III SA/Wa 2795/21

III SA/Wa 2795/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Trochim-Tuchorska
Anna Zaorska /sprawozdawca/
Jarosław Trelka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 132/23 - Wyrok NSA z 2023-05-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 119 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 931
art. 87 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2022 r. sprawy ze skargi P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za marzec 2021 r. oddala skargę
Uzasadnienie
1.1. Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (dalej: "NUS") z [...] lipca 2021 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za marzec 2021 r.
1.2. Jak wynika z akt sprawy w dniu 26 kwietnia 2021 r. do NUS wpłynęła złożona przez P. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT-7 za marzec 2021 r., w której Spółka zadeklarowała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w wysokości 132.245 zł z terminem realizacji zwrotu przypadającym na dzień 25 czerwca 2021 r.
W ocenie NUS zasadność zwrotu podatku VAT w żądanej wysokości wymagała dodatkowej weryfikacji. W związku z powyższym pismem z 17 maja 2021 r. wystąpiono do Spółki o przedłożenie dokumentów, na podstawie których sporządzono rozliczenie deklaracji VAT-7 za marzec 2021 r. W dniu 24 maja 2021 r. do NUS wpłynęły wymagane dokumenty.
Na podstawie analizy przesłanych dokumentów NUS stwierdził, że Skarżąca – podobnie jak w poprzednich okresach rozliczeniowych – kontynuowała wykonywanie usług w ramach świadczenia usług poza terytorium kraju na rzecz dwóch podmiotów zagranicznych z siedzibą na Malcie oraz w S. . W związku ze świadczeniem usług niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce dokonywane zakupy w całości generują kwotę podatku do zwrotu. Wśród podmiotów, od których dokonano nabyć usług wykazanych w marcu 2021 r., podobnie jak w poprzednich okresach rozliczeniowych, występowały m.in. następujące podmioty gospodarcze: B. sp. z o.o. sp. k., I. sp. z o.o. sp. k., I. sp. z o.o., O. sp. z o.o.
Jak zauważył NUS, kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur zakupu dokonanych przez Skarżącą od ww. podmiotów stanowiły znaczną część kształtującą kwotę zwrotu podatku wykazaną w deklaracji VAT-7 za marzec 2021 r. Weryfikacja rzetelności wykazywanych transakcji przez ww. podmioty była ówcześnie przedmiotem prowadzonej kontroli podatkowej za okres: 09/2019 r., 04/2020 r. Ponadto w ramach ww. kontroli podatkowej, w związku ze świadczeniem usług poza terytorium kraju, badana była prawidłowość zastosowanej stawki VAT.
W związku z tym w ramach prowadzonej kontroli podatkowej, w celu ustalenia miejsca świadczenia usług, wystąpiono do maltańskiej administracji podatkowej z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących podmiotu B. LTD. Uzyskane odpowiedzi z 4 maja 2020 r. oraz z 5 sierpnia 2020 r. nie zawierały wyczerpujących informacji na wszystkie pytania. W związku z powyższym Dział Kontroli Podatkowej 28 sierpnia 2021 r. oraz 26 stycznia 2021 r. i 17 czerwca 2021 r. wystosował kolejne zapytania do zagranicznej administracji podatkowej w celu uzupełnienia wnioskowanych informacji.
W toku trwającego postępowania NUS przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanego w deklaracji podatkowej VAT-7 za marzec 2021 r., postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r.
Następnie, postanowieniem z [...] lipca 2021 r. NUS przedłużył termin zwrotu do 31 października 2021 r. NUS w ww. postanowieniu wskazał przyczynę przedłużenia terminu, będącą skutkiem konieczności uzupełnienia materiału dowodowego celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego w prowadzonej sprawie.
1.3. Pismem z 29 lipca 2021 r., Spółka wniosła zażalenie na postanowienie NUS wnioskując o jego uchylenie oraz zobowiązanie NUS do zwrotu na rzecz Spółki wnioskowanej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów usług (Dz.U. z 2021 r. poz. 685, ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), w związku z art. 274b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p."), poprzez pominięcie w treści postanowienia uzasadnienia, które w sposób obiektywny mogłoby stanowić należycie i wyczerpująco uzasadnioną oraz kompletną merytorycznie przyczynę podjęcia przez NUS decyzji o wstrzymaniu zwrotu na rzecz Spółki podatku VAT;
- art. 120 O.p., poprzez nieuzasadnione i pozbawione podstaw prawnych przedłużanie zwrotu należnych Spółce kwot podatku VAT w sposób prowadzący do jawnego złamania zasady neutralności opodatkowania VAT;
- art. 121 O.p., poprzez działanie w sposób, który spowodował całkowitą utratę zaufania Spółki do NUS;
- art. 124 O.p., poprzez skonstruowanie uzasadnienia postanowienia bez wskazania wystarczających i racjonalnych przesłanek za przedłużeniem zwrotu na rzecz Spółki wnioskowanej kwoty podatku VAT;
- art. 217 § 2 O.p., poprzez brak należytego uzasadnienia, zarówno faktycznego jak i prawnego.
1.4. Utrzymując w mocy postanowienie NUS, DIAS stanął na stanowisku, że wniesione przez Spółkę zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, a rozstrzygnięcie wydane w sprawie przez NUS było prawidłowe.
DIAS wskazał na schemat działania Spółki, tj. m.in. świadczenie usług niematerialnych niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT na terytorium kraju przy jednoczesnym dokonywaniu odliczeń podatku naliczonego z tytułu transakcji opodatkowanych 23% podatkiem VAT, czego wynikiem było występowanie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
W takich okolicznościach, zdaniem DIAS, NUS był zobligowany do kompleksowego wyjaśnienia okoliczności związanych z ustaleniem rzeczywistej roli podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw, a także charakteru zawartych transakcji.
DIAS zwrócił uwagę, że Spółka nie wykonywała żadnych usług opodatkowanych podatkiem VAT w Polsce, a jedynie świadczyła usługi, które na podstawie art. 28b ustawy o VAT nie podlegają opodatkowaniu na terytorium kraju. Konsekwencją tego było wystąpienie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika, w całości wynikający z odliczenia VAT dokonanych nabyć. Ponadto, z analizy przedstawionych dokumentów wynikało, że Spółka świadczone usługi na rzecz podmiotów zagranicznych dokonywała jedynie przez nabycie usług od firm zewnętrznych (outsorcing usług), bowiem nie zatrudniała pracowników.
Jak argumentował DIAS, działania podejmowane w sprawie mają na celu ustalenie, czy zawarte transakcje sprzedaży usług niematerialnych, które w efekcie generują zwrot podatku, nie mają charakteru pozorności, co ściśle wiąże się z ustaleniem prawa do odliczenia podatku VAT. W tym kontekście DIAS zwrócił uwagę, że Spółka nie posiada żadnych dowodów na wykonie usług niematerialnych przez kontrahenta. DIAS wskazał także na badanie prawidłowości zastosowanej stawki VAT.
Jednocześnie DIAS podkreślił, iż NUS w skarżonym postanowieniu nie odmówił dokonania zwrotu tylko przedłużył termin jego realizacji do czasu zakończenia weryfikacji jego zasadności, tj. do 31 października 2021 r.
W ocenie DIAS, zaskarżone postanowienie zawierało powody zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług oraz celu weryfikacji, tzn. konieczności ustalenia, czy dane zawarte w deklaracji odzwierciedlają rzeczywisty stan faktyczny, uzasadniający przedmiotowy zwrot.
Powodem przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku na rzecz Spółki było podjęcie przez NUS czynności procesowych, z uwagi na wątpliwości co do prawidłowości rozliczenia podatku naliczonego nad należnym. W tym celu wystąpiono do maltańskiej administracji podatkowej z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących podmiotu B. LTD.
Zdaniem DIAS, z uwagi na zakres czynności sprawdzających, zaangażowanie w ich przeprowadzenie innych organów podatkowych, wyznaczenie przez NUS kolejnego terminu zakończenia weryfikacji rozliczenia Spółki było uzasadnione.
Jak wskazał DIAS, istotne było przy tym, że na takie właśnie okoliczności – jako wpływające na długość procedury weryfikacyjnej zasadność zwrotu podatku wnioskowanego przez Spółkę – zwrócił uwagę NUS w swoim postanowieniu.
Ponadto DIAS zauważył, że weryfikacja rzetelności dokonanego przez Spółkę rozliczenia VAT za okres objęty postępowaniem nie mogła zostać ograniczona tylko do badania poprawności dokumentacji Spółki oraz danych jej bezpośrednich kontrahentów, lecz wymagała zweryfikowania transakcji u pośrednich kontrahentów uczestniczących w łańcuchach transakcji. Bez ustaleń w tym zakresie, nie było możliwe prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.
W ocenie DIAS, w realiach niniejszej sprawy NUS zasadnie skorzystał z uprawnienia określonego w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT i przedłużył termin dokonania zwrotu kwoty wykazanej w deklaracji VAT-7 za marzec 2021 r.
2. W skardze do tutejszego Sądu Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w związku z art. 274b § 1 O.p., poprzez pominięcie w jego treści uzasadnienia, które w sposób obiektywny mogłoby stanowić należycie i wyczerpująco uzasadnioną oraz kompletną merytorycznie przyczynę podjęcia przez NUS decyzji o wstrzymaniu zwrotu na rzecz Spółki podatku VAT;
- art. 124, art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p., poprzez brak należytego uzasadnienia postanowienia DIAS, jak i utrzymanego w mocy postanowienia NUS, które wskazywałoby na wątpliwości determinujące potrzebę dodatkowego weryfikowania zasadności zwrotu VAT, a w konsekwencji naruszenie funkcji gwarancyjnej postanowienia jako rozstrzygnięcia decydującego o zakresie praw i obowiązków podatnika;
- art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w związku z naruszeniem zasady neutralności podatku od towarów i usług polegającym na naruszeniu mechanizmów konstrukcyjnych VAT, poprzez wstrzymanie zwrotu podatku za marzec 2021 r. i tym samym przeniesienie na Spółkę ciężaru podatku, pomimo że w sprawie nie wystąpiły obiektywne wątpliwości co do nieprawidłowości dotyczące VAT w rozliczeniach Spółki za ten okres.
W związku z powyższymi naruszeniami prawa, Spółka wniosła o uchylenie postanowienia DIAS i poprzedzającego go postanowienia NUS w całości.
3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
4.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
4.2. Złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "P.p.s.a."), na mocy którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
4.3. Przedmiotem oceny Sądu w rozpatrywanej sprawie było postanowienie DIAS z [...] października 2021 r. utrzymujące w mocy postawienie NUS z [...] lipca 2021 r., przedłużające Skarżącej termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za marzec 2021 r. w kwocie 132.245 zł do dnia 31 października 2021 r.
4.4. Na wstępie poczynić kilka uwag natury ogólnej na temat instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku, uregulowanej w art. 87 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
4.5. Podkreślenia wymaga, że organy podatkowe są uprawnione do przedłużania terminu zwrotu podatku celem zweryfikowania zasadności zwrotu. Uzasadnione jest to m.in. neutralnością podatku od towarów i usług jako daniny od wartości dodanej i koniecznością zapobieżenia nienależnemu odliczaniu kwot podatku naliczonego oraz bezpodstawnym zwrotom nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Odsunięcie w czasie zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego jest warunkowane istnieniem określonych wątpliwości i potrzebą ich wyjaśnienia w kontekście prawidłowości rozliczenia przedłożonego przez podatnika. Jak wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie, dopuszczalność przedłużenia terminu zwrotu VAT nie jest uzależniona od wykazania konkretnych dowodów czy zarzutów świadczących o niezasadności zwrotu, a wystarczające w tym względzie jest uzasadnione podejrzenie czy też istnienie niejasności, wymagających dalszego sprawdzenia (tak wyroki NSA z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt I FSK 802/19 i sygn. akt I FSK 767/19; z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 845/19). Rolą organu podatkowego, decydującego się na sięgnięcie do art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, nie jest zatem wykazywanie (dowodzenie) braku podstaw do zwrotu VAT, lecz wskazanie (uprawdopodobnienie), że określone elementy stanu faktycznego nie są klarowne, budzą wątpliwości i powinny zostać zbadane.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 powołując się na orzecznictwo TSUE, termin na dokonanie zwrotu VAT zasadniczo może być przedłużony w celu przeprowadzenia kontroli podatkowej i nie staje się przez to nierozsądny, o ile przedłużenie nie wykracza poza to, co jest konieczne, by zakończyć procedurę kontroli. Każde państwo jest bowiem zobowiązane do podjęcia wszelkich środków legislacyjnych i administracyjnych odpowiednich, by zapewnić pełny pobór podlegającego zapłacie podatku VAT na swym terytorium. Nie można zatem aprobować takiej wykładni art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, która ograniczałaby stosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadziłaby do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie.
Należy również wskazać, że prawodawca przewidział formę ochrony, czy też wynagrodzenia podatnikowi niesłusznego wstrzymania zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w przypadku, gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże zasadność zwrotu nadwyżki podatku, organ wypłaca podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. W przypadku zatem niesłusznego przedłużenia terminu organ podatkowy ponosi konsekwencje wadliwej oceny zasadności zwrotu. Spełniony został zatem wymóg ustawowego uregulowania spornego zagadnienia, a ponadto zrównoważone zostały interesy stron, to jest podatnika i fiskusa, co oznacza, że spełnione zostały fundamentalne względy praworządności w zakresie wprowadzenia możliwości przedłużenia terminu do zwrotu podatku.
4.6. Odnosząc się do kwestii należytego uzasadnienia przez organy podatkowe przesłanek stanowiących podstawę do przedłużenia terminu zwrotu spornej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wskazać należy, że organ podatkowy powinien opierać się na odpowiednich okolicznościach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy, przy czym organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Organ winien natomiast wykazać, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 2127/13).
Organ winien wykazać, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Powinien więc wskazać i wykazać, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Uzasadnienie postanowienia, wydanego w oparciu o art. 87 ust. 2 ustawy o VAT powinno więc zawierać powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie z przedstawieniem istniejących w tym przedmiocie wątpliwości wraz ze wskazaniem przyczyn, dla których organ uznał, że takie wątpliwości wystąpiły.
W ocenie Sądu, wbrew argumentacji skargi, zaskarżone postanowienie, wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji, spełniają wskazane powyżej wymogi, niezbędne dla kontroli przez Sąd prawidłowości przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Wątpliwości organów dotyczą prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług niematerialnych – outsourcingu procesów biznesowych i usług powiązanych. Jak ustalono, Spółka nie zatrudnia pracowników. Prowadzi usługi sklasyfikowane jako branża wysokiego ryzyka, tj. doradztwo i inne usługi niematerialne. Organy zwróciły uwagę, że głównymi odbiorcami Skarżącej były dwa podmioty zagraniczne: B. Ltd z siedzibą na Malcie oraz B. Ltd z siedzibą w S. . Co więcej zauważyły, że Spółka świadczone usługi realizowała jedynie poprzez nabycie usług od firm zewnętrznych (outsourcing usług), bowiem nie zatrudniała pracowników, a kręg jej dostawców, podobnie jak we wcześniejszych okresach rozliczeniowych obejmował następujące podmioty: B. sp. z o.o. sp.k., I. sp. z o.o. s.k., I. sp. z o.o. s.k., O. sp. z o.o..
Ponadto, Skarżąca nie wykonywała żadnych usług opodatkowanych w Polsce. Konsekwencją powyższego było wstąpienie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bakowy podatnika, w całości wynikający z odliczenia VAT od dokonywanych nabyć.
Zdaniem organów, konieczne jest dokonanie ustaleń, czy zawarte transakcje sprzedaży usług niematerialnych, które w efekcie generują zwrot podatku, nie mają charakteru czynności pozornych. Konieczne jest również zbadanie prawidłowości zastosowanej stawki VAT.
W ocenie Sądu, organy dążąc do ustalenia stanu faktycznego sprawy przenalizowały takie elementy jak: profil działalności Spółki (obejmujący rodzaj świadczonych przez nią usług), strukturę jej relacji handlowych (która wskazuje, że dominującymi odbiorcami usług Spółki są dwa pomioty zagraniczne, z których jeden ma siedzibę ulokowaną w S. , zaś drugi na Malcie), dobór partnerów handlowych (obejmujący w poszczególnych okresach rozliczeniowych te same podmioty), a także warunki prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej (brak zatrudnionych pracowników, świadczenie usług poprzez ich nabycie od podmiotów zewnętrznych).
Dokonując analizy tych wszystkich okoliczności DIAS sformułował poprawny wniosek, że rozliczenie Spółki za marzec 2021 r. może budzić wątpliwości, w zakresie rzetelności transakcji. Co istotne, organ nie przesądził, że Spółka działała w sposób nierzetelny, czy ukierunkowany na wyłudzenie podatku VAT, stwierdził jedynie, że jej rozliczenia wymagają dodatkowej weryfikacji. Sąd w składzie orzekającym podziela tę argumentację, ponieważ model działania przyjęty przez Spółkę, która:
- świadczy wyłącznie usługi o charakterze niematerialnym,
- realizując je na rzecz podmiotów mających siedzibę na Malcie i w S. ,
- a dodatkowo nabywa świadczone później usługi od stałej, wąskiej grupy dostawców, którzy na jej rzecz realizują również usługi niematerialne – może prowadzić do nadużyć, polegających chociażby na posługiwaniu się fakturami dokumentującymi zdarzenia gospodarcze, które w rzeczywistości nie miały miejsca lub ich przebieg był inny aniżeli przedstawiony w tych fakturach, generujących znaczne kwoty nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym.
DIAS swoje wnioski oparł więc na ocenie materiału dowodowego przeprowadzonej zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. W tej sytuacji, podniesione przez Spółkę zarzuty naruszenia art. 124, art. 217 § 2, art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. w zakresie w jakim dotyczą uzasadnienia faktycznego skarżonego postanowienia, Sąd uznał za niezasadne.
Jednocześnie okoliczność, że uzasadnienie postanowienia DIAS jest bardziej wyczerpujące niż postanowienia NUS i szerzej odnosi się do zaistniałych w sprawie wątpliwości co do zasadności zwrotu, nie oznacza, że trafnym jest zarzut naruszenia art. 233 § 1 w zw. z art. 239 O.p. W ocenie Sądu, DIAS jako organ drugi instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie istniały podstawy do przedłużenia terminu zwrotu VAT, co uzasadniało utrzymanie w mocy postanowienia NUS.
4.7. W sprawie nie można również pominąć, na co słusznie zwracały uwagę organy podatkowe, że wobec Spółki toczy się kontrola podatkowa obejmująca wcześniejsze okresy rozliczeniowe. Wprawdzie zakres kontroli nie obejmuje okresu, za który Spółka oczekuje obecnie na zwrotu, niemniej jednak fakt prowadzenia tej kontroli oraz jej wynik, nie jest bez znaczenia w sprawie, zwłaszcza w sytuacji, w której organy wskazywały, że Skarżąca na przestrzeli kolejnych okresów rozliczeniowych dokonuje analogicznych transakcji.
DIAS, jak zauważono wyżej, ustalił bowiem że Spółka świadczy, analogiczne jak w okrasach objętych kontrolą, wyłączenie usługi niematerialne poza terytorium kraju w zakresie outsourcingu procesów biznesowych i usług powiązanych na rzecz tych samych podmiotów.
W ocenie Sądu, powyższe okoliczności, wskazane w skarżonym postanowieniu, pozwalały organom zastosować instytucję przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT za marzec 2021 r. Jeżeli bowiem przesłanką warunkującą możliwość zastosowania tego instrumentu, który – co należy podkreślić – służyć ma zabezpieczeniu interesów budżetowych Państwa, jest potrzeba przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu, to konfiguracja działań biznesowych realizowanych przez Spółkę mogła wzbudzać w organach podatkowych, obiektywnie uzasadnione przekonanie, że zasadność zwrotu podatku VAT Spółce za marzec 2021 r. wymaga takiego sprawdzenia.
Z pewnością w dacie orzekania o przedłużeniu terminu zwrotu podatku materiał dowodowy, którym dysponował organ pierwszej instancji nie uzasadniał podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie dokonania zwrotu podatku. Zwrócić należy uwagę, że w ramach kontroli jaka prowadzona jest wobec Spółki w dniu 17 czerwca 2021 r. do maltańskiej administracji podatkowej skierowane zostały kolejne zapytania dotyczące transakcji z B. Ltd. oraz realiów jej funkcjonowania na Malcie, na które – jak wynika z uzasadnienia – dotychczas nie otrzymano odpowiedzi.
Ponadto, jak wynika z akt sprawy, NUS gromadzi materiał dowodowy, wzywa Spółkę oraz inne podmioty o stosowne dokumenty i wyjaśniania.
Istotnym jest również to, że kontrolowane postanowienie, a w zasadzie poprzedzające je postanowienie NUS jest dopiero drugim wydanym w sprawie przedłużenia Spółce terminu zwrotu podatku VAT za marzec 2021 r.
4.8. Podsumowując, Sąd stoi na stanowisku, że DIAS wydając zaskarżone postanowienie wykazał, że zaszły przesłanki do zastosowania przepisu art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT. Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły odnieść skutku. Przepisu art. 87 ust. 2 ustawy o VAT nie można wykładać, w taki sposób, który uniemożliwiałby spełnienie celu tego przepisu – umożliwienie organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku, do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 610/13). Z tych względów istniała uzasadniona konieczność przeprowadzania dalszej weryfikacji zwrotu podatku. Jak już wskazano gramatyczna wykładnia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT nie pozostawia wątpliwości, że do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług wystarczą wątpliwości organu.
W takich okolicznościach chybiony jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 86 ust. 1 ustawy o VAT (naruszenie zasady neutralności). Sąd zauważa bowiem, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą musi być świadomy, że organy mogą i w pewnych sytuacjach są wręcz zobligowane, kierując się dbałością o bezpieczeństwo finansowe państwa, by zweryfikować zasadność zwrotu podatku, czego nie należy postrzegać jako działanie nadzwyczajne i wyjątkowe. Z kolei ostrożność celowość starannego zbadania podstaw zwrotu, przez organy, jeszcze przed jego dokonaniem, dodatkowo wzmacniać może to, że kwota jednorazowego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, której oczekuje podatnik jest wysoka, podobnie jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdzie wynosi ona ponad 130.000 zł.
W tym stanie rzeczy organ prawidłowo zastosował art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. DIAS w skarżonym postanowieniu wystarczająco jasno wyjaśnił, jakiego rodzaju wątpliwości ma co do transakcji dokonanych w marcu 2021 r. oraz jakie są podstawy materialnoprawne tych wątpliwości i dlaczego konieczne jest przedłużenie terminu zwrotu podatku, powołując się na obowiązujące przepisy i wskazując okoliczności mające odzwierciedlenie w aktach sprawy. Zaskarżone postanowienie zawiera wystarczające uzasadnienie ze wskazaniem okoliczności, które przesądziły o konieczności przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku VAT. Spółka nie podważyła twierdzenia organu, że w świetle całości tych okoliczności wniosek o zwrot różnicy podatku wymaga dodatkowej weryfikacji.
4.9. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.