III SA/Wa 2824/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-11-02
NSApodatkoweWysokawsa
VATzwrot podatkuzagraniczna spółkadoręczenieterminyOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweuzupełnienie braków formalnychprzywrócenie terminu

WSA w Warszawie uchylił postanowienia odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot VAT, uznając, że organy podatkowe wadliwie doręczyły wezwanie zagranicznej spółce.

Spółka z Niemiec złożyła wnioski o zwrot VAT na formularzach nieodpowiadających wzorowi i w języku niemieckim. Organ wezwał do uzupełnienia braków, wyznaczając 7-dniowy termin. Spółka wniosła o przywrócenie terminu, argumentując, że wezwanie doręczono jej w Niemczech i personel nie zna polskiego, a także powołując się na Dyrektywę UE. Organy odmówiły przywrócenia terminu, uznając brak winy za nieuzasadniony. WSA uchylił decyzje organów, wskazując na wadliwe doręczenie wezwania i zbyt krótki termin dla zagranicznego podmiotu.

Spółka F. GmbH z siedzibą w Niemczech złożyła wnioski o zwrot podatku od towarów i usług za 2002 rok, jednak formularze były niezgodne z wzorem, sporządzone w języku niemieckim, a kwoty podatku wykazano w walutach obcych. Organ pierwszej instancji wezwał spółkę do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni, w tym do złożenia wniosków w języku polskim i przedstawienia tłumaczenia zaświadczenia o rejestracji jako podatnika VAT. Spółka wniosła o przywrócenie terminu, uprawdopodabniając brak winy w uchybieniu terminowi, wskazując na problemy z doręczeniem wezwania w Niemczech i konieczność tłumaczenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił przywrócenia terminu, co zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy podatkowe wadliwie doręczyły wezwanie spółce zagranicznej, naruszając przepisy Ordynacji podatkowej oraz Konwencję o wzajemnej pomocy administracyjnej. Sąd podkreślił, że 7-dniowy termin na uzupełnienie braków był zbyt krótki dla zagranicznego podmiotu, a ponad 9-miesięczny okres milczenia organu był nie do przyjęcia. Sąd wskazał, że organy powinny były zwrócić się do niemieckich władz o przetłumaczenie wezwania na język niemiecki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwe doręczenie wezwania, które nie zostało przetłumaczone na język zrozumiały dla strony zagranicznej, uniemożliwia skuteczne rozpoczęcie biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych i tym samym uzasadnia przywrócenie terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej i Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej, nie zapewniając prawidłowego doręczenia wezwania zagranicznej spółce. Brak potwierdzenia odbioru pisma i brak tłumaczenia na język zrozumiały dla strony stanowiło podstawę do uchylenia postanowień odmawiających przywrócenia terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Pomocnicze

O.p. art. 216

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 162 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 163 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 163 § § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 162 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 162 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 144

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 151

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 162 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 162 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 144

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 151

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 162 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 162 § § 1

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 190 § zd. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 144

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 151

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 162 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 162 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 125 § §1

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot VAT zagranicznej spółce. Niewystarczający 7-dniowy termin na uzupełnienie braków dla zagranicznego podmiotu. Obowiązek organu podatkowego do poinformowania o ustanowieniu pełnomocnika i sporządzenia informacji w języku zrozumiałym dla strony. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów podatkowych o braku winy w uchybieniu terminowi i należytej staranności. Stwierdzenie, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 17 czerwca 2004 r.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia podatnik, który składa prawidłowy wniosek o zwrot podatku otrzymuje decyzję dotyczącą zwrotu w ciągu 6 miesięcy organ podatkowy nie powinien doręczać jej pism bezpośrednio na zagraniczny adres, lecz powinien poinformować stronę o obowiązku ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń ponad 9 miesięczny okres milczenia organu jest nie do przyjęcia w świetle standardów postępowania podatkowego

Skład orzekający

Grażyna Nasierowska

przewodniczący sprawozdawca

Hieronim Sęk

członek

Krystyna Kleiber

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczania pism zagranicznym podmiotom, terminów w postępowaniu podatkowym oraz obowiązków organów w kontaktach z podatnikami spoza Polski."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zagranicznej spółki ubiegającej się o zwrot VAT i problemów z doręczeniem wezwań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy w komunikacji między polskimi organami podatkowymi a zagranicznymi firmami, podkreślając znaczenie prawidłowego doręczania pism i uwzględniania specyfiki międzynarodowego obrotu gospodarczego.

Zagraniczna firma walczy o zwrot VAT: kluczowe znaczenie ma język i adres!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2824/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Nasierowska /przewodniczący sprawozdawca/
Hieronim Sęk
Krystyna Kleiber
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 181/07 - Wyrok NSA z 2008-02-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Kleiber, asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2006 r. sprawy ze skargi F. GmbH [...] z siedzibą w S. (N.) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2004 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 355 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 lipca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1135/05, oddalił skargę "F. GmbH [...]" z siedzibą w S. (N.), zwanej dalej "Skarżącą", na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] stycznia 2005 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług
Powyższy wyrok Sąd wydał na tle następującego stanu faktycznego sprawy.
W dniu 25 czerwca 2003 r. Skarżąca złożyła do [...]Urzędu Skarbowego W. wnioski o zwrot podatku od towarów i usług naliczonego przy zakupach dokonanych na terytorium Polski, za okres od stycznia do grudnia 2002 r. Wnioski te zostały sporządzone na formularzach nieodpowiadających wzorowi, w języku niemieckim, a wykazane w nich kwoty podatku do zwrotu zostały wyrażone w EUR, USD i PLN.
Organ pierwszej instancji pismem z 7 kwietnia 2004 r. wezwał Skarżącą do usunięcia braków formalnych złożonych wniosków, tj. do złożenia wniosków zgodnych z przyjętym wzorem, sporządzonych w języku polskim oraz do złożenia przetłumaczonych przez tłumacza przysięgłego zaświadczeń wystawionych przez Urząd Skarbowy w S. o zarejestrowaniu spółki w Niemczech jako podatnika podatku od towarów i usług. Skarżącej wyznaczono siedmiodniowy termin do usunięcia tych braków formalnych.
Pismem z 1 lipca 2004 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosków o zwrot podatku od towarów i usług.
Postanowieniem z [...] października 2004 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., działając na podstawie art. 216, art. 162, art. 163 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; powoływanej dalej jako "O.p."), odmówił Skarżącej przywrócenia terminu na uzupełnienie braków formalnych przedmiotowych wniosków.
Pismem z 2 listopada 2004 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 162 § 1 O.p. Argumentowała, że we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminowi. W tym względzie Skarżąca podniosła, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku (sporządzone w języku polskim) zostało doręczone na jej adres w Niemczech. Oznaczało to, że pismo to trafiło do firmy, której personel nie posługuje się językiem polskim. Jednakże podjęła ona natychmiastowe działania w celu poznania charakteru i treści tego pisma, a następnie uczynienia zadość wymogom w nim wskazanym. Dzięki pomocy przedstawicieli firmy doradczej w Niemczech skontaktowano się z polskim oddziałem tejże firmy, gdzie ustalono : czego dotyczyło przedmiotowe wezwanie, jakim terminem było ono objęte oraz że termin na uzupełnienie braków już upłynął.
Pełnomocnik Skarżącej sporządził projekt wniosku o zwrot VAT, dołączył tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia wydanego przez niemiecki urząd skarbowy oraz towarzyszący obu tym pismom, projekt wniosku o przywrócenie terminu.
Skarżąca wysłała do swojego pełnomocnika w Polsce, wniosek o zwrot VAT podpisany przez osobę upoważnioną do jej reprezentowania, jak również pełnomocnictwo 25 czerwca 2004 r., a więc w dacie kiedy była obecna osoba uprawniona do reprezentowania Skarżącej.
Pełnomocnik Skarżącej w dniu 2 lipca 2004 r., tj. w terminie 7 dni od dnia, w którym złożenie dokumentów stało się możliwe, złożył w [...] Urzędzie Skarbowym W. wniosek o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2002 r., tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia wydanego przez niemiecki urząd skarbowy oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku złożonego pierwotnie przez Spółkę w dniu 25 czerwca 2003 r.
W ocenie Skarżącej wskazane okoliczności, skutkujące takim obiegiem dokumentów pomiędzy nią a jej pełnomocnikiem, były spowodowane wyłącznie faktem, iż Skarżąca jest podmiotem niemieckim, którego personel nie posługuje się językiem polskim. Przesłanki uniemożliwiające faktyczną odpowiedź na wezwanie ustały dopiero w dniu 25 czerwca 2004 r., kiedy to do osoby uprawnionej do reprezentowania Skarżącej dotarła wiadomość, że należy niezwłocznie złożyć (na właściwym formularzu) wniosek o zwrot podatku VAT, dołączyć do niego tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia wydanego przez niemiecki urząd skarbowy oraz załączyć ponadto wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tych pism, bowiem w międzyczasie termin ten już upłynął.
Wobec czego uznać należy, iż przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez pełnomocnika Skarżącej w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Skarżąca nie zgodziła się twierdzeniami organu pierwszej instancji, że sam fakt skierowania wniosku o zwrot podatku VAT do właściwego w tym zakresie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. świadczy o tym, że miała ona wiedzę o obowiązujących w sprawie przepisach polskiego prawa podatkowego. Wyjaśniła, iż składając przedmiotowy wniosek o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2002 r., opierała się między innymi na treści Ósmej Dyrektywy Rady z dnia 6 grudnia 1979 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych - zasady zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom nieposiadającym siedziby na terytorium kraju (79/1072/EEC) (zwanej dalej "Dyrektywą"). Artykuł 3 Dyrektywy przewiduje, że w celu uzyskania prawa do zwrotu podatku VAT, należy "złożyć do właściwego organu, o którym mowa w pierwszym akapicie artykułu 9, wniosek według wzoru stanowiącego Załącznik A, wraz z oryginałami faktur lub dokumentów importowych". Zgodnie z treścią artykułu 9, "Państwa członkowskie ogłoszą w odpowiedni sposób właściwy organ, do którego należy składać wniosek, o którym mowa w artykule 3".
Informacja na temat właściwego organu w Polsce, do którego należy kierować wnioski o zwrot VAT, nie była niedostępna w Niemczech, wręcz przeciwnie - takiej informacji udzielały również niemieckie organy podatkowe oraz niemieckojęzyczne strony internetowe poświęcone kwestii podatków. Jednocześnie zdaniem Skarżącej, nie jest uzasadnione wyciąganie dla niej tak niekorzystnych skutków, jak pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku VAT, z tego powodu, iż złożyła ona taki wniosek z brakami formalnymi. Spółka wskazuje, iż wspomniana Dyrektywa jako załącznik A wskazuje wzór wniosku o zwrot podatku. Wzór ten jest tożsamy, ze wzorem, wedle którego Skarżąca złożyła początkowo wniosek o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2002 r., jak również jest tożsamy ze wzorem na podstawie którego powinna była złożyć przedmiotowy wniosek w świetle wezwania Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z 7 kwietnia 2004 r. Zasadnicza różnica pomiędzy tymi dwoma wzorami to język wniosku : w pierwszym przypadku niemiecki, w drugim - polski.
Skarżąca zaznaczyła, iż jest świadoma, że wspomniana Dyrektywa nie była dla Polski wiążąca w chwili składania przez nią wniosku o zwrot podatku VAT, bowiem Rzeczpospolita Polska nie była ówcześnie członkiem Wspólnoty Europejskiej. Zwróciła jednak uwagę, że z przepisu art. 68 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. wynikał obowiązek zbliżania istniejącego i przyszłego ustawodawstwa Polski do ustawodawstwa istniejącego Wspólnot Europejskich, wyrażającego się w podjęciu wszelkich starań w celu zapewnienia zgodności ustawodawstwa Polski z ustawodawstwem Wspólnoty. Zgodnie z brzmieniem art. 69 Układu Europejskiego, zbliżanie przepisów prawnych obejmowało w szczególności przepisy prawa podatkowego, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących podatku od towarów i usług. Należy mieć na względzie, iż do dnia 1 maja 2004 r., jako wskazaną w art. 91 ust. 1 Konstytucji RP "ratyfikowaną umowę międzynarodową" należało rozumieć wyżej wspomniany Układ Europejski. W konsekwencji interpretacja przez polskie organy podatkowe polskich przepisów prawa podatkowego dotyczących prawa zwrotu podatku od towarów i usług podmiotom zagranicznym, w tym również przepisów procesowych, nie powinna prowadzić do ograniczania tego prawa.
A do takiego właśnie ograniczenia prowadzi - zdaniem Skarżącej - przedmiotowa odmowa przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. przywrócenia terminu na uzupełnienie braków formalnych złożonego przez nią wniosku o zwrot VAT.
Mając na względzie powyższą argumentację, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie Skarżącej uchybionego terminu.
Postanowieniem z [...] stycznia 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie brak było podstaw do uznania, że Skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi do usunięcia braków formalnych wniosku o zwrot podatku. Wskazywał, że okres w jakim w Skarżącej odbywał się obieg dokumentów oraz fakt, że do podpisania uzupełnionego wniosku nie mogło dojść z powodu urlopu jej pracownika wskazuje na brak jej staranności w działaniach podejmowanych w związku z wezwaniem. Zdaniem organu drugiej instancji przyczyna uchybienia terminowi do usunięcia braków wniosku ustała 17 czerwca 2004 r., kiedy to spółka otrzymała od firmy P. sp. z o.o. wiosek o zwrot podatku wypełniony zgodnie z wezwaniem polskiego organu podatkowego. Z tego względu w ocenie organu spółka składając ten wniosek 2 lipca 2004 r. nie dopełniła określonego w art. 162 § 2 O.p. warunku polegającego na złożeniu wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnieniu czynności, dla której termin ten zastrzeżono, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Organ stwierdził, że zarzuty Skarżącej dotyczące naruszenia przepisów prawa europejskiego mogłyby zostać rozważone jedynie w sytuacji, gdyby organ rozstrzygał merytorycznie w przedmiocie zwrotu podatku, skoro jednak wydane w niniejszej sprawie postanowienie dotyczyło kwestii proceduralnych to przepisy VIII Dyrektywy nie miały do niego zastosowania.
Na to postanowienie Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:
- naruszenie art. 144 O.p. przez doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku Skarżącej o zwrot podatku w postępowaniu podatkowym za pośrednictwem poczty niemieckiej;
- naruszenie art. 17 ust. 3 w związku z ust. 5 Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych, sporządzonej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r.;
- naruszenie art. 147 O.p;
- naruszenie art. 162 § 1 i § 2 O.p. w związku z art. 121 O.p. przez przyjęcie w zaskarżonym postanowieniu, że do uchybienia przez Skarżącą terminowi doszło wskutek braku należytej staranności w działaniu, to jest z jej winy oraz uznanie, że przyczyny uchybienia terminowi do usunięcia braków formalnych wniosku o zwrot podatku nie ustąpiły w dniu 25 czerwca 2004 r. kiedy to dysponowała poprawionym wnioskiem w formie odpowiadającej wymogom zakreślonym w wezwaniu organu podatkowego i podpisanym przez uprawnioną osobę, a przed tą datą, tj. w dniu 17 czerwca 2004 - data otrzymania przez Skarżącą poprawionego wniosku gotowego do podpisu i złożenia w organie podatkowym.
W wyroku z 20 lipca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1135/05, oddalającym powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ zasadnie przyjął, że ustanie przyczyny uchybienia terminowi do usunięcia braków formalnych wniosku o zwrot naliczonego podatku od towarów i usług nastąpiło 17 czerwca 2004 r. W tej dacie Skarżąca otrzymała od podmiotu świadczącego na jej rzecz pomoc prawną, poprawiony zgodnie z treścią wezwania organu podatkowego wniosek o zwrot podatku, który wymagał jedynie podpisu osoby uprawnionej do reprezentowania Skarżącej oraz złożenia go w organie podatkowym. Skład orzekający podkreślił, że sam fakt dysponowania przez Skarżącą 17 czerwca 2004 r. gotowym do podpisania wnioskiem o zwrot podatku został przyznany przez nią we wniosku o przywrócenie terminu. To oświadczenie Skarżącej, zdaniem sądu, na podstawie art. 180 § 1 O.p. mogło zostać uznane przez organ za dowód w sprawie. Dlatego w ocenie Sądu organ podatkowy zasadnie uznał, że od tej daty Skarżąca już w sposób zawiniony nie wypełniała wezwania Naczelnika Urzędu Skarbowego do usunięcia braków formalnych wniosku o zwrot podatku. W ocenie sądu zaistniały w sprawie stan faktyczny świadczy o tym, że osoby sprawujące zarząd Skarżącej, działały w sprawie w sposób niedbały i bez zachowania należytej staranności, co w efekcie doprowadziło do zawinionego uchybienia przez nią terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o zwrot podatku. Sąd stanął na stanowisku, że podmiot, który w sposób profesjonalny uczestniczy w obrocie gospodarczym i prawnym na terenie obcego państwa, powinien w sposób szczególny zadbać o takie zorganizowanie pracy w swoim przedsiębiorstwie ażeby związane z jego działalnością dokumenty mogły otrzymać bieg bez nieuzasadnionej zwłoki i w tym zakresie od podmiotu tego z uwagi na jego profesjonalny charakter należy oczekiwać większej staranności w działaniu, niż od innych podmiotów.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 czerwca 2006 r., sygn. akt I FSK 1047/05 uchylił rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje :
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 190 zd. 1 w zw. z art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") skład, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem także w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 czerwca 2006 r.
W wyroku tym NSA podkreślił, że doręczenie pism, w tym wezwań w postępowaniu podatkowym odgrywa istotną rolę, bowiem stanowi początek biegu terminów do dokonania wielu czynności procesowych. Doręczenie uznawane jako czynność materialno- techniczna może odgrywać istotną rolę w kształtowaniu praw i obowiązków podatnika (G. Łaszczyca , A. Matan Doręczenia w postępowaniu w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 1998, s. 22-23). Przepis art. 144 Ordynacji podatkowej stanowi o obowiązywaniu zasady oficjalności w doręczaniu wszystkich aktów i dokumentów powstałych w wyniku czynności dokonywanych z zachowaniem formy pisemnej. Faktem prawotwórczym, powodującym skutki procesowe i materialnoprawne, jest w przypadku czynności doręczenia wyłącznie samo doręczenie pism adresatowi albo zapewnienia jemu możliwości jego odebrania. W art. 144 Ordynacji podatkowej przyjmuje się zasadę pokwitowania przez adresata odbioru pisma, ale w dalszych przepisach dopuszcza się rozwiązania szczególne, zgodnie z którymi kto inny może pokwitować odbiór albo sporządzić notatkę równoważną pokwitowaniu. Są to wypadki szczególne, które jako wyjątki od zasady nie mogą być wykładane rozszerzająco, lecz dosłownie lub ścieśniająco (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2005, Oficyna Wydawnicza Unimex, Wrocław 2005, s. 594-595). W sprawie niniejszej brak jest pisemnego pokwitowania odbioru wezwania pisma o uzupełnienie wniosku o zwrot VAT. A zatem organy podatkowe z naruszeniem art. 144 i art. 151 Ordynacji podatkowej uznały, że wezwanie zostało prawidłowo doręczone. Prawidłowe doręczenie wezwania, zwłaszcza podatnikowi mającemu siedzibę poza granicami Polski, ma istotne znaczenie dla ustalenia skutków czynności materialno-technicznej związanej z wezwaniem do uzupełnienia braków pisma. Dlatego też należy przyjąć, że organy podatkowe naruszyły art. 144 i art. 151 Ordynacji podatkowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skład orzekający stoi na stanowisku, że ustalenie sposobu i daty doręczenia wezwania z 7 kwietnia 2004 r. miało charakter ustalenia faktycznego. Bez tego ustalenia faktycznego nie można było przyjąć, że doszło do uchybienia terminowi do usunięcia braków formalnych wniosku. Tak więc aby prawidłowo rozpatrywać wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku należy w pierwszej kolejności ustalić, czy skutecznie i zgodnie z przepisami dokonano czynności materialno-technicznej w postaci doręczenia oraz kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej). Nie można również zapominać, że przesłanką do przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podatnika (art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej). W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy po upływie aż 9 miesięcy wezwał stronę do uzupełnienia braków wniosku o zwrot VAT-u. W przypadku podatnika posiadającego swoją siedzibę zagranicą 7-dniowy termin na dokonanie szeregu czynności przy pomocy osób trzecich mógł okazać się zbyt krótki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie urlop przedstawiciela firmy może być w określonych wypadkach przyczyną do przywrócenia terminu, zwłaszcza, gdy strona oczekiwała na wezwanie o uzupełnienia braków ponad 9 miesięcy.
W ocenie Sądu ponad 9 miesięczny okres milczenia organu jest nie do przyjęcia w świetle standardów postępowania podatkowego. Zgodnie za art. 125 §1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Ponadto należy podkreślić, że podatnik, który składa prawidłowy wniosek o zwrot podatku otrzymuje decyzję dotyczącą zwrotu w ciągu 6 miesięcy ( artykuł 7(4) VIII Dyrektywy).
W ocenie Sądu w sytuacji, gdy strona ma siedzibę za granicą, organ podatkowy nie powinien doręczać jej pism bezpośrednio na zagraniczny adres, lecz powinien poinformować stronę o obowiązku ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń. Informacja taka powinna być sporządzona również w języku zrozumiałym dla strony ( w sprawie niniejszej w języku niemieckim). Takie działanie byłoby zgodne z Konwencją o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych, sporządzonej w Strasburgu dnia 25 stycznia 1988 r. (Dz.U. Nr 141, poz. 913) oraz oświadczeniem Rządowym z dnia 4 sierpnia 1998 r. w sprawie ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską tej Konwencji (Dz.U. Nr 141, poz. 914). Zakres przedmiotowy Konwencji obejmuje także dostarczanie dokumentów. Żadne postanowienie konwencji nie będzie rozumiane jako powodujące nieważność dostarczenia dokumentów przez Stronę, dokonanego zgodnie z jej ustawodawstwem (art. 17 ust. 4 Konwencji). Jeżeli jakiś dokument jest dostarczony zgodnie z tym artykułem, to nie wymaga się dołączenia tłumaczenia. Jednakże gdy stwierdzi się, że adresat nie jest w stanie zrozumieć języka, w którym dokument został sporządzony, Państwo proszone zadba o jego przetłumaczenie lub sporządzenie streszczenia w jego języku lub w jednym z jego oficjalnych języków (art. 17 ust. 5 Konwencji).
Tak więc organy podatkowe powinny zwrócić się do odpowiednich władz niemieckich o dostarczenie stronie skarżącej wezwania przetłumaczonego na język niemiecki. W ocenie Sądu tylko takie postępowanie będzie zgodne z Preambulą do Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych, zgodnie z którą międzynarodowa współpraca może odegrać ważną rolę w ułatwianiu właściwego ustalenia zobowiązań podatkowych, przy jednoczesnym zapewnieniu pomocy podatnikowi w zabezpieczeniu jego praw. Państwa powinny troszczyć się o słuszne interesy podatników, w tym o właściwą ochronę przed dyskryminacją.
Skoro zatem wezwanie organu podatkowego z 7 kwietnia 2004 r. nie zostało doręczone, to Naczelnik Urzędu Skarbowego nie powinien wszczynać postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku Skarżącej o zwrot podatku VAT. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie również naruszył prawo, tym bardziej że miał świadomość braku potwierdzenia odbioru wezwania z 9 kwietnia 2004 r.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152, art. 200 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI