III SA/Wa 2734/05

III SA/Wa 2734/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa
Krystyna Kleiber /przewodniczący sprawozdawca/
Lidia Ciechomska-Florek
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi S. N. na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] czerwca 2005 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w M., po rozpoznaniu zarzutu S. N. w sprawie nieistnienia obowiązku wniesienia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia "OC", odmówił uznania zarzutu za uzasadniony.
W zażaleniu z 3 czerwca 2005 r., wnosząc o zwrot 880,- zł S. N. przedstawił swoją trudną sytuację rodzinną i materialną.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 18, art. 33 pkt 1 i art. 34 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu
Skarbowego w M. z [...] czerwca 2005 r., uznając za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że rozpatrując zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne o nieistnieniu obowiązku uiszczenia opłaty z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia pojazdu, stosownie do art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uzyskał ostateczne stanowisko wierzyciela. Wypowiedź wierzyciela o bezzasadności zarzutu jest, na mocy przywołanego przepisu, wiążąca dla organu egzekucyjnego, ponieważ nie ma on kompetencji do badania istnienia obowiązku lub jego braku. Organ egzekucyjny nie ma także uprawnień do przeniesienia kary na współwłaściciela samochodu, jego syna Z. N.
W "odwołaniu" do Sądu skarżący wniósł o umorzenie nałożonej kary i pozytywne załatwienie jego prośby.
S. N. kwestionował wymierzoną mu opłatę, ponieważ podczas czterodniowego opóźnienia w jej uiszczeniu użytkowany był inny samochód. Opóźnienie w zapłacie należności nastąpiło z powodu ciężkiej sytuacji materialnej. Sporny samochód należy do syna, który "(...) ze swoją żoną nie żyje dobrze i sam utrzymuje 6-cioro dzieci".
Ponadto skarżący powołał się na ciążący na nim obowiązek utrzymania żony, wnuczek i chorej córki.
W odpowiedni na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Stwierdził, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, lecz nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W takiej sytuacji dla organu egzekucyjnego wiążąca jest opinia wierzyciela.
W zaskarżonej sprawie postępowanie egzekucyjne nie ulega umorzeniu, ponieważ obowiązek jest wymagalny. Nie nastąpił także błąd w określeniu osoby zobowiązanej do zapłaty z tytułu niedopełnienia obowiązkowego ubezpieczenia "OC" pojazdu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje:
Stosownie do art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej u.p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, np. przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" lub "c" u. p.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna.
Zobowiązany, wnosząc zarzut na podstawie art. 33 pkt 1, stwierdził, że obowiązek zapłaty należności nie istnieje, ponieważ samochód nie był użytkowany oraz - mimo danych w treści dokumentów - należy w istocie do syna skarżącego.
Argumenty te nie mogą być poddane ocenie prawnej tak w zakończonym postępowaniu administracyjnym jak i obecnie sądowym z racji braku ustawowego upoważnienia do ich badania.
Wynika to z treści przepisu art. 33 pkt 1 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który przewiduje możliwość kwestionowania istnienia podstawy wszczętego postępowania egzekucyjnego, ale przez podstawę rozumie wydany przez uprawniony organ administracji publicznej, tytuł wykonawczy. Jest to dokument urzędowy, stwierdzający istnienie i wymagalność obowiązku, wydany po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wszelkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogą być podniesione przeciwko jego wydaniu muszą być wskazane przez zainteresowanego przed tym organem do daty jego wystawienia.
Przepis art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-6 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Jeżeli wierzyciel odpowie na zapytanie organu egzekucyjnego, że obowiązek podatkowy istnieje, tak jak w tej sprawie, to do organu egzekucyjnego należy dalsze prowadzenie egzekucji. Organ ten nie może podważyć wypowiedzi wierzyciela, gdyż wówczas musiałby przeprowadzić pełną kontrolę istniejących decyzji, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, do czego żadnym przepisem organ egzekucyjny nie jest uprawniony (por. podobnie wyrok NSA z 17 stycznia 2001 r. sygn. l SA/Gd 2167/00) Wniesiony na podstawie art. 33 pkt 1 i 2 ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzut nieistnienia obowiązku, czy braku wymagalności obowiązku wymaga zbadania sprawy. Jednakże w sytuacji, gdy egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny bada z urzędu tylko dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (wyrok NSA z 23 czerwca 1998 r. sygn. SA/Sz 1802/97) Brak uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym oznacza, że zarzut zobowiązanego oparty na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje (art. 33 pkt 1 ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy wierzyciel w wypowiedzi udzielonej w trybie art. 34 § 1 omawianej ustawy nie potwierdzi tego zarzutu, a brak jest innych podstaw merytorycznych do uwzględniania zarzutu z urzędu np. przedawnienia obowiązku. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 czerwca 1998 r. sygn. SA/Sz 1122/97 w przepisie art. 33 pkt 1 ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia się jako podstawę zarzutu "nieistnienie obowiązku", jednak tak sformułowanego przepisu nie można interpretować w oderwaniu od treści pozostałych przepisów. Skoro zatem, zgodnie z przepisem art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a zarzut jest formułowany jako skierowany na badanie zasadności okoliczności, będących podstawą tytułu wykonawczego, odmowa uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest zasadna.
Również nie mógł być uwzględniony zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego (syn skarżącego, a nie skarżący). Na tym etapie, nie może być kwestionowane, kto jest zobowiązanym do zapłaty kary, ponieważ stanowiłoby to badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Jak zaznaczono tego rodzaju merytoryczna kontrola tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jest niedopuszczalna z mocy art. 29 § 1 ustawy. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję (por. podobnie wyrok NSA z 29 grudnia 1998 r. sygn. III SA 2801/97). Przez błąd co do zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju - kiedy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutów, a w konsekwencji właściwy zobowiązany został pozbawiony możliwości obrony swych interesów. Po drugie, wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek egzekucyjny.
Sąd badając legalność wydanych postanowień stwierdza, że nie zawierają błędów proceduralnych oraz nie naruszają przepisów prawa materialnego.
Tytuł wykonawczy z dnia 7 marca 2005 r. nie budzi zastrzeżeń tak jak zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności z dnia 22 kwietnia 2005 r. Stanowisko wierzyciela – Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego zostało zawarte, zgodnie z art. 34 § 1 cytowanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w .postaci postanowienia z dnia 14 czerwca 2005 r.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.