III SA/Wa 2776/15

III SA/Wa 2776/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Zalewski /sprawozdawca/
Jarosław Trelka /przewodniczący/
Piotr Przybysz
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 823/17 - Wyrok NSA z 2019-03-28
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 361
art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 21 ust. 1 pkt 3-4, pkt 53
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Dariusz Zalewski (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Katarzyna Nartanowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi T.S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 22 czerwca 2015 r. nr IPPB4/4511-621/15-2/IM w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji "W." S.A., dalej również jako "Skarżąca", "Spółka", "Towarzystwo" złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymanego odszkodowania i odsetek od odszkodowania.
2. We wniosku przedstawiono następujące stany faktyczny i zdarzenia przyszłe.
Spółka prowadzi działalność ubezpieczeniową w zakresie ubezpieczeń majątkowych, zgodnie z ustawą o działalności ubezpieczeniowej. W związku z prowadzoną działalnością Spółka dokonuje wypłaty odszkodowań lub świadczeń, o których mowa w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 950, z późn. zm., dalej: "ustawa o działalności ubezpieczeniowej") na rzecz określonych osób fizycznych (którymi, w zależności od umowy ubezpieczenia, mogą być sami ubezpieczający lub osoby trzecie).
Stan faktyczny dotyczący pytania Nr 1 zawartego we wniosku o interpretację - wypłaty odszkodowań i świadczeń.
Działając na podstawie art. 15 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Towarzystwo wypłaca odszkodowanie lub świadczenie na podstawie uznania roszczenia uprawnionego z umowy ubezpieczenia w wyniku:
1) ustaleń dokonanych w postępowaniu, o którym mowa w art. 16 ustawy o działalności ubezpieczeniowej,
2) wypłaty w drodze kulanej i,
3) ugody zawartej z uprawnionym,
4) prawomocnego orzeczenia sądu.
Podstawowym sposobem rozpatrzenia roszczenia osoby uprawnionej jest przeprowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 16 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Przepis ten reguluje szczegółowo zasady prowadzenia postępowania, w szczególności: działania, które ma obowiązek podjąć zakład ubezpieczeń; terminy do podjęcia stosownych czynności oraz obowiązek ujawnienia informacji i dokumentów związanych z daną sprawą. Zwieńczeniem prowadzonego postępowania jest podjęcie przez Spółkę decyzji o wypłacie odszkodowania/ świadczenia albo o odmowie wypłaty odszkodowania/świadczenia. Zdarza się, że wypłata świadczenia dokonywana jest w przypadku, gdy Towarzystwo nie ma pewności co do swojej odpowiedzialności za szkodę lub istnieją wątpliwości faktyczne albo formalne co do zakresu ochrony ubezpieczeniowej na gruncie zawartej umowy ubezpieczenia. O wypłacie świadczenia decydują wówczas aspekty ekonomiczne - potencjalne koszty prowadzenia sporu sądowego z klientem oraz ryzyko ich wystąpienia; względy społeczne czy względy marketingowe, w tym zabezpieczenie wizerunku Spółki.
Zasady wypłaty przez Spółkę świadczeń są uregulowane w powszechnie obowiązujących przepisach prawa oraz w umowach ubezpieczeniowych zawieranych z klientami Spółki. Określają one m.in. tryb. termin wypłaty oraz maksymalną wysokość odszkodowania lub świadczenia.
Istnieją też sytuacje, gdy Spółka w pierwszym etapie rozpatrywania wniosku o wypłatę odszkodowania lub świadczenia podejmuje decyzję odmowną, a następnie, w wyniku pozwu złożonego przez stronę przeciwną, dochodzi do ugody. Wówczas Spółka wypłaca osobie uprawnionej stosowną kwotę odszkodowania lub świadczenia.
Wreszcie, wypłata odszkodowań lub świadczeń następuje na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego, nakazującego dokonanie takiej wypłaty. Wówczas Spółka dokonuje wypłaty całego świadczenia, do którego zobowiązane jest wyrokiem sądowym. Opisane wypłaty nie obejmują odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, nie stanowią także dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.; dalej: również: ustawa o PIT lub u.p.d.o.f.).
Stan faktyczny dotyczący pytania Nr 2, zawartego we wniosku o interpretację - wypłata odsetek.
W związku z zawartymi umowami ubezpieczenia. Spółka wypłaca także odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty odszkodowań lub świadczeń wynikających z umów ubezpieczenia. Wypłata odsetek ma na celu zrekompensowanie osobie uprawnionej potencjalnych lub faktycznych strat związanych ze zbyt późną wypłatą odszkodowania lub świadczenia ubezpieczeniowego.
Odsetki związane ze świadczeniem lub odszkodowaniem wypłacane są na podstawie wniosku poszkodowanego, zawartej ugody lub wyroku sądowego.
Wypłacane odsetki nie odnoszą się do odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, nie stanowią także dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Opisane wyżej odszkodowania, świadczenia oraz odsetki wypłacane będą przez Spółkę także w przyszłości.
3. W związku z powyższym opisem Skarżąca zadała następujące pytania:
1) Czy wypłata na rzecz osób fizycznych przedstawionych w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego odszkodowań lub świadczeń, w związku z zawartą umową ubezpieczenia, skutkuje po stronie Spółki obowiązkiem sporządzenia i przesłania do podatnika i właściwego urzędu skarbowego informacji PIT-8C?
2) Czy wypłata na rzecz osób fizycznych przedstawionych w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty odszkodowań lub świadczeń, w związku z zawartą umową ubezpieczenia, skutkuje po stronie Spółki obowiązkiem sporządzenia i przesłania do podatnika i właściwego urzędu skarbowego informacji PIT-8C?
4. Zdaniem Skarżącej:
1) Wypłata na rzecz osób fizycznych przedstawionych w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego odszkodowań lub świadczeń, w związku z zawartą umową ubezpieczenia, nie skutkuje po stronie Spółki obowiązkiem sporządzenia i przesłania do podatnika i właściwego urzędu skarbowego informacji podatkowej PIT-8C.
2) Wypłata na rzecz osób fizycznych przedstawionych w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty odszkodowań lub świadczeń, w związku z zawartą umową ubezpieczenia, nie skutkuje po stronie Spółki obowiązkiem sporządzenia i przesiania do podatnika i właściwego urzędu skarbowego informacji podatkowej PIT-8C.
5. Uzasadnienie stanowiska Skarżącej dotyczącego pytania nr 1: Umowa ubezpieczenia jest umową nazwaną zdefiniowaną w art. 805 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm., dalej: "K.c."). Zgodnie z treścią tego przepisu, przez umowę, ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
Zgodnie z art. 805 § 2 K.c., świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie:
1) przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku;
2) przy ubezpieczeniu osobowym - umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej.
Stosownie zaś do art. 361 § 2 K.c., w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Powołane wyżej regulacje nie stanowią, w jakim trybie następuje wypłata świadczenia na podstawie umowy ubezpieczenia majątkowego lub osobowego. Należy więc stwierdzić, że za odszkodowanie lub świadczenie wynikające z umowy ubezpieczenia należy uznać świadczenie wypłacone na podstawie:
1) ustaleń dokonanych w postępowaniu, o którym mowa wart. 16 ustawy o działalności ubezpieczeniowej,
2) wypłaty w drodze kulanej i,
3) zawartej ugody,
4) prawomocnego orzeczenia sądu.
Stosownie do art. 9 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52 c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Jednocześnie, przepisy ustawy o PIT przewidują szereg zwolnień od opodatkowania. Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, zwolnione z opodatkowania są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:
a) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
b) dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.
W ocenie Spółki wszystkie przedstawione w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego odszkodowania i świadczenia stanowią kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, ponieważ: zgodnie z uwagami przedstawionymi powyżej - stanowią one dla osób uprawnionych kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i/lub osobowych, bez względu na tryb, w jakim zostały otrzymane; nie obejmują kategorii wyłączonych ze zwolnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT - co wynika z treści opisu stanu taktycznego i zdarzenia przyszłego.
Z uwagi na powyższe uznać należy, że przedstawione w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego świadczenia, wypłacone ubezpieczonemu na podstawie zawartej umowy ubezpieczenia majątkowego lub osobowego, podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Obowiązek sporządzania informacji PIT-8C wynika z treści art. 42a ustawy o PIT. W myśl tego przepisu osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem:dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego,
- są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.
Jak wskazano powyżej, odszkodowania i świadczenia wypłacane przez Spółkę podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT. W konsekwencji, zgodnie z treścią art. 42a ustawy o PIT, Sółka nie jest obowiązane do wystawienia informacji PIT-8C w przypadku wypłaty przedmiotowych odszkodowań lub świadczeń. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w indywidualnych interpretacjach wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. np.: interpretacji z 20 listopada 2014 r. (znak: IPPB4/415-649/14-2/AM).
6. Uzasadnienie stanowiska Skarżącej dotyczącego pytania nr 2: Zgodnie z art. 481 § 1 K.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odsetki są zatem świadczeniem bezpośrednio związanym ze świadczeniem pieniężnym, które nie zostało spełnione w terminie. Odsetki są świadczeniem ubocznym, zależnym od istnienia i wymagalności długu podstawowego.
Stosownie do art. 9 ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52 c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Jednocześnie, przepisy ustawy o PIT przewidują szereg zwolnień od opodatkowania. Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, zwolnione z opodatkowania są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:
I. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
II. dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.
W ocenie Towarzystwa, powyższe zwolnienie ma zastosowanie do wypłacanych przez Towarzystwo odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty odszkodowań lub świadczeń, ponieważ:
1) wypłacane odsetki stanowią świadczenie akcesoryjne wobec świadczenia podstawowego, jakim jest wypłata odszkodowania lub innego świadczenia ubezpieczeniowego, a tym samym do wypłaconych odsetek powinny znajdować zastosowanie te same zasady opodatkowania jak do odszkodowań lub świadczeń wypłacanych z tytułu umowy ubezpieczenia;
2) nawet gdyby przyjąć, że sam fakt uznania odsetek za świadczenie akcesoryjne nie jest wystarczający do uznania, że z punktu widzenia podatkowego zawsze dzielą one los świadczenia podstawowego, to stanowią one świadczenia wypłacane z tytułu umowy ubezpieczenia, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT.
Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym Spółka wypłaca odszkodowania bądź świadczenia na podstawie zawartych umów ubezpieczenia. Wskazać należy, że odszkodowania oraz świadczenia stanowią w rozumieniu prawa cywilnego świadczenia główne dokonywane na podstawie postanowień umów ubezpieczenia.
Z kolei odsetki stanowią świadczenie uboczne, którego powstanie, jak wskazano na wstępie, zależy od istnienia i wymagalności świadczenia głównego. Tym samym, pomimo różnego charakteru świadczenia głównego i świadczenia ubocznego, odsetki od odszkodowania lub świadczenia związane z ich nieterminową wypłatą są bezpośrednio związane z odszkodowaniami lub świadczeniami.
Ścisły związek pomiędzy świadczeniem głównym oraz świadczeniem ubocznym był wielokrotnie podkreślany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak wskazał NSA w wyroku z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 289/12 "Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje konkluzję sądu pierwszej instancji, że odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodów co należność główną - a co za tym idzie, podlegają one opodatkowaniu w ten sam sposób. Odsetki stanowią integralny element przychodu ze sprzedaży nieruchomości ponieważ mają charakter akcesoryjny, a ich byt prawny zależy od należności, z którą są związane. W konsekwencji tego, skoro Minister Finansów w interpretacji indywidualnej uznał, że przychód ze sprzedaży nieruchomości nie stanowił źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., związane z nim odsetki również nie stanowiły przychodu podatkowego".
Powyższy wyrok odnosi się co prawda do kwestii zaliczenia przychodu z tytułu świadczenia głównego oraz świadczenia ubocznego do jednego źródła przychodów. Niemniej, w ocenie Towarzystwa, wyrok ten potwierdza bardziej ogólną zasadę odnoszącą się do ścisłego związku odsetek ze świadczeniem podstawowym. Zasada ta znajduje także zastosowanie w omawianej sprawie.
Biorąc pod uwagę powyższą argumentację należy uznać, że pojęcie kwot otrzymanych z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych obejmuje zarówno kwoty odszkodowań od świadczeń oraz kwoty odsetki od nieterminowej wypłaty odszkodowań i świadczeń. Oznacza to, że świadczenia te, wypłacane przez Spółkę w okolicznościach opisanych we wniosku, podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT.
Jak wskazano powyżej, odsetki od odszkodowań i świadczeń wypłacanych przez Spółkę podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT. W konsekwencji, zgodnie z treścią art. 42a ustawy o PIT, Towarzystwo nie jest obowiązane do wystawienia informacji PIT-8C w przypadku wypłaty przedmiotowych odsetek.
7. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku organ podatkowy w dniu 22 czerwca 2015 r. wydał indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego Nr IPPB4/4511-621/15-2/IM, uznającą stanowisko przedstawione przez Spółkę w zakresie skutków podatkowych wypłaty odszkodowania i świadczeń oraz wypłaty odsetek od odszkodowań lub świadczeń wynikających z umów ubezpieczenia w części dotyczącej zastosowania zwolnienia, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od wypłaty odszkodowań i świadczeń za prawidłowe, zaś za nieprawidłowe w pozostałym zakresie.
W spornej interpretacji organ wskazał, że odszkodowania i świadczenia wypłacane przez Spółkę podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast odsetki ustawowe od odszkodowania, stanowią przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie ze wskazaną powyżej regułą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy.
8. W związku z powyższym rozstrzygnięciem Strona wezwała organ podatkowy pismem z dnia 8 lipca 2015 r. do usunięcia naruszenia prawa.
9. Po dokonaniu wnikliwej analizy zarzutów przytoczonych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, Dyrektor Izby Skarbowej w W. działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie skutków podatkowych wypłaty odsetek od odszkodowań i świadczeń wynikających z umów ubezpieczenia, co przedstawiono w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zawartej w piśmie z dnia 31 lipca 2015 r. Nr IPPB4/4511-1-80/15-2/IM.
10. Na powyższą interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie z dnia 22 czerwca 2015 r. Nr IPPB4/4511-621/15-2/IM Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z powodu jej niezgodności z prawem
Strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- błędną wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, polegającą na uznaniu, że odsetki od nieterminowej wypłaty odszkodowań i świadczeń, o których mowa w tym przepisie, nie podlegają określonemu w nim zwolnieniu; w ocenie Skarżącej prawidłowa wykładania wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że omawiane odsetki podlegają zwolnieniu z opodatkowania;
- w konsekwencji naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, Organ naruszył również art. 42a ustawy o PIT poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że wypłata odsetek od nieterminowej wypłaty odszkodowań i świadczeń, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, skutkuje powstaniem obowiązku sporządzenia i przesłania do podatnika i właściwego urzędu skarbowego informacji PIT-8C; w ocenie Skarżącej odsetki od nieterminowej wypłaty odszkodowań i świadczeń, o których mowa w tym przepisie, podlegają zwolnieniu, a w konsekwencji nie powstają po stronie Skarżącej obowiązki związane ze sporządzeniem informacji PIT-8C.
Biorąc powyższe pod uwagę, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej Interpretacji w części uznającej stanowisko Skarżącej przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji za nieprawidłowe oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W opinii Skarżącej, wydając Interpretację, Dyrektor IS dopuścił się naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, dotyczące wypłaty odszkodowań świadczeń, nie obejmuje odsetek od tych świadczeń. Zdaniem Skarżącej, prawidłowa wykładania wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że omawiane odsetki podlegają zwolnieniu z opodatkowania.
Wszystkie zarzuty zostały w skardze szczegółowo uzasadnione. Według Strony Skarżącej, myli się Dyrektor IS twierdząc, że nie można utożsamiać odsetek za zwłokę ze świadczeniem odszkodowawczym, czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). W powołanym przez Skarżącą, a pominiętym przez organ wyroku z 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 289/12 NSA wyraźnie wskazał, że "odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodów co należność główną - a co za tym idzie, podlegają one opodatkowaniu w ten sam sposób. Odsetki stanowią integralny element przychodu ze sprzedaży nieruchomości, ponieważ mają charakter akcesoryjny, a ich byt prawny zależy od należności, z którą są związane. W konsekwencji tego, skoro Minister Finansów w interpretacji indywidualnej uznał, że przychód ze sprzedaży nieruchomości nie stanowił źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., związane z nim odsetki również nie stanowiły przychodu podatkowego".
Choć powyższy wyrok zapadł w innym stanie faktycznym, wynikające z niego wnioski są istotne dla przedstawionej sprawy, to w ocenie Skarżącej, NSA potwierdził pośrednio, że w przypadku braku innych wyraźnych uregulowań ustawowych odsetki od odszkodowań lub świadczeń powinny być opodatkowane na analogicznych zasadach jak same odszkodowania i świadczenia.
11. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS, upoważniony do wydawania interpretacji w imieniu Ministra Finansów, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte zaskarżonej w Interpretacji indywidualnej z dnia 22 czerwca 2015 r.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna.
4. Skarga dotyczyła wyłącznie tej części interpretacji, która uznawała stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W spornej części interpretacji organ wskazał, że odszkodowania i świadczenia wypłacane przez Wnioskodawcę podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast odsetki ustawowe od odszkodowania, stanowią przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie ze wskazaną powyżej regułą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy.
W istocie spór o charakter prawny odsetek od wypłaconego odszkodowania stanowi rzeczywisty i sporny problem prawny w tej kwestii. Bowiem to czy wypłata na rzecz osób fizycznych przedstawionych w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty odszkodowań lub świadczeń, w związku z zawartą umową ubezpieczenia, skutkuje po stronie Towarzystwa obowiązkiem sporządzenia i przesłania do podatnika i właściwego urzędu skarbowego informacji PIT-8C będzie wynikało wprost z uznania czy wypłaty odsetek od odszkodowań podlegają czy też nie zwolnieniu z podatku PIT.
5. Powyższa kwestia rodziła do tej pory liczne rozbieżności w poglądach zarówno doktryny jak i judykatury. Jej rozstrzygnięcie wymagało analizy odpowiednich przepisów prawa.
W kodeksie cywilnym zasady naprawienia szkody ujęte są jako przepisy ogólne w art. 361-363, mają zatem zastosowanie do wszystkich stosunków zobowiązaniowych, których treścią jest obowiązek naprawienia szkody. Przepisy te mają zastosowanie zarówno do odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu czynów niedozwolonych (ex delicto), regulowanej w art. 415 i następnych K.c., jak i z modyfikacjami wynikającymi z treści umowy do odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (ex contractu) regulowanej w art. 471 i następnych K.c. Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Naprawienie szkody powinno zapewnić poszkodowanemu całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku.
Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje natomiast art. 481 K.c. Zgodnie z jego treścią, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Ponadto w razie zwłoki wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
6. Do tej pory w ustawodawstwie sądów administracyjnych występowały rozbieżności co do tego, czy kwota należnych odsetek ustawowych wypłaconych w związku z nieterminową wypłatą, np. odszkodowania podlega opodatkowaniu.
Z jednej strony prezentowany był pogląd, że nie można utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem (naprawieniem szkody), a tym samym odsetki nie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3-4. W związku z tym, że ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 3-4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określił, iż wolne od podatku dochodowego są odszkodowania, brak jest podstaw do przyjęcia, że użyte w tym przepisie pojęcie odszkodowania, obejmuje również odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia.
Powyższe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 36/06, stwierdzając, iż "Posłużenie się w zapisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 80, poz. 350 ze zm.) jedynie pojęciem odszkodowania, bez użycia słowa odsetki powoduje, iż jedynie te pierwsze (odszkodowania), a nie te ostatnie (odsetki), mogą być uznane za zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych".
Ustawodawca, gdyby chciał zwolnić z opodatkowania odsetki, uczynił by to wyraźnie, wymieniając je w przepisie, tak jak uczynił od 1 stycznia 2001 roku w art. 21 ust. 1 pkt 95, zwalniając od podatku odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy (stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta) .
Z drugiej strony w orzecznictwie, np. w wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2014 r. (sygn. akt II FSK 289/12), zostało wskazane, że: " (...) odsetki należy przypisać do tego samego źródła przychodów co należność główną - a co za tym idzie, podlegają one opodatkowaniu w ten sam sposób".
Co prawda przedmiotowy wyrok dotyczył opodatkowania przychodu ze sprzedaży gospodarstwa rolnego w związku z przeznaczeniem go na cele publiczne oraz odsetek z tytułu nieterminowej zapłaty, jednakże z treści przedmiotowego uzasadnienia można byłoby wysnuć wniosek, że skoro jakiś przychód jest zwolniony z opodatkowania to również odsetki od nieterminowej zapłaty nie podlegają opodatkowaniu ponieważ mają one charakter akcesoryjny (dodatkowy) w stosunku do świadczenia głównego. W odniesieniu do opodatkowania odszkodowań, powyższy wniosek można byłoby podsumować w sposób następujący: skoro odszkodowania oraz inne świadczenia z tytułu ubezpieczeń osobowych lub majątkowych (również w ramach obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu mechanicznego), niezależnie od tego czy zostały przyznane na podstawie uznania ubezpieczyciela, ugody pozasądowej lub sądowej, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - to również powinny zostać zwolnione z opodatkowania odsetki za zwłokę w wykonaniu zobowiązania cywilnoprawnego (np. wypłacone przez ubezpieczyciela odsetki z tytułu nie wypłacenia odszkodowania w terminie przewidzianym przepisami prawa).
7. W powyższym sporze dominował jednak w orzecznictwie zdecydowanie pierwszy z przytoczonych poglądów. Kwestia odsetek otrzymanych na podstawie wyroku z tytułu opóźnienia dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego była przedmiotem analizy w wyroku NSA z 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 588/2008 oraz w wyroku WSA w Rzeszowie z 9 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 6/10.
Także w tych wyrokach sądy administracyjne wyraziły pogląd, że odsetki otrzymane na podstawie wyroku z tytułu opóźnienia dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego (art. 481§1 K.c.) stanowią odszkodowanie dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono i jako takie nie są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b u.p.d.o.f. jednoznacznie wyłącza ze zwolnienia podatkowego wskazane odszkodowania.
W świetle systemowej wykładni językowej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., który konstrukcyjnie stanowi wyjątek od wyjątku od zasady powszechności opodatkowania, nie budzi zatem wątpliwości, iż ustawodawca wyłączył ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia, ponieważ te odsetki stanowią odszkodowanie dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Odsetki za opóźnienie mają względem kwoty zasadniczej odszkodowania charakter akcesoryjny, a jako takie, nie są częścią składową odszkodowania zasadniczego, gdyż opierają się na odrębnym stanie faktycznym i odrębnej podstawie materialnoprawnej (orzeczenia SN z 19 stycznia 1990r. IV CR 294/89; z 15 kwietnia 1991 r., sygn. akt: III CZP 21/91 - OSNCP 1991, z 10-12, poz. 121). Powyższa kwalifikacja stanowi dodatkowy argument przemawiający za możliwością odrębnego traktowania odsetek i należności głównej na gruncie prawa podatkowego. Podstawowa zaś i przesądzająca o takiej możliwości argumentacja, została zaprezentowana wyżej.
Niewątpliwie więc przepis art. 21 ust.1 pkt 3b u.p.d.o.f. zwalnia z podatku jedynie "inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie". Nie zostały więc w nim wymienione "odsetki" za zwłokę. Odszkodowanie jest czymś innym niż odsetki związane z opóźnieniem w jego wypłacie. Przyczyną wypłaty odszkodowania jest poniesienie szkody przez uprawnionego; natomiast źródłem obowiązku wypłaty odsetek jest niedotrzymanie terminu wypłaty odszkodowania przez zobowiązanego. Przykładowo art. 21 ust. 1 pkt 52 u.p.d.o.f. dotyczący również zwolnień podatkowych wymienia odrębnie odsetki i kwoty rekompensat – jako korzystające ze zwolnienia. Jeżeli zatem w tym samym akcie prawnym (tj. tej samej ustawie podatkowej oraz jednostce redakcyjnej tekstu ustawy, dotyczącej zwolnień przedmiotowych), ustawodawca dopuszcza możliwość zwolnienia odrębnie "odsetek" i odrębnie należności głównej (tu: rekompensat), to oznacza to, że w sposób celowy i racjonalny odróżnia pojęcie "odszkodowanie" od pojęcia "odsetki".
Jak już wskazywano powyższe zagadnienie było już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięcia sądów administracyjnych. Na powyższy temat wypowiedział się m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 stycznia 2007 r., sygn. akt: II FSK 36/06 oraz z 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 588/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. w wyroku z 3 marca 2008 r., sygn. akt: I SA/Gl 879/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 21 listopada 2015 r., sygn. akt: III SA/Wa 4022/14 czy też Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. w wielu wyrokach – między innymi - z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt: I SA/Kr 1142/14, z 19 listopada 2015 r., sygn. akt: I SA/Kr 1275/15, z 27 października 2015 r., sygn. akt: I SA/Kr 1502/15, z 26 listopada 2015 r., sygn. akt: I SA/Kr 1602/15 (wszystkie dostępne na www.nsa.gov.pl). Choć wskazane orzeczenia zostały wydane w sprawach dotyczących opodatkowania odsetek od kwot wypłaconych tytułem różnego rodzaju odszkodowań stwierdzić należy, że rozważania w nich zawarte znajdują pełne zastosowanie także w niniejszej sprawie.
8. Skarżąca oparła swoje stanowisko na treści ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2014 r., sygn. akt: II FSK 289/12 i przekonaniu, że odsetki za zwłokę w wypłacie przyznanego przez sąd odszkodowania powinny być traktowane tak samo jak odszkodowanie, a tym samym powinny być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. Powołany wyrok zapadł w dość szczególnej sytuacji, tj. przy interpretacji czy odsetki za opóźnioną zapłatę ceny sprzedawanej nieruchomości są kwalifikowane do przychodów z określonego źródła odpłatnego zbycia nieruchomości (art. 10 ust.1 pkt 8 u.p.d.o.f.). Nie jest on więc do końca miarodajny w sprawie zwłaszcza, że przeciwstawić go należy jednolitej linii orzeczniczej sadów administracyjnych w przedmiocie tożsamym z przedmiotem rozpoznawanej sprawy.
Stanowisko to nie jest jednak właściwe, co wynika z analizy przepisów prawa i orzecznictwa. W żadnej jednostce redakcyjnej przepisu art. 21 u.p.d.o.f. nie została zakodowana norma o charakterze szczególnym statuująca zwolnienie podatkowe obejmujące wyżej opisane odsetki za zwłokę. Normy takiej nie ma również w innych regulacjach wchodzących w skład systemu prawa obowiązującego. W przepisie art. 21 u.p.d.o.f. zostały natomiast zawarte zwolnienia podatkowe dotyczące innego rodzaju odsetek.
I tak; ustawodawca wyodrębnił odsetki, czyniąc je np. przedmiotem regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 52 u.p.d.o.f. (odsetki i kwoty rekompensat otrzymanych na podstawie przepisów ustawy z 20 grudnia 1996r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe - Dz. U. Nr 156, poz. 776), art. 21 ust. 1 pkt 119 u.p.d.o.f. (odsetki od papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz obligacji emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego w części odpowiadającej kwocie odsetek zapłaconych przy nabyciu tych papierów wartościowych od emitenta), art. 21 ust. 1 pkt 95 u.p.d.o.f. (odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy (stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta), art. 21 ust.1 pkt 130 u.p.d.o.f. ( odsetki lub dyskonto od obligacji emitowanych przez Skarb Państwa i oferowanych na rynkach zagranicznych oraz dochody z odpłatnego zbycia tych obligacji uzyskane przez osoby fizyczne, o których mowa w art. 3 ust. 2a),
A zatem, ustawodawca, gdyby chciał zwolnić z opodatkowania odsetki, uczynił by to wyraźnie, wymieniając je w przepisie, tak jak uczynił to we wskazanych przykładach. Ponieważ tak się nie stało, stwierdzić należy, że odsetki inne niż wskazane precyzyjnie w poszczególnych jednostkach redakcyjnych art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. nie korzystają automatycznie ze zwolnienia od podatku przewidzianego dla należności głównej, w związku z którą zostały wypłacone.
Wynik wnioskowania a contrario wskazuje, że odsetki, które nie zostały wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, podlegają opodatkowaniu. Dokonując interpretacji należy mieć na względzie i tę okoliczność, że zwolnienia podatkowe stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, co powoduje, że niedopuszczalne byłoby poszerzanie zakresu zwolnień w drodze wykładni; w szczególności wbrew jednoznacznej woli ustawodawcy wyrażonej w przepisie.
9. W rozważaniach dotyczących prawnopodatkowego bytu odsetek, nie można wreszcie pominąć uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2016 r., sygn. akt: II FPS 2/16. Została ona podjęta na tle konkretnej sprawy, w której spór dotyczył opodatkowania odsetek za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte akcje, zatem związanych z przychodami ze źródła kapitały pieniężne, nie ulega jednak wątpliwości, że zajęte w niej stanowisko odnieść można do wszystkich sytuacji zapłaty odsetek od należności głównej, w przypadku braku w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych uregulowań co do skutków podatkowych w tym zakresie.
W punkcie 9 uzasadnienia uchwały NSA wskazał m.in., że odsetki za opóźnienie w zapłacie (art. 481 § 1 K.c.) można traktować jako quasi-odszkodowanie, odszkodowanie ryczałtowe czy też swoistą represję cywilną. Suma odsetek zależy od wysokości stopy procentowej, wielkości długu głównego oraz czasu trwania długu lub czasu opóźnienia w jego uregulowaniu. Cechą odsetek za opóźnienie jest również to, że należą się wierzycielowi w każdym przypadku nieterminowego spełnienia świadczenia, w związku z czym dla powstania roszczenia o odsetki nie ma znaczenia przyczyna niezachowania terminu przez dłużnika. Podkreślił przy tym, że aczkolwiek roszczenie o odsetki jest głęboko zakorzenione w zdarzeniu prawnym, z którego wynika obowiązek spełnienia świadczenia pieniężnego, to samo roszczenie odsetkowe tylko pośrednio wynika z czynności prawnej lub innego źródła konstytuującego zobowiązanie, ale równocześnie jego bezpośrednią podstawę stanowi przepis ustawy (art. 481 § 1 K.c.).
W swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy konsekwentnie wskazuje, że na akcesoryjność odsetek, jako długu ubocznego, który nie może powstać bez istnienia długu głównego, to jednak, skoro odsetki już raz powstaną, uzyskują byt niezależny i mogą istnieć nawet po wygaśnięciu długu głównego. Cały okres opóźnienia znany jest wierzycielowi dopiero po spełnieniu świadczenia głównego, a ponadto odsetki jako świadczenia okresowe ulegają przedawnieniu według swoistych reguł, odrębnie za każdy dzień opóźnienia, mogą więc istnieć po przedawnieniu długu głównego. Na tle powyższego NSA stwierdził, że odsetki za opóźnienie w zapłacie powstają z mocy ustawy, a nie czynności prawnej, a czynność prawna zobowiązująca do spełnienia świadczenia w określonym terminie jest zdarzeniem jedynie pośrednio mającym wpływ na ich powstanie. Po powstaniu odsetki stają się długiem samodzielnym, niezależnym od długu głównego. Ponadto NSA argumentował, że gdyby wszystkie odsetki miały dzielić los należności głównej, to w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przyjęto by szczegółowych regulacji dotyczących m.in. odsetek od przychodów z działalności gospodarczej czy z tytułu spóźnionej wypłaty wynagrodzeń, które zaliczono wprost do tego samego źródła, co należność główna. Powyższe argumenty wskazane przez NSA przesądziły o przyjęciu, że odsetki za opóźnienie w zapłacie powinny być zaliczone do przychodów z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.). Wskazano przy tym, że wprawdzie odsetek nie wymieniono w, zawartym w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., katalogu przykładowych przychodów, zaliczanych do tego źródła, ale jest to katalog otwarty, a wskazane w nim rodzaje przychodów są tylko niektórymi, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę przy wyliczeniu wyrażenia "w szczególności".
10. Z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i § 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Przytoczony ostatnio przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu.
Mając zatem na uwadze, że wyrażony w przywołanej powyżej uchwale NSA z 6 czerwca 2016 r., sygn. akt: II FPS 2/16 pogląd wiąże wszystkie składy sądów administracyjnych stwierdzić należało, że poddane sądowej kontroli interpretacje indywidualne odpowiadają prawu.
11. Podsumowując stwierdzić zatem należy, że otrzymane w wykonaniu zobowiązania cywilnoprawnego odsetki są przychodem opodatkowanym na zasadach ogólnych, które należy wykazać w zeznaniu rocznym w pozycji "inne przychody".
Dokonując interpretacji przepisów prawa podatkowego należy bowiem mieć na względzie powszechnie akceptowaną zasadę wedle, której, że zwolnienia podatkowe stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, co powoduje, że niedopuszczalne byłoby poszerzanie zakresu zwolnień w drodze wykładni; w szczególności wbrew jednoznacznej woli ustawodawcy wyrażonej w przepisie. Ponieważ powszechność opodatkowania jest zasadą, to wyjątki od niej muszą być konstruowane i interpretowane ostrożnie, tak, aby nie nadużyć intencji ustawodawcy, który zamierzał zwolnić z opodatkowania przychody ściśle określone, jasno wskazane, przypisane do konkretnie zidentyfikowanego źródła przychodu. Jeśli nawet istnieją pewne podobieństwa i związki pomiędzy różnymi przychodami, to nie można jednak na ich podstawie rozszerzać zwolnienia na takie, które nie zostały przewidziane expressis verbis w samej ustawie.
W konsekwencji odpowiedź na pytanie nr 2 zadane przez Skarżącą we wniosku o udzielenie interpretacji będzie pozytywna: wypłata na rzecz osób fizycznych przedstawionych w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty odszkodowań lub świadczeń, w związku z zawartą umową ubezpieczenia, skutkuje po stronie Spółki obowiązkiem sporządzenia i przesłania do podatnika i właściwego urzędu skarbowego informacji PIT-8C.
12. W tym stanie rzeczy, wobec niestwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonej interpretacji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić, co orzeczono w sentencji.