III SA/Wa 2860/15

III SA/Wa 2860/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /sprawozdawca/
Aneta Trochim-Tuchorska /przewodniczący/
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 43 ust. 1 pkt 37 i ust. 13
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 135 ust. 1 lit. a
Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Protokolant specjalista Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 22 lipca 2015 r. nr IPPP1/4512-649/15-2/IGo w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz Spółdzielni [...] z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego z dnia 22 lipca 2015 r., nr IPPP1/4512-649/15-2/IGo.
We wniosku Spółdzielnia Usługowa V. z siedzibą w W. (dalej "Wnioskodawca", "Strona", "Spółdzielnia", "Skarżąca") wskazała, że została utworzona na podstawie statutu oraz przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. nr 188, poz. 1848 ze zm.).
Jej członkami są wyłącznie osoby prawne - Towarzystwa Ubezpieczeń (dalej: "TU") należące do V. (dalej: "V."). Działalność TU (świadczenie usług ubezpieczeniowych) podlega zwolnieniu z podatku VAT. W kontekście tej działalności, TU mogą dokonywać także czynności opodatkowanych VAT (np. odsprzedaż pojazdów nabytych w procesie likwidacji szkody), mogą również być zobowiązane do rozliczania podatku należnego z tytułu importu usług (np. licencji na oprogramowanie). Transakcje te mają charakter poboczny względem zasadniczej działalności TU zwolnionej z VAT.
W ramach procesu centralizacji funkcji związanych ze wsparciem TU w świadczeniu usług ubezpieczeniowych Spółdzielnia przejęła już część działalności w tym zakresie wcześniej wykonywaną przez inne podmioty z grupy V., w tym przez same TU.
Podstawowym przedmiotem działalności Spółdzielni jest obecnie świadczenie na rzecz zrzeszonych w niej TU wyspecjalizowanych usług pomocniczych do działalności ubezpieczeniowej, przede wszystkim związanych z likwidacją szkód komunikacyjnych i majątkowych.
Spółdzielnia rozważa poszerzenie swojej działalności o usługi związane z assistance świadczone na rzecz zrzeszonych w niej TU, które to usługi są niezbędne do wykonywania działalności ubezpieczeniowej, w szczególności zaś:
• usługi prowadzenia centrum zgłoszeniowego (w tym weryfikacja ubezpieczonych, przyjmowanie zgłoszeń, monitorowanie statusu realizacji usług);
• organizowanie i zlecanie wykonania świadczeń w razie wystąpienia zdarzenia ubezpieczeniowego (w tym, m.in.: holowanie, wynajem pojazdu zastępczego, naprawa pojazdu na drodze, zapewnienie noclegu/zakwaterowania, parkingu, wizyty lekarskiej, pokrycie kosztów hospitalizacji, kosztów leczenia, zapewnienie domowej wizyty lekarskiej, domowej wizyty pielęgniarskiej, transportu medycznego, zapewnienie realizacji usługi specjalistycznej (hydraulik, dekarz, ślusarz, elektryk, itp.));
• zapewnienie pełnej gotowości sieci podwykonawców do świadczenia usług objętych ubezpieczeniem;
• usługi związane z rozliczeniem usług wykonanych przez podwykonawców (przyjmowanie faktur za usługi wykonane przez podwykonawców; realizacja płatności na rzecz wykonawcy we własnym systemie szkodowym, przekazywanie danych o wysokości dokonanych wypłat do danego TU);
- dalej: "Usługi".
Spółdzielnia wykonywać więc będzie większość funkcji niezbędnych TU do wykonywania działalności ubezpieczeniowej typu assistance. Spółdzielnia występować będzie we własnym imieniu (faktury wystawiane będą na Spółdzielnie, a nie na TU).
Planowane wyodrębnienie z TU oraz spółek należących do grupy kapitałowej V. działalności związanej z Usługami jest wynikiem strategii biznesowej V., polegającej na skupieniu tych funkcji w wyspecjalizowanym podmiocie.
W przedmiotowym wniosku Strona zadała następujące pytanie:
"Czy opisane Usługi świadczone przez Spółdzielnię na rzecz zrzeszonych w niej TU oraz potencjalnie innych towarzystw ubezpieczeniowych podlegają zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT?"
Przedstawiając własne stanowisko, Wnioskodawca stwierdził, że wskazane Usługi są objęte zwolnieniem określonym w art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT.
W uzasadnieniu wskazano, że bezspornym jest, że Usługi stanowią odrębną całość. Spółdzielnia świadczyć będzie konkretną usługę, która będzie odrębnie fakturowana.
Usługi są też usługami właściwymi dla usług ubezpieczeniowych typu assistance. Pojęcie element "właściwy" dla danej usługi należy rozumieć jako element dla niej "specyficzny" czy "typowy". Usługi, mają unikalny charakter, mogą stanowić element wyłącznie usług o charakterze assistance (świadczenie w zamian za składki lub w ramach zapłaty za pakiet usług). Są więc elementem specyficznym i typowym dla usług ubezpieczeniowych.
Usługi stanowić będą niezbędny element usługi ubezpieczeniowej. Bez czynności takich, jak zlecane Spółdzielni przez TU, nie byłoby bowiem możliwe zapewnienie klientom oczekiwanego przez nich poziomu zmniejszenia skutków wypadków ubezpieczeniowych. Zatem ich świadczenie jest niezbędne w celu wykonania usługi ubezpieczeniowej.
Wnioskodawca ma przy tym świadomość, że art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT jest sprzeczny z prawem unijnym w zakresie, w jakim odwołuje się do usług określonych w art. 43 ust. 1 pkt 37 tej ustawy (usług ubezpieczeniowych), jednakże niezgodność ta nie może stanowić podstawy do odmowy możliwości korzystania przez Spółdzielnię ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT.
W ww. zakresie w uzasadnieniu wniosku wskazano, że zakres zwolnienia z VAT na podstawie art. 135 ust. 1 pkt a) Dyrektywy 2006/112 obejmuje jedynie wprost wymienione tam kategorie (usługi ubezpieczeniowe, reasekuracyjne oraz usługi pokrewne świadczone przez brokerów i agentów ubezpieczeniowych). Zarówno samo literalne brzmienie przepisu, jak i jego wykładnia dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wykluczają zwolnienie w stosunku do jakichkolwiek innych usług, które stanowią element usługi ubezpieczeniowej, reasekuracyjnej czy pokrewnych do nich usług wykonywanych przez brokerów i agentów ubezpieczeniowych.
Skoro jednak polski ustawodawca zdecydował o objęciu zwolnieniem z opodatkowania również usług stanowiących element usług określonych w art. 43 ust. 1 pkt 37 Ustawy o VAT (w szczególności element usługi ubezpieczeniowej), zdaniem Spółdzielni, w tym zakresie przesłanki stosowania zwolnienia określone w art. 43 ust. 13 tej ustawy należy interpretować zgodnie z ich literalnym brzmieniem, jednakże bez odwoływania się do orzecznictwa Trybunału zapadłego na gruncie przepisów unijnych, które nie dotyczą takich usług, jak te będące przedmiotem sporu. Brak jest więc możliwości dokonywania wykładni "prounijnej" w celu nadania pojęciu "właściwy" znaczenia wynikającego z orzecznictwa Trybunału (czyli zbliżonego do pojęć "kluczowy" czy "podstawowy").
Przyjmując, że w omawianym przypadku nie jest możliwa prounijna wykładnia art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT, zdaniem Spółdzielni, podatnik może zastosować się do sprzecznego z prawem unijnym przepisu prawa krajowego (np. zastosować zwolnienie przyznane przez taki przepis), a organy podatkowe nie mogą w takim przypadku zastosować negatywnych dla podatnika konsekwencji bezpośrednio w oparciu o przepis prawa unijnego. Bez znaczenia z punktu widzenia przedmiotowego sporu pozostaje więc okoliczność, że na podstawie przepisów Dyrektywy usługi takie, jak świadczone przez Spółdzielnię, nie korzystałyby ze zwolnienia z VAT.
Zatem - w ocenie Wnioskodawcy - należy uznać, że Usługi objęte są zwolnieniem określonym w art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT. Jednocześnie, usługi te nie zostały wyłączone z zakresu ww. zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 14 i 15 Ustawy o VAT.
Na podstawie ww. wniosku Strony, Minister Finansów (organ upoważniony - Dyrektor Izby Skarbowej w W.) wydał w dniu 22 lipca 2015 r. wskazaną na wstępie interpretację indywidualną, w której stanowisko Strony - w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego - uznał za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu powołanej interpretacji Minister Finansów, powołując się na treść przepisów art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 43 ust. 1 pkt 37 i ust. 13, art. 146a pkt 1 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 177, poz. 1054 ze zm. dalej: Ustawa o VAT), a także poglądy wyrażone w powołanym przez siebie orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE"), wskazał że świadczone w imieniu i na rzecz zakładów/towarzystw ubezpieczeń usługi, będące przedmiotem wniosku Skarżącej, związane z likwidacją szkód nie mogą być uznane za usługi ubezpieczeniowe podlegające zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 Ustawy o VAT. W przypadku jednak, gdy takie czynności byłyby wykonywane przez podmiot działający jak ubezpieczyciel w ramach umowy zawartej z podmiotem objętym ochroną, podlegałyby zwolnieniu od podatku na podstawie ww. art. 43 ust. 1 pkt 37 Ustawy o VAT.
Minister Finansów wskazał następnie, że Skarżąca w analizowanej sprawie nie wykonuje czynności ubezpieczeniowych. Czynność ubezpieczeniowa, w rozumieniu poglądów zaprezentowanych w orzecznictwie TSUE, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia określonego w momencie zawarcia umowy. Skarżąca nie występuje w roli ubezpieczyciela, który w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia będzie zobowiązany do wykonania świadczenia na rzecz ubezpieczonego klienta towarzystwa ubezpieczeniowego. Minister zauważył również, że "czynność ubezpieczeniowa", w każdym wypadku związana będzie z istnieniem stosunku umownego między ubezpieczycielem, który na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług może korzystać ze zwolnienia z tego podatku, a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym. Natomiast z opisu sprawy wynika, że między Skarżącą oraz ubezpieczonymi nie istnieje żaden stosunek prawny ubezpieczenia. Skarżąca nie występuje w roli ubezpieczyciela, który w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia będzie zobowiązany do świadczenia na rzecz ubezpieczonego klienta. Z opisu sprawy wynika, że Skarżąca nie ponosi odpowiedzialności wobec ubezpieczonych za świadczone usługi lecz zleceniodawca usługi. Skarżąca nie świadczy również usług reasekuracyjnych, polegających na wykonywaniu czynności związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub przez zakład reasekuracji oraz dalsze cedowanie przyjętego ryzyka. W konsekwencji, czynności wykonywane w imieniu i na rzecz towarzystw ubezpieczeniowych będące przedmiotem wniosku nie stanowią usług ubezpieczeniowych lub reasekuracyjnych, korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 Ustawy o VAT.
Minister Finansów uzasadniając swoje stanowisko w sprawie wskazał również, iż uwzględniając wskazania określone w art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT oraz wnioski płynące z przytoczonego przez ten organ orzecznictwa TSUE, należy uznać, że aby określone czynności mogły zostać uznane za zwolnione, czynności te muszą stanowić element usługi ubezpieczeniowej, muszą mieć odrębny od tej usługi charakter, jak również muszą być niezbędne do wykonania usługi ubezpieczeniowej oraz dla niej właściwe – w znaczeniu: specyficzne (specyficzny - właściwy wyłącznie dla danej osoby, danego przedmiotu czy zjawiska). Zdaniem Ministra, trudno jest uznać opisane przez Skarżącą usługi za specyficzne jedynie dla sektora ubezpieczeniowego, mogą one bowiem być wykorzystywane w innych niż ubezpieczenia dziedzinach życia, np. w postępowaniach sądowych, czy też w celu rozliczeń pomiędzy kontrahentami. W konsekwencji zwolnieniu od podatku nie podlegają usługi stanowiące element (część składową) usługi ubezpieczeniowej, które nie są dla danej usługi ubezpieczeniowej właściwe w znaczeniu: specyficzne (specyficzny - właściwy wyłącznie dla danej osoby, danego przedmiotu czy zjawiska). Usługi świadczone przez Skarżącą stanowią odrębną całość, jednakże przepis ust. 13 art. 43 Ustawy o VAT dotyczący zwolnienia wyraźnie wskazuje, że usługi te muszą być właściwe do wykonania usługi podstawowej, tj. usługi ubezpieczeniowej. Aby więc uznać usługę za właściwą musi ona z ogólnego punktu widzenia stanowić osobną całość, w rezultacie obejmując funkcje charakterystyczne dla usługi zwolnionej.
Minister Finansów dodał również, że wykonywane przez Skarżącą usługi nie obejmują funkcji właściwych dla usług ubezpieczeniowych, zwolnionych od podatku od towarów i usług, świadczonych przez zakład ubezpieczeniowy, który dostarcza swoim klientom ochrony ubezpieczeniowej w ramach polisy ubezpieczeniowej. Czynności wykonywane przez Skarżącą nie są działaniami nastawionymi na świadczenie usług ubezpieczeniowych zwolnionych od podatku od towarów i usług, a jedynie maja na celu wykonanie czynności technicznych związanych z samym zgłoszeniem szkody oraz późniejszych związanych z zaistniałym zdarzeniem prowadzących do zmniejszenia jego skutków.
Przedmiotowe usługi mają wpływ na decyzje podejmowane przez towarzystwa ubezpieczeniowe, nie obejmują jednak funkcji charakterystycznych dla usług ubezpieczeniowych. Tym samym w przedmiotowej sprawie usług świadczonych przez Skarżącą nie można uznać za usługi właściwe (specyficzne), gdyż owszem stanowią one osobną całość obok usługi ubezpieczeniowej, jednakże nie obejmują one funkcji charakterystycznych dla usługi ubezpieczeniowej zwolnionej od podatku VAT, świadczonej przez ubezpieczyciela, który dostarcza swoim klientom ochrony ubezpieczeniowej w ramach zawieranych umów.
Zdaniem Ministra, usługi świadczone przez Skarżącą nie mieszczą się w zakresie usług ubezpieczeniowych, nawet jeżeli pośrednio są związane z tymi usługami świadczonymi przez ubezpieczyciela. Skarżąca nie uczestniczy w żadnym stopniu w świadczeniu usług w zakresie ubezpieczenia. W ramach świadczonych usług dokonuje wyłącznie czynności wspierających działalność ubezpieczeniową.
Biorąc powyższe pod uwagę Minister Finansów uznał, że wymienione czynności świadczone przez Skarżącą w imieniu i na rzecz towarzystw ubezpieczeniowych, nie korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług określonego w art. 43 ust. 1 pkt 37 oraz w art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT. Przedmiotowe czynności opodatkowane są podstawową 23% stawką podatku VAT.
W dniu 3 sierpnia 2015 r. do organu wpłynęło wezwanie Strony do usunięcia naruszenia prawa w ww. interpretacji. Odpowiedzi organu na powyższe wezwanie udzielono pismem z dnia 1 września 2015 r. W piśmie tym stwierdzono brak podstaw do zmiany ww. interpretacji.
Skarżąca w dniu 5 października 2015 r. wniosła do Sądu skargę na ww. interpretację, w której zarzuciła Dyrektorowi naruszenie art. 43 ust. 13 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 37 Ustawy o VAT poprzez dopuszczenie się błędu wykładni oraz dokonanie niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, co skutkowało uznaniem, że opisane we wniosku usługi związane z assistance wykonywane przez Skarżącą w imieniu i na rzecz towarzystw ubezpieczeniowych, nie korzystają ze zwolnienia od VAT.
Mając na uwadze powyższe naruszenia prawa, Skarżąca wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej interpretacji na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
2. zasądzenie od Dyrektora kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 poz. 718, dalej "p.p.s.a."), kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Treść art. 57a p.p.s.a. stanowi, że skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę, uchyla interpretację, zaś w razie braków podstaw do uwzględnienia skargi - oddala ją, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
W tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał skargę za uzasadnioną.
Zaskarżona interpretacja indywidualna uznająca stanowisko strony za nieprawidłowe narusza przepisy prawa materialnego w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37 Ustawy o VAT zwalnia się z podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji. Stosownie zaś do art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37 - 41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37 - 41.
Powołane wyżej przepisy zostały wprowadzone na mocy art. 1 pkt 8 lit. a) tiret trzecie i lit. b) nowelizacji ustawy z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów z dniem 1 stycznia 2011 r. Rzeczywiście, przepis art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112, zgodnie z którym zwolnieniu od VAT podlegają transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne wraz z usługami pokrewnymi świadczonymi przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych.
W tym miejscu wskazać należy, że zaistniały w rozpoznawanej sprawie spór dotyczący interpretacji art. 43 ust. 13 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 37 Ustawy o VAT doczekał się w zasadzie jednolitej linii orzeczniczej prezentowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tym względzie wskazać można przykładowo na wyroki z: 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 392/12 (usługi assistance); 4 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 577/12 (usługi likwidacji szkód, które obejmowały ustalenie przyczyn i okoliczności zajścia zdarzeń przewidzianych w umowie ubezpieczenia, ustalenie wysokości i rozmiaru szkód oraz odszkodowań i innych świadczeń należnych ubezpieczonym i poszkodowanym); 26 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 785/12 (składanie oświadczeń woli w sprawach roszczeń o odszkodowania lub inne świadczenia należne z tytułu umów ubezpieczenia, ustalanie wysokości szkód i rozmiaru odszkodowań oraz innych świadczeń należnych uprawionym z umów ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych, ustalanie tożsamości ubezpieczonych, sprawdzaniu posiadanej przez ubezpieczonych ochrony ubezpieczeniowej, ustalaniu prawa ubezpieczonych do świadczenia ubezpieczeniowego oraz odmowie lub udzielaniu zgody na przyznanie tego świadczenia, dokonywaniu czynności administracyjnych polegających na generowaniu raportów i przekazywaniu danych statystycznych do ubezpieczyciela); 8 maja 2012 r., sygn. akt I FSK 268/12 (usługi assistance); 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 1093/12 (usługi rzeczoznawstwa techniki samochodowej i ruchu drogowego, w tym usługi pomocnicze na rzecz zakładów ubezpieczeń); 2 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 675/13 (usługi za wynagrodzeniem na rzecz zakładów ubezpieczeniowych mające na celu wykonanie badań lekarskich potencjalnych klientów zakładu ubezpieczeń na potrzeby oceny stopnia ryzyka ubezpieczeniowego przed zawarciem umowy ubezpieczenia); 3 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1300/12 (usługa pomocnicza do usługi ubezpieczeniowej w zakresie oceny ryzyka, wyceny i likwidacji szkód majątkowych); 11 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1265/12 (działalność związaną z likwidacją szkód komunikacyjnych); 11 października 2013 r., sygn. akt I FSK 1591/12 (usługi w zakresie assistance); 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1797/12 (usługi w zakresie likwidacji szkód ubezpieczeniowych) - orzeczenia dostępne w serwisie orzeczenia.nsa.gov.pl. W orzecznictwie tym ukształtował się pogląd zgodnie z którym polski ustawodawca rozszerzył w art. 43 ust. 13 ustawy o VAT zwolnienie przewidziane w art. 135 ust. 1 lit. a Dyrektywy 2006/112, nie poprzestając wyłącznie na samej implementacji tej regulacji prawa unijnego do porządku krajowego w postaci przyjętej w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT. Skoro zatem podatnik uznał, że korzystniejsze dla niego jest zastosowanie wadliwie sformułowanej w procesie transpozycji normy krajowej wynikającej z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, to brak jest podstaw do dokonywania wykładni prounijnej tej normy.
Z art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT wynika, że zwolnione od podatku od towarów i usług jest świadczenie usługi:
- stanowiącej element usługi zwolnionej (na tle niniejszej sprawy usługi ubezpieczeniowej - art. 43 ust. 1 pkt 37),
- stanowiący odrębną całość,
- właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej (ubezpieczeniowej - art. 43 ust. 1 pkt 37).
Minister Finansów kwestionuje stanowisko Skarżącej, jakoby planowane przez nią usługi spełniały powyższe kryteria, zwłaszcza co do bycia właściwymi i niezbędnymi do świadczenia usługi ubezpieczeniowej. W ocenie organu Skarżąca wykonywać będzie jedynie czynności czysto techniczne.
Tymczasem w orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że usługi assistance posiadają typowe cechy usługi ubezpieczenia, są niezbędne dla usługi ubezpieczenia, czyli koniecznie potrzebne, a bez tych usług nie byłoby możliwe świadczenie usług ubezpieczeniowych przez zakłady ubezpieczeń; więc są one nierozerwalnie i ściśle związane z ochroną ubezpieczeniową zapewnianą przez ubezpieczycieli i pozwalają ubezpieczycielom na wywiązanie się z ich zobowiązań wynikających z zawartych umów ubezpieczenia. Oznacza to, że w judykaturze jednolicie przyjmuje się, że ww. usługi assistance mogą korzystać ze zwolnienia od VAT na mocy art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT w związku z art. 43 ust. 1 pkt 37 Ustawy o VAT, jako usługi "właściwe" w rozumieniu ww. przepisów (por. np. wyroki NSA z: 31 stycznia 2013r. sygn. akt I FSK 392/12, 8 maja 2012r. sygn. akt I FSK 268/12, 11 października 2013r. sygn. akt I FSK 1591/12).
W orzecznictwie tym wskazywano ponadto, że art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT przewidując zwolnienie z VAT dla usługi stanowiącej element usługi ubezpieczeniowej nie precyzował jego zakresu podmiotowego. Uznano zatem, że przepis ten dotyczy usług - opartych na podwykonawstwie czy outsourcingu - wykonywanych przez podmioty trzecie na rzecz ubezpieczycieli. Przyjęcie bowiem, że wskazany przepis dotyczy jedynie ubezpieczycieli, czyniłoby jego wprowadzenie bezprzedmiotowym i pozostawałoby w sprzeczności z założeniem o racjonalnym ustawodawcy.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Minister Finansów zobowiązany będzie wziąć pod rozwagę poglądy prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych w zakresie interpretacji art. 43 ust. 13 Ustawy o VAT w związku z art. 43 ust. 1 pkt 37 Ustawy o VAT.
Uwzględniając, że zaskarżona interpretacja narusza art. 43 ust. 13 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 37 Ustawy o VAT, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony akt. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zaś zgodnie z art. 200 p.p.s.a.