III SA/Wa 284/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości. Skarżąca E.G. zbyła udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, który nabyła w drodze spadku po ojcu. Uzyskane ze sprzedaży środki przeznaczyła na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego przez ojca na cele mieszkaniowe. Organy podatkowe uznały, że skarżąca nie może skorzystać z ulgi mieszkaniowej (art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.) ponieważ kredyt nie został zaciągnięty przez nią, lecz przez spadkodawcę. Skarżąca argumentowała, że na mocy art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej przejęła majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy, w tym prawo do skorzystania z ulgi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał rację skarżącej. Sąd uznał, że spłata przez spadkobiercę kredytu zaciągniętego przez spadkodawcę na cele mieszkaniowe, za który spadkobierca odpowiada wskutek nabycia spadku, ze środków uzyskanych ze zbycia odziedziczonej nieruchomości, stanowi wydatkowanie na własne cele mieszkaniowe objęte zwolnieniem. Sąd podkreślił, że przepis art. 97 § 1 O.p. nakazuje spadkobiercom przejmowanie majątkowych praw i obowiązków spadkodawcy, a prawo do skorzystania z ulgi mieszkaniowej w kontekście spłaty kredytu jest prawem majątkowym. Ponadto, sąd odwołał się do zasad konstytucyjnych chroniących prawo do dziedziczenia oraz do konstrukcji podatku dochodowego, który opodatkowuje dochód jako wzbogacenie. W sytuacji, gdy środki ze sprzedaży są przeznaczane na spłatę odziedziczonego długu, nie dochodzi do faktycznego wzbogacenia, a opodatkowanie byłoby nieuzasadnione i mogłoby budzić wątpliwości konstytucyjne. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, umarzając postępowanie administracyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa spadkobiercy do skorzystania z ulgi mieszkaniowej przy spłacie kredytu spadkodawcy ze środków uzyskanych ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 22 ust. 6d u.p.d.o.f. z dnia 1 stycznia 2019 r. oraz specyficznej sytuacji dziedziczenia i spłaty kredytu mieszkaniowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spadkobierca, który sprzedał odziedziczoną nieruchomość i przeznaczył uzyskane środki na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego przez spadkodawcę na cele mieszkaniowe, może skorzystać z ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. na podstawie art. 97 § 1 O.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spadkobierca może skorzystać z ulgi mieszkaniowej, jeśli środki ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości zostaną przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego przez spadkodawcę na cele mieszkaniowe, ponieważ prawo do skorzystania z ulgi jest prawem majątkowym przechodzącym na spadkobiercę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do skorzystania z ulgi mieszkaniowej w kontekście spłaty kredytu jest prawem majątkowym, które na mocy art. 97 § 1 O.p. przechodzi na spadkobiercę. Spłata odziedziczonego długu mieszkaniowego ze środków uzyskanych ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości nie stanowi faktycznego wzbogacenia spadkobiercy, a opodatkowanie byłoby sprzeczne z celem podatku dochodowego i zasadami konstytucyjnymi.
Czy przeznaczenie środków ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości na spłatę kredytu zaciągniętego przez spadkodawcę na cele mieszkaniowe jest traktowane jako wydatkowanie na własne cele mieszkaniowe spadkobiercy w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a u.p.d.o.f.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w kontekście art. 97 § 1 O.p., spłata przez spadkobiercę kredytu zaciągniętego przez spadkodawcę na cele mieszkaniowe ze środków uzyskanych ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości jest traktowana jako realizacja własnego celu mieszkaniowego spadkobiercy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spadkobierca, przejmując prawa i obowiązki spadkodawcy, może realizować prawo majątkowe polegające na przeznaczeniu środków ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości na spłatę kredytu zaciągniętego przez spadkodawcę, co kwalifikuje się jako własny cel mieszkaniowy w rozumieniu przepisów.
Przepisy (17)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8 lit. a-c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa źródła przychodów, w tym odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych przed upływem pięciu lat od nabycia.
u.p.d.o.f. art. 19 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych.
u.p.d.o.f. art. 30e § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa stawkę podatku (19%) od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw.
u.p.d.o.f. art. 30e § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa podstawę obliczenia podatku jako różnicę między przychodem a kosztami uzyskania przychodu.
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 131
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa zwolnienie od podatku dochodowego dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, w części wydatkowanej na własne cele mieszkaniowe.
u.p.d.o.f. art. 21 § 25 pkt 2 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje własne cele mieszkaniowe, w tym spłatę kredytu (pożyczki) i odsetek zaciągniętego przez podatnika na cele mieszkaniowe.
O.p. art. 97 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Stanowi o przejęciu przez spadkobierców majątkowych praw i obowiązków spadkodawcy.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22 § 6c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości (udokumentowane koszty nabycia/wytworzenia, nakłady).
u.p.d.o.f. art. 22 § 6d
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych w drodze spadku (udokumentowane nakłady, zapłacony podatek od spadków i darowizn).
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zasady zwrotu kosztów postępowania.
k.c. art. 922 § 1-3
Kodeks cywilny
Określa przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego na spadkobierców.
k.c. art. 1030
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność spadkobiercy za długi spadkowe.
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności i prawa dziedziczenia.
Konstytucja RP art. 64 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do własności, innych praw majątkowych i prawo dziedziczenia, ich ochrona.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadkobierca, przejmując prawa i obowiązki spadkodawcy na mocy art. 97 § 1 O.p., ma prawo do skorzystania z ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. w odniesieniu do środków uzyskanych ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości i przeznaczonych na spłatę kredytu zaciągniętego przez spadkodawcę na cele mieszkaniowe. • Spłata odziedziczonego długu mieszkaniowego ze środków uzyskanych ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości nie stanowi faktycznego wzbogacenia spadkobiercy, a opodatkowanie byłoby sprzeczne z celem podatku dochodowego i zasadami konstytucyjnymi.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe argumentowały, że ulga mieszkaniowa nie przysługuje, ponieważ kredyt hipoteczny został zaciągnięty przez spadkodawcę, a nie przez bezpośrednio przez skarżącą.
Godne uwagi sformułowania
spłata przez spadkobiercę kredytu(pożyczki) zaciągniętego przez spadkodawcę na cele mieszkaniowe, za które to zobowiązanie spadkobierca odpowiada wskutek nabycia spadku, ze środków uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c u.p.d.o.f. jako ich wydatkowania na własne cele mieszkaniowe objęte zwolnieniem przewidzianym w art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 pkt 2 lit.a u.p.d.o.f. • prawo majątkowe w zakresie możliwości przeznaczenia przyszłego dochodu ze zbycia nieruchomości i praw majątkowych (o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.) opodatkowanego zgodnie z art. 30e u.p.d.o.f. na spłatę tego kredytu (pożyczki) i w konsekwencji skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. • nie stanowi jakiegokolwiek wzbogacenia podatnika (w tym zakresie). • efektywne opodatkowanie podatnika skutkujące koniecznością sfinansowania zapłaty podatku ze środków pochodzących z pozostałego majątku mogłoby być rozpatrywane w kategorii konfiskaty mienia.
Skład orzekający
Maciej Kurasz
przewodniczący
Jacek Kaute
sprawozdawca
Beata Sobocha-Holc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa spadkobiercy do skorzystania z ulgi mieszkaniowej przy spłacie kredytu spadkodawcy ze środków uzyskanych ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 22 ust. 6d u.p.d.o.f. z dnia 1 stycznia 2019 r. oraz specyficznej sytuacji dziedziczenia i spłaty kredytu mieszkaniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z dziedziczeniem i ulgami mieszkaniowymi, która może być interesująca dla szerokiego grona podatników i prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.
“Spadkobierco, czy wiesz, że możesz skorzystać z ulgi mieszkaniowej, spłacając kredyt zmarłego rodzica?”
Dane finansowe
WPS: 96 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.