I SAB/Bd 2/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-03-14
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie społeczne rolnikówKRUSbezczynność organusąd administracyjnysąd powszechnywłaściwość sąduodrzucenie skargipostanowienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę na bezczynność organu w sprawie ubezpieczenia społecznego rolników, wskazując na właściwość sądu powszechnego.

Skarżąca K.R. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora KRUS w Bydgoszczy w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Organ administracji wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawa została rozpatrzona. Sąd administracyjny odrzucił skargę, stwierdzając, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące bezczynności organu rentowego, należą do właściwości sądów powszechnych zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego.

Skarżąca K.R. złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Bydgoszczy, zarzucając mu niewydanie w terminie decyzji o wznowieniu postępowania w sprawie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył decyzji z 2005 r. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, wyjaśniając, że wydał postanowienie odmawiające wznowienia postępowania, które zostało doręczone skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił skargę. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące bezczynności organu rentowego, należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. W związku z tym, droga sądowoadministracyjna w takich przypadkach jest niedopuszczalna, a skarżąca powinna dochodzić swoich praw przed sądem cywilnym. Sąd powołał się na art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczących bezczynności organu rentowego, nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące bezczynności organu rentowego, należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Konstytucyjny model sądownictwa zakłada odrębność pionu sądownictwa powszechnego i administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ordynacja podatkowa

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.p.c. art. 4778

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 476 § § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 476 § § 3

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

u.u.s.r. art. 36 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące bezczynności organu rentowego, należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego.

Godne uwagi sformułowania

nie każda zatem bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych wyłączona została w tych sprawach droga sądowoadministracyjna nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych zobowiązana jest ona poszukiwać ochrony w ramach właściwego postępowania przed sądem cywilnym

Skład orzekający

Tomasz Wójcik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych rolników i bezczynności organów rentowych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych rolników, gdzie występuje bezczynność organu rentowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię podziału właściwości między sądami administracyjnymi a powszechnymi, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Kiedy skarga na bezczynność organu trafia do złego sądu? Wyrok WSA w Bydgoszczy.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Bd 2/24 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Tomasz Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
658
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. R. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Bydgoszczy w przedmiocie niewydania w terminie decyzji postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 stycznia 2024 r. K. R. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Bydgoszczy w przedmiocie niewydania w terminie decyzji o wznowieniu postępowania w sprawie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Skarżąca podała, że pismem z dnia 2 kwietnia 2022 r. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Bydgoszczy o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z dnia 21 listopada 2005 r. w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zarzuciła, że w sprawie nie została wydana decyzja, której dotyczył jej wniosek.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Bydgoszczy wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ wyjaśnił, że wniosek K. R. z dnia 2 kwietnia 2022 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 21 listopada 2005 r. został załatwiony przez organ postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2022 r., którym odmówiono stronie wznowienia postępowania. Skarżąca odebrała ww. postanowienie w dniu 10 maja 2022 r. W związku z powyższym organ uznał, że wniosek strony został rozpatrzony w terminie tj. w 19 dniu od jego wpływu do organu, a rozstrzygnięcie zostało nadane do skarżącej w 21 dniu. Z powyższego wynika, że organowi nie można zarzucić bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie
w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Wskazać należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu dopuszczalne
jest jedynie w tym zakresie, w jakim stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie każda zatem bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Jak już zostało powiedziane, składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność, w której według skarżącej pozostaje Dyrektor Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Bydgoszczy, przez nierozpoznanie jej żądania z dnia 2 kwietnia 2022 r. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 21 listopada 2005 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 11 listopada 1997 r. do 31 grudnia 1997 r.
Podkreślić należy, że w przypadku decyzji/postanowień wydawanych w sprawach ubezpieczenia społecznego rolników przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym (art. 4778 w zw. z art. 476 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm., dalej: "k.p.c."). Oznacza to, że wyłączona została w tych sprawach droga sądowoadministracyjna, albowiem nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych. Wynika to z konstytucyjnego modelu sądownictwa, który zakłada całkowitą odrębność pionu sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości sądów tworzących strukturę sądownictwa powszechnego i administracyjnego.
Zgodnie z art. 476 § 3 k.p.c. przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (...). Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r., poz. 90) w art. 36 ust. 3 przewidują, że od decyzji w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-9 i 12 (art. 36 ust. 1 pkt 1 - w sprawach podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, a także wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie), a także w przypadku niewydania decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W związku z powyższym uznać należy, iż w przypadku stwierdzenia przez skarżącą jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu organów KRUS, które mogą być uznane za bezczynność, zobowiązana jest ona poszukiwać ochrony w ramach właściwego postępowania przed sądem cywilnym, uregulowanego w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, nie może natomiast w tej sytuacji dochodzić swoich praw w drodze postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z powyższym,
w niniejszej sprawie nie było dopuszczalne wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność KRUS (zob. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 431/12, postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Bd 83/13, postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt I SAB/Bd 1/23, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI