III SA/WA 2818/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spółki H. GmbH na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że prawo do zwrotu VAT za 2003 r. i kwota zwrotu były prawidłowo ustalone, a żądanie odsetek za opóźnienie w zwrocie nie mogło być rozpatrzone w tym postępowaniu.
Spółka H. GmbH złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję o zwrocie podatku VAT za 2003 r. Skarżąca domagała się zwrotu podatku wraz z odsetkami za opóźnienie, argumentując naruszenie przepisów wspólnotowych i krajowych dotyczących terminów zwrotu oraz zasad niedyskryminacji. Sąd uznał, że postępowanie dotyczyło jedynie zwrotu podatku, a żądanie odsetek wykraczało poza jego zakres. Stosowano przepisy obowiązujące w 2003 r., a nie przepisy po akcesji Polski do UE. Skargę oddalono.
Spółka H. GmbH z siedzibą w B. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o zwrocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2003 r. Spółka pierwotnie wniosła o zwrot kwoty [...], a następnie skorygowała wniosek do [...]. Organ pierwszej instancji orzekł zwrot w kwocie [...], zaokrąglając ją zgodnie z art. 63 Ordynacji podatkowej. Skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 12 i 49 Traktatu WE, art. 2 ust. 1 I Dyrektywy Rady UE, art. 121 i 140 Ordynacji podatkowej. Domagała się zwrotu podatku w kwocie [...] wraz z odsetkami do dnia [...] kwietnia 2006 r. w wysokości [...]. Argumentowała, że skoro organ nie przedłużył terminu zwrotu, a decyzja zapadła z opóźnieniem (prawie 24 miesiące zamiast 6), powstało prawo do odsetek. Podkreślała, że odmowa takiego prawa podmiotowi zagranicznemu stanowi nierówne traktowanie, sprzeczne z prawem wspólnotowym, zwłaszcza art. 89 ust. 5 ustawy o VAT z 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał argumenty za bezzasadne. Stwierdził, że do stanu faktycznego z 2003 r. należy stosować przepisy obowiązujące w tym roku, tj. ustawę o VAT z 1993 r. oraz rozporządzenia z 2001 r. i 2003 r. Przepisy ustawy o VAT z 2004 r. i prawa wspólnotowego, które weszły w życie po akcesji Polski do UE, nie miały zastosowania. Powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego o zasadzie lex retro non agit. Podkreślił, że organy były uprawnione jedynie do wydania decyzji o wysokości zwrotu, a nie o odsetkach. Uznano jednak za zasadny zarzut naruszenia terminów załatwiania spraw przez organ pierwszej instancji, ale stwierdzono, że nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy. W skardze do WSA spółka powtórzyła argumenty dotyczące prawa do odsetek za opóźnienie w zwrocie, podkreślając, że zwłoka miała miejsce po przystąpieniu Polski do UE. Domagała się zastosowania prawa europejskiego, w tym VIII Dyrektywy VAT, i zasady neutralności podatku oraz zakazu dyskryminacji (art. 12 i 49 Traktatu WE). Powołała się na orzecznictwo ETS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 166 ustawy o VAT z 2004 r., do zwrotu podatku za okresy sprzed akcesji (w tym 2003 r.) stosuje się przepisy wydane na podstawie ustawy o VAT z 1993 r. Rozporządzenia z 2001 r. i 2003 r. nie przewidywały możliwości dochodzenia odsetek. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie zwrotu podatku jest postępowaniem wnioskowym, uruchamianym na wniosek strony, i organ pierwszej instancji był związany zakresem wniosku. Żądanie odsetek zgłoszone dopiero na etapie odwołania wykraczało poza przedmiot postępowania i nie mogło być uwzględnione w tej samej decyzji. Sąd zaznaczył, że rozstrzygnięcie o odsetkach wymagałoby odrębnego postępowania. Argumentacja dotycząca prawa wspólnotowego była bez znaczenia dla oceny zaskarżonych decyzji, które dotyczyły jedynie zwrotu podatku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do odsetek za opóźnienie w zwrocie podatku VAT nie powstało w tym postępowaniu, ponieważ żądanie to wykraczało poza zakres wniosku o zwrot podatku i zakres postępowania przed organem pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie zwrotu podatku VAT jest postępowaniem wnioskowym, a organ jest związany zakresem wniosku. Żądanie odsetek zgłoszone na etapie odwołania nie mogło być uwzględnione w decyzji dotyczącej zwrotu podatku. Ponadto, do zwrotu podatku za okres sprzed akcesji Polski do UE stosuje się przepisy krajowe obowiązujące w tym okresie, które nie przewidywały odsetek za zwłokę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Pomocnicze
ord. pod. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom § § 2 - § 8
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom
ustawa o VAT z 2004 r. art. 89 § ust. 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT z 2004 r. art. 87 § ust. 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT z 1993 r. art. 23 § ust. l pkt 4
Ustawa z dnia 8 marca 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 sierpnia 2001 r.
ord. pod. art. 63
Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 207
Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ord. pod. art. 168 § § 2
Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 167
Ordynacja podatkowa
ord. pod. art. 127
Ordynacja podatkowa
ustawa o VAT z 2004 r. art. 166
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT z 1993 r.
Ustawa o podatku od towarów i usług
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. § § 5 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. § § 6 ust. 2
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pierwszej instancji naruszył przepisy regulujące terminy załatwiania spraw. Żądanie odsetek za opóźnienie w zwrocie podatku VAT nie mogło być rozpatrzone w postępowaniu dotyczącym zwrotu podatku, gdyż wykraczało poza jego zakres.
Odrzucone argumenty
Prawo do zwrotu podatku VAT za 2003 r. powinno być oceniane z uwzględnieniem przepisów prawa wspólnotowego (VIII Dyrektywa VAT, Traktat WE) i krajowego (ustawa o VAT z 2004 r.) obowiązujących po akcesji Polski do UE. Odmowa prawa do odsetek podmiotowi zagranicznemu stanowi nierówne traktowanie i dyskryminację, naruszając zasady prawa wspólnotowego. Organ pierwszej instancji powinien był z urzędu naliczyć odsetki za opóźnienie w zwrocie podatku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie można też tak prowadzonego postępowania połączyć, jak sugeruje to Skarżąca w skardze, z uruchomieniem postępowania z urzędu i prowadzić niejako w sposób mieszany: częściowo na wniosek, a częściowo z urzędu. W postępowaniu wnioskowym nie można bowiem orzekać co do spraw wnioskiem nie objętych.
Skład orzekający
Hieronim Sęk
sprawozdawca
Joanna Tarno
przewodniczący
Krystyna Kleiber
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania wnioskowego w sprawach podatkowych, stosowanie przepisów prawa krajowego do stanów faktycznych sprzed akcesji Polski do UE, brak możliwości rozszerzenia żądania na etapie postępowania odwoławczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu VAT dla podmiotów zagranicznych za okres sprzed akcesji. Sąd nie rozstrzygnął meritum kwestii odsetek, jedynie proceduralne aspekty prowadzenia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym oraz stosowania prawa wspólnotowego w kontekście historycznym (przed akcesją). Jest interesująca dla prawników procesowych i podatkowych.
“Czy zagraniczna firma może domagać się odsetek za opóźniony zwrot VAT? Sąd wyjaśnia granice postępowania podatkowego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2818/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-11-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-08-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Hieronim Sęk /sprawozdawca/ Joanna Tarno /przewodniczący/ Krystyna Kleiber Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Asesor WSA Hieronim Sęk (spr.), Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2006 r. sprawy ze skargi H. GmbH z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2003 r. oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.; powoływanej dalej jako "ord. pod.") oraz § 2 - § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 67, poz. 690; powoływanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 23 czerwca 2001 r."), zastąpionego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 152, poz. 1478; powoływanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 26 sierpnia 2003 r.") Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] maja 2006 r. wniesionego przez spółkę H. GmbH z siedzibą w B. – Skarżąca w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2006 r., którą orzeczono o zwrocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2003 r. w kwocie [...] Organ pierwszej instancji w motywach decyzji wskazał między innymi, iż w dniu [...] czerwca 2004 r. spółka H. GmbH (powoływana dalej jako "spółka") złożyła wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za wskazany wyżej okres pierwotnie w kwocie [...], a w wyniku pisma z dnia [...] marca 2006 r. złożonego przez pełnomocnika strony – w kwocie [...]. Organ uwzględnił zgodnie z dyspozycją pełnomocnika oryginały faktur, dotyczące poniesionych przez spółkę wydatków. Orzekając o zwrocie podatku od towarów i usług wskazał, iż zgodnie z art. 63 ord. pod. kwota zwrotu podlegała zaokrągleniu do pełnych złotych, co dało kwotę [...]. Pismem z dnia [...] maja 2006 r. spółka wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2006 r., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 12 oraz art. 49 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, art. 2 ust. 1 I Dyrektywy Rady Unii Europejskiej i art. 121 oraz art. 140 ord. pod. Zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w części określającej wysokość zwrotu i orzeczenia o dokonaniu zwrotu podatku od towarów i usług w kwocie [...] wraz z należnymi odsetkami do dnia dokonania zwrotu podatku, tj. do dnia [...] kwietnia 2006 r. w wysokości [...]. Wywodziła, iż skoro poprawność wniosku nie budziła zastrzeżeń, bowiem organ podatkowy nie skorzystał z możliwości dodatkowego sprawdzenia zasadności wniosku i nie przedłużył terminu zwrotu podatku do zakończenia postępowania wyjaśniającego, to termin zwrotu przypadał na dzień [...] grudnia 2004 r. Decyzję o zwrocie podjęto natomiast dopiero w dniu [...] marca 2006 r., a faktyczny zwrot nastąpił w dniu [...] kwietnia 2006 r. W tej sytuacji powstało prawo do otrzymania odsetek z tytułu zwrotu podatku wypłaconego po terminie, które spółka wywodziła z przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.; powoływanej dalej jako "ustawa o VAT z 2004 r."). W jej ocenie prawo takie posiadają podatnicy mający siedzibę i zarejestrowani dla celów VAT na terytorium Polski. Pozbawienie więc takiego uprawnienia podmiotu zagranicznego ubiegającego się o zwrot podatku od towarów i usług zapłaconego w cenie towarów i usług nabywanych w Polsce oznacza nierówne traktowanie obu grup podmiotów. Jest to sprzeczne z zasadami wynikającymi z prawodawstwa wspólnotowego. Obowiązek zaś respektowania tych przepisów przy dokonywaniu zwrotu podatku podmiotom nieposiadającym siedziby lub nieprowadzącym działalności gospodarczej na terytorium naszego kraju wynika wprost z art. 89 ust. 5 ustawy o VAT z 2004 r. Spółka podkreśliła również, że postępowanie w sprawie zwrotu zamiast 6 miesięcy, trwało niemal 24 miesiące, a organ podatkowy nie powiadomił podatnika o niezałatwieniu sprawy w terminie, ani też nie wyznaczył dodatkowego terminu jej rozpatrzenia. Dyrektor Izby Skarbowej w W. argumenty przedstawione przez stronę uznał za bezzasadne. Zauważył, iż wnioskodawca żądał zwrotu podatku od towarów i usług w odniesieniu do zakupów poczynionych w roku 2003, co wynikało z treści złożonego wniosku (rubryka nr 5 i 11 wniosku). Z tego względu wszelkie prawa i obowiązki strony musiały być badane w oparciu o przepisy materialnego prawa podatkowego obowiązujące w roku 2003, tj. ustawę z dnia 8 marca 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, z późn. zm.; powoływanej dalej jako "ustawa o VAT z 1993 r."), rozporządzenie z dnia 23 sierpnia 200l r., obowiązujące do dnia 31 sierpnia 2003 r. i następnie rozporządzenie z dnia 26 sierpnia 2003 r. Zdaniem więc organu odwoławczego powoływane przez spółkę przepisy ustawy o VAT z 2004 r., które zaczęły obowiązywać od dnia 1 maja 2004 r. oraz przepisy prawa tworzonego przez Wspólnotę Europejską, której członkiem Rzeczpospolita Polska stała się również w dniu 1 maja 2004 r., nie odnoszą się do stanu faktycznego tej sprawy. Nawiązując do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2005 r. organ wskazał, że VI dyrektywa, jak również inne dyrektywy w przedmiocie podatku od towarów i usług nie mogą być stosowane do stanów faktycznych ustalonych, zakończonych przed akcesją, gdyż naruszałoby to art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., z której wywodzona jest zasada lex retro non agit. Prawa i obowiązki strony w niniejszej sprawie należało zatem zbadać w oparciu o stan prawny obowiązujący w roku 2003. Na podstawie art. 23 ust. l pkt 4 ustawy o VAT z 1993 r. Minister Finansów, odpowiednio w dniu 23 czerwca 2001 r. i w dniu 26 sierpnia 2003 r., wydał rozporządzenia w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom. Zgodnie z § 6 ust. 2 ww. rozporządzeń naczelnik urzędu skarbowego wydaje decyzję o wysokości uznanej kwoty zwrotu podatku i urząd skarbowy dokonuje zwrotu tej kwoty w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o zwrot podatku. Realizując powyższy obowiązek Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. w dniu[...] marca 2006 r. wydał na podstawie art. 207 ord. pod. w związku z powołanymi przepisami ustawy o VAT z 1993 r. oraz przepisami rozporządzeń decyzję, w której dokonał zwrotu podatku w kwocie [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uzasadniając rozstrzygnięcie zwrócił uwagę, iż strona nie kwestionuje wysokości kwoty otrzymanego zwrotu, lecz stwierdza, że w decyzji tej winno się znaleźć także rozstrzygnięcie dotyczące wysokości należnych odsetek. Zdaniem organu odwoławczego żądanie strony w tym zakresie jest nieuprawnione. W świetle cytowanych przepisów organ pierwszej instancji był uprawniony jedynie do wydania decyzji o wysokości uznanej kwoty zwrotu podatku. Żaden przepis nie upoważniał go do zawarcia w decyzji o wysokości uzyskanej kwoty zwrotu rozstrzygnięcia w zakresie odsetek. Za zasadny uznano natomiast zarzut odwołania w zakresie naruszenia przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. przepisów regulujących terminy załatwiania spraw. Rozstrzygnięcie tego organu zostało bowiem wydane po ponad 15 miesiącach od upływu wyznaczonego przez przepisy terminu. W ocenie jednak Dyrektora Izby Skarbowej w W. uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej nie spowodowałoby wydania innego rozstrzygnięcia. W skardze z dnia [...] sierpnia 2006 r. zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 2 oraz art. 53 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 ) oraz art. 12 i art. 49 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. W oparciu o tak postawione zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż przedmiotem odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nie było prawo spółki do zwrotu podatku od towarów i usług, lecz prawo do uzyskania przez spółkę odsetek za opóźnienie zwrotu – niedotrzymanie terminu zwrotu podatku przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.. Zwłoka miała miejsce w okresie od dnia [...] grudnia 2004 r. do dnia [...] kwietnia 2006 r., a więc już po przystąpieniu przez Polskę do Unii Europejskiej. W związku z tym istnienie prawa do wypłaty odsetek powinno być oceniane z uwzględnieniem prawodawstwa europejskiego. Powyższy obowiązek po stronie organów podatkowych wynika z postanowień Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. Ponadto, Skarżąca zauważyła, iż żadna norma prawna nie przewiduje skutku w postaci prawa do wypłaty odsetek w momencie nabycia usługi. Prawo to powstaje dopiero w chwili popadnięcia w zwłokę przez organ podatkowy. Wynika to wprost z art. 87 ust. 7 ustawy o VAT z 2004 r. Okolicznością, z którą przepis ten wiąże powstanie prawa do oprocentowania jest bowiem niezwrócenie przez urząd skarbowy w terminie różnicy podatku naliczonego nad należnym. Zdaniem Skarżącej ponieważ okoliczności faktyczne sprawy będącej przedmiotem postępowania odwoławczego miały miejsce po uzyskaniu przez Polskę statusu państwa członkowskiego Unii Europejskiej, pierwszeństwo w zastosowaniu wobec prawa krajowego powinny mieć przepisy VIII dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 6 grudnia 1979 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych - warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom niemającym siedziby na terytorium kraju (79/1072/EEC). Analizując treść preambuły powołanej dyrektywy Skarżąca wywiodła z niej zasadę neutralności podatku od towarów i usług, która służy zapewnieniu równych warunków konkurencji dla przedsiębiorców posiadających siedziby w różnych krajach Unii Europejskiej. Postanowienia dyrektywy są realizacją założeń zawartych w traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską, między innymi zasady swobody świadczenia usług. Według Skarżącej organy podatkowe odmawiając jej prawa do uzyskania odsetek, w sytuacji, gdy prawo takie przysługiwałoby przedsiębiorcy polskiemu, wprowadziły ograniczenia swobody świadczenia usług zabronione przez art. 49 Traktatu. Powyższe jest również pogwałceniem zakazu dyskryminacji podmiotów ze względu na obywatelstwo, wyrażonego w art. 12 Traktatu, a powtórzonego w preambule powołanej dyrektywy. Wywody te wsparto przykładami z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (wyroki z dnia 7 maja 1998 r., sprawa C-390/96 i z dnia 11 czerwca 1998 r., sprawa C-361/96). Zdaniem Skarżącej organ pierwszej instancji, w myśl zasady niedyskryminacji podmiotów mających swoją siedzibę w innych krajach członkowskich, powinien naliczyć odsetki z urzędu i zgodnie z zasadami, jakie są stosowane wobec podmiotów krajowych. Przy orzekaniu w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług za rok 2003 był on zobowiązany uwzględnić przepisy prawodawstwa europejskiego i zastosować uregulowania prawa krajowego dotyczące oprocentowania kwoty podatku niezwróconej w terminie, tj. art. 78 § l ord. pod. w związku z art. 87 ust. 7 ustawy o VAT z 2004 r. Na Dyrektorze Izby Skarbowej w W. również ciążył obowiązek zastosowania uregulowań zawartych w przepisach Unii Europejskiej i w konsekwencji uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, jako wydanej z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W jego ocenie uprawnienie do oprocentowania w ogóle nie powstało, gdyż zarówno w porządku prawnym sprzed akcesji, jak również po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, brak jest przepisów prawnych konstytuujących to prawo. Wskazał, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 166 ustawy o VAT z 2004 r. do zwrotu podatku od towarów i usług miały zastosowanie przepisy rozporządzeń z dnia 23 czerwca 2001 r. i z dnia 26 sierpnia 2003 r. Żaden z tych aktów prawnych nie przewiduje natomiast możliwości dochodzenia przez podmiot uprawniony odsetek z tytułu popadnięcia przez organ podatkowy w zwłokę w związku z dokonywaniem zwrotu podatku od towarów i usług. W VIII dyrektywie również nie przewiduje się instytucji oprocentowania kwoty podatku nie zwróconej w terminie. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżąca błędnie argumentuje, iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 87 ust. 7 ustawy o VAT z 2004 r. W przepisie tym jako nadpłatę podatku podlegającą oprocentowaniu w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej traktuje się zwrot po terminie różnicy podatku naliczonego i podatku należnego niezwróconej przez urząd skarbowy w terminie, a nie zwrot podatku naliczonego od towarów i usług podmiotom zagranicznym. Z kolei instytucja nadpłaty została uregulowana w art. 72 § l pkt l ord. pod. Żadna z sytuacji wskazanych w tym przepisie nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie, ponieważ spółka nie uiszczała na rzecz Skarbu Państwa żadnego podatku, a jej kontrahenci nie występowali w charakterze płatników ani inkasentów. Stwierdzenie zatem przez Skarżącą o powinności zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadpłaty i jej oprocentowania jest niezasadne i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a zarzuty w niej zawarte okazały się chybione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie sądu podlega zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku załatwiania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu i według stanu prawnego mającego w tej dacie zastosowanie do rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak tego żądano w skardze. W rozpoznanej sprawie, co wynika ze stanowisk organów podatkowych i Skarżącej, nie było sporne ani prawo Skarżącej do zwrotu podatku od towarów i usług, ani też kwota tego zwrotu uznana w decyzji z dnia [...] marca 2006 r. w wysokości wnioskowanej przez spółkę. Skarżąca w skardze podkreśliła natomiast, że przedmiotem odwołania od tej decyzji było prawo do uzyskania odsetek za opóźnienie w dokonaniu zwrotu tego podatku, które to odsetki winny zostać przez ten organ naliczone z urzędu, zgodnie z zasadami dotyczącymi podmiotów krajowych. Tylko bowiem takie działanie realizowałoby przedstawione wyżej wymogi płynące z prawa wspólnotowego. W ocenie Skarżącej w tym tkwiła wadliwość wydanych decyzji. Uznając te zapatrywania Skarżącej za błędne zwrócić uwagę należało, że zgodnie z art. 166 ustawy o VAT z 2004 r., powołanym przez organ podatkowy dopiero w odpowiedzi na skargę, do zwrotu podatku w odniesieniu do nabytych towarów i usług lub do importu towarów przez podmioty nieposiadające siedziby, miejsca zamieszkania, stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju, niezarejestrowane na potrzeby podatku na terytorium kraju, dokonanych w roku 2003 lub w okresie od dnia l stycznia do dnia 30 kwietnia 2004 r. stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 23 ust. l pkt 4 ustawy o VAT z 1993 r. W przepisach przejściowych ustawy o VAT z 2004 r. ustawodawca przesądził więc w sposób jednoznaczny, w oparciu o które regulacje prawne są załatwiane sprawy zwrotu podatku od towarów i usług wskazanym wyżej podmiotom za okresy sprzed akcesji, tj. sprzed 1 maja 2004 r. Do zwrotów dotyczących roku 2003 r. (ten rok objęty był wnioskiem spółki o zwrot VAT z dnia 7 czerwca 2004 r.) zastosowanie zatem znajdowały, jak prawidłowo przyjęły organy podatkowe, przepisy rozporządzeń z dnia 23 czerwca 2001 r. i z dnia 26 sierpnia 2003 r. Dla ustalenia stanu prawnego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy zwrotu podatku bez znaczenia była zatem okoliczność w postaci daty złożenia wniosku, czy też data wydania decyzji. W analogicznych przepisach ww. rozporządzeń w § 5 ust. 1 przewidziano, że zwrot podatku od towarów i usług, naliczonego przy nabyciu towarów i usług, następuje na wniosek podmiotu uprawnionego. Podmiot ubiegający się o zwrot podatku składa wniosek według określonego prawem wzoru, stanowiącego załącznik do rozporządzenia, dołączając do niego stosowne dokumenty (faktury lub dokumenty celne oraz zaświadczenie wskazujące, że podmiot ten jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług lub podobnego, poza terytorium RP). Wniosek taki wszczyna zatem postępowanie podatkowe, które toczy się w przedmiocie zwrotu podatku. Taka jest bowiem treść żądania zawartego we wniosku, stanowiąca jeden z jego niezbędnych elementów przewidzianych w art. 168 § 2 ab initio ord. pod. Nie ulega zatem wątpliwości, iż postępowanie w przedmiocie zwrotu podatku jest tzw. postępowaniem wnioskowym (uruchamianym na wniosek uprawnionego podmiotu) i nie może być wszczęte z urzędu. W wyniku złożonego wniosku organ podatkowy wydaje decyzję o wysokości uznanej kwoty zwrotu podatku i urząd skarbowy dokonuje zwrotu tej kwoty w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o zwrot podatku wraz ze złożonymi wcześniej dokumentami, o czym stanowi § 6 ust. 2 ww. rozporządzeń. Wobec powyższego na gruncie rozpoznanej sprawy stwierdzić należało, że spółka wszczynając postępowanie wnioskiem z dnia [...] czerwca 2004 r. sama określiła ramy tego postępowania – jego przedmiot w postaci zwrotu podatku od towarów i usług. Z akt sprawy, a przypomnieć należy, że w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na ich podstawie, wynika, że spółka dopiero po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, na etapie formułowania od niej odwołania, zażądała wydania rozstrzygnięcia w tym postępowaniu także w zakresie odsetek od opóźnionego zwrotu podatku. Uważała, że winno ono zostać zawarte w tej samej decyzji. W takim stanie rzeczy słusznie wskazał organ odwoławczy w motywach decyzji z dnia[...] lipca 2006 r., że w tym postępowaniu podatkowym organ pierwszej instancji był upoważniony jedynie do wydania decyzji o wysokości uznanej kwoty zwrotu podatku i brak było podstaw do zawarcia w decyzji pierwszoinstancyjnej rozstrzygnięcia w zakresie odsetek. Pogląd ten wprawdzie nie został szerzej uzasadniony, niemniej jednak jest poglądem trafnym i to z kilku powodów. Postępowanie toczyło się na wniosek i zakresem złożonego przez stronę wniosku organ pierwszej instancji był związany. Nie mógł zatem rozstrzygać o czymś (tu: o odsetkach), co wykraczało poza przedmiot wszczętego postępowania. Takie działanie mogłoby skutkować nawet wadą kwalifikującą decyzję do stwierdzenia jej nieważności. W postępowaniu wnioskowym nie można bowiem orzekać co do spraw wnioskiem nie objętych. Nie można też tak prowadzonego postępowania połączyć, jak sugeruje to Skarżąca w skardze, z uruchomieniem postępowania z urzędu i prowadzić niejako w sposób mieszany: częściowo na wniosek, a częściowo z urzędu. Tego typu zabiegu procesowego przepisy Ordynacji podatkowej, ani też mające zastosowanie w sprawie przepisy podatkowe, nie przewidują. Inna przy tym jest choćby forma wszczęcia tych postępowań (żądanie – tryb wnioskowy, co do zasady postanowienie – tryb z urzędu), data ich wszczęcia, czy też uprawnienia procesowe z tym związane (możliwość domagania się umorzenia postępowania przez stronę na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, brak uprawnień strony do przeciwdziałania wszczęciu postępowania z urzędu). Podkreślić też należało, że zgodnie z art. 167 ord. pod. do czasu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania lub zgłosić nowe żądanie, niezależnie od tego, czy żądanie to wynika z tej samej podstawy prawnej co dotychczasowe, pod warunkiem że dotyczy tego samego stanu faktycznego. Odmowa uwzględnienia żądania w sprawie zmiany zakresu postępowania następuje w drodze postanowienia, a nieuwzględnienie żądania wszczyna odrębne postępowanie podatkowe. Skoro zatem do czasu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji spółka nie zgłosiła nowego żądania w zakresie odsetek, to uwzględnienie takiego żądania zgłoszonego na etapie postępowania odwoławczego było prawnie niedopuszczalne. W istocie bowiem skutkowałoby rozpatrzeniem tej sprawy (sprawy dotyczącej odsetek) tylko w jednej instancji. Tymczasem w świetle art. 127 ord. pod. postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, a to oznacza, że wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem tej zasady ogólnej stanowi istotne naruszenie prawa procesowego. Sąd zwraca przy tym uwagę, że zaskarżone decyzje rozstrzygały tylko i wyłącznie kwestię zwrotu podatku od towarów i usług, a nie kwestię odsetek. W konsekwencji Sąd jedynie w tym zakresie dokonał ich kontroli, gdyż był związany granicami sprawy w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sprawa ewentualnych odsetek od opóźnienia w dokonaniu zwrotu nie była tą, która mieści się w granicach sprawy poddanej kontroli Sądu na skutek złożonej skargi. Zdaniem Sądu, odmiennie niż wywiódł to Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia[...] lipca 2006 r. nie wynika, aby wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu tym, jak już Sąd wyżej wskazał, organ stwierdził jedynie, że żądanie strony jest nieuprawnione ale w tym znaczeniu, że w prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji mógł orzec tylko o wysokości uznanej kwoty zwrotu podatku, a nie także o odsetkach. Ponadto, o przedmiocie rozstrzygnięcia decyduje sentencja (osnowa) decyzji i tylko ona stanowi o zakresie tzw. res iudicata. Wobec powyższego jakiekolwiek rozważania w tej sprawie w zakresie odsetek zawarte w odpowiedzi na skargę nie mają żadnego znaczenia, gdyż nie tego dotyczyły zaskarżone decyzje. W tej sytuacji także wszelka argumentacja i wywody Skarżącej na temat prawa wspólnotowego, a w szczególności zasady niedyskryminacji, były bez znaczenia dla oceny zaskarżonych decyzji. Konsekwencją takiego stanu rzeczy było więc uznanie przez Sąd zarzutów skargi za chybione. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności faktyczne i prawne na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę. Tym samym brak było podstaw do orzekania w przedmiocie kosztów postępowania (a contrario art. 209 p.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI