III SA/Wa 2695/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-10-09
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITspółka jawnaspółka cywilnaprzekształcenie spółkilikwidacja spółkizwrot wkładuopodatkowaniewartość wkładuprzedawnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w PIT za 2009 r., uznając, że przychód z tytułu zwrotu wkładów do spółki osobowej jest opodatkowany ponad wysokość wniesionych wkładów, a termin przedawnienia zobowiązania nie upłynął.

Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Skarżący, B. C., kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która określiła mu zobowiązanie podatkowe w wysokości 1.928.998,00 zł. Głównym sporem było ustalenie wartości wkładu wniesionego do spółki jawnej i tym samym wysokości przychodu podlegającego opodatkowaniu po jej likwidacji. Sąd oddalił skargę, uznając, że przychód z tytułu zwrotu udziałów w spółce z o.o. po likwidacji spółki jawnej jest opodatkowany ponad wysokość wniesionych wkładów, a termin przedawnienia zobowiązania nie upłynął z powodu zawieszenia biegu terminu w związku z wniesieniem skarg do sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Skarżący złożył zeznanie PIT-36L wykazując stratę z tytułu udziałów w spółce jawnej oraz PIT-37 z przychodem ze stosunku pracy. Postępowanie kontrolne wykazało, że spółka jawna, w której skarżący był wspólnikiem, została przekształcona ze spółki cywilnej, a następnie wniosła swoje przedsiębiorstwo do spółki z o.o., objęła udziały, a następnie została rozwiązana bez likwidacji poprzez podział udziałów między wspólników. Organ podatkowy uznał, że objęcie przez skarżącego udziałów w spółce z o.o. w związku z rozwiązaniem spółki jawnej stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, podlegający opodatkowaniu. Spór dotyczył głównie ustalenia wartości wkładu wniesionego do spółki osobowej, który zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT jest wolny od podatku do wysokości wniesionych wkładów. Skarżący argumentował, że wartość wkładu powinna uwzględniać wzrost wartości nieruchomości na skutek nakładów i upływu czasu, podczas gdy organ podatkowy ograniczył zwolnienie do wartości wynikających z aktów notarialnych, kosztów sporządzenia aktów, opodatkowanych zysków z lat poprzednich oraz poniesionych nakładów udokumentowanych fakturami VAT. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organu odwoławczego za prawidłowe. Sąd podkreślił, że przychód z tytułu zwrotu udziałów w spółce z o.o. po likwidacji spółki jawnej jest opodatkowany ponad wysokość wniesionych wkładów, a zwolnienie nie obejmuje wzrostu wartości nieruchomości. Ponadto, sąd uznał, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie upłynął, ponieważ bieg terminu został zawieszony na skutek wniesienia skarg do sądów administracyjnych. Sąd był związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego co do daty powstania przychodu i jego kwalifikacji prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przychód otrzymany w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółce osobowej, przekraczający wysokość wniesionych wkładów, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT obejmuje jedynie zwrot wkładów do wysokości ich wniesienia. Nadwyżka ponad tę wartość stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Sąd nie uwzględnił argumentacji o wzroście wartości nieruchomości jako podstawie do zwiększenia kwoty wolnej od podatku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 50

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie z opodatkowania dotyczy przychodów otrzymanych w związku ze zwrotem wkładów do spółki osobowej do wysokości wniesionych wkładów. Zwolnienie nie obejmuje wzrostu wartości wkładu na skutek nakładów lub upływu czasu, ani nie obejmuje nadwyżki ponad wartość wniesionych wkładów.

o.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Pomocnicze

o.p. art. 70 § 6 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania.

k.s.h. art. 84 § 2

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy przeniesienia na wspólnika udziałów w spółce z o.o. w związku z rozwiązaniem spółki jawnej.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy oraz sądy, chyba że przepisy ustawy uległy zmianie.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodów uzupełniających z dokumentów.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej.

u.p.d.o.f. art. 30c

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Opodatkowanie podatkiem liniowym (19%).

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego przez organ podatkowy.

o.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

o.p. art. 2a

Ordynacja podatkowa

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario).

o.p. art. 212

Ordynacja podatkowa

Doręczenie decyzji.

o.p. art. 59 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przychód z tytułu zwrotu udziałów w spółce z o.o. po likwidacji spółki jawnej jest opodatkowany ponad wysokość wniesionych wkładów. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie upłynął z powodu zawieszenia biegu terminu w związku z wniesieniem skarg do sądów administracyjnych. Wartość wkładu dla celów zwolnienia podatkowego nie obejmuje wzrostu wartości nieruchomości na skutek nakładów lub upływu czasu.

Odrzucone argumenty

Przychód z tytułu zwrotu udziałów w spółce z o.o. po likwidacji spółki jawnej jest zwolniony z opodatkowania do wysokości wniesionych wkładów, uwzględniając wzrost wartości nieruchomości. Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Wartość wkładu powinna być ustalana na dzień jego wniesienia, z uwzględnieniem wzrostu wartości na skutek nakładów i upływu czasu. Organ naruszył zasadę in dubio pro tributario poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wartość wkładu była niższa niż przyjęta przez skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

sąd jest związany wykładnią prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 153 PPSA przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej, a nie przychód z praw majątkowych zwolnienie z opodatkowania dotyczy przychodów otrzymanych w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni albo wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego

Skład orzekający

Agnieszka Baran

sprawozdawca

Maciej Kurasz

członek

Waldemar Śledzik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania przychodu z tytułu likwidacji spółki osobowej i zwrotu majątku, interpretacja art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f. w kontekście wzrostu wartości wkładów, zasady przedawnienia zobowiązań podatkowych w przypadku postępowań sądowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia i likwidacji spółek oraz wniesienia aportem nieruchomości. Interpretacja art. 21 ust. 1 pkt 50 u.p.d.o.f. może być różnie stosowana w zależności od szczegółów stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej sytuacji przekształceń spółek i opodatkowania zwrotu majątku, co jest częstym problemem dla przedsiębiorców. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące zwolnień podatkowych i przedawnienia, co czyni ją wartościową dla prawników i księgowych.

Jak uniknąć podwójnego opodatkowania przy likwidacji spółki? Kluczowa interpretacja przepisów o zwrocie wkładów.

Dane finansowe

WPS: 14 975 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2695/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Baran /sprawozdawca/
Maciej Kurasz
Waldemar Śledzik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 363/21 - Wyrok NSA z 2023-10-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 361
art. 21 ust. 1 pkt 50
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant sekretarz sądowy Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2020 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 14 kwietnia 2010 r. B. C. (dalej jako: "skarżący") złożył do [...] Urzędu Skarbowego w R. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2009 r. (PIT - 36L) wraz z załącznikiem PIT - B informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej. W zeznaniu tym wykazał stratę z tytułu 50% udziałów w M. [...] spółka jawna w wysokości 450,00 zł. Jednocześnie, 14 kwietna 2010 r. złożył do [...] Urzędu Skarbowego w R. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2009 r. (PIT-37), w którym wykazał przychód ze stosunku pracy w wysokości 60,480,03 zł, podatek należny w wysokości 3.744,00 zł oraz w związku z wysokością pobranych zaliczek (5.052.00 zł) nadpłatę w kwocie 1.308.00 zł.
Postanowieniem z [...] października 2011 r. wszczęto wobec skarżącego - jako byłego wspólnika zlikwidowanej spółki jawnej M. [...] - postępowanie w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2007 – 2009. W toku postępowania ustalono, iż M. [...] spółka jawna powstała w trybie przekształcenia spółki cywilnej zawartej 30 sierpnia 1995 r. w K., w celu prowadzenia działalności gospodarczej, pomiędzy B. C. i F. W.. Spółka była prowadzona pod firmą B. z siedzibą w R..Tytułem wkładu wspólnicy B. C. i F. W. wnieśli do spółki cywilnej B. wkłady pieniężne w kwocie po 5.000,00 zł każdy. Natomiast na podstawie aneksu z 28 kwietnia 1997 r. do umowy spółki cywilnej wspólnicy wnieśli do spółki:
- skarżący: samochód osobowy [...] o wartości 17.000 zł;
- F. W.: samochód osobowy [...] o wartości 50.000 zł.
Z kolei na podstawie aneksu z 1 października 1998 r. do umowy spółki cywilnej, skarżący wniósł do spółki samochód ciężarowy [...] o wartości 30.000 zł. Łącznie wspólnicy wnieśli do spółki wkłady w wysokości: skarżący - 52.000,00 zł, zaś F. W. - 55.000,00 zł.
Na podstawie aneksu z 12 marca 2001 r. zmieniono nazwę spółki cywilnej z B. na P. [...]. Następnie, na mocy uchwały nr [...] z dnia 28 grudnia 2001 r. wspólników spółki cywilnej P. [...], dokonano przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną pod firmą P. [...] spółka jawna z siedzibą w R. (dalej jako" spółka jawna"). Wniosek o rejestrację podmiotu w rejestrze przedsiębiorców, tj. Krajowym Rejestrze Sądowym, został złożony w Sądzie Rejonowym w R. 31 grudnia 2001 roku. Postanowieniem Sądu Rejonowego w R. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z [...] maja 2002 r. sygnatura sprawy: [...] spółka została wpisana do KRS - rejestru przedsiębiorców pod nr [...]. W bilansie spółki jawnej sporządzonym na dzień 26 grudnia 2007 r. wykazano m.in. rzeczowe aktywa trwałe w wysokości 3.838.641,25 zł.
W dniu 27 grudnia 2007 r. spółka jawna wniosła całe swoje przedsiębiorstwo do spółki pod firmą S. spółka z o.o. z siedzibą w N. (późniejsze M. [...] spółka z o.o. z siedzibą w R.) i objęła w zamian 59.900 udziałów o wartości nominalnej 500.00 zł każdy i łącznej wartości nominalnej 29.950.000 w kapitale zakładowym tej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W wyniku tego jedynym mieniem spółki jawnej zostały przedmiotowe udziały. Podstawą ustalenia wartości aportu wniesionego przez spółkę jawną do spółki z o.o. była natomiast wycena przedsiębiorstwa sporządzona w grudniu 2007 r. przez biegłego rewidenta.
Zgodnie z bilansem sporządzonym na dzień 31 grudnia 2007 r. majątek spółki jawnej przedstawiał się następująco: środki trwałe w budowie 29.805,98 zł, zapasy 198.737,66 zł, należności krótkoterminowe 635.812,83 zł, inwestycje krótkoterminowe 5.743,94 zł, inwestycje długoterminowe, udziały w B. sp. z o.o. 34.798.000,00 zł, nieruchomości wg wyceny rzeczoznawcy majątkowego 26.000.115,00 zł, wartość firmy ponad wycenę składników majątkowych 128.100,49 zł.
Majątek ten był pokryty zobowiązaniami krótkoterminowymi w wysokości 893.452,48 zł oraz zobowiązaniami wobec udziałowców w wysokości 31.653.663,37 zł.
W dniu 4 lipca 2008 r. wspólnicy spółki jawnej podjęli uchwałę nr [...] o rozwiązaniu tej spółki i zakończeniu jej działalności bez przeprowadzania likwidacji, poprzez rozdzielenie między wspólników 59.900 zł udziałów w kapitale zakładowym spółki M. [...] spółka z o.o. z siedzibą w R., w ten sposób, że każdy ze wspólników, tj. B. C. i F. W. objął po 29.950 udziałów o wartości nominalnej 500,00 zł każdy i łącznej wartości nominalnej 14.975.000,00 zł. W dniu 23 października 2008 r. został złożony do Sądu Rejonowego w R. wniosek o wykreślenie podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego.
W 2009 r. spółka jawna nie osiągnęła żadnych przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Uchwałą z 30 czerwca 2010 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie wspólników M. [...] spółka jawna w R. zatwierdziło sprawozdanie finansowe za 2009 r., w tym bilans zamykający się sumą bilansową w wysokości 6.962.398,86 zł. Uchwalono również, że strata w wysokości 4.375,38 zł zmniejszy kapitał zapasowy. Postanowieniem z [...] marca 2009 r. Sądu Rejonowego w R., [...]Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego sygnatura sprawy: [...] dokonano wpisu o wykreśleniu spółki jawnej z KRS.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R., decyzją z [...] stycznia 2013 r., określił skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z praw majątkowych za 2009 r. w wysokości 3.699.266,00 zł. Organ uznał, że skarżący obejmując składniki majątku trwałego w związku z rozwiązaniem spółki jawnej, osiągnął przychód w wysokości nadwyżki ponad wartość wniesionego wkładu oraz niewybranych zysków.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej w R., decyzją z [...] maja 2013 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z 26 września 2013 r. w sprawie sygn. I SA/Rz 592/13, oddalił tę skargę. Natomiast w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 9 października 2015 r., w sprawie sygn. akt II FSK 215/14) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w całości oraz uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z [...] maja 2013 roku.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w R. uznał, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części i decyzją z [...] czerwca 2016 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Ponownie prowadząc postępowanie, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R., uwzględniając zalecenia organu odwoławczego, wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia dowodów potwierdzających wzrost wartości nieruchomości położonych w R. nabytych od [...] B. s.c., a następnie wniesionych do M. sp.j. z kwoty 947.013 zł do kwoty 26.000.115 zł oraz wezwał skarżącego do określenia co było przyczyną wzrostu wartości. Ponadto, w przypadku kiedy skarżący poniósł nakłady na ww. nieruchomości wezwano skarżącego do wyjaśnienia w jakim okresie zostały one poczynione oraz w jaki sposób zostały sfinansowane przez wskazanie, czy z majątku wspólników, czy z majątku spółki jawnej.
Mimo kilkukrotnych wezwań organu do wskazania dowodów potwierdzających poniesienie wydatków powiększających wartość nieruchomości, nie przedłożono żadnych dowodów. W odpowiedzi na te wezwania skarżący wyjaśniał jedynie, że okres czasu jaki upłynął od chwili wniesienia do spółki nieruchomości nabytych na podstawie umowy z dnia 23 listopada 2000 r. i z dnia 22 czerwca 1998 r. spowodował wzrost wartości tych nieruchomości. Ponadto skarżący wskazał, że na nieruchomości ponoszone były nakłady pochodzące częściowo z majątku wspólników oraz częściowo z reinwestowanego zysku. Skarżący stwierdził jednocześnie, że nie dysponuje dowodami potwierdzającymi dokonanie nakładów i nie jest w stanie w sposób jednoznaczny wskazać źródeł finansowania konkretnych nakładów oraz określić, które nakłady, na jaką działkę i w jakiej wysokości ponoszone były z majątku wspólników, a które z reinwestowanego zysku.
Wobec braku dowodów poniesienia wydatków podnoszących wartość nieruchomości, jak również niewskazania źródeł finansowania ewentualnych nakładów, za wkład wspólników do spółki cywilnej, a później jawnej, organ uznał ich wartość wynikającą z aktów notarialnych powiększoną o koszty sporządzenia tych aktów w łącznej wysokości 952.230 zł (943.093 zł + 5.000 zł + 3.920 zł + 217 zł).
Wobec powyższego, objęte przez wspólników B. C. oraz F. W., składniki majątku w związku z likwidacją spółki jawnej, w tym przypadku udziały w M. [...] spółka z o.o. podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej jako "ustawa o PIT") w kwocie 11.087.708.43 zł.
Uwzględniając powyższe, organ pierwszej instancji stwierdził, że wskutek rozwiązania spółki jawnej M. [...], skarżący jako jej wspólnik, osiągnął przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 11.087.708,43 zł, który podlegał opodatkowaniu (na zasadach określonych w art. 30c ustawy o PIT) wg stawki 19%.
Decyzją z [...] lutego 2017 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. określił wysokość zobowiązania skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. od dochodów z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 2.106.579,00 zł.
Od ww. decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w niniejszej sprawie, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie, tj. art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT przez przyjęcie, że przychody otrzymane w związku ze zwrotem wkładów do spółki osobowej są wolne od podatku do wysokości wniesionych wkładów, w sytuacji gdy wysokość wkładu musi być określona tak samo jak wysokość wartości otrzymywanego mienia, zwrot rzeczy wniesionej do spółki po jej likwidacji jest obojętny podatkowo;
- naruszenie prawa materialnego przez jego nieprawidłowe zastosowanie, tj. art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT, przez nieuwzględnienie przy ustalaniu wysokości przychodu i przewidzianego przez ustawodawcę zwolnienia wzrostu wartości wkładu, który nastąpił na skutek upływu czasu oraz dokonanych nakładów, i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż wartość wkładu powinna być ustalana na dzień jego wniesienia,
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej jako "ordynacja podatkowa") przez niepodjęcie działań niezbędnych w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i dokonanie nietrafnego rozstrzygnięcia kwestionującego wzrost wartości wkładu wniesionego do spółki jawnej,
- naruszenie zasady in dubio pro tributario, która wprowadza nakaz rozstrzygania na korzyść podatnika, albo przynajmniej zakaz rozstrzygania na jego niekorzyść wszelkich wątpliwości faktycznych oraz prawnych, przez bezpodstawne przyjęcie, iż nie nastąpił wzrost wartości wkładu wniesionego do spółki jawnej, bo skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających dokonane nakłady, w sytuacji gdy poczynione nakłady potwierdza sporządzony operat szacunkowy.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS" lub "organ odwoławczy") decyzją z [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skarżący nie zgodził się z decyzją organu odwoławczego i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten który wyrokiem z 27 czerwca 2018 r., w sprawie sygn. akt III SA/Wa 2657/17 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.
Ponownie rozpoznając sprawę, z uwzględnieniem ww. wyroku WSA w Warszawie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., decyzją z [...] września 2019 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. od dochodów z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 1.928.998,00 zł.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 roku. Powołując się na art. 70 ordynacji podatkowej wyjaśnił, że w jego ocenie, do przedawnienia zobowiązania nie doszło.
Organ odwoławczy wskazał, że realizując zalecenia wynikające z ww. orzeczenia, w toku ponownie prowadzonego postępowania, pismem z 28 marca 2019 r., wezwał skarżącego do wskazania jakiego rodzaju nakładów dotyczą złożone wraz z pismem z 15 maja 2017 r. faktury VAT i na której nieruchomości zostały poczynione, jak również do sprecyzowania jakie było źródło finansowania tych faktur, tj. z czyjego majątku zostały sfinansowane, a w szczególności czy z majątku skarżącego, czy też z majątku spółki. Ponieważ stwierdzenie zawarte w piśmie pełnomocnika skarżącego z 15 maja 2017 r. sugerowało również, że skarżący przedłożył dotychczas jedynie "część przykładowych faktur", DIAS jednocześnie zobowiązał skarżącego do przedłożenia wszelkich posiadanych dowodów potwierdzających dokonane nakłady na nieruchomości mających wpływ na wzrost ich wartości oraz wskazania z jakiego majątku nakłady te poczyniono i w jakiej wysokości, czy też ewentualnych uchwał wspólników spółki jawnej dotyczących zwiększenia wartości wniesionego przez wspólników wkładu.
Organ wyjaśnił, że w odpowiedzi na ww. wezwanie pełnomocnik skarżącego stwierdził, że przedłożone przy piśmie z 15 maja 2017 r. faktury stanowią dowód nakładów dokonanych na nieruchomości (działka [...], [...], [...]), jednocześnie przesłał w załączeniu do pisma z 5 kwietnia 2019 r. plik potwierdzonych za zgodność z oryginałem nieponumerowanych kserokopii faktur (240 szt.). Jako źródło finansowania przedłożonych faktur pełnomocnik wskazał, że środki pochodziły z majątku wspólników i z reinwestowanego zysku. Zaznaczył, że ze względu na upływ czasu, skarżący nie jest w stanie z całą pewnością wskazać jaki procent wzrostu wartości nieruchomości (źródło finansowania faktur) wynikał ze środków pochodzących z majątku wspólników, a jaki z reinwestowanego zysku.
Po uporządkowaniu chronologicznym przedłożonych faktur VAT oraz ich przeanalizowaniu organ odwoławczy stwierdził, iż okoliczność ponoszenia nakładów przez spółkę cywilną udokumentowana fakturami VAT z 1998 r., z 1999 r., z 2000 r., z 2001 r. znajduje odzwierciedlenie w operacie szacunkowym wyceny ww. nieruchomości z 10 grudnia 2007 r., a przedłożone faktury VAT dotyczą zakupu przez spółkę cywilną materiałów i usług budowlanych. Organ odwoławczy wskazał, że podjął próbę weryfikacji, czy te faktury VAT faktycznie dokumentują nakłady poniesione na ww. nieruchomości. W ww. opinii rzeczoznawca wskazał bowiem w którym roku dany budynek został wybudowany oraz kiedy dokonano jego modernizacji. W toku weryfikacji organu okazało się, że faktycznie projekty budowlane polegające na wybudowaniu budynków magazynowych, rozbudowie, modernizacji, kapitalnym remoncie budynku produkcyjnego oraz biurowego, adaptacji stodoły na budynek magazynowy zostały zrealizowane, co potwierdza opis zawarty w ww. operacie. Organ odwoławczy uznał, że z aktów notarialnych zakupu ww. nieruchomości, tj. Rep. A nr [...] z dnia 22 czerwca 1998 r. i Rep. A nr [...] z dnia 23 listopada 2000 r. wynika, iż przedmiotowe nieruchomości zostały zakupione przez skarżącego oraz F. W. w ramach łączącego go stosunku spółki prawa cywilnego pod nazwą [...] "B." s.c. [...] w imieniu i na rzecz spółki cywilnej. Organ odwoławczy uznał za zasadne uwzględnienie kwoty 1.869.278,93 zł wykazanej w przedłożonych przez skarżącego fakturach VAT.
Następnie DIAS podał, że jak stanowi zapis z aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z 27 grudnia 2007 r. przedmiotowe nieruchomości nabyte w 1998 i 2000 r. w ramach spółki cywilnej zostały wniesione do spółki jawnej "w ramach zobowiązania wynikającego z przekształcenia spółki cywilnej". Poza ww. dokumentem skarżący nie przedłożył jednak żadnego dowodu, z którego wynikałaby faktyczna wartość tych nieruchomości na moment wniesienia ich do spółki jawnej, natomiast w piśmie z dnia 30 lipca 2012 r. skarżący wskazał, że zgodnie z bilansem M. [...] sp. j., wkład do spółki, w której posiadał 50% udziałów, wynosił 107.000,00 zł, natomiast nie potrafił wyjaśnić, czy wnosił inny wkład do spółki. W związku z powyższym organ odwoławczy postanowił uwzględnić wartość nakładów poniesionych na te nieruchomości przez spółkę cywilną w wysokości wynikającej z przedłożonych przez pełnomocnika skarżącego faktur VAT dotyczących zakupu usług i materiałów budowlanych. Nakłady na przedmiotowe nieruchomości (wniesione następnie do tej spółki jawnej) musiały bowiem - zdaniem organu odwoławczego - zawierać się w wartości tych nieruchomości określonej na dzień wniesienia ich do tej spółki. Jednocześnie – w ocenie DIAS - brak było podstaw, aby jako wartość tych nieruchomości przyjąć kwotę 26.000.115,00 zł wymienioną w akcie notarialnym z 27 grudnia 2007 roku. Zdaniem organu odwoławczego nie sposób uznać, że taka była wartość przedmiotowych nieruchomości na moment wniesienia ich do majątku spółki jawnej. Wspólnicy spółki cywilnej, działając na podstawie art. 26 § 4 ksh, przekształcili bowiem spółkę cywilną w spółkę jawną na mocy uchwały nr [...] z dnia 28 grudnia 2001 r. i w tym momencie przedmiotowe nieruchomości z majątku wspólników weszły do majątku spółki jawnej.
Wobec powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. skonstatował, że objęcie przez skarżącego 29.950 udziałów w sp. z o.o. o łącznej wartości 14.975.000,00 zł, w związku z rozwiązaniem spółki jawnej podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednakże przychód ten, w związku z likwidacją spółki jawnej, jest zwolniony od opodatkowania do wysokości wniesionych wkładów do spółki osobowej, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT, tj. do wysokości 4.821.931,03 zł (1/2 z 9.643.862,06 zł). Na powyższą kwotę, zdaniem organu, składają się:
- opodatkowane zyski z lat poprzednich pomniejszone o poniesioną stratę za 2009 r. - 3.359.176,57 zł (1/2 z 6.718.353,13 zł),
- udział kapitałowy - wartość aportu wniesionego do spółki - 52.000,00 zł,
- wartość nieruchomości wniesionych do spółki cywilnej w latach 1998 i 2000 wynikająca z aktów notarialnych powiększoną o koszty sporządzenia tych aktów w kwocie 476.115,00 zł [1/2 z 952.230,00 zł (943.093,00 zł + 5.000,00 zł + 3.920,00 zł + 217,00 zł)],
- poniesione nakłady na ww. nieruchomości w spółce cywilnej wynoszą 934.639,46 (1/2 z 1.869.278,93 zł).
W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że wartości otrzymane przez wspólnika z tytułu udziału kapitałowego w spółce jawnej przekraczające wartość tak rozumianych wniesionych wkładów będą podlegały opodatkowaniu jako przychód wspólnika. W takiej bowiem sytuacji dochodzi do powiększenia majątku wspólnika o mienie otrzymane przez niego ze spółki, którego wartość przekracza wartość wniesionego przez niego mienia do spółki. Brak jest, zdaniem DIAS, podstaw by przyjmować inne czynniki jako zwiększające wartość kwot wolnych od opodatkowania. W tej sytuacji przychód skarżącego wynosi 10.153.068,70 (14.975.000,00 zł - 4.821.931,30 zł). Organ wyjaśnił, że w 2009 r. dochód skarżącego z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowany był na zasadach określonych w art. 30c ustawy o PIT tj. wg stawki 19% (tzw. podatek liniowy). Uwzględniając zatem wybraną formę opodatkowania, prawidłowe rozliczenie dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej skarżącego za 2009 r. organ przedstawił następująco:
- przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej - 10.153.068,97 zł,
- koszty uzyskania przychodów - 450,00 zł,
- dochód - 10.152.618,97 zł,
- dochód do opodatkowania -10.152.619,00 zł,
- należny podatek - 1.928.998,00 zł.
Na powyższą decyzję organu drugiej instancji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 212 w zw. z art. 70 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 1, a także art. 122 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez doręczenie decyzji po wygaśnięciu zobowiązania podatkowego na skutek upływu terminu przedawnienia, a to na skutek błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że skarżący otrzymał własność udziałów z tytułu podziału majątku rozwiązanej spółki jawnej w 2009 r., podczas gdy w rzeczywistości udziały te uzyskał w 2008 r.;
2) art. 191 i art. 122 w zw. z art. 187 § 1 ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie wybiórczej, a nie swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej i oficjalności postępowania, poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz niepodjęcie działań niezbędnych w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i dokonanie nietrafnego rozstrzygnięcia kwestionującego wartość wkładu wniesionego do spółki jawnej, w sytuacji gdy jego wartość potwierdza m.in. przedłożony operat szacunkowy;
3) naruszenie zasady in dubio pro tributario - która wprowadza nakaz rozstrzygania na korzyść podatnika, albo przynajmniej zakaz rozstrzygania na jego niekorzyść wszelkich wątpliwości faktycznych oraz prawnych, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż wartość wkładu do spółki jawnej była niższa niż przyjęta przez skarżącego, ponieważ skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających wartość nakładów zwiększających wartość wkładu, w sytuacji gdy poczynione nakłady i ich wartość potwierdza sporządzony operat szacunkowy;
4) art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT poprzez:
a) jego błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym uznaniu, że przychody otrzymane w związku ze zwrotem wkładów do spółki osobowej są wolne od podatku do wysokości wniesionych wkładów, w sytuacji gdy wysokość wkładu musi być określona tak samo jak wysokość wartości otrzymywanego mienia, zwrot rzeczy wniesionej do spółki po jej likwidacji jest obojętny podatkowo,
b) jego błędną wykładnię polegającą na ograniczeniu pojęcia wkładu do niektórych jego przejawów, podczas gdy pojęcie z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT ustawodawca poprzedził określeniem do wysokości, wskazując, iż celem przepisu było kalkulowanie poziomu przysługującego zwolnienia w odniesieniu do ogólnej wielkości wkładu jaką w przypadku spółek jest udział kapitałowy, w konsekwencji jeśli wspólnikowi zwracane są wkłady odpowiadające posiadanemu przez niego w spółce udziałowi kapitałowemu, to przychód wspólnika wygenerowany przez ten zwrot powinien polegać zwolnieniu,
c) jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przy ustalaniu wysokości przychodu i przewidzianego przez ustawodawcę zwolnienia wzrostu wartości wkładu na skutek dokonanych nakładów;
5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 2a ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika w sytuacji gdy zmiana przepisów jaka miała miejsce od 2011 r. będących przedmiotem wydania decyzji przez organ miała charakter doprecyzowujący (czyli uściślający), to tym samym wskazać należy, iż w 2008 czy, jak uznaje organ, w 2009 r. zwrot wspólnikom spółek osobowych wkładów nie powodował powstania po ich stronie przychodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "ppsa") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...).
Mając na uwadze wskazane wyżej przepisy i kryteria oceny zaskarżonej decyzji administracyjnej, określone w przepisach ppsa sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W konsekwencji sąd uznał, że skarga jest bezzasadna.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego z tytułu podatku dochodowego za rok 2009.
Zgodnie z treścią art. 70 § 1 ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. upłynął 30 kwietnia 2010 r., a zatem - stosownie do art. 70 § 1 ordynacji podatkowej - zobowiązanie w tym podatku winno, co do zasady, ulec przedawnieniu z końcem 2015 r., o ile bieg terminu przedawnienia nie zostałby przerwany lub zawieszony. W niniejszej sprawie zaistniały jednak okoliczności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. W myśl art. 70 § 6 pkt 2 ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. W przedmiotowej sprawie skarga do sądu administracyjnego była wnoszona dwukrotnie. Pierwsza skarga – na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z [...] maja 2013 r. –wpłynęła do tego organu 10 czerwca 2013 roku. Natomiast odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2015 r. (sygn. akt II FSK 215/14) Dyrektor Izby Skarbowej w R. otrzymał 7 grudnia 2015 roku. Zatem bieg terminu przedawnienia zobowiązania skarżącego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. został zawieszony na okres 911 dni, a następnie biegł dalej od 8 grudnia 2015 roku.
Druga skarga była wniesiona przez skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] czerwca 2017 roku. Wpłynęła ona do tego organu 10 lipca 2017 roku. Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lipca 2018 roku (sygn. akt IIISA/Wa 2657/17), wydany po rozpoznaniu tej skargi, wpłynął do ww. organu 21 listopada 2018 roku. Tym samym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został zawieszony na 500 dni i biegł dalej od 22 listopada 2018 roku.
Wskazane przez organ odwoławczy przyczyny zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w niniejszej sprawie znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach postępowania podatkowego. Wskazane przez organ odwoławczy przyczyny zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie były kwestionowane przez skarżącego. Jak wynika z treści skargi, skarżący kwestionuje wyłącznie wskazany w decyzji organu odwoławczego termin początkowy biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w niniejszej sprawie. Skarżący stwierdził (m. in. na stronie 5 skargi), że organ odwoławczy błędnie przyjął jako początek biegu terminu przedawnienia koniec roku 2009. Jako uzasadnienie tej tezy skarżący podniósł okoliczność, że otrzymał on udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w 2008 roku, tj. w roku, w którym doszło do podziału majątku spółki jawnej, a nie w roku 2009, w którym doszło do wykreślenia tej spółki z KRS.
W toku postępowania w niniejszej sprawie, sądy w niej orzekające wypowiadały się na temat wskazanej powyżej okoliczności daty powstania przychodu po stronie skarżącego (a w konsekwencji – daty początkowej biegu terminu przedawnienia).
W uzasadnieniu wyroku z 26 września 2013 roku w sprawie sygn. akt I SA/Rz 592/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził jednoznacznie, że w niniejszej sprawie uprawnieniem wierzyciela jest możliwość otrzymania części majątku likwidowanej spółki według zasad określonych w umowie spółki lub w przepisach prawa. Prawo to realizuje się – stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie - w chwili rozwiązania spółki i wykreślenia jej z Krajowego rejestru Sądowego. Pogląd ten został ten został zaaprobowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 października 2015 roku w sprawie sygn. akt II FSK 215/14. Wyrok ten został wydany po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w wyroku z 9 października 2015 roku, powołując się na treść art. 84 §2 ksh, że przy nie zakwestionowanym w sprawie stanie faktycznym i podjęciu przez wspólników uchwały z 4 lipca 2008 roku o przeniesieniu na skarżącego udziałów, należało rozpoznać z tego tytułu przychód podatkowy skarżącego jako wspólnika spółki jawnej, w 2009 roku. Zatem sąd ten jednoznacznie stwierdził, że przedmiotowy przychód powstał po stronie skarżącego w 2009 roku.
Odnosząc się do dalszej powołanej w skardze argumentacji, należy stwierdzić, że skarżący zasadnie podnosi, że w sprawie niniejszej nie ma zastosowania przepis art. 190 ppsa. Zgodnie z jego treścią (zd. 1) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 października 2015 roku nie przekazał sprawy do rozpoznania tutejszemu sądowi, co słusznie zauważa skarżący.
Przedstawioną wyżej wykładnią co do terminu powstania zobowiązania podatkowego (a zatem też początkowego biegu terminu przedawnienia w niniejszej sprawie) sąd jest jednak związany na podstawie art. 153 ppsa. Zgodnie z treścią tego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy ustawy uległy w zmianie. Oznacza to, że sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, na obecnym etapie jej rozpoznawania, jest związany przedstawionym wyżej stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaznaczyć należy, że nie doszło do zmiany przepisów prawa, która nakazywałaby dokonać odmiennej – od powyższej – oceny daty powstania przychodu po stronie skarżącego. Zatem – jak słusznie zostało wskazane w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego – bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych rozpoczął się z końcem 2010, w którym upływał termin zapłaty podatku za rok 2009.
Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi w omawianym zakresie, należy wskazać, że całkowicie bezzasadny jest pogląd skarżącego, zgodnie z którym przedstawiony wyżej pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego ma charakter jedynie ustaleń stanu faktycznego i - jako taki – nie wiąże tutejszego sądu. Zdaniem sądu okolicznościami faktycznymi są w niniejszej sprawie – data uchwały o rozwiązaniu spółki jawnej i sposobu podziału jej majątku, czy data wykreślenia tej spółki z KRS. Nadmienić należy, że te okoliczności faktyczne pozostają poza sporem w niniejszej sprawie. Natomiast ustalenie, która z powyżej wskazanych dat ma znaczenie dla ustalenia przychodu skarżącego - jest oceną prawną. A ta – po myśli art. 153 ppsa – wiąże sąd w niniejszej sprawie. Z tego względu nie ma podstaw do zaakceptowania stanowiska skarżącego, które starał się on wzmocnić załączoną do skargi opinią prawną.
W odniesieniu do omawianego zarzutu skargi, zdaniem sądu, w pełni aktualny jest pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uzasadnieniu postanowienia z 26 stycznia 2016 roku w sprawie II FSK 215/14. Postanowieniem tym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego o dokonanie wykładni wyroku z 9 października 2015 roku. W postanowieniu tym sąd stwierdził, że "w uzasadnieniu swojego wyroku zajął jednoznaczne stanowisko co do meritum sprawy, tj. roku podatkowego, w którym należało rozpoznać przychód z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Argumentacja zawarta we wniosku, dotycząca tego, że Naczelny Sąd Administracyjny niewłaściwie ocenił wpływ wydania postanowienia o wykreśleniu spółki z KRS na wynik sprawy, stanowi niedopuszczalną polemikę z argumentacją tutejszego Sądu".
Przechodząc do przedstawienia dalszej oceny legalności zaskarżonej decyzji, należy wskazać, że na obecnym etapie postępowania poza sporem pozostaje, że przychód skarżącego w postaci różnicy pomiędzy wypłaconą wartością udziału kapitałowego, a wartością wkładu wniesionego przez niego do spółki stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, a nie przychód z praw majątkowych. Takie stanowisko zostało jednoznacznie wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 października 2015 roku, o którym była wyżej mowa. W świetle treści przytoczonego wyżej przepisu art. 153 psa stanowisko to jest wiążące również na obecnym etapie rozpoznania sprawy. Jedynie dodatkowo należy stwierdzić, że w skardze wniesionej do sądu, skarżący nie kwestionował takiej kwalifikacji spornego przychodu.
Spór w niniejszej sprawie istnieje na tle regulacji art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT. Zgodnie z jego treścią wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni albo wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni albo wkładów do spółki osobowej.
We wspominanym już wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w niniejszej sprawie (sygn. akt II FSK 215/14) sąd, odnosząc się do podniesionych w tym zakresie zarzutów skargi kasacyjnej stwierdził jednoznacznie, że przychód skarżącego otrzymany tytułem wypłaty nadwyżki ponad wniesione wkłady nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w tym przepisie.
Po raz kolejny należy wskazać, powołując się na treść art. 153 ppsa, że pogląd ten jest wiążący dla sądu w składzie aktualnie rozpoznającym niniejszą sprawę.
Poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie, że w wyniku likwidacji spółki jawnej skarżący otrzymał majątek w postaci 29 950 udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, o łącznej wartości 14 975 000 zł. Kwota ta stanowi przychód skarżącego z pozarolniczej działalności gospodarczej (o czym była mowa we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia). Przychód ten podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Organ odwoławczy uwzględnił treść powołanego wyżej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT i stwierdził, że wskazany przychód jest zwolniony od opodatkowania do wysokości wkładów wniesionych przez skarżącego do spółki osobowej.
W odniesieniu do wkładów wniesionych przez skarżącego do spółki osobowej, spór ogniskuje się wokół kwestii ustalenia wartości tego wkładu, a konkretnie nieruchomości wniesionych do spółki osobowej. Skarżący, w toku postępowania w niniejszej sprawie, jak też w skardze twierdził, że wartość tych nieruchomości powinna być ustalona na kwotę 26 000 115 zł (ściślej – połowę tej kwoty) w oparciu operat szacunkowy sporządzony przez J. P.. Zdaniem skarżącego taka była wartość pierwotnie wniesionego wkładu, jak i jego zwiększenie, wynikające z pozostawionych w spółce zysków opodatkowanych, oraz ze wzrostu wartości składników majątku spółki. Zdaniem skarżącego zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT, obejmuje również wzrost wartości nieruchomości. Sąd z tym stanowiskiem się nie zgadza. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że w razie akceptacji stanowiska skarżącego doszłoby do swoistego rodzaju waloryzacji wniesionego przez niego wkładu, do czego jednak brak jest podstawy prawnej. Słusznie również zauważył organ odwoławczy, że operat szacunkowy dotyczący przedmiotowych nieruchomości został sporządzony przez rzeczoznawcę w szczególnych warunkach, w specjalnym celu. Wbrew stanowisku skarżącego, sporządzająca operat rzeczoznawca majątkowy wskazała, przedstawiając cel wyceny, że "określenie wartości rynkowej dla aktualnego sposobu wykorzystania nieruchomości w celu aportu do spółki". Oczywistym jest przy tym – w okolicznościach niniejszej sprawy – że przedmiotem aportu były całe przedsiębiorstwo spółki jawnej, a sporne nieruchomości wchodziły w skład przedsiębiorstwa. W ocenie sądu, organ odwoławczy słusznie również zaznaczył, że nie sposób uznać, że wartość spornych nieruchomości ustalona przez rzeczoznawcę w 2007 roku była taka również w dacie ich wniesienia do majątku spółki jawnej (w 2001 roku). W tym miejscu należy zaznaczyć, że tutejszy sąd w wyroku z 27 czerwca 2018 roku (wydanym w sprawie niniejszej pod sygn. akt III SA/Wa 2657/17), uchylając zaskarżoną wówczas decyzję organu odwoławczego, nie wskazał na konieczność ustalenia wartości nieruchomości w oparciu o operat szacunkowy z 2007 roku. Sąd stwierdził jedynie, że nie bez znaczenia dla oceny wartości nieruchomości jest operat z 10 grudnia 2007 roku. Sąd w ww. orzeczeniu zauważył, że wynika z niego, że od nabycia nieruchomości, cześć z nich została zmodernizowana, a część z budynków została wybudowana. W zaleceniach co do dalszego postępowania, sąd wskazał też na konieczność oceny przedmiotowego operatu szacunkowego wraz z całym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Uwzględniając nakłady na nieruchomości poniesione przez skarżącego, organ skonfrontował faktury VAT złożone w toku postępowania z treścią operatu. Organ stwierdził, że ponoszenie nakładów udokumentowanych fakturami znajduje odzwierciedlenie w operacie, w którym zostało wskazane istnienie i rodzaj budynków na nieruchomościach. Przedstawiona wyżej i zawarta w decyzji ocena tego dowodu spełnia powyższe wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Odnosząc się do dalszej argumentacji podniesionej w skardze i powołanych w niej orzeczeń sądów administracyjnych a dotyczących wzrostu wartości rynkowej wkładów, należy wskazać, że orzeczenia te nie mogą mieć wprost zastosowania w niniejszej sprawie. Jak wynika z ich treści (choćby przytoczonej w skardze przez samego skarżącego) sądy administracyjne wskazują na uwzględnienie wzrostu wartości wniesionych aportem rzeczy. Zauważyć jednak należy, że teza taka odnosiła się do takich okoliczności sprawy, w których rzeczy wniesione aportem do spółki były zwracane wspólnikowi. W analogiczny sposób wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z 26 września 2013 roku. Sąd ten stwierdził, że można jedynie uwzględnić wzrost wartości wniesionych aportem rzeczy, jeżeli są one zwracane przy rozwiązaniu spółki w ramach wzrostu wartości wkładu, czyli w sytuacji gdy wycena rzeczy przy jej wnoszeniu do spółki tytułem wkładu była niższa, niż wycena wartości rzeczy przy jej zwrocie. Chodzi wszak – stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w powołanym orzeczeniu – o tę samą rzecz, a w przedmiotowej sprawie – zaznaczył - sytuacja taka nie zachodzi. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjmuje ten pogląd za własny. Przypomnieć należy, że przy zwrocie wkładu, skarżący nie otrzymał wniesionych wcześniej do spółki nieruchomości, lecz inny jej majątek w postaci udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Zauważyć dodatkowo należy, że powyższy pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Rzeszowie nie został zakwestionowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 października 2015 roku. Jak bowiem wskazał ten sąd w uzasadnieniu wyroku, przyczyną uchylenia wyroku WSA w Rzeszowie była nieprawidłowa – zdaniem NSA – kwalifikacja przychodu skarżącego (WSA w Rzeszowie zakwalifikował ten przychód jako opodatkowany na zasadach ogólnych jako przychód z praw majątkowych).
W konsekwencji powyższego, jako prawidłowe należy ocenić stanowisko organu odwoławczego, który jako wkład do spółki osobowej zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT uznał nakłady na nieruchomości w spółce cywilnej w kwocie 934 639,46 zł. Stanowi ona połowę kwoty nakładów ustalonych w oparciu o faktury VAT przedstawione w toku postępowania w sprawie, a wymienione na stronach 16-17 zaskarżonej decyzji. Zdaniem sądu nie sposób czynić zarzutu organowi odwoławczemu, który nie uwzględnił wydatków/nakładów wynikających z faktury VAT wymienionych na stronach 17-18 decyzji. Organ słusznie wskazał, że są one nieczytelne. Zatem nie jest możliwe dokonanie ich weryfikacji.
Organ odwoławczy uwzględnił - również jako podlegające zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT – opodatkowane zyski spółki jawnej z lat poprzednich, pomniejszone o stratę za rok 2009, wartość aportu wniesionego do spółki oraz wartość nieruchomości wniesionych do spółki cywilnej wynikającą z aktów notarialnych, powiększoną o koszty sporządzenia tych aktów. Prawidłowość ustalenia tych nakładów nie budzi – z daniem sądu – wątpliwości. Znajduje ona odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Nie była też kwestionowana w skardze wniesionej do sądu.
W ocenie sądu, powyższe świadczy o tym, że zaskarżona decyzja w pełni respektuje regulację art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT.
Wbrew zarzutom skargi, w ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza również przepisów postępowania. W szczególności niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 2a ordynacji podatkowej. Zdaniem sądu w sprawie niniejszej nie zachodzą wątpliwości, które nakazywałyby stosowanie reguły wynikającej z tego przepisu. W ocenie sądu organ odwoławczy nie naruszył również pozostałych wskazanych w skardze przepisów postępowania.
W ocenie sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w skardze i w piśmie z 21 lipca 2020 roku.
W odniesieniu do wniosku dotyczącego opinii prawnej sporządzonej przez C. K., należy wskazać, że opinia ta może – zdaniem sądu – stanowić rozszerzenie argumentacji skargi. Sąd przyjmuje za własny pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z 9 października 2015 roku, w którym sąd ten wskazał, że nie doszukał się podstaw prawnych do tego, aby opracowanie przygotowane przez osobę legitymującą się stopniem naukowym uznać za dowód uzupełniający z dokumentów rozumieniu przepisu art. 106 § 3 ppsa. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zgadza się Naczelnym Sądem Administracyjnym, że przyjęcie odmiennego zapatrywania przeczyłoby funkcji pełnionej przez środki dowodowe, którymi są opinia biegłego czy opinia prawna lub ekspertyza naukowa. Brak jest przeszkód do posługiwania się nimi na etapie postępowania przed organami administracyjnymi; korzystania z takich środków nie dopuszczają przepisy ppsa.
Zdaniem sądu nie ma również podstaw do uwzględnienia pozostałych wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego. Zgodnie z treścią art. 106 § 3 ppsa, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie sądu dopuszczenie wniosków dowodowych w postaci faktur VAT złożonych wraz ze skargą oraz przy piśmie z 21 lipca 2020 roku doprowadziłoby do nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co wynika z objętości zgłoszonych wniosków dowodowych (ilości złożonych faktur VAT). Jak słusznie zostało podniesione w odpowiedzi na skargę, to przedłużenie postępowania ma również związek z koniecznością szczegółowej analizy omawianych dokumentów. Skarżący wskazał bowiem jedynie, że część faktur VAT została wystawiona na rzecz B. s.c., a cześć na rzecz B. sp. z o.o., nie wskazując dalszych danych. Nie bez znaczenia dla oceny omawianych wniosków dowodowych zgłoszonych na etapie postępowania sądowego pozostaje okoliczność, że nie zostały one złożone organom prowadzącym postępowanie na przestrzeni kilku lat (postępowanie podatkowe zostało przecież wszczęte postanowieniem z [...] października 2011 roku).
Mając na uwadze argumentację przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu, zdaniem sądu, nie ma podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego naruszyła wskazane w skardze przepisy prawa materialnego, czy też przepisy postępowania. W konsekwencji, skarga, jako bezzasadna, została oddalona na podstawie art. 151 ppsa.
Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI