III SA/Wa 2742/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki R. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji podatkowej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego.
Spółka R. sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca podnosiła, że tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie wadliwej decyzji podatkowej, ponieważ odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji było nieskuteczne. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji podatkowej ani do kwestionowania jej prawidłowości w ramach postępowania egzekucyjnego. Podkreślono, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą służyć do weryfikacji decyzji administracyjnych.
Sprawa dotyczyła skargi R. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec spółki na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących podatku VAT. Skarżąca złożyła zarzuty, twierdząc, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wydana bez podstawy prawnej, ponieważ odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało wysłane z pominięciem pełnomocnika, a prawidłowe odwołanie wpłynęło później. Wierzyciel uznał zarzuty za niezasadne, a organ egzekucyjny utrzymał to postanowienie. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując argumentację o wadliwości decyzji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji podatkowej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego ani do kwestionowania jej prawidłowości. Podkreślono, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, a jedynie do wykazania nieistnienia obowiązku, ale nie podważenia aktu nakładającego ten obowiązek. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i WSA potwierdzające tę zasadę. W związku z tym, uznał, że zarzut nieistnienia obowiązku, oparty na wadliwości decyzji podatkowej, był niezasadny. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji podatkowej ani do kwestionowania jej prawidłowości w ramach postępowania egzekucyjnego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą służyć do weryfikacji decyzji administracyjnych.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem następczym, służącym realizacji obowiązków ustalonych w postępowaniu rozpoznawczym. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela i nie może negować prawidłowości nałożonych obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być nieistnienie obowiązku.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § 1
Do postępowań wszczętych na podstawie ustawy zmienianej i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji podatkowej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą służyć do weryfikacji decyzji administracyjnych.
Odrzucone argumenty
Podstawa wystawienia tytułów wykonawczych była wadliwa z uwagi na nieskuteczne odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji i przedwczesne wydanie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków. postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem administracyjnym rozpoznawczym, w toku którego dochodzi do ukształtowania praw i obowiązków strony postępowania, lecz jest postępowaniem następczym, służącym realizacji (wykonaniu) obowiązków ustalonych w postępowaniu rozpoznawczym. Zarzuty oraz inne środki zaskarżenia przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Weryfikacja decyzji ostatecznych w postępowaniu egzekucyjnym jest bezwzględnie niedopuszczalna, gdyż na jej przeszkodzie stoi zasada trwałości takich decyzji.
Skład orzekający
Jacek Kaute
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Kurasz
sędzia
Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że organ egzekucyjny nie bada merytorycznie decyzji podatkowej, a zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie służą do weryfikacji decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych przed 29 lipca 2020 r. lub nie zakończonych przed tą datą, stosując przepisy w brzmieniu obowiązującym do tej daty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, która ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia granic kompetencji organów egzekucyjnych i możliwości kwestionowania decyzji podatkowych. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem podatkowym i administracyjnym.
“Organ egzekucyjny nie bada decyzji podatkowej – kluczowa zasada w postępowaniu administracyjnym.”
Dane finansowe
WPS: 205 135 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2742/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-09-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-11-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa Jacek Kaute /przewodniczący sprawozdawca/ Maciej Kurasz Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1438 art. 33 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, asesor WSA Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2022 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Uzasadnienie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej jako "Naczelnik") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej R. Sp. z o.o. (dalej jako "Strona") na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2018 r. (nr [...] , [...] , [...] ) wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. , którymi wierzyciel objął należności z tytułu podatku od towarów i usług odpowiednio za wskazane okresy 10,11/2012 r i 1/2013r. w łącznej kwocie należności głównej 205.135,00 zł plus odsetki za zwłokę, za 02,03,04,06/2013r. w łącznej kwocie należności głównej 470.678,00zł plus odsetki za zwłokę oraz za 11 i 12/2013r. w łącznej kwocie należności głównej 290.318,00zł plus odsetki za zwłokę. Organ egzekucyjny na podstawie zawiadomień z dnia [...] grudnia 2018 r. (nr [...] , [...] , [...] ) podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S. A., w [...] S. A., w [...] S. A. Banki poinformowały o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na wystąpienie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej oraz o nieprowadzeniu rachunku Spółki. Skarżąca, działająca poprzez pełnomocnika, pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. złożyła, na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018. poz. 1314 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), zarzuty wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2018 r. i uchylenie wszystkich dokonanych środków egzekucyjnych. Jej zdaniem, podstawą wydania przywołanych tytułów wykonawczych była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2017r. Nr [...] która została wydana bez podstawy prawnej z następujących powodów: 1. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] została wysłana do R. Sp. z o. o. z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika; 2. Pełnomocnik Spółki otrzymał ww. decyzję od Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sposób przewidziany przepisami Ordynacji podatkowej w dniu 29 listopada 2017 r. Na podstawie powyższego stanu faktycznego odwołanie Strony z dnia 21 listopada 2017 r. jest nieskuteczne, gdyż powyższa decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w tym czasie nie była w obrocie prawnym. Prawidłowym odwołaniem jest to, sporządzone przez pełnomocnika w dniu [...] grudnia 2017 r. i ono winne być procedowane. Skoro więc odwołanie wniesione przez Stronę w dniu 21 listopada 2017 r. było bezskuteczne to również decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] wydana została niezgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej - za wcześnie. Żeby można było ją wydać musiałoby zostać wniesione skutecznie odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Bez wniesionego skutecznie odwołania nie można rozpocząć postępowania odwoławczego. Skuteczne odwołanie sporządzone przez pełnomocnika Strony wpłynęło do Izby Administracji Skarbowej w dniu 5 stycznia 2018 r. i tego dnia mogło dopiero rozpocząć się postępowanie odwoławcze. Jak wynika z powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powinien z urzędu wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] a po stwierdzeniu jej nieważności powinien ponownie, tym razem zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej rozpocząć postępowanie odwoławcze na podstawie odwołania złożonego przez pełnomocnika Strony w dniu [...] grudnia 2017 r. Organ egzekucyjny wystąpił do Wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o zajęcie stanowiska odnośnie wniesionych zarzutów. Wierzyciel, postanowieniem dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] - utrzymanym w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej jako "Dyrektor") z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] podnoszone zarzuty uznał za niezasadne. Naczelnik, na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., postanowieniem z dnia [...] lipca 2020r., nr [...] , uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za nieuzasadnione. Skarżąca, zażaleniem z 11 sierpnia 2020r., zakwestionowała postanowienie z [...] lipca 2020 r. podtrzymując stanowisko przedstawione w zarzutach z dnia [...] grudnia 2018 r., a dotyczących prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej. Spółka załączyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dyrektor, postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...] , odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] lipca 2020 r. Nadto, postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...] , stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia ww. zażalenia. Skarżąca złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na te postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2438/20, uchylił postanowienie Dyrektora z dnia [...] września 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, natomiast wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2437/20 oddalił skargę Spółki na postanowienie Dyrektora z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Dyrektor, po ponownym zapoznaniu się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, postanowieniem z dnia [...] września 2021r., nr [...] , przywrócił termin do wniesienia zażalenia. Nadto, postanowieniem z dnia [...] września 2021r., nr [...] , Dyrektor, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r., poz. 735 t. j., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 5 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] lipca 2020r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem Dyrektora, skoro Wierzyciel (czyli Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ), postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] ., uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, to Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo uznał zarzuty zgłoszone w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za nieuzasadnione. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela, gdyż zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego, w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Nadto, rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Nie jest zatem możliwe przesądzenie o prawidłowości doręczenia aktów administracyjnych dokonywanych w postępowaniu podatkowym poprzez rozstrzygnięcie o zasadności zarzutów w sprawie odrębnego postępowania jakim jest egzekucja administracyjna. Strona, działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 3 listopada 2021 r., wniosła skargę do sądu administracyjnego na postanowienie Dyrektora z dnia [...] września 2021r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca zwróciła się o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie art. 33 § 1 u.p.e.a., czyli prowadzenie egzekucji mimo nieistnienia zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu powtórzyła argumentację przedstawioną w złożonych zarzutach i wskazała, że podstawą wydania ww. tytułów wykonawczych była decyzja Dyrektora z dnia [...] grudnia 2017r., nr [...] , która została wydana bez podstawy prawnej z następujących powodów: 1. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2017 r., nr [...] została wysłana do Skarżącej z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika; 2. Pełnomocnik Spółki otrzymał ww. decyzję od Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sposób przewidziany przepisami Ordynacji podatkowej w dniu 29 listopada 2017 r. Stąd, zdaniem Skarżącej, odwołanie Strony z dnia 21 listopada 2017 r. jest nieskuteczne, gdyż powyższa decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w tym czasie nie była w obrocie prawnym. Prawidłowym odwołaniem jest to sporządzone przez pełnomocnika w dniu [...] grudnia 2017 r. i ono winno być procedowane. Skoro więc odwołanie wniesione przez Stronę w dniu 21 listopada 2017 r. było bezskuteczne, to również decyzja Dyrektora z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] wydana została niezgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej — za wcześnie. Żeby można było ją wydać musiałoby zostać wniesione skutecznie odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Bez wniesionego skutecznie odwołania nie można rozpocząć postępowania odwoławczego. Skuteczne odwołanie sporządzone przez pełnomocnika Strony wpłynęło do Izby Administracji Skarbowej w dniu 5 stycznia 2018 r. i tego dnia mogło dopiero rozpocząć się postępowanie odwoławcze. Zdaniem Skarżącej, Dyrektor powinien z urzędu wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] , a po stwierdzeniu jej nieważności powinien ponownie, tym razem zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej rozpocząć postępowanie odwoławcze na podstawie odwołania złożonego przez pełnomocnika Strony w dniu [...] grudnia 2017 r. Dyrektor, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zasadności powołania się przez Skarżącą na zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku (art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a.) stwierdzonego w tytułach wykonawczych z [...] kwietnia 2018 r. z uwagi na wadliwość stanowiącej podstawę wystawienia tychże tytułów wykonawczych decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2017 r. polegającą na tym, że – jak podnosi Skarżącą – nieskuteczne było odwołanie Skarżącej z 21 listopada 2017 r. od decyzji organu pierwszej instancji (prawidłowym odwołaniem było to sporządzone przez pełnomocnika Spółki w dniu [...] grudnia 2017 r. i ono powinno być procedowane), a co za tym idzie ww. decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r. została wydana niezgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej – za wcześnie (gdyż żeby można było ją wydać musiałoby zostać wniesione skuteczne odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji). Organy przedstawiając stanowisko wierzyciela (postanowienie z dn. [...] czerwca 2019 r., nr [...] ), które było dla organu egzekucyjnego wiążące, wskazały, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, podlega ona egzekucji, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania tej decyzji i nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków. W konsekwencji organ egzekucyjny w postanowieniu z dn. [...] lipca 2020 r. uznał za niezasadny zgłoszony zarzut, a Dyrektor w zaskarżonym postanowieniu utrzymał to postanowienie. Skarżąca podtrzymuje podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku. Na tle tak zdefiniowanego sporu rację należy przyznać organom. Tytułem wstępu należy zwrócić uwagę na to, że zasadnie przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w tym art. 33 u.p.e.a. stanowiący podstawę wniesienia zarzutów) w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej, do postępowań wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm.) i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (tj. obowiązujące przez 30 lipca 2020 r.). Zgodnie z art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a. (w brzmieniu do 29 lipca 2020 r.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 grudnia 2021 r., III FSK 4334/21 (wszystkie powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query) "Jeśli zobowiązany uważa, że w jego sprawie występuje któraś z przesłanek określonych w § 1 art. 33 u.p.e.a., to powinien wskazać tę konkretną przesłankę. Należy mieć na uwadze, że organ nie bada z urzędu, czy wystąpiła którakolwiek z przesłanek z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Obowiązek organu sprowadza się do zbadania zasadności zarzutu (zarzutów) wniesionych przez zobowiązanego. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że to na stronie zobowiązanej spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Przedstawione stanowisko jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie (por. np. wyroki NSA z: 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1057/06; 14 września 2007 r., sygn. akt I OSK 522/07; 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 108/08; 1 września 2011 r., sygn. akt II FSK 407/10; 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3081/12; 2 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3259/13; 8 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2296/14; 6 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 252/16; 1 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 411/16; 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1188/18).". Skarżąca jako podstawę zarzutu (pismo z dn. [...] grudnia 2018 r. – k. 26 akt egzekucyjnych) dotyczącego nieistnienia obowiązku podniosła wadliwość decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2017 r., nr. [...] polegającą na tym, że nieskuteczne było odwołanie Skarżącej z 21 listopada 2017 r. od decyzji organu pierwszej instancji (prawidłowym odwołaniem było to sporządzone przez pełnomocnika Spółki w dniu [...] grudnia 2017 r. i ono powinno być procedowane), a co za tym idzie ww. decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r. została wydana niezgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej – za wcześnie (gdyż żeby można było ją wydać musiałoby zostać wniesione skuteczne odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji). W kontekście powyższego zarzutu należy wskazać, że jak orzekł WSA w Łodzi w wyroku z dn. 26 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 124/21 "[w]ierzyciel lub organ egzekucyjny przy rozpatrywaniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie mogą ponownie rozpoznawać sprawy od strony merytorycznej, gdyż postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem administracyjnym rozpoznawczym, w toku którego dochodzi do ukształtowania praw i obowiązków strony postępowania, lecz jest postępowaniem następczym, służącym realizacji (wykonaniu) obowiązków ustalonych w postępowaniu rozpoznawczym. Zarzuty oraz inne środki zaskarżenia przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiących podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.". Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dn. 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FSK 3208/19 wskazał, że "organ rozpatrujący zarzuty obowiązek odniesienia się do niektórych merytorycznych aspektów sprawy, nie sposób jednocześnie pominąć tego, że obowiązek ten ograniczony będzie przez samą istotę i cele postępowania egzekucyjnego. Niezależnie od szerokiego nawet rozumienia kompetencji do badania istnienia obowiązku przez organ egzekucyjny, nie może on bowiem wkraczać w kompetencję organu administracji publicznej, który w postępowaniu rozpoznawczym (jurysdykcyjnym) w sposób władczy rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony, wynikających z przepisów prawa materialnego. Innymi słowy, na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe wprowadzanie zmian w tej materii, która jednoznacznie została rozstrzygnięta w decyzji podatkowej, kończącej postępowanie rozpoznawcze. Weryfikacja decyzji ostatecznych w postępowaniu egzekucyjnym jest bezwzględnie niedopuszczalna, gdyż na jej przeszkodzie stoi zasada trwałości takich decyzji i wyraźne ograniczenie możliwości ich weryfikacji w przypadkach wskazanych w art. 128 o.p. (szerzej na ten temat: E. Komorowski, Zarzuty w egzekucji administracyjnej (w:) J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz (red.) System egzekucji administracyjnej, Warszawa 2004, s. 512 - 514 oraz powołane tam orzecznictwo). Zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji mogą zatem mieć na celu wykazanie nieistnienia obowiązku, ale nie podważenie aktu administracyjnego, nakładającego ten obowiązek (J. Dembczyńska, P. Pietrasz, K. Sobieralski, R. Suwaj, Praktyka administracyjnego postępowania egzekucyjnego, Wrocław 2009, s. 249).". Przedstawiając powyższe stanowisko, co do niedopuszczalności weryfikacji decyzji ostatecznych w postępowaniu egzekucyjnym, należy jednocześnie zasygnalizować dopuszczalność badania skuteczności doręczenia aktów kreujących bądź stwierdzających istnienie i wymagalność tego obowiązku - nie oznacza to bowiem badania sprawy podatkowej (jako takiej), lecz jedynie sprawdzenie doręczenia stanowiące w istocie czynność mającą charakter czynności materialno-technicznej (wyrok NSA z 3 sierpnia 2021 r, sygn. akt III FSK 92/21). Jednocześnie, jak orzekł NSA w wyroku z dn. 10 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 390/21 "dopuszcza się wprawdzie badanie, w ramach rozpoznawania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, czy decyzja na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy została doręczona, ale zastrzega się, że owo badanie nie może wykraczać poza czynność materialno-techniczną. Natomiast rozstrzygnięcie komu powinna być doręczona decyzja wykracza poza zwykłą czynność materialno-techniczną". W tym miejscu należy również zauważyć, że jak orzekł NSA w wyroku z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt II OSK 196/21 "Dopóki decyzja mająca walor ostateczności nie zostanie zmieniona wywołuje ona pełne skutki prawne. Uruchomienie zaś postępowania nadzwyczajnego zmierzającego do zmiany lub uchylenia decyzji stanowiącej podstawę egzekucji, a także zaskarżenie decyzji odmownych w tym zakresie do sądu administracyjnego, z punktu widzenia podstawy zarzutu podnoszonego przez skarżącą, nie ma żadnego znaczenia prawnego ponieważ nie doszło jeszcze do zmiany lub uchylenia decyzji stanowiącej podstawę egzekucji.". Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku i wywodząc go z wadliwości decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych (polegającą na tym, że nieskuteczne było odwołanie Skarżącej z 21 listopada 2017 r. od decyzji organu pierwszej instancji (prawidłowym odwołaniem było to sporządzone przez pełnomocnika Spółki w dniu [...] grudnia 2017 r. i ono powinno być procedowane), a co za tym idzie ww. decyzja z dnia [...] grudnia 2017 r. została wydana niezgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej – za wcześnie (gdyż żeby można było ją wydać musiałoby zostać wniesione skuteczne odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji)), Skarżąca podważa prawidłowość przedmiotowej decyzji (podnosi jej nieważność) i zmierza do jej weryfikacji w ramach niniejszego postępowania egzekucyjnego (w ramach instytucji zarzutów), co jest niedopuszczalne. W tym kontekście zatem zasadne było uznanie przez wierzyciela podniesionego zarzutu za niezasadny i utrzymanie tego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy (patrz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dn. [...] stycznia 2019 r. oraz postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dn. [...] czerwca 2019 r.), a w konsekwencji uznanie tego zarzutu za niezasadny przez organ egzekucyjny (patrz postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dn. [...] lipca 2020 r ) i utrzymanie tego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. – w trybie tym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI