III SA/WA 2743/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną, uznając spółkę celową realizującą zadania IT dla ARiMR za niebędącą podatnikiem VAT z uwagi na brak samodzielnej działalności gospodarczej.
Spółka celowa utworzona przez ARiMR, świadcząca usługi IT wyłącznie na rzecz ARiMR i podległych jej jednostek, wniosła o interpretację podatkową kwestionując swój status jako podatnika VAT. Dyrektor KIS uznał spółkę za podatnika VAT, argumentując istnienie związku między świadczeniem a wynagrodzeniem. Sąd administracyjny uchylił tę interpretację, stwierdzając, że spółka nie prowadzi samodzielnej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów VAT, ponieważ jej działalność jest ograniczona do wąskiego kręgu odbiorców, nie ma celu rynkowego ani nie ponosi ryzyka gospodarczego, a także brakuje jej swobody decyzyjnej.
Spółka A. sp. z o.o., utworzona przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) jako spółka celowa, świadczyła usługi IT wyłącznie na rzecz ARiMR i potencjalnie jednostek podległych ministrowi rolnictwa. Spółka wystawiała faktury VAT i odprowadzała podatek, jednak kwestionowała swój status jako podatnika VAT, argumentując, że nie prowadzi samodzielnej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) wydał interpretację indywidualną uznającą spółkę za podatnika VAT, wskazując na istnienie odpłatnego świadczenia usług. Spółka zaskarżyła tę interpretację, podnosząc zarzuty naruszenia art. 15 ust. 1 i 2 oraz art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że spółka nie prowadzi samodzielnej działalności gospodarczej, ponieważ jej działania są ograniczone do wąskiego kręgu odbiorców (ARiMR i jednostki podległe), nie mają celu rynkowego ani nie generują zysku w typowym rozumieniu, a także spółka nie ponosi ryzyka gospodarczego i brakuje jej swobody decyzyjnej w zakresie zakresu działalności czy zawierania umów. Sąd podkreślił, że brak samodzielności i ograniczenie działalności do specyficznych zadań uniemożliwia uznanie spółki za podatnika VAT. Sąd oddalił zarzut naruszenia art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, wskazując, że spółka nie jest organem władzy publicznej. W konsekwencji, sąd uchylił interpretację DKIS i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka celowa w opisanym stanie faktycznym nie prowadzi samodzielnej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Spółka nie prowadzi samodzielnej działalności gospodarczej, ponieważ jej działania są ograniczone do wąskiego kręgu odbiorców, nie mają celu rynkowego ani nie generują zysku w typowym rozumieniu, a także spółka nie ponosi ryzyka gospodarczego i brakuje jej swobody decyzyjnej w zakresie zakresu działalności czy zawierania umów. Działalność ta nie wykazuje istotnego podobieństwa do działalności typowego przedsiębiorstwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definiuje podatników jako osoby prawne, jednostki organizacyjne i fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą.
u.p.t.u. art. 15 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Określa, że działalność gospodarcza obejmuje wszelkie czynności wykonywane przez profesjonalnego dostawcę, który działa niezależnie.
Pomocnicze
Dyrektywa 2006/112/WE art. 13 § ust. 1
Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Implementowany przez art. 15 ust. 6 u.p.t.u., ustanawia dwie kumulatywne przesłanki nieopodatkowania: działalność musi być prowadzona przez podmiot prawa publicznego i działać jako organ władzy publicznej.
Dyrektywa 2006/112/WE art. 9 § ust. 1
Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Definiuje 'podatnika' jako każdą osobę prowadzącą samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą.
u.p.t.u. art. 15 § ust. 6
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Wyłącza z kręgu podatników organy władzy publicznej i urzędy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami, z wyłączeniem czynności cywilnoprawnych.
ustawa ARiMR art. 21a § ust. 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Podstawa prawna do utworzenia spółki celowej przez ARiMR.
ustawa ARiMR art. 21b § ust. 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Upoważnia ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do powierzenia spółce realizacji zadań na rzecz jednostki mu podległej.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych art. 150
Dotyczy umowy dotacyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonej interpretacji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia interpretacji indywidualnej.
p.p.s.a. art. 145a § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie ma zastosowania w sprawach ze skarg na interpretacje indywidualne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka nie prowadzi samodzielnej działalności gospodarczej, ponieważ jej działania są ograniczone do wąskiego kręgu odbiorców, nie mają celu rynkowego ani nie generują zysku w typowym rozumieniu. Spółka nie ponosi ryzyka gospodarczego i brakuje jej swobody decyzyjnej w zakresie zakresu działalności czy zawierania umów. Działalność spółki nie wykazuje istotnego podobieństwa do działalności typowego przedsiębiorstwa zajmującego się świadczeniem podobnych usług. Spółka nie jest organem władzy publicznej.
Odrzucone argumenty
Spółka jest podatnikiem VAT, ponieważ wykonuje czynności, za które otrzymuje wynagrodzenie, a między świadczeniem a wpłatą istnieje związek wzajemny. Spółka działa jako zwykły uczestnik obrotu gospodarczego, a nie organ władzy publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Spółka nie szuka klientów i szukać ich nie może. Działalność ta nie ma również w istocie na celu stałego uzyskiwania dochodu – lecz obsługę informatyczną określonych ustawowo podmiotów instytucjonalnych. Skarżąca nie ponosi także ryzyka gospodarczego – skoro w każdym razie zadania zostaną jej zlecone przez ARiMR. Spółka nie dysponuje jakąkolwiek z prerogatyw władztwa publicznego i nie prowadzi działalności w ramach reżimu prawa publicznego.
Skład orzekający
Hanna Filipczyk
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Dębkowski
sędzia
Piotr Wróbel
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spółka celowa utworzona przez podmiot publiczny, świadcząca usługi wyłącznie na rzecz tego podmiotu i jednostek mu podległych, nie jest podatnikiem VAT z uwagi na brak samodzielnej działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki celowej powołanej na podstawie ustawy ARiMR, z jasno określonym zakresem działalności i odbiorcami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia VAT dla spółek celowych i podmiotów działających w specyficznych ramach prawnych, co jest istotne dla wielu firm i doradców podatkowych.
“Spółka celowa ARiMR nie jest VAT-owcem? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria samodzielności działalności gospodarczej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2743/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-04-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-12-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Hanna Filipczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Dębkowski Piotr Wróbel Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną interpretację Powołane przepisy Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 13 ust. 1 Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej Dz.U. 2023 poz 1570 art. 15 ust.6, art. 15 ust. 2, art. 15 ust.1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Hanna Filipczyk (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Dębkowski, asesor WSA Piotr Wróbel, Protokolant referent Kamila Lewikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie 1. Postępowanie przed organem interpretacyjnym 1. W dniu 3 sierpnia 2023 r. A. sp. z o.o. (dalej: "Spółka", "Skarżąca" lub "A.") wniosła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS" lub "organ interpretacyjny") o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej kwalifikacji prawnej realizacji powierzonych jej zadań z punktu widzenia przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1570; dalej: "u.p.t.u."). 2. Najważniejsze elementy stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego są następujące. Spółka posiada siedzibę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i jest zarejestrowana na terytorium kraju jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (dalej także: "VAT"). Spółka została utworzona na podstawie uprawnienia przyznanego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w art. 21a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1199 ze zm.; dalej: "ustawa ARiMR"). Jedynym wspólnikiem Spółki jest ARiMR. Zgodnie z treścią aktu założycielskiego głównym celem działalności A. jest realizowanie ustawowych zadań na rzecz ARiMR polegających na budowie systemów informatycznych lub rozwiązań teleinformatycznych, rozbudowie lub unowocześnieniu istniejących systemów informatycznych lub rozwiązań teleinformatycznych oraz utrzymaniu systemów informatycznych lub rozwiązań teleinformatycznych. Jak wskazała Skarżąca, jest spółką celową – powołaną tylko i wyłącznie do realizacji powyższych zadań wykonywanych na podstawie ustawy ARiMR. W ramach prowadzonej działalności Spółka świadczy oraz będzie świadczyć prace IT w przeważającej większości na rzecz ARiMR. Spółka rozpoczęła realizację tych prac w dniu 28 lutego 2023 r. na podstawie czterech umów zawartych z ARiMR, tj. umowy ramowej, umowy rozwojowej, umowy utrzymaniowej oraz umowy zleceń operacyjnych. Z tego tytułu Spółka wystawia faktury VAT i wpłaca podatek należny na rachunek bankowy urzędu skarbowego. W przyszłości minister właściwy do spraw rozwoju wsi (dalej: "minister rolnictwa") może powierzyć Spółce realizację zadań na rzecz jednostki mu podległej, przyznając na ten cel dotację celową – do czego upoważnia go art. 21b ust. 1 ustawy ARiMR. Powierzenie zadania przez ministra rolnictwa odbędzie się na podstawie umowy dotacyjnej, o której mowa w art. 150 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Spółka poza pracami IT świadczonymi na rzecz ARIMR i ze zlecenia otrzymanego od Ministra Rolnictwa nie świadczy i nie będzie mogła świadczyć usług na rzecz innych podmiotów (w tym podmiotów prywatnych) na zasadach rynkowych. Zgodnie z treścią aktu założycielskiego A. nie może również nabywać akcji spółek prawa handlowego ani do nich przystępować. 3. Skarżąca zapytała: - czy postępuje prawidłowo, w zakresie w jakim wykonując prace IT na podstawie ustawy ARiMR na rzecz ARiMR, uznaje, że jest podatnikiem VAT i świadczone prace IT stanowią odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT?; - czy prawidłowe jest jej stanowisko, zgodnie z którym w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w zakresie w jakim Spółka będzie wykonywała zadania zlecone jej przez ministra rolnictwa na rzecz podmiotów mu podległych nie będzie występowała jako VAT oraz czynności te nie będą stanowiły odpłatnego świadczenie usług podlegającego opodatkowaniu VAT? 1.4. Skarżąca stanęła na stanowisku, że w obu przypadkach nie jest (nie będzie) podatnikiem VAT i świadczone przez nią prace IT nie stanowią (nie będą stanowić) odpłatnego świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu VAT. 1.5. W interpretacji indywidualnej z dnia [...] października 2023 r. DKIS uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W jego ocenie w obu tych przypadkach Spółka jest i będzie podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów u.p.t.u. i w konsekwencji podatnikiem VAT. Wykonanie określonych czynności, za które Spółka otrzymuje określoną kwotę pieniężną, należy traktować jako świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT, ponieważ spełniona jest przesłanka istnienia związku pomiędzy wpłatą należności a otrzymaniem świadczenia wzajemnego. W tym przypadku Spółka nie działa jako organ władzy publicznej, lecz jako zwykły uczestnik obrotu gospodarczego. Czynności, jakie Spółka wykonuje na podstawie zawartych umów z ARiMR oraz w przyszłości na rzecz jednostek podległych ministrowi rolnictwa na podstawie umów zawartych z tym ministrem, nie mogą być uznane za czynności zrównane z czynnościami, jakie wykonują organy władzy publicznej w zakresie zadań nałożonych odrębnymi przepisami. 2. Postępowanie sądowoadministracyjne 1. W skardze na tę interpretację indywidualną Spółka zarzuciła jej naruszenie: - art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 u.p.t.u., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżąca wykonuje działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów u.p.t.u. oraz występuje/będzie występować jako podatnik VAT w zakresie czynności realizowanych na rzecz ARiMR i w przyszłości ze zlecenia ministra rolnictwa na rzecz podmiotów podległych ministrowi rolnictwa, podczas gdy Skarżąca nie spełnia przesłanki samodzielności wykonywanej działalności gospodarczej, która to przesłanka jest warunkiem sine qua non do uznania Skarżącej za podatnika VAT; - art. 15 ust. 6 u.p.t.u. poprzez niewłaściwą ocenę co do jego zastosowania do przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i uznanie iż art. 15 ust. 6 u.p.t,u. nie będzie miał zastosowania w przypadku Skarżącej i w związku z tym Skarżąca nie będzie działała jako organ władzy publicznej, podczas gdy Skarżąca realizuje czynności na rzecz ARiMR i będzie w przyszłości realizować na rzecz podmiotów podległych ministrowi rolnictwa ze zlecenie ministra rolnictwa nie na podstawie umów cywilnoprawnych, tylko na podstawie obowiązku oraz uprawnienia zawartego w ustawie ARiMR oraz z uwagi na cel oraz charakter jej powołania nie działa jako zwykły uczestnik obrotu gospodarczego i nie konkuruje z innymi podmiotami na rynku. Spółka wniosła o uchylenie interpretacji indywidualnej i zobowiązanie DKIS na podstawie art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") do wydania rozstrzygnięcia zgodnie z jej stanowiskiem zawartym we wniosku, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. 2. W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. Skarga jest zasadna. 2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawę tę Sąd rozpatrzył zgodnie z tymi przepisami. 3. Spór w sprawie dotyczy tego, czy Skarżąca działa (będzie działać) w charakterze podatnika VAT w zakresie świadczenia prac IT na rzecz ARiMR i (w przyszłości) podmiotów podległych ministrowi rolnictwa. 4. Zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 u.p.t.u. przez ich błędną wykładnię. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.t.u. podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie z art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: "dyrektywa 2006/112/WE") "podatnikiem" jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. 5. Skarżąca kładzie nacisk na niespełnienie przesłanki samodzielności działalności gospodarczej. W kontekście tego przymiotu działalności gospodarczej Spółka wymienia szereg okoliczności wskazujących jej zdaniem na brak samodzielności działania, w szczególności: ograniczenie działań do prac IT na rzecz wymienionych podmiotów instytucjonalnych, brak celu gospodarczego (osiągania zysku) wynikający z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 24 lutego 2022 r. o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz niektórych innych ustaw, która znowelizowała ustawę ARiMR i wprowadziła do niej art. 21a (tj. podstawę prawną do utworzenia Spółki), zamknięty katalog jej przychodów, brak prawnej możliwości nabywania udziałów w spółkach prawa handlowego, uzależnienie sposobu prowadzenia działalności od decyzji ARiMR i nadzoru ministra rolnictwa. 6. Wśród tych okoliczności Sąd uznaje za kluczowy brak możliwości oferowania przez Spółkę usług (świadczeń) na rynku. Jak Spółka wskazała we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, "Spółka poza pracami IT świadczonymi na rzecz ARIMR i ze zlecenia otrzymanego od [m]inistra [r]lnictwa nie świadczy oraz nie będzie mogła świadczyć usług na rzecz innych podmiotów (w tym podmiotów prywatnych) na zasadach rynkowych". To przesądzenie jest częścią opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) – nie podlega dyskusji przez organ interpretacyjny (ani Sąd). 7. Powyższe potwierdza także – powoływana przez Skarżącą – treść uzasadnienia do projektu nowelizacji wprowadzającej art. 21a do ustawy ARiMR i treść art. 21e ustawy ARiMR. W uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 stycznia 2022 r. (druk sejmowy nr 1913) wskazano m.in., że "Spółka nie będzie (...) mogła świadczyć usług na rzecz innych podmiotów na zasadach rynkowych. (...) Spółka będzie realizowała zadania wyłącznie na rzecz Agencji lub ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, a zatem nie będzie prowadziła działalności gospodarczej na rzecz podmiotów sektora prywatnego w celu osiągnięcia zysku, na zasadach rynkowych. (...) Spółka ma mieć charakter usługowy, wykonawczy w stosunku do tych instytucji (...) Celem spółki nie będzie zatem generowanie jak najwyższego zysku i zwiększanie jej majątku, ale zapewnienie podmiotom publicznym realizacji ich zadań" (s. 24 i 27). Przepis art. 21e ustawy ARiMR wymienia natomiast przychody Spółki (przychody z tytułu realizacji zadań spółki, dotacje celowe z budżetu państwa, w tym dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie inwestycji i zakupów inwestycyjnych, dotacje podmiotowe na dofinansowanie działalności bieżącej spółki). Przychody te (ich źródła) rzeczywiście tworzą katalog zamknięty. 8. Z orzecznictwa Trybunału wynika, że w celu ustalenia, czy działalność należy uznać za działalność gospodarczą, należy zbadać wszystkie okoliczności, w jakich świadczenie to jest realizowane. Porównanie okoliczności, w jakich zainteresowany świadczy dane usługi, i tych okoliczności, w jakich tego rodzaju świadczenie jest zwykle realizowane, może zatem stanowić jedną z metod umożliwiających zbadanie, czy dana działalność jest działalnością gospodarczą. Inne czynniki, takie jak między innymi liczba klientów lub kwota dochodów, mogą również być uwzględniane, wraz z innymi, podczas tego badania (np. wyrok z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie C-520/14 Gemeente Borsele, ECLI:EU:C:2016:334, pkt 29-30; podobnie wyrok z dnia 26 września 1996 r. w sprawie C-230/94 Enkler, EU:C:1996:352, pkt 29). Także w wyrokach z dnia 30 marca 2023 r. w sprawach polskich: C-612/21 Gmina O. i C-616/21 Gmina L. Trybunał wskazał, że z uwagi na trudności w opracowaniu dokładnej definicji działalności gospodarczej należy zbadać wszystkie okoliczności, w jakich jest ona prowadzona, dokonując indywidualnej oceny w odniesieniu do tego, co jest typowym zachowaniem przedsiębiorcy prowadzącego działalność w danej dziedzinie (pkt 35 i 43, odpowiednio). 9. W ocenie Sądu Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej. Działalność Spółki nie ma charakteru powszechnego (nie jest i nie może być skierowana do każdego podmiotu zainteresowanego czynnościami wykonywanymi przez jej przedsiębiorstwo); przeciwnie, polega wyłącznie na realizacji na rzecz wąskiego kręgu podmiotów zadań powierzonych przez ARiMR i (ewentualnie) ministra rolnictwa. Skarżąca nie szuka klientów i szukać ich nie może (por. wyrok w sprawie L., pkt 44). Działalność ta nie ma również w istocie na celu stałego uzyskiwania dochodu – lecz obsługę informatyczną określonych ustawowo podmiotów instytucjonalnych. Skarżąca nie ponosi także ryzyka gospodarczego – skoro w każdym razie zadania zostaną jej zlecone przez ARiMR. Tym samym jej działalność nie wykazuje istotnego podobieństwa do działalności typowego przedsiębiorstwa zajmującego się świadczeniem podobnych usług (t.j. usług informatycznych). W świetle wskazówek dostarczonych przez Trybunał, m.in. w wyroku w sprawie Gemeente Borsele, a także w wyrokach w sprawie L. i sprawie O., , rekapitulujących dorobek orzeczniczy Trybunału, należy wobec tego uznać, że w zakresie zadań realizowanych na rzecz ARiMR i podmiotów podległych ministerstwu rolnictwa Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu dyrektywy 2006/112/WE i art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 u.p.t.u. 10. Działalności Skarżącej brak także przymiotu samodzielności. Skarżąca ma rację, że "immanentną cechą, która świadczy o samodzielności prowadzonej działalności gospodarczej jest możliwość podejmowania własnych decyzji co do kwestii rozszerzania zakresu prowadzonej działalności, zawierania kontraktów z nowymi kontrahentami czy też nawet zakończenia współpracy z obecnymi kontrahentami. Natomiast w przypadku Skarżącej, podejmowanie takich decyzji zostało w sposób arbitralny wyłączone" (s. 8 skargi). W takim razie Skarżąca nie ma swobody działania charakterystycznej dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą – w tym istotnej dla takiej swobody możliwości decydowania o sposobie i zakresie swojej działalności. Skarżąca działa w ścisłych ramach kształtowanych przez ustawę i przez zadania powierzane jej przez ARiMR – jej 100% udziałowca. Warto odnotować, że w uzasadnieniu projektu nowelizacji wprowadzającej m.in. art. 21a do ustawy ARiMR wskazano: "[j]edynym wspólnikiem w spółce będzie Agencja, która obejmie 100% udziałów w kapitale zakładowym. Dzięki temu Agencja zachowa nadzór i kontrolę nad realizowanymi zadaniami" (s. 21 druku sejmowego nr 1913). Przepis art. 21d ustawy ARiMR stanowi natomiast, że "[z]gromadzenie wspólników może udzielać zarządowi spółki wiążących poleceń w zakresie realizacji zadań spółki określonych w ustawie lub akcie założycielskim". Jak wynika z wyroku z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14 Gmina W., ECLI:EU:C:2015:635 (i z powołanego w uzasadnieniu orzecznictwa), w celu ustalenia, czy podmiot prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie, należy zbadać m.in., czy podmiot "swobodnie kształtuje zasady wykonywania swojej pracy" (pkt 34). Takiej swobody brak działaniom Skarżącej. 11. Spółka nie jest uczestnikiem zwykłego obrotu gospodarczego, lecz wyspecjalizowanym podmiotem powołanym w celu obsługi informatycznej ARMiR i (ewentualnie) jednostek podległych ministrowi rolnictwa. Nie prowadzi działalności gospodarczej i nie działa samodzielnie – ponieważ nie może oferować swoich usług na rynku według swobodnie przyjętych przez siebie zasad. W konsekwencji nie prowadzi samodzielnej działalności gospodarczej w rozumieniu VAT. 12. Ocena, czy podmiot prowadzi (samodzielną) działalność gospodarczą, jest odrębna od oceny, czy wykonywane przez ten podmiot świadczenia mogą być kwalifikowane jako odpłatne świadczenie usług. To dwa odrębne kryteria i dwa warunki uznania czynności za opodatkowaną VAT – muszą być one spełnione łącznie. Dobitnie wskazują na to wyroki TSUE wydane w dniu 30 marca 2023 r. w sprawach polskich: C-612/21 Gmina O. i C-616/21 Gmina L. W wyrokach tych Trybunał uznał, że gminy prawdopodobnie dokonują odpłatnych dostaw, lecz następnie badał, czy czynią to w ramach działalności gospodarczej. Taki porządek analizy wynika zresztą już z wyroku w sprawie Gemeente Borsele. Dlatego – inaczej niż wydaje się uważać organ interpretacyjny – odpłatność świadczeń Skarżącej nie przesądza jeszcze o prowadzeniu przez nią (samodzielnej) działalności gospodarczej i posiadaniu statusu podatnika VAT. W sytuacji, gdy Skarżąca mimo odpłatności za jej czynności (świadczenia) nie prowadzi (samodzielnej) działalności gospodarczej, w zakresie tych czynności (świadczeń) nie jest podatnikiem VAT. 13. Niezasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 15 ust. 6 u.p.t.u. Zgodnie z tym przepisem nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Przepis ten implementuje art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE. "Przepis art. 13 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112/WE ustanawia dwie kumulatywne przesłanki nieopodatkowania. Po pierwsze, działalność musi być prowadzona przez podmiot prawa publicznego oraz, po drugie, podmiot ten, wykonując tę działalność, musi działać jako organ władzy publicznej, nawet jeśli pobiera z tego tytułu należności, opłaty, składki lub inne płatności" (B. Rogowska-Rajda, VAT w gminach – ciąg dalszy, Przegląd Podatkowy 2023, nr 10, s. 31; por. także powoływane tam orzeczenia TSUE). Skarżąca nie dysponuje jakąkolwiek z prerogatyw władztwa publicznego i nie prowadzi działalności w ramach reżimu prawa publicznego (por. wyrok TSUE z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie C-182/17 Nagyszénás, ECLI:EU:C:2018:91). Przede wszystkim – co wyklucza wszelką dalszą dyskusję na temat możliwości zastosowania art. 15 ust. 6 u.p.t.u. w świetle art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE – nie jest organem władzy publicznej. Spółka nie działa w sferze imperium – nie ma władczych kompetencji stanowiących atrybut organu władzy publicznej. Brak przymiotu organu władzy publicznej, a co za tym idzie faktycznego władztwa publicznego w sprawach ogólnych oraz indywidualnych, jest podstawową przeszkodą do zastosowania art. 15 ust. 6 u.p.t.u., ponieważ wyłącznie jednostka (spółka) działająca jako organ władzy publicznej, posiadająca kompetencje decyzyjne organu władzy publicznej nie będzie uznawana za podatnika w myśl tego przepisu u.p.t.u. (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Bk 10/24, nieprawomocny). 14. DKIS powołuje się na możliwe zakłócenia konkurencji spowodowane przez uznanie Skarżącej za podmiot nieprowadzący podlegającej opodatkowaniu działalności gospodarczej. Ten argument można jednak podnosić zasadniczo w związku z art. 15 ust. 6 u.p.t.u. Nie ma on sensu w przypadku, gdy – tak jak w tej sprawie – podmiot w ogóle nie prowadzi działalności gospodarczej z powodów bardziej zasadniczych i poprzedzających w ogóle dyskusję na temat zastosowania art. 15 ust. 6 u.p.t.u. 15. Zaskarżona interpretacja indywidualna narusza art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 u.p.t.u. przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżąca wykonuje działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów u.p.t.u. i występuje (będzie występować) jako podatnik VAT w zakresie czynności realizowanych na rzecz ARiMR i podmiotów podległych ministrowi rolnictwa. 16. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. 17. Sąd nie zastosował w sprawie art. 145a § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie ma zastosowania w sprawach ze skarg na interpretacje indywidualne – ponieważ art. 146 § 1 p.p.s.a. odsyła tylko do art. 145 § 1 pkt 1 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2048/18). 18. W ponownie prowadzonym postępowaniu DKIS wyda interpretację indywidualną zgodną z oceną prawną wynikającą z tego wyroku: uzna, że Skarżąca nie prowadzi (samodzielnej) działalności gospodarczej i dlatego nie jest podatnikiem VAT z tytułu prac IT wykonywanych na rzecz ARiMR i jednostek podległych ministrowi rolnictwa. 19. Sąd zasądził na wniosek Skarżącej i na jej rzecz zwrot kosztów postępowania w kwocie 697 zł będącej sumą: kwoty wniesionego wpisu od skargi w wysokości 200 zł, kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł i opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI