III SA/Wa 2799/08

III SA/Wa 2799/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jerzy Płusa
Maciej Kurasz
Sylwester Golec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 169 par. 1,  art. 169 par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia pisma dotyczącego oświadczenia woli w przedmiocie zarejestrowania majątku spółki, który nie podlega opodatkowaniu oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania pisma skarżącej spółki - P. sp. z o.o. dotyczącego oświadczenia woli w przedmiocie zarejestrowania majątku spółki, który nie podlega opodatkowaniu.
Z akt sprawy wynika, ze skarżąca spółka pismem z dnia 7 lutego 2008 r. złożyła "oświadczenie woli" w przedmiocie "zarejestrowania majątku Spółki, który nie podlega opodatkowaniu". Poinformowała Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., że na podstawie zawiadomienia nr 3 o przelewie gwarantowanych wierzytelności od Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2008 r. weszła w posiadanie wierzytelności na kwotę 5.000.000 zł.
Organ pierwszej instancji na podstawie art. art. 155, art. 168 § 1, § 2 oraz art. 169 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej powoływana jako "Ordynacja podatkowa") wezwał skarżącą spółkę do uzupełnienia wniosku przez sprecyzowanie zakresu żądania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
W odpowiedzi na to wezwanie spółka skierowała do organu pismo, w którym stwierdziła, iż nie jest jej intencją rozszerzać ani zawężać treści pisma z dnia 7 lutego 2008 r.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C., na podstawie art. 169 § 1 i 4, art. 216 Ordynacji podatkowej, pozostawił pismo strony skarżącej spółki z dnia 7 lutego 2008 r. bez rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że pismo skarżącej z 17 marca 2008 r. nie wyjaśniło treści pisma z dnia 7 lutego 2008 r., nie precyzowało zakresu żądania strony skarżącej. W art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej określono minimalny zakres informacji, które powinny być zawarte w podaniu. W treści podania powinna być wskazana m.in. treść żądania. Brak określenia treści żądania, wskazania celu i zamiaru w jakim złożone, bądź wskazania trybu załatwienia sprawy, uniemożliwia jego merytoryczne rozpatrzenie.
Na to postanowienie skarżąca spółka wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Spółka poinformowała, że oświadczenie woli o fakcie powiększenia majątku o kwotę 5 mln zł w gwarantowanych wierzytelnościach od Skarbu Państwa jest bezsporną czynnością prawną i nie budzi wątpliwości, bowiem tak stanowi prawo krajowe i międzynarodowe. W ocenie Strony żądanie dodatkowych informacji w przedmiotowej sprawie jest działaniem bezprawnym organu podatkowego. Spółka podnosiła, że działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. jest niezgodne z przepisami, w szczególności z prawami i wolnościami gwarantowanymi ratyfikowaną umową międzynarodową - Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności stosowaną bezpośrednio i ex proprio vigore.
Powołanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ w pełni podzielił stanowisko wyrażone w sprawie w postanowieniu organu pierwszej instancji. Ponadto w uzasadnieniu postanowienia odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. nie odmówił przejęcia oświadczenia woli wyrażonego w piśmie z dnia 7 lutego 2008 r., lecz pozostawił je bez rozpatrzenia, gdyż Spółka mimo wezwania nie sprecyzowała swojego żądania co uniemożliwiło dalsze prowadzenie postępowania.
Na postanowienie organu drugiej instancji spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 122, art. 127, art. 169 § 1, art. 229 Ordynacji podatkowej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi przywołując treść art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej zarzuciła, iż w wydanym rozstrzygnięciu Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. nie wskazał jakich braków nie spełniał wniosek Spółki. Zdaniem Skarżącej wniosek był jednoznaczny, wskazywał na oficjalne poinformowanie organu podatkowego o zarejestrowaniu majątku w trybie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych i spełniał wymogi określone w art. 168 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej, tj. określał żądanie, wskazywał osobę, od której pochodzi podanie, zawierał jej adres oraz podpis.
W ocenie skarżącej organy nie dokonały dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie ustaliły treści rzeczywistego żądania.
Ponadto spółka zarzuciła, że organ pierwszej instancji ograniczył się jedynie do wezwania spółki do sprecyzowania żądania bez pouczenia jej o prawach i obowiązkach wynikających z faktu otrzymania przez nią znacznych kwot pieniężnych. W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy nie zrobił nic aby sprawę wyjaśnić w sposób rzetelny i jednoznaczny, ograniczając się do potwierdzenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonych postanowieniach i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest rozstrzygnięcie o charakterze formalnym, tj. postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Spółki zwrot podatku. Postanowienia te zostały wydane w oparciu o art. 169 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej. W myśl powyższych przepisów, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (§ 1). Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (§ 4).
W rozpatrywanej sprawie w piśmie z dnia 7 lutego 2008 r. dotyczącym zarejestrowania majątku Spółki, który nie podlega opodatkowaniu, Spółka oświadczyła, iż działając zgodnie z obowiązującym prawem, na podstawie zawiadomienia o przelewie gwarantowanych wierzytelności od Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2008 r. weszła w posiadanie wierzytelności na kwotę 5.000.000 zł. Strona nie załączyła jednak żadnych dowodów dokumentujących treść złożonego oświadczenia oraz nie sprecyzowała jakiego zachowania ze strony organu podatkowego żąda. Należy podkreślić, że treść pisma nie wskazywała na żadne określone w przepisach prawa kompetencje organów podatkowych.
Tym samym organ miał nie tylko prawo, lecz obowiązek wezwania Spółki do uzupełnienia złożonego przez nią wniosku, co uczynił kierując do Strony wezwanie do uzupełnienia wniosku przez sprecyzowanie zakresu żądania w formie pisemnych wyjaśnień. Wezwanie zawierało pouczenie, iż nieuzupełnienie braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na ww. wezwanie pismem z dnia 17 marca 2008 r. spółka poinformowała organ pierwszej instancji, że nie jest jej intencją rozszerzać ani zawężać treści pisma z dnia 7 lutego 2008 r.
W ocenie Sądu w związku z niesprecyzowaniem przez Spółkę zakresu żądania zawartego w piśmie z dnia 7 lutego 2008 r., którego treść uniemożliwiała określenie właściwego trybu rozstrzygnięcia wniosku oraz z uwagi na bezskuteczność wezwania do usunięcia jego braków, Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. zasadnie pozostawił pismo z dnia 7 lutego 2008 r. bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 169 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej.
Podkreślenia raz jeszcze wymaga, iż istota rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu wydanym na podstawie art. 169 § 4 w związku z § 1 tego artykułu, polegała na pozostawieniu wniosku Spółki bez rozpatrzenia, a podstawowym i jedynym powodem takiego rozstrzygnięcia było nieuzupełnienie przez Spółkę braków formalnych tego wniosku. W przypadku istnienia braków formalnych podania (wniosku), co w niniejszej sprawie jak wskazano wcześniej jest niesporne, i wystosowania przez organ podatkowy na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej wezwania do uzupełnienia tych braków, kolejną czynnością organu podatkowego jest sprawdzenie czy braki te zostały uzupełnione w określonych w wezwaniu - terminie i zakresie (podkreślenie Sądu). W przypadku pozytywnych w tej mierze dla wnioskodawcy ustaleń organu podatkowego obowiązkiem tego organu jest merytoryczne (co do istoty) rozpoznanie wniosku, natomiast w przeciwnym razie organ podatkowy zobowiązany jest do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, którego istotą jest pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Pozostawienie podania strony bez rozpatrzenia na podstawie powyższego przepisu nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, lecz jest innego rodzaju rozstrzygnięciem kończącym postępowanie w danej instancji.
Sąd pragnie wskazać, że zapis art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter gwarancyjny, bowiem wnoszący podanie, co do zasady ma możliwość naprawienia błędów i uzupełnienia braków w podaniu, a dopiero niewykonanie wskazówek organu podatkowego może spowodować negatywne skutki w postaci pozostawienia pisma bez rozpatrzenia. Przez niespełnienie wymogów zawartych w przepisach prawa określonych jako brak pisma procesowego należy rozumieć zarówno brak elementu treści pisma, np. podpisu, daty, pełnomocnictwa, uzasadnienia czy precyzyjnego określenia żądania jak i wszelkiego rodzaju załączników, w tym szczególnych przewidzianych przez prawo podatkowe.
Uwzględniając zakres postępowania prowadzonego na podstawie art. 169 Ordynacji podatkowej, należało dokonać oceny pozostałych zarzutów Spółki odnoszących się do przypisywanych organom podatkowym naruszeń przepisów Ordynacji podatkowej.
Sąd wskazuje, że tryb postępowania określony w powyższym przepisie Ordynacji podatkowej nie przewiduje, aby organ podatkowy zobowiązany był do kierowania do wnoszącego podanie kolejnego wezwania o uzupełnienie braków formalnych, tym razem w odniesieniu do dokumentów nadesłanych przez niego w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jak również prowadzenia postępowania w zakresie wykraczającym poza zweryfikowanie okoliczności dotyczącej uzupełnienia braków formalnych podania.
Zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W rozpoznaj sprawie zakres postępowania wyjaśniającego określa przepis art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, który obliguje organ do wezwania składającego podanie do uzupełnienia braków formalnych podania. Poza tym organ nie ma obowiązku podejmowania innych działań w celu usunięcia braku formalnego podania np. w celu ustalenia żądania, z którym wiąże się podanie. Niesprecyzowanie przez Spółkę żądania, pomimo wezwania jej do usunięcia braków, uniemożliwiło dalsze prowadzenie postępowania i dlatego za niezasadny należało uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 122, art. 127, art. 187 § 1 i art. 229 Ordynacji podatkowej przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Strona skarżącą wskutek wydania postanowienia na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej nie utraciła uprawnienia do załatwienia jej sprawy przez organ, o ile sprawa ta należy do kompetencji organu podatkowego. W celu załatwienia sprawy Strona skarżąca powinna złożyć do organu nowe podanie, które powinno spełniać wymogi formalne, w szczególności zakres żądania kierowanego do organu podatkowego.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania i wnioski oraz nie dopatrując się w zaskarżonym postanowieniu, takich naruszeń prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.