III SA/Wa 2695/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą dofinansowania dla pracodawcy z powodu niezłożenia wniosku w terminie, wskazując na potrzebę wyjaśnienia przyczyn technicznych uniemożliwiających terminowe złożenie wniosku.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę Fabryki Mebli "L." na decyzję Ministra Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję PFRON o odmowie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za okres lipiec-sierpień 2004 r. oraz umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Głównym zarzutem skarżącej było uznanie terminu złożenia wniosku za materialnoprawny, co skutkowało utratą prawa do dofinansowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Sprawa dotyczyła skargi Fabryki Mebli "L." Sp. j. na decyzję Ministra Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję PFRON odmawiającą wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za okres lipiec-sierpień 2004 r. oraz umarzającą postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku Wn-D, argumentując, że opóźnienie wynikało ze zmiany oprogramowania systemu SOD. Organy administracji uznały termin złożenia wniosku za materialnoprawny, co skutkowało wygaśnięciem prawa do dofinansowania i odmową jego wypłaty. Minister Polityki Społecznej powołał się na uchwałę NSA z 1996 r. oraz stanowisko Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych, podkreślając, że złożenie wniosku w ustawowym terminie jest warunkiem nabycia prawa do dofinansowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że narusza ona przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że organy nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego, nie wyjaśniając przyczyn opóźnienia w złożeniu wniosku, które mogły wynikać z awarii systemu lub problemów z oprogramowaniem. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące składania wniosków w formie elektronicznej powinny być interpretowane w sposób uwzględniający okoliczności techniczne niezawinione przez stronę, a celem instytucji dofinansowania jest zachęcanie pracodawców do zatrudniania osób niepełnosprawnych. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 Kpa) oraz zasady przekonywania (art. 11 Kpa). Sąd zauważył również drobną nieścisłość w oznaczeniu organu pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, termin ten ma charakter materialnoprawny, jednakże jego niedotrzymanie nie zawsze musi skutkować wygaśnięciem prawa, jeśli opóźnienie wynikało z przyczyn technicznych niezawinionych przez stronę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć termin złożenia wniosku o dofinansowanie jest materialnoprawny, to organy administracji miały obowiązek wyjaśnić, czy opóźnienie nie było spowodowane okolicznościami technicznymi (np. awarią systemu, problemami z oprogramowaniem), które uniemożliwiły terminowe złożenie wniosku. W takich przypadkach odmowa dofinansowania mogłaby być niezasadna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.r.z.o.n. art. 26c § 1 pkt 1 i 2
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Termin do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania ma charakter materialnoprawny.
Pomocnicze
u.r.z.o.n. art. 26c § ust. 4a
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Określa przesłanki odmowy wypłaty dofinansowania.
u.r.z.o.n. art. 26a § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Określa prawo pracodawcy do dofinansowania.
u.r.z.o.n. art. 26b § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Dotyczy ewidencji prowadzonej przez PFRON.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie ma zastosowania do przywrócenia terminu materialnoprawnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wyjaśniły przyczyn technicznych uniemożliwiających terminowe złożenie wniosku, które mogły być niezawinione przez stronę. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 Kpa). Naruszenie zasady przekonywania (art. 11 Kpa). Nietypowe traktowanie pracodawców 'dużych' w porównaniu do 'małych' w kontekście problemów technicznych, co może naruszać art. 32 Konstytucji RP.
Odrzucone argumenty
Termin do złożenia wniosku o dofinansowanie jest terminem materialnoprawnym, a jego niedotrzymanie skutkuje wygaśnięciem prawa do świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
terminy przewidziane w [...] ustawy mają charakter materialnoprawny, zaś ich niedotrzymanie wywołuje skutek polegający na nie nabyciu praw i obowiązku. nie złożenie w terminie [...] wniosku o wypłatę dofinansowania [...] spowodowało wygaśnięcie prawa do otrzymania dofinansowania. skoro do terminu do złożenia wniosku o dopłatę dofinansowania - z uwagi na jego materialnoprawny charakter - nie ma zastosowania art. 58 ustawy [...] Kpa, to wniosek dotyczący jego przywrócenia nie może podlegać rozpatrzeniu co do istoty. złożenie wniosku po upływie terminu o charakterze materialnoprawnym stanowi okoliczność wystarczającą do wydania decyzji odmownej, a uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. nie można wykluczyć sytuacji, że gdyby nie zmiana oprogramowania to wniosek złożony w danej dacie złożony byłby w terminie przewidzianym do złożenia takiego wniosku. nie można racjonalnemu prawodawcy przypisywać, iż było jego wolą pozbawienie pracodawców dofinansowania z przyczyn, na które nie mają wpływu.
Skład orzekający
Jakub Pinkowski
przewodniczący
Artur Kot
członek
Dariusz Turek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów materialnoprawnych w kontekście problemów technicznych przy składaniu wniosków elektronicznych, zasady postępowania administracyjnego (czynny udział strony, zasada przekonywania)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z systemem SOD i dofinansowaniem do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, ale zasady interpretacji przepisów i procedur są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest uwzględnianie czynników technicznych i proceduralnych w prawie administracyjnym, a także jak sądy mogą chronić strony przed negatywnymi skutkami niezawinionych opóźnień.
“Problemy techniczne z oprogramowaniem kosztowały firmę dofinansowanie? Sąd administracyjny stanął po stronie przedsiębiorcy.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2695/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-01-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-10-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Artur Kot Dariusz Turek /sprawozdawca/ Jakub Pinkowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Skarżony organ Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędziowie Asesor WSA Artur Kot,, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Barbara Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Fabryki Mebli "L." Sp. j. L. S., W. S. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące VII-VIII 2004r. oraz umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę tego dofinansowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Polityki Społecznej na rzecz strony skarżącej kwotę 1400 (tysiąc czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia 14 października 2004 r. Fabryka Mebli L. - L. S., W. S. Spółka jawna, dalej zwana : skarżącą, zwróciła się do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku Wn-D i wypłacenie dofinansowania do wynagrodzenia osób niepełnosprawnych zatrudnianych przez skarżącą w okresie lipiec-sierpień 2004 r. Dowodziła, iż przedmiotowy wniosek nie został złożony w terminie (tj. do 20 września 2004 r.) w związku z brakiem dokumentacji za miesiąc styczeń, a sytuacja ta była efektem zmiany oprogramowania po pierwszym miesiącu działania Systemu Obsługi Dofinansowań - SOD. Wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za wskazany powyżej okres został przekazany do Funduszu za pośrednictwem SOD w dniu 13 października 2004 r. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił stronie przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące (Wn-D) za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące lipiec - sierpień 2004 r. W uzasadnieniu organ podniósł, iż terminy przewidziane w art. 26c ust. 1 a oraz ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), dalej : ustawa - w tym termin do złożenia przedmiotowego wniosku - mają charakter materialnoprawny, zaś ich niedotrzymanie wywołuje skutek polegający na nie nabyciu praw i obowiązku. Z tego względu nie złożenie w terminie do 20 września 2004 r. wniosku o wypłatę dofinansowania za okres lipiec-sierpień 2004 r. spowodowało wygaśnięcie prawa do otrzymania dofinansowania. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na ww. postanowienie - postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] Minister Polityki Społecznej uchylił zaskarżone orzeczenie organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że skoro do terminu do złożenia wniosku o dopłatę dofinansowania - z uwagi na jego materialnoprawny charakter - nie ma zastosowania art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej : Kpa, to wniosek dotyczący jego przywrócenia nie może podlegać rozpatrzeniu co do istoty. Taki stan prawny - zdaniem Ministra Polityki Społecznej - wymagał wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Mając powyższe na względzie, decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., znak [...] Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej : PFRON) - na podstawie art. 104 i 105 Kpa w związku z art. 26c ust. 1 pkt 2 i ust. 4a oraz art. 45 ust. 3a ww. ustawy odmówił wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące lipiec-sierpień 2004 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowana za dwa miesiące (Wn-D) za ww. okres. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. o nr [...] Minister Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2005 r. W jej uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zasadne jest przyjęcie, iż termin do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania, o którym mowa w art. 26 c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy ma charakter materialnoprawny, a nie złożenie wniosku w tym terminie skutkuje wygaśnięciem prawa do dofinansowania. W przekonaniu Ministra Polityki Społecznej przywrócenie takiego terminu jest niemożliwe, a zatem organ I instancji zasadnie odmówił wypłaty dofinansowania i umorzył postępowanie w kwestii przywrócenia terminu. Na poparcie swego stanowiska organ powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19.96 (ONSA 1997/2/56) w której Sąd przyjął, iż złożenie wniosku po upływie terminu o charakterze materialnoprawnym stanowi okoliczność wystarczającą do wydania decyzji odmownej, a uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym . W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się również na stanowisko Sekretarza Stanu Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych z 16 lipca 2004 r., zgodnie z którym, dla oceny skutków uchybienia terminów określonych w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, należy odnieść się do art. 26a ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez Fundusz, o której mowa w art. 26b ust. 1, przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie. W ocenie organu II instancji z przepisów art. 26a ust. 1, art. 26 b ust. 1 i art. 26c ust 1 pkt 1 i 2 wynika, iż złożenie w wymaganym terminie informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, skutkuje nabyciem przez pracodawcę prawa do dofinansowania w zakresie złożonej informacji, jednakże uprawnienie do otrzymania dofinansowania (jego wypłaty przez Fundusz) uwarunkowane jest dodatkowo złożeniem w ustawowym terminie wniosku o wypłatę dofinansowania za dwa miesiące, w wysokości określonej we wniosku. Nie złożenie przedmiotowego wniosku w ustawowym terminie skutkuje wygaśnięciem dofinansowania. Organ podkreślił, iż możliwość jego otrzymania (wypłaty) uzależniona jest od łącznego spełnienia warunku złożenia zarówno informacji, jak i wniosku, w ustawowo wymaganych dla nich terminach. W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że oba terminy przewidziane w art. 26 c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy mają charakter materialny. W związku z powyższym przepis art. 58 § 1 Kpa nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Autor skargi podniósł zarzut naruszenia art. 26 c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez uznanie, że "termin w nim określony jest materialnoprawną przesłanką nabycia prawa" oraz błędne zastosowanie art. 26 ust. 4a ustawy , co miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przyznała, iż podziela pogląd orzekających w sprawie organów, iż termin z art. 26c ust. 1 pkt 2 ma charakter materialnoprawny. Jednocześnie nie zgodziła się z prezentowanym przez nie stanowiskiem, jakoby sam upływ tego terminu skutkował utratą prawa skarżącego do otrzymania dofinansowania za stosowny okres, uznała bowiem, że taki skutek mógłby wystąpić tylko wtedy, gdyby ustawa przewidywała wprost taką konsekwencję niedotrzymania terminu. W przypadku gdy ustawa milczy na temat następstw niedotrzymania terminu z art. 26c ust. 1 pkt 2 to należy - zdaniem strony - wnosić, iż samo niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku nie powoduje żadnych ujemnych skutków dla skarżącej poza późniejszym rozpatrzeniem wniosku i późniejszą wypłatą dofinansowania. Skarżąca wyjaśniła, iż miała obowiązek złożenia wniosku w formie dokumentu elektronicznego (art. 2c ust. 1a ustawy), a ze względu na liczbę zatrudnionych nie mogła zastąpić go dokumentem pisemnym (art. 26c ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ). Zauważyła następnie, że w takiej sytuacji awaria systemu przesyłania danych, awaria urządzenia, zanik energii elektrycznej czy tym podobne przypadki wykluczają możliwość dotrzymania terminu lub formy złożenia wniosku, okoliczności tych nie sposób bowiem przewidzieć czy im zapobiec. Zdaniem autora skargi te okoliczności muszą być brane pod uwagę przy rozważaniu skutków niedotrzymania terminu, albowiem pracodawcy "mali" - tj. mogący korzystać zarówno z tradycyjnej jak i elektronicznej formy komunikacji znajdowaliby się z tego powodu w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do pracodawców "dużych" . W świetle art. 32 Konstytucji RP liczba zatrudnionych nie może jednakże stanowić kryterium różnicowania pozycji prawnej podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie. Niezgadzając się z rozstrzygnięciem Ministra Polityki Społecznej strona skarżąca wskazała ponadto, iż odmowa wypłaty dofinansowania pracodawcy spełniającemu warunki ustawowe przewidziana jest w art. 26 c ust. 4a ustawy, a więc jej powodem może być tylko nieuzgodnienie salda w terminie do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania. Przesądzające znaczenie - jak podnosi strona - ma więc dotrzymanie lub niedotrzymanie terminu do uzgodnienia salda, a nie do złożenia wniosku. W związku z tym strona uznała za uzasadnione stanowisko, że jeśli już w ogóle mówić o klasycznej decyzji terminu materialnoprawnego, to właśnie w tym terminie - do uzgodnienia salda, a więc już po złożeniu wniosku może nastąpić ukształtowanie prawa lub obowiązku w ramach stosunku administracyjnoprawnego. W odpowiedzi na skargę Minister Polityki Społecznej podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej jako : p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z art. 45 ust. 3 a ustawy przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach stosuje się przepisy Kpa. Art.7 i art. 77 § 1 Kpa nakłada na organ obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Dopiero należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy może stanowić podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Zgodnie zaś z art. 26 a ust. 1 ustawy pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez PFRON, o której mowa w art. 26b ust. 1, przysługuje ze środków PFRON wypłacane raz na dwa miesiące miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń tych pracowników. Przepis art. 26 c ust. 1 ustawy stanowi następnie, iż pracodawca o którym mowa w art. 26a składa do tego Funduszu w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy - miesięczne informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, zaś w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy - wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące. Wniosek ten składa się przez transmisję danych w formie dokumentu elektronicznego, jednocześnie pobiera się drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku. Należy zatem stwierdzić, iż w art. 26c ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy nie ma norm postępowania, a jedynie warunki materialnoprawne, które należy spełnić. Z tego względu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż wskazany w tym przepisie termin do złożenia wniosku o dofinansowanie jest terminem materialnym. Terminem materialnym, jak słusznie wskazuje organ pierwszej instancji, jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie się praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Natomiast terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej. Uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu (zob.: Barbara Adamiak, Janusz Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004 r., str. 321). W rozpatrywanej sprawie okres rozliczeniowy obejmował miesiące lipiec i sierpień 2004 r., a skarżąca była zobowiązana złożyć wniosek o dofinansowanie za ten okres w terminie do 20 września 2004 r. Jak wynika z akt sprawy złożenie przez skarżącą w formie elektronicznej wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące (Wn-D), tj. za okres obejmujący lipiec i sierpień 2004 r. nastąpiło za pośrednictwem systemu SOD w dniu 13 października 2004 r., wniosek ten jednak został odrzucony przez system z uwagi na przekroczenie terminu do jego wysłania. Sąd zważył jednakże, iż postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone w pełnym zakresie, nie wyjaśniono bowiem okoliczności nie złożenia przez stronę przedmiotowego wniosku w miesiącu właściwym. Wniosek o dopłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące składa się w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy. Strona wskazuję, iż zmiana oprogramowania po pierwszym miesiącu działania systemu SOD spowodowała błędne ustalenie okresu rozliczenia. Brak ustalenia co było przyczyną "przesunięcia" terminu, czy awaria systemu komputerowego czy inne okoliczności związane z oprogramowaniem, skutkowały niemożnością wskazania, że doszło do niezachowania terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie. Nie można wykluczyć sytuacji, że gdyby nie zmiana oprogramowania to wniosek złożony w danej dacie złożony byłby w terminie przewidzianym do złożenia takiego wniosku. Brak wyjaśnienia powyższych kwestii spowodował również naruszenie zasady przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Lu 2479/94, LEX nr 27106). Nie można bowiem przyjąć, że odmowa dokonania wypłaty dofinansowania powinna być dokonana wyłącznie na podstawie przyjętej przez organy literalnej interpretacji art. 26c ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy (w świetle której dla dokonania takiej odmowy wystarczy, by wniosek nie wpłynął w określony sposób i w określonym terminie), bez względu na okoliczności, które uniemożliwiły terminowe wniesienie wniosku. Dopiero ustalenie, czy złożenie przez stronę wniosku o wypłatę dofinansowania za omawiany okres dopiero w dniu 13 października 2004 r. nie zostało spowodowane okolicznością niezależną i niezawinioną przez stronę, a mianowicie awarią sprzętu komputerowego czy też zmianą oprogramowania, ma istotne znaczenie dla potrzeb rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Jak podnoszono w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2493/05, niepubl., wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1663/05, niepubl.) - jeżeli ustawodawca zdecydował się na przyjęcie rozwiązania polegającego na dopuszczeniu do składania określonych dokumentów wyłącznie w formie elektronicznej poprzez teletransmisję danych, to należy uznać, iż wybór takiej formy miał na celu, co do zasady, usprawnienie działania systemu dofinansowania, a nie uczynienie z tego instrumentu skierowanego przeciw osobom, które dochowując należytej staranności i przestrzegając wszystkich procedur, w wyznaczonym terminie podjęły próbę przekazania dokumentu w przypisanej formie, ale z przyczyn technicznych i niezależnych od nich nie mogły tego uczynić. Wystarczy bowiem, aby nastąpiła dysfunkcja całego systemu, bądź też awaria sprzętu informatycznego służącego do przekazu informacji, aby niemożliwe stało się przekazanie określonego dokumentu w wymaganej formie i w konsekwencji w wyznaczonym ustawą terminie. Nie można racjonalnemu prawodawcy przypisywać, iż było jego wolą pozbawienie pracodawców dofinansowania z przyczyn, na które nie mają wpływu. Omawiany przepis trzeba zatem interpretować przez pryzmat celu, w jakim została wprowadzona instytucja dofinansowania pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne, a którym było zachęcenie pracodawców do zatrudniania osób niepełnosprawnych. Warto też zauważyć, że ustawodawca nie przewidział - poza jednym wyjątkiem, niemającym jednak zastosowania w rozpoznawanej sprawie - alternatywnej formy przekazywania wniosku. Niezależnie od powyższego zauważenia wymaga, iż z akt sprawy wynika, że organy nie zapewniły skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz nie umożliwiły jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, przez co nie wywiązały się z obowiązku nałożonego na nie przepisem art. 10 § 1 Kpa, co z kolei miało wpływ na możliwość uznania podnoszonych przez nie okoliczności faktycznych za udowodnione i oparcie na nich rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 81 Kpa okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Organ może odstąpić od zasady wyrażonej w art. 10 § 1 Kpa tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, jednocześnie jednak jest obowiązany utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w powołanym przepisie. Na zakończenie należy jeszcze zauważyć, iż - jak słusznie podniosła strona skarżąca - w zaskarżonej decyzji Minister Polityki Społecznej wskazał, iż rozpatrywał odwołanie od decyzji Prezesa PFRON. We wniesionej skardze Skarżący domaga zaś się uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. jako wydanej przez PFRON. Sąd stwierdził, iż w aktach sprawy brak jest oryginału decyzji z [...] lutego 2005 r., a na załączonej kserokopii tej decyzji nie ma pieczęci nagłówkowej wskazującej na organ orzekający w sprawie. Z treści przedmiotowej decyzji wynika jednakże, iż wydana ona została przez PFRON. Poza tym uwzględnić należało i to, że w postanowieniu Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2004 r. organ ten wskazał, że uchyla zaskarżone postanowienie Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, zaś w sentencji decyzji dnia [...] lutego 2005 r. wskazano, iż została ona wydana w wykonaniu postanowienie Ministra Polityki Społecznej o którym mowa powyżej. Z powołanych względów uznać z kolei należało, iż we wstępnej części zaskarżonej decyzji Minister Polityki Społecznej błędnie wskazał, iż decyzja wydana w pierwszej instancji była decyzją Prezesa PFRON-u., podczas gdy w rzeczywistości była to decyzja Funduszu, co odpowiada uregulowaniom zawartym w art. 26c ust. 4a ustawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 §1pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI