III SA/Wa 2747/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących pozorne transakcje.
Podatnik zaskarżył decyzję odmawiającą mu prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez trzy firmy: J.K., P. sp. z o.o. oraz R. sp. z o.o. Organy podatkowe uznały transakcje za pozorne, wskazując na brak rzeczywistego wykonania usług przez wskazane podmioty, a także na nieprawidłowości w dokumentacji i zachowaniu podatnika. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, uznając, że podatnik nie wykazał rzeczywistego charakteru transakcji i nie dochował należytej staranności.
Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która odmówiła prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur wystawionych przez Firmę Usługowo-Wielobranżową J.K., P. sp. z o.o. oraz R. sp. z o.o. za okresy rozliczeniowe 2013-2015. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia, uznając transakcje za pozorne. Wskazano na szereg nieprawidłowości, w tym brak odzwierciedlenia rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ogólny opis usług na fakturach, brak zatrudnienia pracowników i narzędzi przez jednego z kontrahentów, a także fakt, że kluczowy kontrahent (J.K.) przebywał w zakładzie karnym w czasie rzekomego świadczenia usług i wystawiania faktur. Dodatkowo, spółka R. sp. z o.o. zaprzeczyła wystawieniu jednej z faktur, a spółka P. sp. z o.o. miała siedzibę w tzw. "biurze wirtualnym" i nie składała deklaracji VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając ustalenia organów. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia VAT realizowane jest na podstawie faktur dokumentujących rzeczywiste transakcje, a sam fakt posiadania faktury nie gwarantuje tego prawa. Sąd uznał, że podatnik nie wykazał rzeczywistego wykonania usług przez wskazane podmioty, a jego wyjaśnienia dotyczące kontaktów z J.K. w okresie jego pobytu w więzieniu były niewiarygodne. Podkreślono również brak należytej staranności podatnika w weryfikacji kontrahentów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji lub zostały wystawione przez podmioty, które faktycznie nie wykonały usług.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do odliczenia VAT jest realizowane na podstawie faktur dokumentujących rzeczywiste transakcje. W sytuacji, gdy organy podatkowe wykażą, że usługi nie zostały wykonane przez podmioty wskazane na fakturach, lub że transakcje były pozorne, podatnik traci prawo do odliczenia. Kluczowe jest wykazanie rzeczywistego wykonania usług przez wskazanych kontrahentów oraz dochowanie należytej staranności w weryfikacji tych kontrahentów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest realizowane w oparciu o faktury dokumentujące rzeczywiste transakcje.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nie można odliczyć podatku naliczonego z faktur, które stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podatnik musi dysponować prawidłowym dokumentem dającym mu uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podstawa prawna prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Ordynacja podatkowa art. 200 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (powód uchylenia decyzji organu I instancji).
Ordynacja podatkowa art. 123
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (powód uchylenia decyzji organu I instancji).
Ordynacja podatkowa art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej (zarzut skargi).
Ordynacja podatkowa art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (zarzut skargi).
Ordynacja podatkowa art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (zarzut skargi).
Ordynacja podatkowa art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek przeprowadzenia dowodów (zarzut skargi).
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Granice swobodnej oceny dowodów (zarzut skargi).
Ordynacja podatkowa art. 193 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Prowadzenie ksiąg rachunkowych (zarzut skargi).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fakt przebywania kontrahenta (J.K.) w zakładzie karnym w okresie wystawiania faktur i rzekomego świadczenia usług. Zaprzeczenie przez R. sp. z o.o. wystawienia spornej faktury. Siedziba P. sp. z o.o. w "biurze wirtualnym" i brak składania deklaracji VAT. Brak oryginału faktury lub jej duplikatu od R. sp. z o.o. Niewystarczające wyjaśnienia podatnika dotyczące szczegółów transakcji z P. sp. z o.o. Brak należytej staranności podatnika w weryfikacji kontrahentów.
Odrzucone argumenty
Twierdzenie podatnika o rzeczywistym wykonaniu usług przez wskazane firmy. Przedłożenie umów i protokołów zdawczo-odbiorczych z J.K. (uznane za niewiarygodne). Argumentacja o braku możliwości odliczenia VAT z powodu współpracy z podmiotem niewykreślonym z rejestru VAT (uznane za chybione w kontekście innych dowodów). Zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych przez organy podatkowe.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, gwarantujące realizację zasady neutralności podatku VAT, realizowane jest w oparciu o faktury dokumentujące rzeczywiste transakcje. Sam fakt posiadania faktury nie gwarantuje jej odbiorcy prawa do odliczenia, jeśli faktura nie dokumentuje faktycznej transakcji między wymienionymi w niej stronami. W przeciwnym wypadku, gdy choć jeden z elementów udokumentowanego nią stosunku prawnego nie odpowiada stanowi rzeczywistemu, organy podatkowe mają prawo, by taką fakturę kwestionować, a w konsekwencji pozbawić podatnika prawa do odliczenia z takiej faktury. Przebywanie w zakładzie karnym jest okolicznością obiektywną, a więc Skarżący przedstawiając przebieg transakcji z Panem J. K., w szczególności wskazując na osobiste kontakty z ww. osobą (w okresie kiedy przebywała w zakładzie karnym) zeznał nieprawdę. W ocenie DIAS, nawet jeśli przyjąć, że Strona została oszukana przez kontrahenta, to z okoliczności sprawy wynika, że nie dochowała należytej staranności w doborze kontrahentów, nie podjęła skutecznych działań w celu upewnienia się czy dokonywane przez nią transakcje nie wiążą się z popełnieniem przestępstwa przez podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu.
Skład orzekający
Monika Barszcz
przewodniczący
Ewa Izabela Fiedorowicz
członek
Radosław Teresiak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odliczenia VAT, wymogi dotyczące rzeczywistości gospodarczej transakcji, znaczenie należytej staranności w weryfikacji kontrahentów, konsekwencje transakcji pozornych, wpływ pobytu kontrahenta w zakładzie karnym na ocenę transakcji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z pozorność transakcji i brakiem dowodów wykonania usług przez wskazane podmioty. Konieczność analizy każdego przypadku indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne dokumentowanie transakcji i weryfikacja kontrahentów, nawet w pozornie rutynowych sprawach podatkowych. Nietypowe okoliczności, jak pobyt kontrahenta w więzieniu, dodają jej dramatyzmu.
“Czy faktury od kontrahenta z więzienia pozbawią Cię prawa do odliczenia VAT? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2747/18 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-09-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-11-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Izabela Fiedorowicz Monika Barszcz /przewodniczący/ Radosław Teresiak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 193/20 - Wyrok NSA z 2024-03-21 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 86 ust.2 pkt 1 lit a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Barszcz, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Protokolant ref. staż. Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r., 2014 r. i 2015 r. oddala skargę Uzasadnienie P.Z. (dalej: "Strona", "Podatnik" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydaną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") decyzję z dnia [...].09.2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r., 2014 r. i 2015 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W wyniku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniu Podatnika w zakresie podatku od towarów i usług za: maj – grudzień 2013 r., styczeń, luty, kwiecień – październik, grudzień 2014 r., styczeń, listopad, grudzień 2015 r. w toku kontroli podatkowej prowadzonej wobec Podatnika, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "NUS" lub "organ I instancji") wszczął postępowanie podatkowe, a następnie decyzją z dnia [...].05.2017 r. skorygował rozliczenie podatku dokonane prze Stronę w deklaracjach VAT-7 za ww. okresy. Po rozpatrzeniu odwołania Strony od ww. decyzji, DIAS decyzją z dnia [...].08.2017 r. uchylił decyzję NUS i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia decyzji było naruszenie art. 200 § 1 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r.. poz. 800. z późn. zm., dalej - Ordynacja podatkowa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, NUS wydał decyzję z dnia [...].02.2018 r., którą ponownie skorygował rozliczenie podatku dokonane przez Stronę za ww. okresy rozliczeniowe. Zdaniem NUS Podatnik w okresie objętym postępowaniem dokonał pozornych transakcji zakupu usług. Faktury otrzymane od Firmy Usługowo - Wielobranżowej J.K., P. sp. z o.o. oraz R.sp. z o.o. nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy wskazanymi na nich podmiotami. Od ww. decyzji Strona wniosła odwołanie. DIAS decyzją z dnia[...].09.2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach przedmiotowej sprawy wyraźnie wskazuje, że organ I instancji zasadnie zakwestionował prawo Podatnika do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturach wystawionych przez ww. kontrahentów Strony. Zdaniem DIAS żaden z kontrahentów nie wykonał na rzecz Strony żadnych usług ogólnobudowlanych, które zostały udokumentowane w fakturach VAT. Odnośnie transakcji z Firmą Usługowobranżową J.K. organ odwoławczy wskazał, że firma ta miała świadczyć usługi: w gminie Z. - remont parku, w gminie S. - remont parku, w miejscowości D. - kapitalny remont świetlicy wiejskiej, w miejscowości C.w gminie B. - kapitalny remont remizy OSP na rzecz firmy O.. Pan K.J. świadczył na rzecz Strony usługi jako podwykonawca, a Podatnik odsprzedawał je na rzecz spółki R.. Jak dalej wyjaśnił, pan K.po wykonaniu usługi przyjeżdżał osobiście do firmy Podatnika i przekazywał mu fakturę za wykonaną usługę. Strona natomiast przekazywała zapłatę w formie gotówki. Zdaniem organu odwoławczego o pozorności ww. transakcji świadczą poniższe okoliczności: Przedłożone do kontroli przez Stronę faktury VAT za 2014 r. wystawione przez Firmę Usługowo - Wielobranżową J.K. nie potwierdzają zakresu i miejsc świadczonych robót budowlanych zgodnych z zeznaniem Podatnika, zaś opis wystawionych faktur jest bardzo ogólny "za wykonane roboty budowlane" i nie wskazuje miejsca, ani zakresu wykonywanych robót. Zdziwienie organu wzbudził również fakt podejmowania współpracy na wykonanie szerokiego zakresu prac z podmiotem, który nie zatrudniania pracowników (fakt ten potwierdził pan K.w swoim zeznaniu) oraz nie posiada do tego stosownych narzędzi. DIAS zauważył ponadto, iż faktury na znaczne kwoty były wystawiane w kilkudniowych odstępach czasu. Łącznie Firma Usługowo - Wielobranżowa J.K. wystawiła na rzecz Strony w okresie objętym postępowaniem - 16 sztuk faktur na kwotę 685.000.00 zł netto i podatku VAT 157.550.00 zł. Ponadto z zeznań Strony wynika, iż pan J.K. po wykonaniu usługi przyjeżdżał osobiście do firmy Strony i przekazywał fakturę za wykonaną usługę. Podatnik zaś przekazywał zapłatę w formie gotówki. Zeznanie to trudno uznać za wiarygodne w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału, z którego wynika, iż w analogicznym okresie pan J.K. przebywał w zakładzie karnym. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle powyższego w przedmiotowej sprawie wbrew zarzutom Strony, argumentem świadczącym o fikcyjnym charakterze transakcji nie był jedynie fakt, iż kontrahent Strony, pan J.K. nie jest czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Następnie DIAS stwierdził, że na pozorność transakcji z P. sp. z o.o. i R.sp. z o.o. wskazuje między innymi fakt, iż Podatnik przesłuchiwany w toku kontroli nie potrafił wyjaśnić żadnych szczegółów w związku z zawartymi transakcjami z tymi spółkami, tj. szczegółów nawiązania współpracy, miejsca wykonania usługi. Do powyższego Strona ustosunkowała się dopiero w piśmie z dnia 15.06.2016 r. Niemniej i te wyjaśniania są dość lakoniczne i podają cząstkowe - wybiórcze informacje. Na temat P. sp. z o.o. pełnomocnik Strony poinformował jedynie, iż spółkę reprezentował pan K. F., którego Podatnik poznał osobiście. Spółka ta miała posiadać osobowe i materiałowe możliwości do realizacji zleceń. Pełnomocnik Strony wskazał również, iż spółka ta była podwykonawcą Podatnika na wielu robotach, w szczególności wykonywała prace w ramach zleceń przyjętych od firmy R.sp.k. Z kolei na temat współpracy z R.sp. z o.o. wyjaśniono, iż faktura dotyczyła budynku magazynowego w Z. nr [...] , a Strona nie jest w jej posiadaniu. Zdaniem organu odwoławczego nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż siedziba P. sp. z o.o. mieściła się w tzw. "biurze wirtualnym", a spółka ta nie składała deklaracji VAT, co było powodem wykreślenia jej z ewidencji podatników podatku od towarów i usług. W ocenie DIAS argumentem przemawiającym za fikcyjnością transakcji pomiędzy Stroną a R.sp. z o.o. niewątpliwie jest także oświadczenie Pana R.D. (prezesa R.sp. z o. o.), z którego wynika, że faktura VAT nr 20/07/14 z dnia 31.07.2014 r. nie była wystawiona przez R.sp. z o.o. i nie wie, kto ją wystawił oraz kto ją podpisał (nie był to Pan P. G.- osoba upoważniona do wystawiania i podpisywania faktur VAT). W tych okolicznościach organ odwoławczy stwierdził, że nie sposób polemizować na temat prawdziwości zdarzeń gospodarczych w sytuacji, gdy właściciel podmiotu wskazanego przez Stronę jako wystawca faktury i dostawca usług wskazuje, iż nie wystawił faktury i nie wykonał wskazanych w niej usług. Zatem nie ma podstaw, by zawierzyć Podatnikowi, którego stanowisko sprowadza się jedynie do negacji dokonanych przez organ pierwszej instancji ustaleń. Organ odwoławczy zauważył także, iż Strona dysponuje jedynie kopią faktury wystawioną przez R.sp. z o.o. Brak w momencie kontroli stosownych faktur (oryginałów lub ich duplikatów) nie pozwala kontrolującemu organowi na stwierdzenie, czy podatnik prawidłowo - w momencie składania deklaracji - wypełnił dyspozycję art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 z późn. zm., dalej: "ustawa o VAT"), a więc czy w tym momencie faktycznie dysponował prawidłowym dokumentem dającym mu uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w tym dokumencie. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na fakt, iż transakcje udokumentowane fakturami VAT wystawionymi przez ww. podmioty nie miały miejsca i nie dają Stronie prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z tych faktur VAT, gdyż nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji pomiędzy podmiotami widniejącymi na przedmiotowych fakturach VAT. Ustaleń w powyższym zakresie nie zmieniły dokonane przez organ I instancji oględziny miejsc, w których prowadzone były przez Stronę prace. W Gminie Z. w dniu [...].12.2017 r. dokonano oględzin prac budowlanych wykonanych w Centrum w Gminie Z., wskazanych przez Podatnika, jako miejsce wykonywania usług, w miejscowości Z., ul. [...]. W trakcie prowadzonych oględzin stwierdzono zagospodarowanie terenu parku tj. roboty ziemne - nawierzchnia z kostki brukowej wraz z obrzeżami, plac zabaw dla dzieci, fontanna, wiata przystankowa, oświetlenie parkowe, ławki i kosze. W dniu [...].12.2017 r. dokonano również oględzin prac budowlanych wykonanych w P.w U., gdzie stwierdzono zagospodarowanie terenu, tj. roboty ziemne - nawierzchnia z kostki brukowej wraz z obrzeżami, ogrodzenie, podjazdy, remont budynku na zewnątrz i wewnątrz, wymiana dachu. Natomiast w Gminie S. - w dniu [...].12.2017 r. dokonano oględzin prac budowlanych wykonanych w Centrum w Gminie S. pt. "Odnowa Centrum miejscowości S.", gdzie stwierdzono zagospodarowanie terenu, tj. przebudowa ścieżek/alejek z kostki betonowej o łącznej powierzchni ok. 990 m2, budowa altany trwale związanej z gruntem o pow. Zabudowy ok. 22 m2 i wysokości 7 m, wykonanie malej architektury na placu zabaw dla dzieci i w parku, w tym pompę uliczną. Wykonanie montażu tablicy informacyjnej i promocyjnej, wykonanie nasadzeń drzew i krzewów iglastych i liściastych ok. 60 sztuk, wykonanie niwelacji terenu wraz z obsianiem trawą o powierzchni ok. 2500 m2 wymianę ogrodzenia terenu parku i placu zabaw (ogrodzenie łańcuchowe), wykonanie nawierzchni asfaltowej o pow. ok. 4000 m2, wykonanie nawierzchni chodników o pow. ok. 1300 m2, wykonanie oznakowania poziomego ulic - przejścia dla pieszych. Na podstawie okazanych przez Zleceniodawców umów organ I instancji ustalił, iż R.sp. z o.o. (wykonawca) mogła skorzystać z podwykonawców tylko za zgodą Zamawiającego. O taką zgodę R.jednak nie występowała. Organ odwoławczy stwierdził, że pomimo podjęcia powyższych ustaleń w sprawie, zebrany materiał dowodowy oraz dokumenty i wyjaśnienia złożone przez Podatnika - nie pozwalają na ustalenie konkretnych prac budowlanych, jakie miał wykonywać wystawca zakwestionowanych faktur. Dokonane ustalenia w toku prowadzonego postępowania podatkowego oraz czynności kontrolnych bezspornie dowodzą, ze wystawca zakwestionowanych faktur nie wykonał na rzecz Stronę usług ujętych na tych fakturach. Z dokumentów przedłożonych przez Zleceniodawców nie wynika, że główny wykonawca R.sp. z o. o. sp.k. zatrudniałaby podwykonawców do wykonania prac wykazanych na spornych fakturach. Ponadto z umów jednoznacznie wynika, że R.sp. z o. o. sp.k. mogła skorzystać z podwykonawców tylko za zgodą Zamawiającego. O taką zgodę R.sp. z o. o. spółka komandytowa nie występowała. Jednocześnie Strona nie zdołała skutecznie podważyć ustaleń organu odnośnie przebiegu transakcji, udokumentowanych spornymi fakturami wystawionymi przez te podmioty. Organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie z akt sprawy wynika, iż w dniu 26.05.2017 r. do Urzędu Skarbowego w S. wpłynęły przedłożone przez Stronę umowy i protokoły zawarte z Firmą Usługowo - Wielobranżową J.K., niemniej jednak zdaniem organu odwoławczego nie noszą one cech obiektywnych dowodów, świadczących o zleceniu wykonania wskazanych na nich prac. Brak jest bowiem przy tego typu zleceniach dokumentów takich jak projekt budowlany, kosztorys, harmonogram prac, dziennik budowy, protokół przekazania/odbioru prac. wskazanie osób nadzorujących - kierownika budowy. Przedłożone przez Stronę dokumenty są dokumentami, które zostały sporządzone według jednego wzoru, na których umieszczony jest nieczytelny podpis, jako przedstawiciela wykonawcy wskazano pana J. K., który w tym czasie przebywał w zakładzie karnym. W ocenie DIAS przedłożone protokoły i umowy nie dokumentują legalnych, wywołujących skutki prawne zdarzeń gospodarczych. Ponadto organ odwoławczy zauważa, iż z zeznań Podatnika złożonych w charakterze kontrolowanego po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wynika, że nie zawierał w formie pisemnej umów na współpracę z panem J.K.. W związku z powyższym umowy te nie mogą stanowić wiarygodnych dowodów w sprawie. Zatem w ocenie DIAS przedstawione przez Stronę dokumenty, w obliczu zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, nie mogą stanowić wystarczającego dowodu potwierdzającego rzeczywisty charakter transakcji opisanych w spornych fakturach VAT pomiędzy wskazanymi na nich podmiotami Z kolei w zakresie usług wykazanych w fakturach wystawionych przez P. sp. z o.o. oraz R.sp. z o.o. jedynymi dowodami, mającymi świadczyć o ich wykonaniu były faktury, które w obliczu zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, nie mogą stanowić wystarczającego dowodu potwierdzającego rzeczywisty charakter transakcji opisanych w spornych fakturach VAT pomiędzy wskazanymi na nich podmiotami. Brak jest natomiast dowodów na podstawie których można stwierdzić, jakie usługi zostały wykonane, gdzie zostały wykonane, w jakim terminie. Rozważając kwestię dobrej wiary Podatnika przy zawieraniu spornych transakcji, organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie sposób zakwestionować istnienia przedmiotu transakcji, ponieważ istnieje jej dokumentacja audiowizualna. Zatem ustalenie okoliczności związanych z dobrą wiarą (starannością w działaniu) jest konieczne. Zdaniem organu odwoławczego, wobec obiektywnego ustalenia, że rzeczywiście transakcji między wskazanymi na fakturze podmiotami nie było, istnienie po stronie Podatnika świadomości naruszenia zasad odliczenia podatku naliczonego nie może budzić wątpliwości. W ocenie DIAS, nawet jeśli przyjąć, że Strona została oszukana przez kontrahenta, to z okoliczności sprawy wynika, że nie dochowała należytej staranności w doborze kontrahentów, nie podjęła skutecznych działań w celu upewnienia się czy dokonywane przez nią transakcje nie wiążą się z popełnieniem przestępstwa przez podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. W szczególności organ odwoławczy zarzucił Podatnikowi, że nie dokonał właściwej weryfikacji swoich kontrahentów, mając świadomość dużej warości zawieranych transakcji. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia decyzji DIAS z dnia [...].09.2018 r. oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zarzucono: I. Uchybienia proceduralne w postaci naruszenia: a) art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie niepełnego postępowania dowodowego oraz zinterpretowanie powstałych w wyniku tego zaniechania wątpliwości na niekorzyść Podatnika, pomimo istnienia dowodów świadczących o rzetelności wystawionych faktur, takich jak oględziny, zeznania kontrolowanego, umowy, protokoły zdawczo-odbiorcze, protokoły z przesłuchania kontrahentów w postępowaniu przygotowawczym w sprawie karno-skarbowej, (brak przesłuchania kontrahentów podatnika, brak uzyskania informacji na temat kontroli przeprowadzonych względem kontrahentów podatnika, brak przesłuchania pracowników kontrahentów, pracowników kontrolowanego, brak uzyskania informacji z urzędów skarbowych właściwych dla kontrahentów, brak wysłuchania kontrolowanego w celu wyjaśnienia wątpliwości, brak przeprowadzenia dowodów z postępowania przygotowawczego o przestępstwo karnoskarbowe); b) art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez swobodną ocenę materiału dowodowego, polegającą na ukształtowaniu sytuacji Podatnika w sposób jak najbardziej niekorzystny, co godzi w zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie obywateli do organów podatkowych (brak materiału dowodowego, potwierdzającego błędne tezy organu podatkowego, został wykorzystany na niekorzyść podatnika - organ podatkowy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, które mogłoby rozwiać powstałe w sprawie wątpliwości, lecz wykorzystał je na niekorzyść podatnika wydając zaskarżoną decyzję); c) art. 188 Ordynacji podatkowej, polegającego na bezpodstawnej odmowie przeprowadzenia dowodu z zeznań J.K. oraz A. G., K. F., P. G., pracowników kontrahentów Strony, oraz protokołów zdawczo-odbiorczych, co uniemożliwiło Skarżącemu udowodnienie rzeczywistego charakteru spornych transakcji; d) art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji na podstawie wadliwie zgromadzonego materiału dowodowego polegającego na nieprzeprowadzeniu dowodu z protokołu zdawczo-odbiorczego, dowodu z umów z J.K., zaniechanie przesłuchania pracowników kontrahentów i samych kontrahentów, a także dowolną interpretację zdolności kontrahentów P.Z. w zakresie możności wykonania robót, a w szczególności uznania faktu niestawiennictwa J.K., jako okoliczność obciążającą Stronę, co skutkowało przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów; e) art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, wynikające z bezpodstawnego przyjęcia przez organ, iż podatkowa księga przychodów i rozchodów była prowadzona przez P.Z.nierzetelnie, jakoby księgi dokumentowały nierzeczywiste transakcje, co skutkowało wadliwym obliczeniem podstawy opodatkowania przez organ; II. Sprzeczność ustaleń faktycznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, iż faktury wstawione przez J.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "Firma Usługowo - Wielobranżowa J.K.", P. sp. z o.o. oraz R.sp. z o.o. nie odzwierciedlały faktycznego wykonania usług przez ich wystawcę, co sprzeczne jest z prawidłową analizą zebranego materiału dowodowego, która powinna uwzględnić fakt, iż Skarżący udowodnił rzeczywiste wykonanie usług, poprzez przedstawienie organowi faktur VAT, umów, potwierdzeń zapłaty, wyjaśnień podatnika oraz protokołów zdawczo - odbiorczych, w których precyzyjnie został wskazany rodzaj świadczonych usług przez wystawcę faktury. Skarżący wskazał również, że organ powinien zwrócić uwagę na treść wyjaśnień Strony, z których explicite wynika, iż usługi, na podstawie których zostały wystawione faktury zostały faktycznie wykonane. III. Naruszenie prawa materialnego tj.: a. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT poprzez bezpodstawne przyjęcie, że faktury VAT wystawione przez: Firmę Usługowo-Wielobranżową J.K., P. Sp. z o.o. oraz R.Sp. z o.o. nie dokumentują rzeczywistych transakcji, stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane przy jednoczesnym braku dostatecznego udowodnienia takiego stanowiska, a contrario przy jednoczesnym istnieniu dowodów potwierdzających wykonanie transakcji, stwierdzonych fakturami VAT (protokoły odbioru prac budowlanych, wyjaśnienia podatnika, miejsca wykonania prac budowlanych, protokół z przeprowadzonych oględzin wraz z dokumentacją zdjęciową); b. art. 88 ust.3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż nawiązanie współpracy z podmiotem niewykreślonym z rejestru podatników VAT, przesądza o braku rzeczywistego charakteru transakcji, a w konsekwencji pozbawia podatnika prawa do obniżenia lub zwrotu różnicy podatku VAT, gdy zgodnie z najnowszą linią orzeczniczą jest to całkowicie błędne stanowisko. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do pozbawienia Skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez "Firmę Usługowo - Wielobranżową J.K.", P. sp. z o.o. oraz R.sp. z o.o. W związku z zarzutami podniesionymi w skardze, należy wyjaśnić, że organy stoją na stanowisku, że faktury otrzymane przez Skarżącego od ww. przedsiębiorców nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zaistniałych pomiędzy Skarżącym a ww. podmiotami. Organy, co podkreśla Sąd, nie wykluczają, że wymienione w spornych fakturach usługi mogły zostać wykonane na rzecz Skarżącego przez nieustalone podmioty lub za pomocą środków Skarżącego. Zatem w sprawie istotne jest nie tyle, że usługi zostały w ogóle wykonane, co podkreśla wielokrotnie Skarżący w skardze, co ustalenie czy zostały wykonane przez podmioty wskazane na fakturze. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podatnik powinien dbać o to, żeby faktury, z których chce dokonać odliczeń, przedstawiały faktycznie przeprowadzone transakcje, czyli by zawierały prawdziwe dane nie tylko co do towaru uwidocznionego na tych dokumentach, ale i osób dostawcy i nabywcy. Na powyższe wskazał wielokrotnie NSA stwierdzając, że "z treści art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. jednoznacznie wynika, że prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, gwarantujące realizację zasady neutralności podatku VAT, realizowane jest w oparciu o faktury dokumentujące rzeczywiste transakcje. Sam fakt posiadania faktury nie gwarantuje jej odbiorcy prawa do odliczenia, jeśli faktura nie dokumentuje faktycznej transakcji między wymienionymi w niej stronami. W przeciwnym wypadku, gdy choć jeden z elementów udokumentowanego nią stosunku prawnego nie odpowiada stanowi rzeczywistemu, organy podatkowe mają prawo, by taką fakturę kwestionować, a w konsekwencji pozbawić podatnika prawa do odliczenia z takiej faktury" (wyrok z dnia 6 czerwca 2018 r. (I FSK 1610/16). W rozstrzyganej sprawie zasadnicze znaczenie ma więc ocena czy organy wykazały, że usługi nie zostały wykonane przez podmioty wskazane na spornych fakturach. Przechodząc do owej oceny w zakresie faktur wystawionych przez "Firmę Usługowo - Wielobranżową J.K." należy zauważyć, że sam Skarżący wyjaśnił przebieg transakcji z ww. firmą w sposób następujący: znał Pana J.K.od ok. 2012 r., a w zakresie wykonywanych usług kontaktował się z ww. osobą osobiście lub telefonicznie. Po wykonaniu usługi Pan J. K.przyjeżdżał osobiście do Skarżącego i przekazywał mu fakturę oraz otrzymywał zapłatę w formie gotówkowej. Z ustaleń organów wynika natomiast, że Pan J. K. nie dokonał ponownej rejestracji w charakterze podatnika VAT. Jednak wbrew stanowisku zawartemu w skardze okoliczność powyższa nie miała przesądzającego charakteru dla oceny dokonanej przez organy, że ww. przedsiębiorca nie mógł świadczyć usług na rzecz Skarżącego, a w konsekwencji pozbawieniu Skarżącego prawa do odliczenia podatku VAT. Zarzut poniesiony w skardze jest więc chybiony. Zasadniczą przyczyną konstatacji organów ww. zakresie była okoliczność, że Pan J. K.przebywał w zakładzie karnym w dniach, gdy przedłożone dokumenty były wystawiane i opatrywane jego nazwiskiem, to jest od 9 maja 2013 r. do 23 stycznia 2015 r., tym samym nie mógł przekazać Skarżącemu faktury czy odebrać zapłaty za rzekomo wykonane usługi. W związku z powyższym zasadny jest także wniosek organów, że przedłożone protokoły robót oraz umowy nie dokumentują rzeczywistych, wywołujących skutki prawne zdarzeń gospodarczych. Zwrócić należy uwagę, że przebywanie w zakładzie karnym jest okolicznością obiektywną, a więc Skarżący przedstawiając przebieg transakcji z Panem J. K., w szczególności wskazując na osobiste kontakty z ww. osobą (w okresie kiedy przebywała w zakładzie karnym) zeznał nieprawdę. Oceny Sądu, co do nierzeczywistego charakteru transakcji pomiędzy Panem J. K. a Skarżącym nie zmienia również wskazywana w skardze okoliczność jakoby Pan J. K.udzielił pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy jego firmy Pani A.G. Po pierwsze faktury VAT, protokoły odbioru prac są podpisane nieczytelnym podpisem, co sugeruje, że osoba podpisująca ww. dokumenty jest osobą wskazaną na pieczące firmowej (Pan J. K.). Zatem sposób sporządzenia ww. dokumentów nie wskazuje na działanie innej osoby niż Pan J. K.. Po drugie nie jest możliwe, aby Skarżący (jak zeznał) w siedzibie swojej firmy miał osobisty kontakt z osobą przebywającą w tym czasie w zakładzie karnym. Po trzecie Pani A. G. nie przedłożyła upoważnienia ogólnego do prowadzenia w imieniu Pan J. K. spraw jego firmy, a jedynie pełnomocnictwo procesowe o czasowym charakterze. Mając powyższe na uwadze Sąd nie daje wiary wyjaśnieniom, że Pani A. G. prowadziła na podstawie upoważnienia sprawy firmy Pana J. K.. Ponadto, Pan J. K. do protokołu przesłuchania sporządzonego w ramach kontroli podatkowej we własnej firmie zeznał m.in., że przedmiotem działalności jego firmy było wykonywanie usług budowlanych polegające na podwykonawstwie robót wykończeniowych i remontowych, nie potrafi podać danych podwykonawców, gdyż ich nie zna. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd zauważa, że wbrew stanowisku autora, organy nie dyskredytują gotówkowej formy płatności, którą jakoby miał stosować Skarżący, jednak zasadnie wskazują, że w okolicznościach sprawy (Pan J. K.przebywał w zakładzie karnym) była ona niemożliwa do zastosowania. W zakresie wniosku Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka Pana J. K., to zdaniem Sądu nie było w ogóle konieczności ponownego przesłuchania ww. osoby. Skarżący zeznał, że znał osobiście Pana J. K., a więc nie mógł nastąpić błąd co do osoby, a jak ustaliły organy, nie mógł on, w związku z pobytem w zakładzie karnym, osobiście dostarczać faktur VAT, odbierać prac budowlanych, przyjmować gotówką wynagrodzenia. W obliczu tych ustaleń zeznania Pana J. K. nie miałyby znaczenia dla oceny okoliczności wykonania przez niego prac budowlanych na rzecz Skarżącego. Dlatego też w ocenie Sądu organ niepotrzebnie podjął próbę przesłuchania ww. osoby. Odnosząc się do zarzutu zinterpretowania na niekorzyść Skarżącego przez organy faktu niesporządzenia umowy w formie pisemnej. Należy zauważyć, że w aktach sprawy takie umowy się znajdują. Słusznie jednak organ ocenił, że przedstawione przez Skarżącego dokumenty są niewiarygodne i zostały sporządzone na potrzeby prowadzonego postępowania. Podkreślić należy ponownie, że w okresie jakoby sporządzania ww. dokumentów Pan J. K.przebywał w zakładzie karnym. Skarżący wskazuje również, że biorąc pod uwagę upływ czasu nie jest zaskakujący brak pamięci w zakresie szczegółów przeprowadzonej transakcji. Sąd wskazuje, że przedmiotem ustaleń organów nie były szczegóły transakcji. Biorąc pod uwagę wartość jakoby wykonanych przez J. K.. usług budowlanych, Skarżący powinien zachować w pamięci znajomość podstawowych faktów tj. jak wyglądał obieg dokumentów podatkowych, w jaki sposób następowały rozliczenia, w jaki sposób odbierano wykonanie usług budowlanych. Wyjaśnienia Skarżącego, mające przecież charakter ogólny są niewiarygodne, bowiem J. K.w czasie jak twierdzi Skarżący np. odbioru zapłaty za świadczone usługi budowlane przebywał w zakładzie karnym. Jest to tak oczywista sprzeczność, że trudno uznać, że Skarżący nie pamiętał, że faktury VAT oraz wynagrodzenie wręczał innej osobie niż J. K., a osoba ta dokonywał również odbioru wykonanych prac budowlanych. Przechodząc do pozostałych zakwestionowanych przez organ faktur VAT, które nie dokumentują rzeczywistego wykonania prac budowlanych przez podmioty na nich wskazanych należy zauważyć, że firma R.sp. z o.o. zaprzeczyła, aby wystawiała sporną fakturę. Również w dokumentacji podatkowej firmy R.sp. z o.o. ww. faktura się nie znajduje. Skarżący nie dysponuje ponadto oryginałem spornej faktury ani jej duplikatem, a więc dokumentem uprawniającym do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 18 czerwca 2019 r. (I FSK 427/17), że skoro kserokopia nie jest duplikatem faktury, nie daje prawa do odliczenia podatku. W zakresie ustaleń dotyczących relacji ze spółką P. Sp. z o.o. należy zauważyć, że wbrew zarzutowi poniesionemu w skardze organy dokonały istotnych ustaleń. Wskazały, że ww. spółka posiadała siedzibę w tzw. biurze wirtualnym, nie składała deklaracji VAT. Z kolei Skarżący wskazał, że reprezentował ją Pan K.F.i ogólnie stwierdził, że miała możliwości osobowe i materiałowe do realizacji zleceń. Podkreślić należy, że tego rodzaju informację są niewystarczające, gdyż na ich podstawie organy nie mogły ustalić, kto wykonał usługi budowlane, kiedy zostały wykonane oraz jakie usługi budowlane zostały wykonane. Skarżący nie tylko nie przedstawił, żadnych dowodów w tym zakresie (dysponował wyłącznie fakturami), ale nie był nawet w stanie podać danych teleadresowych osób, z którymi rozliczał wykonane prace lub które nadzorowały ich wykonanie. Posiadanie przez Skarżącego wyłącznie faktur VAT, mając na uwadze ustalenia organów dotyczące firmy P. Sp. z o.o., jest niewystarczające dla zachowanie prawa do odliczenia podatku VAT. Skarżący nie wykazał podstawowych okoliczności świadczących o wykonaniu usług przez ww. firmę oraz nie znał podstawowych informacji odnośnie kontrahenta. Reasumując, Sąd jednoznacznie ocenia, że biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy w sprawie, stanowisko organów podatkowych jest zasadne. Końcowo Sąd wskazuje, że w zakresie rozliczeń Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014 w dniu 8.01.2019 r. zapadł wyrok sygn. akt III SA/Wa 276/18 oddalający skargę. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI