Orzeczenie · 2022-10-17

III SA/Wa 2837/21Zwrot nadpłaty VAT ulga na złe długi niezgodnosc z UE

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2022-10-17
NSApodatkoweWysokawsa
VATulga na złe długinadpłatakorekta deklaracjiprawo unijneTSUEterminimplementacjasąd administracyjny

Przedmiotem sprawy była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą spółce E. S.A. zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. w kwocie 136 007 zł. Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 wraz z załącznikiem VAT-ZD, w wyniku której powstała nadpłata. Naczelnik odmówił zwrotu, powołując się na art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT, który stanowi, że korekty można dokonać nie później niż w ciągu dwóch lat od końca roku, w którym wystawiono fakturę. Faktury objęte korektą zostały wystawione w 2017 r., a korekta złożona w grudniu 2020 r. przekroczyła ten termin. Spółka argumentowała, że przepis ten jest niezgodny z prawem UE, co potwierdził wyrok TSUE C-335/19. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, uznając, że wyrok TSUE nie odnosi się do dwuletniego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że choć istnieją rozbieżności w orzecznictwie co do legalności dwuletniego terminu, w tej konkretnej sprawie spółka nie mogła skorzystać z ulgi wcześniej z powodu wadliwej implementacji prawa UE przez polskiego ustawodawcę. Sąd podkreślił, że państwo nie może czerpać korzyści z naruszenia prawa wspólnotowego i że art. 90 ust. 1 dyrektywy 112 jest bezpośrednio stosowalny. W związku z tym, nawet jeśli dwuletni termin byłby generalnie dopuszczalny, w tej sytuacji powinien zostać pominięty, aby zapewnić skuteczność prawa UE. Sąd nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wyroku TSUE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że wadliwa implementacja prawa UE przez państwo członkowskie nie może być podstawą do odmowy przyznania podatnikowi uprawnień wynikających z prawa UE, zwłaszcza gdy przepis krajowy jest sprzeczny z dyrektywą i narusza zasadę skuteczności prawa wspólnotowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której polskie przepisy dotyczące ulgi na złe długi były wadliwie implementowane, a podatnik nie mógł skorzystać z ulgi z powodu tych wad, a nie z powodu braku spełnienia merytorycznych przesłanek samej ulgi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dwuletni termin na skorzystanie z ulgi na złe długi, określony w art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT, jest zgodny z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z art. 90 ust. 1 dyrektywy 112/2006/WE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją rozbieżności w orzecznictwie, jednak w tej konkretnej sprawie, nawet jeśli termin byłby generalnie dopuszczalny, powinien zostać pominięty ze względu na wadliwą implementację prawa UE przez polskiego ustawodawcę, która uniemożliwiła spółce skorzystanie z ulgi w odpowiednim czasie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wadliwa implementacja prawa UE przez polskiego ustawodawcę uniemożliwiła spółce skorzystanie z ulgi na złe długi w terminie. Nawet jeśli dwuletni termin byłby generalnie zgodny z prawem UE, w tej sytuacji powinien zostać pominięty na podstawie zasady skuteczności prawa wspólnotowego i wyroku TSUE, ponieważ państwo nie może czerpać korzyści z naruszenia prawa UE.

Czy podatnik może bezpośrednio powołać się na art. 90 ust. 1 dyrektywy 112/2006/WE w celu obniżenia podatku należnego, jeśli krajowy ustawodawca nie dokonał prawidłowej implementacji tego przepisu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 90 ust. 1 dyrektywy 112 jest bezpośrednio stosowalny i skuteczny, co oznacza, że podatnik może się na niego powołać, jeśli krajowy ustawodawca nie zapewnił prawidłowej implementacji zasady obniżenia podatku należnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 90 ust. 1 dyrektywy 112 jest bezpośrednio stosowalny. Jeśli krajowy ustawodawca nie dokonał prawidłowej implementacji zasady obniżenia podatku należnego, podatnik może wprost odwołać się do tego przepisu jako podstawy swojego uprawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymywała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług.

Przepisy (17)

Główne

ustawa o VAT art. 89a § ust. 2 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis ten ustanawia dwuletni termin na skorzystanie z ulgi na złe długi, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę. Sąd uznał, że w tej sprawie przepis ten, ze względu na wadliwą implementację prawa UE, nie mógł stanowić przeszkody w skorzystaniu z ulgi.

dyrektywa VAT art. 90 § ust. 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Nakazuje obniżenie podstawy opodatkowania w przypadku niewywiązania się z płatności. Sąd uznał, że jest to przepis bezpośrednio stosowalny i skuteczny.

Pomocnicze

dyrektywa VAT art. 90 § ust. 2

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Pozwala państwom członkowskim odstąpić od zastosowania ust. 1, ale tylko w uzasadnionych przypadkach (zapobieganie oszustwom, wątpliwości dowodowe).

dyrektywa VAT art. 273

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

Konstytucja art. 91 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

O.p. art. 74

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "a"

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 2 pkt 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwa implementacja art. 90 ust. 1 dyrektywy 112/2006/WE przez polskiego ustawodawcę uniemożliwiła spółce skorzystanie z ulgi na złe długi w terminie. • Art. 90 ust. 1 dyrektywy 112 jest bezpośrednio stosowalny i skuteczny, co pozwala podatnikowi na powołanie się na niego w przypadku braku prawidłowej implementacji krajowej. • Państwo nie może czerpać korzyści z naruszenia prawa wspólnotowego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów podatkowych opierające się na dwuletnim terminie z art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT jako bezwzględnej przeszkodzie do skorzystania z ulgi, ignorując wadliwą implementację prawa UE.

Godne uwagi sformułowania

Żadne państwo nie może bowiem czerpać jakichkolwiek korzyści, w tym fiskalnych, z naruszenia prawa wspólnotowego. • Art. 90 ust. 1 dyrektywy 112 [...] jest bezpośrednio stosowalny i skuteczny. • Skoro zatem Ustawodawca krajowy nie dokonał prawidłowej implementacji zasady wynikającej z art. 90 ust. 1 dyrektywy, a pozwalającej na obniżenie podatku należnego, to podatnik może wprost odwołać się do tego przepisu jako podstawy takiego swojego uprawnienia.

Skład orzekający

Jarosław Trelka

przewodniczący sprawozdawca

Radosław Teresiak

sędzia

Konrad Aromiński

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wadliwa implementacja prawa UE przez państwo członkowskie nie może być podstawą do odmowy przyznania podatnikowi uprawnień wynikających z prawa UE, zwłaszcza gdy przepis krajowy jest sprzeczny z dyrektywą i narusza zasadę skuteczności prawa wspólnotowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której polskie przepisy dotyczące ulgi na złe długi były wadliwie implementowane, a podatnik nie mógł skorzystać z ulgi z powodu tych wad, a nie z powodu braku spełnienia merytorycznych przesłanek samej ulgi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem UE oraz praktycznych konsekwencji wadliwej implementacji dyrektyw. Pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują orzecznictwo TSUE i stosują zasadę pierwszeństwa prawa unijnego.

Wadliwa implementacja prawa UE kosztuje podatników pieniądze – sąd administracyjny staje po stronie firmy.

Dane finansowe

WPS: 136 007 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst