III SA/Wa 282/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-11-05
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościnadpłatazwrot podatkuoprocentowanie nadpłatyprzedawnienieOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweSKOWSA

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki domagającej się oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r., uznając, że organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji, a zwrot nadpłaty nastąpił w terminie.

Spółka domagała się zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. wraz z oprocentowaniem. Nadpłata powstała po uchyleniu decyzji określającej zobowiązanie podatkowe z powodu przedawnienia. Organy podatkowe odmówiły oprocentowania, argumentując, że organ nie przyczynił się do uchylenia decyzji, a zwrot nastąpił w terminie. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając, że przedawnienie zobowiązania, wynikające z opieszałości organu odwoławczego, nie stanowiło podstawy do naliczania odsetek od dnia powstania nadpłaty.

Sprawa dotyczyła skargi A. spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. Nadpłata powstała w grudniu 2008 r. po uchyleniu przez SKO decyzji Prezydenta W. określającej zobowiązanie podatkowe, z uwagi na przedawnienie tego zobowiązania. Spółka wniosła o zwrot nadpłaty wraz z oprocentowaniem. Prezydent W. decyzją z grudnia 2017 r. określił wysokość nadpłaty, ale odmówił wypłaty oprocentowania. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez odmowę wypłaty oprocentowania, twierdząc, że organ odwoławczy przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji z powodu przewlekłości postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że chociaż przedawnienie zobowiązania nastąpiło w wyniku opieszałości SKO, to nie można uznać, aby organ ten przyczynił się do uchylenia decyzji w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że przedawnienie jest obiektywną przesłanką niezależną od organu, a wady decyzji wymiarowej, które mogłyby uzasadniać oprocentowanie od dnia powstania nadpłaty, nie zostały wykazane. Zwrot nadpłaty nastąpił w terminie 30 dni od uchylenia decyzji, co zgodnie z art. 77 § 1 pkt 3 Op. wykluczało oprocentowanie, jeśli organ nie przyczynił się do uchylenia decyzji. Sąd stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa, a jej uchylenie nastąpiło z przyczyn niezależnych od tego organu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje oprocentowanie nadpłaty w opisanej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedawnienie zobowiązania podatkowego, nawet jeśli nastąpiło w wyniku opieszałości organu odwoławczego, nie stanowi podstawy do uznania, że organ 'przyczynił się' do uchylenia decyzji w rozumieniu art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ponieważ organ pierwszej instancji dokonał zwrotu nadpłaty w terminie 30 dni od uchylenia decyzji, a nie przyczynił się do wadliwości decyzji, oprocentowanie nadpłaty nie przysługuje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Pomocnicze

Op art. 72 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 77 § 1 pkt 3

Ordynacja podatkowa

Op art. 78 § 1

Ordynacja podatkowa

Op art. 78 § 3 pkt 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Op art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy nie przyczynił się do uchylenia decyzji wymiarowej, gdyż przedawnienie jest obiektywną przesłanką niezależną od organu. Zwrot nadpłaty nastąpił w terminie 30 dni od uchylenia decyzji. Decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa, a jej uchylenie nastąpiło z przyczyn niezależnych od tego organu.

Odrzucone argumenty

Przewlekłość postępowania odwoławczego przez SKO stanowiła 'przyczynienie się organu do uchylenia decyzji', uzasadniające oprocentowanie nadpłaty od dnia jej powstania. Naruszenie art. 78 § 1 w zw. z § 3 pkt 1 i 2 i art. 77 § 1 pkt 1 lit. a Op. w brzmieniu obowiązującym w grudniu 2008 r.

Godne uwagi sformułowania

Przedawnienie zobowiązania podatkowego, będące podstawą uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ odwoławczy, należy zatem uznać za przesłankę obiektywną, którą organy uwzględniają z urzędu. Przesłanki sformułowane w art. 78 § 3 pkt 1 Op nie mają żadnego związku z przewlekłością postępowania podatkowego. Wada powodująca uchylenie musi bowiem tkwić w decyzji uchylonej, zaś organem odpowiedzialnym za wadę musi być organ, który tę decyzję wydał.

Skład orzekający

Matylda Arnold-Rogiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Maciej Kurasz

sędzia

Waldemar Śledzik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących oprocentowania nadpłaty, w szczególności w kontekście przedawnienia zobowiązania podatkowego i 'przyczynienia się organu' do uchylenia decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie powstania obowiązku zwrotu nadpłaty oraz specyfiki sytuacji, gdy nadpłata wynika z przedawnienia zobowiązania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii oprocentowania nadpłat podatkowych i przedawnienia, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak interpretowane są przepisy dotyczące odpowiedzialności organów za opóźnienia.

Czy opieszałość urzędu oznacza odsetki od nadpłaty? WSA wyjaśnia zasady oprocentowania.

Dane finansowe

WPS: 53 410,1 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Wa 282/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Matylda Arnold-Rogiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 1936/21 - Wyrok NSA z 2022-11-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 72 § 1 pkt 1, art. 77 § 1 pkt 3, art 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2, art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant sekretarz sądowy Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] listopada 2008 r. nr [...] Prezydent W. (dalej Prezydent lub organ pierwszej instancji) określił C. sp. z o.o. i F. sp. z o.o. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 rok od przedmiotów opodatkowania położonych na terenie m. st. Warszawy.
Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej SKO) uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2008 r. i umorzyło postępowanie w sprawie. SKO uznało, że zobowiązanie za 2003 r. uległo przedawnieniu, a zatem postępowanie podatkowe stało się bezprzedmiotowe.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., utrzymaną w mocy decyzją tego samego organu z dnia [...] stycznia 2014 r., SKO stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] września 2009 r., gdyż ustaliło, że do przedawnienia jednak nie doszło, a to z uwagi na skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia.
Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. SKO ponownie uchyliło decyzję Prezydenta W. z [...] listopada 2008 r. i umorzyło postępowanie w sprawie. SKO ponownie uznało, że zobowiązanie za 2003 r. uległo przedawnieniu, a zatem postępowanie podatkowe stało się bezprzedmiotowe.
C. sp. z o.o. i F. sp. z o.o. w 2003 roku deklarowały w osobnych deklaracjach powierzchnię gruntów i budynków oraz wartość budowli proporcjonalnie do udziału we współwłasności w nieruchomości. W związku z tym C. sp. z o.o. na 2003 rok zadeklarowała kwotę podatku od nieruchomości w wysokości 653.449,40 zł, a F. sp. z o.o. zadeklarowała kwotę podatku od nieruchomości w wysokości 376.339,50 zł. Łącznie obie spółki za 2003 rok zadeklarowały kwotę podatku od nieruchomości w wysokości 1.029.788,90 zł. Natomiast ze wskazanej już decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], którą organ odwoławczy w całości uchylił, umarzając postępowanie w sprawie, wynika, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 rok zostało zaniżone o kwotę 39.024,10 zł. Zaniżony podatek od nieruchomości został uregulowany w całości wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 14.386,00 zł. W związku z tym, po uchyleniu przedmiotowej decyzji i umorzeniu postępowania z uwagi na przedawnienie zobowiązania, na koncie podatkowym skarżącej powstała nadpłata z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 rok w wysokości 39.024,10 zł.
W związku z powyższym pismem z dnia 15 grudnia 2017 r., które wpłynęło do Prezydenta W. 18 grudnia 2017 r., A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością., działająca jako następca prawny A. sp. z o.o., dawniej F. sp. z o.o. (dalej spółka lub skarżąca) wystąpiła do Prezydenta z wnioskiem o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2003 r. wraz z należnym oprocentowaniem.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. znak [...] Prezydent W. orzekł spółce o określeniu wysokości nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie 53.410,10 zł oraz o odmowie wypłacenia oprocentowania tej kwoty.
Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., wydaną na podstawie art. 220 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej Op), SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2017 r.
Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do oprocentowania nadpłaty, a w konsekwencji dokonania jej zwrotu wraz z odsetkami naliczanymi od dnia jej powstania. W ocenie SKO, wynikało to z faktu, że organ pierwszej instancji dokonał zwrotu nadpłaty we właściwym terminie, a ponadto nie przyczynił się do powstania nadpłaty, tj. do uchylenia decyzji określającej stronie zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2003 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona, działająca poprzez pełnomocnika – doradcę podatkowego, wniosła o uchylenie decyzji SKO z dnia [...] listopada 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Spółka zarzuciła organom naruszenie art. 78 § 1 w zw. z § 3 pkt 1 i 2 i art. 77 § 1 pkt 1 lit. a Op w brzmieniu obowiązującym w momencie powstania nadpłaty (czyli w grudniu 2008 r.) poprzez odmowę wypłaty oprocentowania od nadpłaty powstałej w podatku od nieruchomości za 2003 r. i wadliwe uznanie, że organ podatkowy (w tym przypadku SKO) nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji Prezydenta W. z [...] listopada 2008 r.
SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 3 października 2019 r. skarżąca wskazała, że SKO, w odpowiedzi na skargę, nie odniosło się rzeczowo do argumentacji spółki, a jedynie podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Podsumowując dotychczasowy przebieg postępowania Sąd zauważa, że w sprawie nie budzi wątpliwości, iż z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. strona miała nadpłatę, która powstała w grudniu 2008 r., bowiem wpłata nastąpiła [...] grudnia 2008 r. Wraz z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., określającej wspomniane zobowiązanie podatkowe, powstała nadpłata. W toku postępowania doszło bowiem do jej uchylenia przez SKO decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., gdyż zobowiązanie za 2003 r. przedawniło się w trakcie trwania postępowania odwoławczego. Z tego powodu organ odwoławczy był także zmuszony do umorzenia postępowanie w przedmiocie tego zobowiązania. W konsekwencji kwoty wpłacone w grudniu 2008 r. stanowiły nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Op. Zgodnie z powołanym przepisem, za nadpłatę uważa się bowiem kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.
W analogicznej sprawie orzekał tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 31 października 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 423/19. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w tamtym wyroku i przyjmuje je za własne
Uchylenie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, które zostało uprzednio zapłacone, rodzi określone konsekwencje podatkowe. Wówczas organ podatkowy musi z urzędu dokonać zwrotu otrzymanej lub wyegzekwowanej kwoty. Podatnikowi może również przysługiwać rekompensata w postaci oprocentowania nadpłaty.
Przechodząc do unormowań obowiązujących na dzień wystąpienia podstawy do zwrotu nadpłaty (na dzień 30 listopada 2017 r.) należy wskazać, że w myśl art. 77 § 1 pkt 3 Op nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji – jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji. Zgodnie z art. 78 § 1 Op, nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę, o których mowa w art. 56 § 1, pobieranych od zaległości podatkowych. Stosownie natomiast do art. 78 § 3 pkt 1 tej ustawy, oprocentowanie przysługuje w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 i 3 - od dnia powstania nadpłaty, a jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie – od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji.
Z powołanych przepisów wynika, że w przypadku uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe mogą wystąpić cztery stany faktyczne, które wpływają na oprocentowanie nadpłaty:
1) organ przyczynił się do uchylenia decyzji i nie dokonał zwrotu nadpłaty w trzydziestodniowym terminie – podatnikowi przysługuje oprocentowanie liczone od dnia powstania nadpłaty;
2) organ przyczynił się do uchylenia decyzji i dokonał zwrotu nadpłaty w trzydziestodniowym terminie – podatnikowi przysługuje oprocentowanie liczone od dnia powstania nadpłaty;
3) organ nie przyczynił się do uchylenia decyzji i nie dokonał zwrotu nadpłaty w trzydziestodniowym terminie – podatnikowi przysługuje oprocentowanie liczone od dnia wydania decyzji;
4) organ nie przyczynił się do uchylenia decyzji i dokonał zwrotu nadpłaty w trzydziestodniowym terminie – podatnikowi nie przysługuje żadne oprocentowanie.
W ocenie Sądu, spór w niniejszym postępowaniu dotyczy ustalenia, który ze stanów faktycznych wystąpił w tej sprawie. Czy, tak jak twierdzi spółka, stan faktyczny opisany w pkt 2? Czy, tak jak twierdzą organy, stan faktyczny opisany w pkt 4?
Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom podatkowym.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że kluczowe znaczenie dla ustalenia terminu zwrotu nadpłaty miało wydanie drugiej decyzji SKO, uchylającej wymiar podatku i umarzającej postępowanie w sprawie (decyzja z dnia [...] listopada 2017 r.). Decyzja z dnia [...] września 2009 r. była wprawdzie w swym rozstrzygnięciu tożsama, lecz okazała się dotknięta wadą nieważności (rażącym naruszeniem prawa), czyli nie wywoływała skutków prawnych ex tunc – od dnia wydania wspomnianego aktu. Potwierdziło to postępowanie nadzwyczajne, zakończone decyzją SKO z [...] stycznia 2014 r.
Postępowanie nadzwyczajne wykazało, że przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło [...] grudnia 2008 r., a zatem, co do zasady, zobowiązanie winno przedawnić się dopiero po upływie pięciu lat od tej daty.
Z tych powodów, aż do ponownego rozpoznania odwołania przez SKO, decyzja Prezydenta W. z [...] listopada 2008 r. pozostawała w mocy.
Nie budzi natomiast wątpliwości, że w dacie wydania decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2003 r. uległo już przedawnieniu. Nic w tej kwestii nie zmieniło opisane powyżej zdarzenie, tj. przerwanie biegu terminu przedawnienia. Z tą zatem datą doszło do skutecznego uchylenia decyzji Prezydenta W. z [...] listopada 2008 r. Od tego też dnia należało liczyć trzydziestodniowy termin zwrotu nadpłaty powstałej w grudniu 2008 r.
Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji dokonał zwrotu nadpłaty 29 grudnia 2017 r., a zatem dochował terminu, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 3 Op. Bezsprzecznie więc ewentualne oprocentowanie nie mogło być naliczane od dnia wydania decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. W zależności zaś od drugiej z przesłanek, tj. "przyczynienia się organu do uchylenia decyzji wymiarowej", oprocentowanie należało naliczać od dnia powstania nadpłaty, albo w ogóle odmówić jej oprocentowania.
Skarżąca konsekwentnie twierdzi, że nie ma znaczenia, czy do uchylenia decyzji przyczynił się organ, który ją wydał, czy też organ, który przed upływem terminu przedawnienia nie zdążył rozpoznać odwołania. Winnym w tej sprawie był zatem, zdaniem strony, organ odwoławczy, który aż do dnia 30 listopada 2017 r. nie był w stanie zakończyć postępowania odwoławczego.
Sąd zgadza się z podatnikiem, że trwające wiele lat postępowanie odwoławcze doprowadziło ostatecznie do uchylenia decyzji wymiarowej i umorzenia postępowania podatkowego. Prawdą jest również, że nie było żadnych racjonalnych powodów, które uniemożliwiałyby SKO wcześniejsze rozstrzygnięcie sprawy. Wspomniany organ nie gromadził przecież dowodów, nie musiał czekać na rozstrzygnięcie żadnego zagadnienia wstępnego. Nie wystąpiło również żadne inne zdarzenie, które tłumaczyło by powody, dla których rozpoznanie odwołania trwało kilka lat.
Niemniej jednak wspomniane wyżej, rażące uchybienia SKO, nie mogą tak z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych, stanowić okoliczności "przyczynienia się organu do uchylenia decyzji wymiarowej". Wada powodująca uchylenie musi bowiem tkwić w decyzji uchylonej, zaś organem odpowiedzialnym za wadę musi być organ, który tę decyzję wydał. Z tych powodów za przesłankę wskazaną w art. 78 § 3 pkt 1 Op nie można uznać przedawnienia, tym bardziej jeśli nastąpiło ono po wydaniu decyzji uchylanej, w związku z opieszałością organu wydającego decyzję uchylającą.
W swych licznych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że jeśli wystąpiły obiektywne, niezależne od organów podatkowych okoliczności, które były podstawą uchylenia decyzji wymiarowej, to nie można uznać, że w takim przypadku organ podatkowy przyczynił się do uchylenia takiej decyzji i w konsekwencji do powstania nadpłaty. Przesłanką taką nie może być upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż okoliczność ta wynika z przepisów prawa podatkowego i jest niezależna od organu. Przesłanki sformułowane w art. 78 § 3 pkt 1 Op nie mają żadnego związku z przewlekłością postępowania podatkowego (nie można powoływać się na tę okoliczność w zakresie sporu dotyczącego wysokości oprocentowania nadpłaty). Przesłanki te są związane z wadami decyzji podatkowej, z której wynikała nadpłata, a nie z czasem trwania postępowania w tym przedmiocie (por. m. in. wyrok NSA z 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 614/08; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że nie można uznać, aby decyzja wymiarowa organu podatkowego pierwszej instancji (wydana [...] grudnia 2008 r., a więc na długo przed upływem okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2003 r., którego bieg został najpierw przerwany a potem zawieszony), była wadliwa w tym znaczeniu, iż błędnie nałożono na podatnika zobowiązanie, tj. w wysokości wyższej niż wynikające z prawa podatkowego. Dopiero na skutek złożonego odwołania i uwzględnienia przez SKO terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych (art. 70 § 1 Op), doszło do uchylenia decyzji wymiarowej i umorzenia postępowania. Przedawnienie zobowiązania podatkowego, będące podstawą uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ odwoławczy, należy zatem uznać za przesłankę obiektywną, którą organy uwzględniają z urzędu. Przy czym okoliczność ta nie wymaga żadnego dalszego badania i przeprowadzania jakiegokolwiek dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie "przyczynienia się" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1962/17). Ponad wszelką wątpliwość przesłanka przedawnienia zobowiązania podatkowego na dzień [...] grudnia 2008 r. nie była jeszcze spełniona. Przesłanka zwrotu nadpłaty powstała zatem, gdy doszło do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, zaś organ dokonujący ustalenia tego zobowiązania w żaden sposób się do tego nie przyczynił.
Stanowisko Sądu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo w wyroku z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 333/17, Sąd ten wskazał: "jeżeli nadpłata, jak w niniejszej sprawie, powstała w związku z uchyleniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, to do ustalenia momentu początkowego liczenia oprocentowania istotne znaczenie ma to, czy organ przyczynił się do przesłanki uchylenia decyzji. Tylko bowiem w tym przypadku oprocentowanie nadpłaty ze względu na treść art. 78 § 3 pkt 1 w związku z pkt 2 Ordynacji podatkowej tego przepisu liczone jest od dnia powstania nadpłaty. Pod pojęciem "przyczynienia się organu do powstania przesłanki uchylenia decyzji" należy rozumieć wadliwość decyzji wydanej przez tenże organ spowodowaną zarówno przesłankami o charakterze procesowym, jak i materialnoprawnym. W niniejszej sprawie, podstawą dla wydania decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji nie były jakiekolwiek wady prawne tej ostatniej, a więc też takie na którą miał on wpływ.
Do uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i umorzenia postępowania w sprawie doszło nie na skutek stwierdzenia wadliwości decyzji organu pierwszej instancji, lecz w wyniku wystąpienia przedawnienia zobowiązania podatkowego. Upływ terminu przedawnienia stanowi negatywną, obiektywną, niezależną od organu przesłankę procesową prowadzenia postępowania podatkowego. Nie może zatem stanowić podstawy do oprocentowania nadpłaty od dnia jej powstania (zob. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2018r. sygn. akt II FSK 1945/16, z dnia 3 lipca 2018r., sygn. akt II FSK 1534/16 oraz 14 grudnia 2018r., sygn. akt II FSK 2863/18 wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przesłanki sformułowane w art. 78 § 3 pkt 1 i pkt 2 O.p. nie mają żadnego związku z przewlekłością postępowania podatkowego (nie można powoływać się na tę okoliczność w zakresie sporu dotyczącego wysokości oprocentowania nadpłaty). Przesłanki te są związane z wadami decyzji podatkowej, z której wynikała nadpłata, a nie z czasem trwania postępowania w tym przedmiocie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 425/08 i sygn. akt II FSK 614/08)."
Instytucja oprocentowania nadpłaty ma, zdaniem Sądu, stanowić zadośćuczynienie dla podatnika, który wskutek wadliwego wymiaru podatku został niesłusznie pozbawiony środków finansowych. Emanacją takiego stanu jest decyzja wywołująca konieczność zapłaty podatku, która następnie została uchylona, gdyż organ dokonujący wymiaru podatku naruszył przepisy prawa materialnego lub prawa procesowego. W stanie prawnym obowiązującym w 2008 r. decyzja nieostateczna podlegała wykonaniu. Ustalenie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. wywoływało skutek w postaci prawa organu pierwszej instancji do zastosowania środków egzekucyjnych.
Z akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta W. była prawidłowa, gdyż w toku postępowania podatkowego strona nie wykazała jakiegokolwiek uchybienia, którego dopuścił się organ pierwszej instancji. W konsekwencji należało stwierdzić, że upływ terminu przedawnienia w toku postępowania odwoławczego był dla strony korzystny, gdyż ostatecznie podatnik otrzymał zwrot zapłaty uiszczonej na poczet prawidłowo określonego wymiaru podatku.
W ocenie Sądu, czas trwania postępowania odwoławczego nie mógł zostać uznany za okoliczność podważającą prawidłowość decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2018 r., a w konsekwencji za uchybienie organu, które winno skutkować naliczeniem odsetek od dnia powstania nadpłaty. Z kolei wykazany wcześniej fakt dokonania zwrotu w terminie przewidzianym w art. 77 § 1 pkt 3 Op spowodował, że zwrot nadpłaty się spółce należał, lecz bez jakiegokolwiek oprocentowania.
Na marginesie należy dodać, że strona miała narzędzia ku temu, aby doprowadzić do wydania decyzji przez SKO przed upływem terminu przedawnienia. Mogła bowiem wnieść skargę na bezczynność lub przewlekłość SKO, lecz nie skorzystała z tych środków prawnych. Powyższa uwaga nie miała oczywiście wpływu na wydane w tej sprawie rozstrzygnięcie. Sąd oceniał bowiem tylko to, czy postępowanie podatkowe wykazało wadliwość wymiaru podatku na mocy decyzji Prezydenta W. Sąd uznał zaś, że wspomniana decyzja z [...] grudnia 2008 r. była prawidłowa. Uchylenie jej nie było wywołane przyczynami leżącymi po stronie organu. Zdaniem Sądu, były to powody całkowicie od organu niezależne, gdyż tak należy traktować upływ terminu przedawnienia w trakcie trwania postępowania odwoławczego.
Z powyższych względów argumentacja wniesionej skargi, poddana ocenie w kontekście treści art. 77 § 1 pkt 3 i art. 78 § 3 pkt 1 Op w brzmieniu obowiązującym w listopadzie 2017 r., nie zasługiwała na uwzględnienie.
Z kolei stawiany w petitum skargi zarzut naruszenia art. 78 § 1 w zw. z § 3 pkt 1 i 2 i art. 77 § 1 pkt 1 lit. a Op w brzmieniu obowiązującym w grudniu 2008 r. okazał się chybiony.
W analizowanej sprawie należało bowiem przyjąć i analizować stan prawny na moment powstania obowiązku zwrotu nadpłaty, tj. na dzień wydania decyzji z dnia [...] listopada 2018 r., a nie na moment powstania nadpłaty, tak jak wskazuje na to rzeczony zarzut. W tej sprawie zdarzeniem wywołującym skutki podatkowe było uchylenie decyzji wymiarowej z [...] grudnia 2008 r. Kwestia terminu zwrotu, a także ewentualnego oprocentowania nadpłaty, winna być więc oceniana w kontekście przepisów prawa w brzmieniu obowiązującym wówczas, gdy nastąpiło wspomniane zdarzenie.
Z tych zasadniczych względów Sąd, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302), skargę oddalił.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę