III SA/Wa 2750/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-05-22
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie podatkoweodwołaniebraki formalnepodpisdoręczeniedoręczenie zastępczeOrdynacja podatkowaskarga administracyjnaWSA

WSA w Warszawie oddalił skargę podatników na postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia z powodu braku podpisu, uznając doręczenie wezwania za skuteczne mimo twierdzeń o niedostarczeniu awizo.

Skarżący złożyli odwołanie od decyzji podatkowej, które nie zostało podpisane. Organ podatkowy wezwał do uzupełnienia braku formalnego, jednak skarżący twierdzili, że nie otrzymali wezwania ani awiza. Pomimo tych twierdzeń, sąd uznał doręczenie wezwania za skuteczne na podstawie przepisów o doręczeniu zastępczym (art. 150 Ordynacji podatkowej), ponieważ przesyłka została dwukrotnie awizowana i niepodjęta w terminie. W konsekwencji, odwołanie zostało pozostawione bez rozpatrzenia, a skarga podatników na to postanowienie została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi A.G. i G.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w W., które pozostawiło bez rozpatrzenia ich odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2016. Odwołanie nie spełniało wymogów formalnych, ponieważ nie zostało opatrzone podpisem. DIAS wezwał skarżących do uzupełnienia tego braku w terminie 7 dni, z pouczeniem o skutkach jego nieuzupełnienia. Wezwanie zostało wysłane na adres skarżących, a zgodnie z dokumentacją pocztową, zostało dwukrotnie awizowane i niepodjęte w terminie, co skutkowało uznaniem go za skutecznie doręczone z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania (4 maja 2018 r.). Skarżący twierdzili, że nie otrzymali żadnych zawiadomień o przesyłce i nie wiedzieli o wezwaniu. Podnosili również zarzuty dotyczące niedopełnienia obowiązków przez urzędnika Urzędu Skarbowego przy przyjmowaniu odwołania oraz wadliwości procedury doręczenia przez Pocztę Polską. DIAS utrzymał w mocy postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, argumentując prawidłowość doręczenia zastępczego. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując skuteczność doręczenia wezwania i domagając się przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że procedury doręczenia zastępczego zostały zachowane, a zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy. Sąd podkreślił, że skarżący nie obalili fikcji doręczenia i że brak podpisu na odwołaniu jest istotnym brakiem formalnym, który uniemożliwił nadanie sprawie dalszego biegu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie było skuteczne, ponieważ przesyłka została dwukrotnie awizowana, niepodjęta w terminie, a zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy potwierdzający prawidłowość procedury.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że procedura doręczenia zastępczego zgodnie z art. 150 O.p. została zachowana, co potwierdzają dokumenty pocztowe. Brak podpisu na odwołaniu jest istotnym brakiem formalnym, a jego nieuzupełnienie w terminie skutkuje pozostawieniem pisma bez rozpatrzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

O.p. art. 169 § § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 150 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 150 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 150 § § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 150 § § 4

Ordynacja podatkowa

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 168 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 168 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 169 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 144 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 148 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 149

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 150 O.p. Brak podpisu na odwołaniu jako istotny brak formalny Prawidłowość procedury doręczenia zastępczego potwierdzona dokumentami pocztowymi

Odrzucone argumenty

Nieskuteczność doręczenia wezwania z powodu niedostarczenia awiza Obowiązek organu pierwszej instancji do weryfikacji podpisu przy przyjmowaniu odwołania Wady procedury doręczenia przez Pocztę Polską Podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji

Godne uwagi sformułowania

brak podpisu na odwołaniu stanowi brak formalny, który może zostać usunięty w trybie przewidzianym w art. 169 § 1 O.p. zwrotne poświadczenie odbioru stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 i § 2 O.p. Wobec tego należy uznać, że spełnione zostały wszystkie warunki, konieczne dla przyjęcia tzw. doręczenia zastępczego (fikcji doręczenia), przewidzianego w art. 150 § 4 O.p.

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

przewodniczący sprawozdawca

Włodzimierz Gurba

sędzia

Anna Zaorska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących braków formalnych odwołania, procedury doręczenia zastępczego oraz skutków nieuzupełnienia braków formalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z doręczeniem korespondencji pocztowej i może być mniej istotne w sprawach, gdzie kwestia doręczenia nie budzi wątpliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem proceduralny związany z brakami formalnymi pism i skutkami doręczenia zastępczego, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy brak podpisu na odwołaniu podatkowym może zniweczyć szansę na merytoryczne rozpatrzenie sprawy? Sąd wyjaśnia zasady doręczenia zastępczego.

Dane finansowe

WPS: 119 191 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2750/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-05-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Zaorska
Elżbieta Olechniewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Włodzimierz Gurba
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 3172/19 - Wyrok NSA z 2022-05-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 169, art. 168, art. 150 par. 2 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2019 r. sprawy ze skargi A.G. i G.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego W.– dalej "NUS" - decyzją z [...] lutego 2018 r. określił A. i G. G. - dalej "Skarżący" - zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2016 w wysokości 119.191 zł.
Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie z [...] marca 2018 r.
Ponieważ w/w odwołanie nie spełniało wymogów formalnych określonych w art. 168 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) - dalej "O.p." - tj. nie zostało opatrzone podpisem, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. – dalej "DIAS" - pismem z 13 kwietnia 2018 r., wezwał Skarżących, na podstawie art. 169 § 1 O.p., do uzupełnienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braku formalnego poprzez złożenie podpisu pod treścią odwołania. W wezwaniu tym zawarto pouczenie, że niewypełnienie powyższego warunku spowoduje pozostawienie pisma (odwołania) bez rozpatrzenia, stosownie do dyspozycji art. 169 § 4 O.p. W/w wezwanie zostało uznane za doręczone 4 maja 2018 r. w trybie art. 150 O.p. Natomiast brak formalny pisma (odwołania) w wyznaczonym terminie nie został uzupełniony.
DIAS, postanowieniem z [...] maja 2018 r., pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie z [...] marca 2018 r. wniesione od decyzji NUS z [...] lutego2018 r.
Na powyższe postanowienie, pismem z 6 czerwca 2018 r., Skarżący wniósł zażalenie, w którym wskazał, że odwołanie od decyzji NUS z [...] lutego 2018 r. złożył osobiście 20 marca 2018 r. w Urzędzie Skarbowym W. Dodał także, że urzędnik przyjmujący pismo (odwołanie) otrzymał do poświadczenia jego kopię, na której przystawił stosowną pieczęć z numerem [...] . Na kopii złożonego dokumentu, podpis został złożony - niezrozumiałym więc jest fakt, że poświadczenie zostało udzielone bez uprzedniego sprawdzenia zgodności kopii z oryginałem. W ocenie Skarżącego brak podpisu na oryginale odwołania stanowi brak formalny, który na etapie składania dokumentu powinien zostać zauważony. Dokument bez podpisu nie powinien zostać przyjęty w Urzędzie Skarbowym. Kopia nie jest zgodna z oryginałem, gdyż na kopii dokumentu widnieje podpis, a na oryginale podpis nie został złożony. Wobec powyższego Skarżący zarzucił niedopełnienie obowiązku przez urzędnika Urzędu Skarbowego W. poprzez naruszenie art. 121 § 1 i § 2 O.p. Zaznaczył, że odwołanie zostało złożone za pośrednictwem NUS, który posiadał do Skarżącego kontakt telefoniczny i adres e-mail i gdyby organ podatkowy powiadomił Skarżącego o braku podpisu na dokumencie, to zostałby on uzupełniony w najkrótszym możliwym terminie - tego jednak organ podatkowy nie uczynił.
Ponadto Skarżący oświadczył, że nie otrzymał pisma z 13 kwietnia 2018 r., i wyjaśnił że żadne awizo w skrzynce pocztowej nie zostało pozostawione. W ocenie Skarżącego twierdzenie DIAS o nieuzupełnieniu braku formalnego w wymaganym terminie 7 dni jest bezzasadne ze względu na brak wiedzy o wezwaniu z 13 kwietnia 2018 r. Skarżący podkreślił, że skuteczność doręczenia wezwania obwarowana jest warunkiem nieodebrania wezwania po dwukrotnym powiadomieniu: pierwsze powinno nastąpić w momencie pierwszej próby nieudanego doręczenia poprzez pozostawienie awiza i po upływie 7 dni wystawione powinno być awizo powtórne. Jednak, jak oświadczył Skarżący "Żadne z tych powiadomień do mnie ani do obecnych w domu członków mojej rodziny nie dotarło".
W zażaleniu Skarżący zawarł także wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W załączeniu do zażalenia przedłożono podpisany egzemplarz odwołania z [...] marca 2018 r. (będący egzemplarzem Strony) z uwidocznioną prezentatą Urzędu Skarbowego W. o nr [...].
DIAS, postanowieniem z [...] lipca 2018 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wstępnego stwierdzono, że odwołanie z [...] marca 2018 r. nie zostało podpisane, dlatego DIAS, pismem z 13 kwietnia 2018 r., wezwał Skarżących do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego pisma poprzez jego podpisanie, z zastrzeżeniem że niewypełnienie powyższego warunku spowoduje pozostawienie pisma (odwołania) bez rozpatrzenia stosownie do dyspozycji art. 169 § 4 O.p.
Wezwanie DIAS zostało wysłane na adres zamieszkania Skarżących. Z treści potwierdzenia odbioru przesyłki (o numerze [...] ) wynika, iż z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym 20 kwietnia 2018 r. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tej placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono pod wskazanym adresem w oddawczej skrzynce pocztowej. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, pismo awizowano powtórnie 30 kwietnia 2018 r. Zaś zwrot niepodjętej w terminie przesyłki nastąpił 5 maja 2018 r. Powyższe potwierdza również wydruk ze strony: Śledzenie przesyłek - Tracking emonitoring.poczta-polska.pl.
DIAS przytaczając przepisy dotyczące kwestii doręczenia stronom pism w postępowaniu podatkowym stwierdził, że pismo (wezwanie) z 13 kwietnia 2018 r. zostało doręczone Stronie skutecznie zgodnie z art. 150 O.p. 4 maja 2018 r., tj. z upływem 14-dniowego terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, a więc termin do uzupełnienia o brakujący podpis pisma (odwołania) z [...] marca 2018 r. upłynął 11 maja 2018 r. Do 11 maja 2018 r. Strona nie uzupełniła braku formalnego pisma (odwołania) z [...] marca 2018 r., co uniemożliwiło DIAS nadania sprawie właściwego biegu postępowania.
W ocenie DIAS czynność doręczenia wezwania przebiegała prawidłowo, w sposób zgodny z przepisami O.p. Ponieważ Strona nie odebrała przesyłki, DIAS w sposób prawidłowy uznał wezwanie z 13 kwietnia 2018 r. za doręczone Stronie w trybie art. 150 O.p. 4 maja 2018 r. W świetle powyższego, wobec nieuzupełnienia braków formalnych odwołania z [...] marca 2018 r. organ pierwszej instancji słusznie postanowił pozostawić przedmiotowe odwołanie bez rozpatrzenia.
Dodatkowo DIAS podkreślił, że organ odwoławczy po otrzymaniu akt sprawy wraz z odwołaniem, w postępowaniu wstępnym bada możliwość załatwienia sprawy co do istoty, czy podanie (odwołanie) nie zawiera m.in. braków formalnych. Zatem wbrew twierdzeniu Skarżącego to nie organ podatkowy (za pośrednictwem którego wniesiono odwołanie) przesyłający akta sprawy przeprowadza tzw. postępowanie wstępne złożonego odwołania z [...] marca 2018 r., lecz organ odwoławczy.
Ponadto prezentata nr [...] widniejąca na egzemplarzu odwołania będącym w posiadaniu Strony, jak wynika z jej treści, stanowi jedynie potwierdzenie osobistego złożenia pisma do Urzędu Skarbowego W., nie stanowi natomiast potwierdzenia zgodności pisma złożonego do organu podatkowego z egzemplarzem będącym w posiadaniu Strony.
DIAS w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, pismem z 7 sierpnia 2018 r., wezwał Skarżących w celu złożenia wyjaśnień czy wniosek zawarty w piśmie z 6 czerwca 2018 r. należy odczytywać zgodnie z jego literalnym brzmieniem tj. jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z [...] lutego 2018 r., czy też jako wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z [...] marca 2018 r. od w/w decyzji, bowiem odwołanie zostało złożone w ustawowym terminie, natomiast nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie jego brak formalny.
Skarżący, pismem z 11 sierpnia 2018 r., poinformował, iż wniosek zawarty w piśmie z 6 czerwca 2018 r. dotyczy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z [...] marca 2018 r. od decyzji NUS z [...] lutego2018 r.
Następnie DIAS postanowieniem z [...] września 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania z [...] marca 2018 r. Na postanowienie DIAS z [...] września2018 r. Skarżący złożyli zażalenie.
Następnie 10 września 2018 r. do DIAS wpłynęło pismo Skarżących z 6 września 2018 r. zatytułowane "Wniosek". Na wezwanie organu Skarżący pismem z 23 października 2018 r., wyjaśnili, iż pismo z 6 września 2018 r. stanowi realizację uprawnienia do złożenia skargi, zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu z [...] lipca 2018 r. o prawie do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wskazali, że wskutek zaniedbania leżącego po stronie Poczty Polskiej nie otrzymali w ogóle zawiadomień o oczekującym wezwaniu DIAS z 13 kwietnia 2018 r., czego pośrednim dowodem jest dostarczanie 2 dni po wymaganym terminie odbioru zawiadomień dotyczących odebranych wcześniej pism (7 lipca 2018 r. pisma zostały odebrane po pierwszym zawiadomieniu, a 14 lipca pozostawiono zawiadomienia powtórne z terminem odbioru 12 lipca). Na złożoną skargę Skarżący otrzymali przeprosiny (pismo z 16 lipca 2018 r.) z jednoczesnym stwierdzeniem, że Poczta Polska nie ewidencjonuje druków zawiadomień i nie jest w stanie potwierdzić faktu złożenia tych druków w skrzynce oddawczej adresata.
Skarżący wskazali także, że w piśmie z 1 października 2018 r. (tj. zażaleniu na postanowienie DIAS z [...] września2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania z [...] marca 2018 r. od decyzji NUS z [...] lutego2018 r.) wykazali, że nie został wypełniony warunek konieczny do zastosowania tzw. doręczenia zastępczego w trybie art. 150 O.p. Uwzględniając powyższe Skarżący uznali, że mają pełne prawo do żądania przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego poprzez złożenie podpisu pod złożonym 20 marca 2018 r. odwołaniem od decyzji NUS, a DIAS uzyskał podstawę do przywrócenia żądanego terminu.
Skarżący zaznaczyli, że ich pisma do DIAS z: 6 czerwca 2018 r., 11 sierpnia 2018 r., 6 września 2018 r. i 1 października 2018 r. miały na celu przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego, czego ich zdaniem logiczną konsekwencją byłoby anulowanie postanowienia DIAS z [...] maja 2018 i następnych, którego podstawą było uznanie z dniem 4 maja 2018 r. faktu doręczenia wezwania z 13 kwietnia 2018 r.
Tym samym zdaniem Skarżących, zgodnie z art. 240 § 1 pkt 1, 4 i 5 O.p., istnieją podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, wykazując, że
- dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe poprzez uznanie fikcji prawnej doręczenia pisma z 13 kwietnia 2018 r. ze skutkiem na 4 maja 2018 r. pomimo, że nie było przesłanek do uznania tej fikcji z powodu niewypełnienia przez organ pocztowy warunków do zastosowania art. 150 O.p., jak to zostało wykazane w piśmie z 1 października 2018 r. (wyrok WSA w Warszawie z 22 listopada 2007 r., V SA/Wa 1921/07, wyrok NSA z 7 grudnia 2007 r., II FSK 1458/06 i inne).
- strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, ponieważ nie miała wiedzy o pozostawionej w Urzędzie pocztowym przesyłce, jak również nie będąc świadoma istnienia tej przesyłki nie mogła reklamować faktu niedostarczenia tej przesyłki bez znajomości jej numeru nadania,
- wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzje. Tym dowodem jest fakt pozostawienia innego zawiadomienia powtórnego 2 dni po upływie daty wyznaczonej, jako ostatecznej do odbioru przesyłki w placówce pocztowej, co było podmiotem złożonej do Poczty Polskiej 18 czerwca 2018 r. reklamacji oraz zawarte w odpowiedzi stwierdzenie, że Poczta Polska nie prowadzi ewidencji dostarczenia zawiadomień do skrzynek pocztowych adresata.
Skarżący nadmienili również, że na mocy art. 247 § 1 pkt 7 O.p., organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa. W ocenie Skarżących taka właśnie wada obciążała decyzję NUS z [...] lutego2018 r., co zostało wykazane w odwołaniu z [...] marca 2018 r., które DIAS postanowieniem z [...] maja 2018 r. pozostawił bez rozpoznania.
Skarżący wskazali że pojawiły się nowe okoliczności związane z dochowaniem procedur przez Pocztę Polską w tym niezastosowaniem art. 149 O.p. oraz wątpliwości co do zastosowania art. 150 O.p. Zastosowanie fikcji prawnej doręczenia pisma z 13 kwietnia 2018 r. jest obarczone poważnymi wadami. W związku z powyższym Skarżący składając skargę do sądu administracyjnego pismem z 6 września 2018 r. po raz kolejny dążą do uchylenia zaskarżonego postanowienia i w konsekwencji żądają przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania z [...] marca 2018 r. tj. złożenia własnoręcznego podpisu oraz jako skutek logiczny - uchylenia późniejszych niekorzystnych postanowień i decyzji w w/w sprawie.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wydane na podstawie art. 169 § 4 O.p. postanowienie w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji NUS z [...] lutego2018 r. określającej Skarżącym zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w wysokości 119.191 zł.
Argumentacja skargi opiera się przede wszystkim na kwestionowaniu prawidłowości doręczenia Skarżącym w trybie art. 150 O.p – wezwania do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez złożenie podpisu pod treścią odwołania. Według Skarżącego, nie zostało doręczone stronie awizo o przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia ww. braku, albowiem w skrzynce pocztowej nie pozostawiono ani Skarżącemu ani jego domownikom jakiejkolwiek informacji o przesyłce złożonej w placówce pocztowej. Dodatkowo Skarżący podnosi, że pracownik w Urzędzie Skarbowym W. powinien przyjmując pismo zweryfikować czy jest ono podpisane.
Przystępując do rozważań nad legalnością zaskarżonego postanowienia wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z art. 168 § 1 O.p. przez pojęcie podania należy rozumieć żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia oraz wnioski. Wymagania formalne, jakim powinno odpowiadać odwołanie, określa art. 168 § 2 i 3 tej ustawy. Tym samym są to elementy obligatoryjne każdego podania, w tym odwołania (z wyjątkiem wyjaśnień). O.p. przewiduje cztery zasadnicze cechy każdego podania. Są to: określone żądanie, wskazanie osoby, od której pochodzi podanie, adres tej osoby oraz jej podpis. Wskazanie osoby, od której pochodzi podanie, jej adresu oraz złożenie podpisu pozwalają organowi podatkowemu na zidentyfikowanie podmiotu, od którego pochodzi podanie. Dopiero złożenie podpisu pod treścią podania oznacza, że mamy do czynienia z uzewnętrznionym oświadczeniem woli bądź też wiedzy określonej osoby, która złożyła podpis. Brak takiego podpisu oznacza, że określona w treści podania osoba nie złożyła takiego oświadczenia. Jest to brak, który może zostać usunięty w trybie przewidzianym w art. 169 § 1 O.p. (por. wyrok WSA w Szczecinie z 29 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 265/17). Zgodnie z tym ostatnim przepisem, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W orzecznictwie i literaturze wskazuje się, że braki podania, o których mowa w art. 169 § 1 O.p., należy rozumieć szeroko i mogą one dotyczyć istotnego elementu treści pisma, np. podpisu, uzasadnienia, precyzyjnego określenia żądania, daty, jak również pełnomocnictwa. Wszystkie one podlegają uzupełnieniu pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia, a zatem nienadania mu dalszego biegu w postępowaniu (por. wyrok WSA w Gliwicach z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 753/16.
Zaznaczyć należy, że art. 168 § 2 i 3 O.p. wyznacza minimum wymagań formalnych, od spełnienia których uzależnione jest uznanie skuteczności prawnej podania. Jak wskazuje się w literaturze, bez tego minimum nie można ustalić zasadniczych elementów dla prowadzenia postępowania w danej sprawie, a mianowicie osoby, która składa podanie. Bez wskazania osoby, od której pochodzi, nie można dokonać indywidualizacji składającego podanie. Podpis warunkuje, że podanie pochodzi od osoby, określonej jako wnoszącej podanie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. Unimex, 2014, s. 803). Brak na odwołaniu podpisu osoby wnoszącej to odwołanie, jak też brak dokumentu potwierdzającego uprawnienie osoby podpisującej odwołanie do reprezentowania osoby prawnej będącej stroną postępowania, stanowią braki formalne tego podania (por. wyrok WSA w Szczecinie z 21 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 170/09).
Kwestię sporną w sprawie stanowi ustalenie, czy doszło do skutecznego doręczenia wezwania z 13 kwietnia 2018 r. do uzupełnienia braku formalnego odwołania. W tych ramach podnieść należy, że wezwanie to zostało skierowane na prawidłowy adres Skarżących, co wynika z koperty przesyłki wraz z drukiem zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki znajdującej się w aktach administracyjnych (karta 21 akt administracyjnych).
Zdaniem Skarżących, przesyłka ta nie została im nigdy doręczona, jak również Skarżący nie zostali poinformowani o jej awizowaniu.
Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić.
Zgodnie z art. 144 § 1 pkt 1 O.p., organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego, w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Na podstawie art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju.
W myśl art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń.
Doręczenie wezwania do uzupełnienia braku formalnego odwołania nastąpiło w warunkach określonych w art. 150 O.p. Zgodnie z § 1 tego przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p.:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w art. 150 § 1 O.p., wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w art. 150 § 2 O.p., pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 150 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 O.p., a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.).
Skutek prawny doręczenia mogą mieć tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w art. 150 O.p., w przeciwnym razie brak jest możliwości przyjęcia fikcji doręczenia pisma na podstawie art. 150 § 4 O.p.
Sąd podkreśla, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego odwołania. Analiza tej przesyłki, w szczególności zaś jej potwierdzenia odbioru pozwala na stwierdzenie, że przesyłka ta była dwukrotnie awizowana tj. w dniach: 20 kwietnia 2018 r. i 30 kwietnia 2018 r., nadto przesyłka została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym, o czym zawiadomienie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponadto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się adnotacja o zwrocie przesyłki do nadawcy 5 maja 2019 r. wobec jej niepodjęcia w terminie wraz z podpisem wydającego. Wobec tego należy uznać, że spełnione zostały wszystkie warunki, konieczne dla przyjęcia tzw. doręczenia zastępczego (fikcji doręczenia), przewidzianego w art. 150 § 4 O.p.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że zwrotne poświadczenie odbioru stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 i § 2 O.p. (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 778/15). Tym samym zwrotne potwierdzenie odbioru mają szczególną moc dowodową. Powyższe środki dowodowe pozwalały na przyjęcie fikcji doręczenia przesyłki 4 maja 2018 r., zgodnie z art. 150 § 2 i 4 O.p. Termin do usunięcia braku formalnego poprzez podpisanie odwołania upłynął bezskutecznie 11 maja 2018 r. Skarżący nie uzupełnił w tym terminie braku odwołania, stąd uzasadnione było pozostawienie tego środka zaskarżenia bez rozpatrzenia.
By skutecznie zakwestionować postanowienie o pozostawieniu wniesionego odwołania koniecznym byłoby obalenia fikcji doręczenia, tj. wykazania, że stronie nie doręczono wezwania z 13 kwietnia 2018 r. W niniejszej sprawie fikcji tej nie obalono. Jak wynika z akt sprawy, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki została umieszczona informacja, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki we właściwym urzędzie pocztowym zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata przesyłki. Wskazywana przez Skarżących okoliczność, niewłaściwego doręczania korespondencji z uwagi na niepozostawienie awiza nie uzasadnia wniosku, że w konsekwencji powyższego w niniejszej sprawie przesyłka nie została doręczona.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ przedstawił przepisy prawa, w oparciu o które wydał orzeczenie, wskazał na okoliczności faktyczne, które uznał za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i ocenił na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy przyjęta fikcja doręczenia zastępczego wezwania organu z 13 kwietnia 2018 r. w trybie art. 169 O.p. w sprawie znajduje w nim oparcie.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI