III SA/WA 2766/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca M. J. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok w kwocie 11.143,50 zł. Podatniczka pierwotnie złożyła zeznanie PIT-37 jako indywidualne, z uwagi na śmierć męża w styczniu 2004 r. Następnie, w czerwcu 2004 r., złożyła wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, składając jednocześnie zeznanie PIT-36 jako korektę, w której chciała dokonać wspólnego opodatkowania z mężem. Organy podatkowe powołały się na przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którymi wspólne opodatkowanie małżonków wymagało złożenia wniosku we wspólnym zeznaniu rocznym w terminie do 30 kwietnia następnego roku. Podatniczka argumentowała, że nie mogła przewidzieć śmierci męża i złożyła wniosek po terminie bez swojej winy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 maja 2004 r. (sygn. akt K 8/03), który stwierdził częściową niekonstytucyjność przepisów o wspólnym rozliczeniu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie działa wstecz i nie daje podstaw do korygowania deklaracji za okres sprzed 1 stycznia 2005 r., kiedy to miały wejść w życie nowe regulacje. Sąd podkreślił, że orzeczenie TK miało skutek na przyszłość i zobowiązało ustawodawcę do zmian, ale nie wpływało na stany faktyczne sprzed jego wejścia w życie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o wspólnym rozliczeniu małżonków w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich mocy wstecznej, a także kwestia terminów w postępowaniu podatkowym.
Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprzed 2005 roku. Orzeczenie TK miało zastosowanie do przyszłych rozliczeń.
Zagadnienia prawne (2)
Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające częściową niekonstytucyjność przepisów o wspólnym rozliczeniu małżonków daje podstawę do skorygowania deklaracji podatkowej i żądania nadpłaty w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed daty wejścia w życie tego orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie daje podstawy do skorygowania deklaracji i żądania nadpłaty w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed 1 stycznia 2005 r.
Uzasadnienie
Wyroki Trybunału Konstytucyjnego obowiązują od dnia ogłoszenia i nie działają wstecz. Zmiany przepisów podatkowych wynikające z orzeczenia TK miały zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych po wejściu w życie nowych przepisów, a nie do okresów poprzedzających.
Czy osoba owdowiała w roku podatkowym może złożyć korektę zeznania podatkowego w celu wspólnego rozliczenia zmarłym małżonkiem, powołując się na późniejsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba owdowiała w 2003 r. nie może złożyć korekty zeznania podatkowego za 2003 r. w celu wspólnego rozliczenia ze zmarłym małżonkiem, jeśli nie spełniła wymogów ustawowych w terminie.
Uzasadnienie
Możliwość wspólnego opodatkowania małżonków była uzależniona od spełnienia ściśle określonych warunków, w tym złożenia wniosku w ustawowym terminie. Orzeczenie TK nie znosiło tych wymogów dla okresów poprzedzających jego wejście w życie.
Przepisy (9)
Główne
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis regulujący możliwość wspólnego opodatkowania małżonków, uznany częściowo za niekonstytucyjny.
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis określający termin złożenia zeznania podatkowego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 6a § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis obowiązujący od 1 stycznia 2005 r., wskazujący na zmianę przepisów.
u.o.TK art. 79 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przepis określający, że wyroki Trybunału obowiązują od dnia ogłoszenia.
Ordynacja podatkowa art. 72 § § 1 pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący stwierdzenia i zwrotu nadpłaty.
Ordynacja podatkowa art. 74 § pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący stwierdzenia i zwrotu nadpłaty.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący uchylenia decyzji organu I instancji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej o możliwości złożenia korekty zeznania podatkowego po terminie w celu wspólnego rozliczenia zmarłego małżonka, powołując się na orzeczenie TK. • Argument skarżącej o tym, że niezłożenie wniosku w terminie nastąpiło bez jej winy z powodu śmierci męża.
Godne uwagi sformułowania
wyrok Trybunału Konstytucyjnego [...] nie daje podstawy do skorygowania deklaracji i żądania nadpłaty w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed 1.01.2005 r. • wyroki Trybunału obowiązują od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw i nie działają wstecz. • Możliwość skorzystania z łącznego opodatkowania małżonków została z woli ustawodawcy w sposób wyraźny uzależniona od spełnienia ściśle określonych warunków.
Skład orzekający
Joanna Tarno
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Radziszewska-Krupa
członek
Alojzy Skrodzki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wspólnym rozliczeniu małżonków w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich mocy wstecznej, a także kwestia terminów w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprzed 2005 roku. Orzeczenie TK miało zastosowanie do przyszłych rozliczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu podatników tematu wspólnego rozliczenia małżonków i jego konsekwencji po śmierci jednego z nich, a także relacji między orzecznictwem TK a prawem podatkowym.
“Czy śmierć małżonka pozwala na korektę zeznania podatkowego po terminie? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 11 143,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.