to jest bowiem wiążące dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Na gruncie zaś niniejszej sprawy Wójt Gminy M. - postanowieniem z 28 grudnia 2015 r. - uznał zarzuty zgłoszone przez O.S.A. za nieuzasadnione. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., jako organ drugiej instancji, postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy M.. W uzasadnieniu wskazało m.in., iż zarzut przedawnienia jest chybiony, gdyż wbrew twierdzeniom Skarżącego, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2009 został zawieszony także dla gmin, które nie wniosły pozwów do sądu powszechnego.
Zatem - w ocenie organu odwoławczego - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo uznał zarzut zgłoszony w trybie art 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej za niezasadny. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia dostępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela.
Następnie organ wskazał, że stosownie do art. 33 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, okolicznością uzasadniającą zgłoszenie zarzutu na postępowanie egzekucyjne jest m.in. brak wymagalności obowiązku. Przez wymagalność należy zaś rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. W świetle powyższego podnoszony przez pełnomocnika Spółki zarzut niedoręczenia postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mieści się w przesłankach do wniesienia zarzutu podnoszącego brak wymagalności obowiązku.
Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie podzielił zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w związku z brakiem wymagalności egzekwowanego obowiązku. Podkreślił, że podstawy wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, określone w art. 33 ustawy egzekucyjnej, są w stosunku do siebie niekonkurencyjne, tzn. nie mogą być stosowane zamiennie, ponieważ każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości toczącego się postępowania egzekucyjnego. W związku z tym nie można kwestionować skutków prawnych wywieranych przez decyzję będącą podstawą prowadzenia egzekucji w drodze zarzutu niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej). Brak wymagalności nie może więc być utożsamiany z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi wynikać z przepisów wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wiąże się z okolicznościami wykluczającymi prowadzenie postępowania egzekucyjnego wyłącznie ze względów podmiotowych lub przedmiotowych, a nie merytorycznych.
W tej zaś sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez właściwy organ obejmującego zaległości w podatku od nieruchomości za 2009 rok. Obowiązek ten podlegał egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej. Spółka podlega zaś orzecznictwu polskich organów administracji publicznej. Wobec powyższego przedmiotową egzekucję administracyjną uznać należało za dopuszczalną.
Ustosunkowując się do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż w zarzucie tym mogą kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. W ramach tego zarzutu nie mieści się zaś podważanie merytorycznej zasadności naliczenia przez wierzyciela odsetek od zaległości podatkowej wskazanych jako należne w tytule wykonawczym, w tym okresu, za jaki odsetki te należy liczyć. Wzór tytułu wykonawczego, obowiązujący od dnia 21 maja 2014 r., nie przewiduje rubryk służących wskazaniu przerw w naliczaniu odsetek i to wierzyciel wskazuje kwotę odsetek należną na dzień wystawienia tytułu wykonawczego po uwzględnieniu przerw lub ich nie uwzględniając. Zatem - w ocenie organu odwoławczego - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo uznał zarzut naruszenia art 33 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej za nieuzasadniony.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie podzielił także stanowiska pełnomocnika Spółki, iż w świetle zmiany przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") doszło do "przeniesienia ciężaru" orzekania o merytorycznej ocenie zarzutów egzekucyjnych z wierzyciela na organ egzekucyjny.
Strona - nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej w W. - złożyła za pośrednictwem pełnomocnika z zachowaniem terminu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze z dnia 18 sierpnia 2016 r. pełnomocnik Strony ponowił argumenty zawarte w zażaleniu z dnia 16 maja 2016r. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. o uznaniu zarzutów złożonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 10 ustawy egzekucyjnej za nieuzasadnione, wnosząc o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 29 czerwca 2016r. nr [...],
2) uchylenie poprzedzającego je postanowienia Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...],
3) na podstawie ar. 135 p.p.s.a. - uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2016 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2015 r.,
4) zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i postanowień. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 134 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając skargę w świetle przytoczonych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. O uchyleniu wydanych w sprawie Spółki rozstrzygnięć organów zdecydowała argumentacja Skarżacej dotycząca przedawnienia jej zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za 2009 r.
Stosownie bowiem do postanowień art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie z kolei z art. 6 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 nr 121 poz. 844 ze zm.) osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane: wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca.
Oznacza to, że w razie ustalenia, iż w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności skutkujące zawieszeniem lub też przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, przyjąć należy, że zobowiązanie podatkowe Skarżącej w podatku od nieruchomości za 2009 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2014 r.
Mając powyższe na uwadze należy zaznaczyć, że ze stanowiska SKO w K., a wcześniej Wójta Gminy M. (jako organu pierwszej instancji) wynika, że z urzędu jest im wiadome, że Prezydent Miasta G. wystąpił w dniu 5 listopada 2014 r. do Sądu Okręgowego w W. z powództwem o ustalenie, czy istnieje umowa sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009r. zawarta pomiędzy T. S.A. z siedzibą w W. a T. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Z podobnym powództwem wystąpił Prezydent Miasta W., a także Prezydent Miasta W. w dniu 24 listopada 2014 r. Powyższe zaś oznacza, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego Skarżacej za 2009 r. został zawieszony także dla gmin, które nie wniosły pozwów do sądu powszechnego.
Dla porządku wskazać należy, że ww. pozwów nie ma w aktach podatkowych sprawy. Niemniej zdaniem Sądu nie ma podstaw prawnych stanowisko organów podatkowych, że wniesienie pozwu do sądu powszechnego przez Prezydenta Miasta G., Prezydenta Miasta W. i Prezydenta Miasta W. oznacza, że zawieszony został bieg terminu przedawnienia dla zobowiązań podatkowych Skarżącej za 2009 r. w stosunku do wszystkich budżetów gmin.
Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 5 Ordynacji podatkowej, zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Istota zobowiązania podatkowego sprowadza się do zaistnienia między podatnikiem (podmiotem zobowiązanym - dłużnikiem podatkowym) a związkiem publicznoprawnym (wierzycielem podatkowym) stosunku prawnego, którego przedmiotem jest zapłata podatku w określonej wysokości, terminie i miejscu. Zobowiązanie podatkowe jest skonkretyzowane zarówno po stronie podmiotowej, jak i przedmiotowej. Oznacza to, że podatnik ma uiścić podatek na rzecz danego związku publicznoprawnego, w zakresie podatku od nieruchomości, danej gminy.
W świetle definicji zawartej w art. 5 Ordynacji podatkowej, na płaszczyźnie materialnoprawnej nie można zatem uznać, jak czyni to organ podatkowy, że zdarzenie zaistniałe w stosunku zobowiązaniowym pomiędzy ściśle określonymi podmiotami wywołuje skutki w stosunkach prawnych zawiązanych pomiędzy innymi podmiotami. Działanie Prezydenta Miasta G., Prezydenta Miasta W. i Prezydenta Miasta W. nie może zatem wywierać wpływu na los prawny zobowiązania podatkowego skarżącej spółki wobec innych gmin, nawet jeśli są to zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r.
Wskazać należy, że w polskim prawie podatkowym nie przewidziano konstrukcji zbiorczego zobowiązania podatkowego, która pozwalałaby uznać, że istnieje jedno zobowiązanie podatkowe podatnika do zapłaty podatku od nieruchomości za dany rok na rzecz wszystkich gmin, w których podatnik ten posiada nieruchomości.
Przeciwnie, zdaniem Sądu, w każdej gminie powstaje odrębne zobowiązanie do zapłaty podatku na rzecz tej konkretnej gminy, jeżeli zachodzą określone w ustawie przesłanki uzasadniające opodatkowanie. Nie można zatem wykluczyć sytuacji, w której część zobowiązań danego podatnika w podatku od nieruchomości za 2009 r. ulegnie przedawnieniu, podczas inne zobowiązania w tym samym podatku i za ten sam okres, lecz na rzecz innych gmin będą mogły być nadal skutecznie dochodzone ze względu na zawieszenie albo przerwanie biegu terminu przedawnienia. W konsekwencji, w świetle obowiązujących przepisów Ordynacji podatkowej nie można uznać, że pozwy wniesione do sądu powszechnego przez inne gminy niż ta, która wytoczyła powództwo, powodują na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 Ordynacji podatkowej, skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia we wszystkich zobowiązaniach podatkowych Spółki w podatku od nieruchomości za 2009 r.
Innymi słowy przesłanki zawieszenia bądź przerwania biegu terminu przedawnienia muszą się odnosić do tego zobowiązania podatkowego, którego bieg terminu przedawnienia ma być zawieszony bądź przerwany.
W niespornym zaś stanie faktycznym sprawy okoliczność, na którą powołuje się organ podatkowy nie dotyczyła zobowiązania skarżącej spółki w podatku od nieruchomości za 2009 r. do zapłaty podatku na rzecz gminy M..
Podsumowując, należy stwierdzić, że wystąpienie z powództwem o ustalenie, czy istnieje umowa sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009r. zawarta pomiędzy T. S.A. z siedzibą w W. a T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przez Prezydenta Miasta G., Prezydenta Miasta W. i Prezydenta Miasta W. nie stanowi przesłanki zawieszającej bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w tej sprawie.
Z akt sprawy nie wynika przy tym by zaistniały jakiekolwiek inne okoliczności skutkujące zawieszeniem, czy też przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Niemniej może być i tak, że takie okoliczności zaistniały w sprawie Skarżącej, jednak organy nie powoływały się na te okoliczności z uwagi na przekonanie o zawieszających skutkach wniesienia powództwa do sądu powszechnego przez Prezydenta Miasta G., Prezydenta Miasta W. i Prezydenta Miasta W..
Wójt Gminy M., mając na uwadze wyrażony przez Sąd pogląd, powinien zatem ponownie - jako wierzyciel - rozpoznać wniosek organu egzekucyjnego o zajęcie stanowiska w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2015 r. ustaliwszy uprzednio, czy zaistniały - inne niż te zakwestionowane przez Sąd - przesłanki zawieszające bądź przerywające bieg terminu przedawnienia zobowiązań Skarżącej w podatku od nieruchomości za 2009 r.
Sąd uchylił zatem - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. - zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2016 r.
Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Przepis w takim brzmieniu został wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 maja 2015 r. poz. 658), dalej: "ustawy zmieniającej".
Zgodnie z art. 2 tej ustawy, przepisy ustawy p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy zmieniającej, ustawa ta wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli z dniem 15 sierpnia 2015 r.
Z przepisów tych wynika zatem, że do postępowań wszczętych od 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy p.p.s.a. w nowym brzmieniu.
Wszczęcie zaś postępowania sądowoadministracyjnego powoduje złożenie skargi do organu. Przedmiotowe postępowanie w sprawie ze skargi O.S.A. z siedzibą w Warszawie wszczęte zostało już po 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Nie oznacza to jednak, że strona skarżąca pozbawiona została w ww. zakresie ochrony prawnej. W pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, tj. postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (por. J. Drachal, M. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2015, s. 57).
Uwzględniając zaś powyższe zdaniem Sądu dla końcowego załatwienia sprawy niezbędne było uchylenie także postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 3 marca 2016 r.
Wobec stwierdzonych nieprawidłowości w działaniu organów podatkowych Sąd uznaje, że dalej idąca wypowiedź byłaby przedwczesna.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI