III SA/Wa 2686/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Handlowo - Usługowego "A.M." sp. z o.o. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej (GIKS) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej (IKS) z lutego 2001 r. IKS określił spółce zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych, zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę za okres styczeń-maj 2000 r. Spółka zarzucała błędy w ustaleniach faktycznych, m.in. nieprawidłowe rozliczenie straty, zawyżenie kosztów uzyskania przychodów z tytułu amortyzacji oraz zaniżenie przychodów o wpłaty na rachunek, które spółka tłumaczyła umową pożyczki. GIKS utrzymał w mocy decyzję IKS, uznając wpłaty za przychód. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucając rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (Op) i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (updop). WSA w Warszawie pierwotnie uchylił decyzję GIKS z kwietnia 2004 r. z powodu udziału w jej wydaniu osoby podlegającej wyłączeniu (art. 130 § 1 pkt 5 Op). Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z czerwca 2005 r. uchylił jednak wyrok WSA, stwierdzając, że art. 130 § 5 pkt 1 Op nie ma zastosowania do postępowania prowadzonego w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ. WSA, związany wykładnią NSA, rozpoznał sprawę ponownie. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest trybem nadzwyczajnym do ponownego rozpoznania sprawy co do istoty, a naruszenie prawa procesowego musi być rażące. Analizując zarzuty spółki, sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Sąd odniósł się również do kwestii możliwości orzekania o zaliczkach na podatek po zakończeniu roku podatkowego, przywołując orzecznictwo NSA i SN, które dopuszczało orzekanie o odsetkach od niezapłaconych zaliczek, nawet po zakończeniu roku podatkowego. Ostatecznie, WSA oddalił skargę jako niezasadną, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji podatkowych, dopuszczalności orzekania o zaliczkach i odsetkach po zakończeniu roku podatkowego, a także zastosowania przepisów o wyłączeniu organu w postępowaniu wpadkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne ustalenia faktyczne, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne ustalenia faktyczne, co do zasady nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, chyba że jest to rażące naruszenie prawa materialnego lub przepisów, które wprost powodują nieważność decyzji.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest trybem do ponownego rozpoznania sprawy co do istoty. Naruszenie prawa procesowego musi być rażące, a nie tylko wadliwe proceduralnie, aby mogło skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.
Czy organ podatkowy może określić wysokość zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych oraz odsetek za zwłokę po zakończeniu roku podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, po zakończeniu roku podatkowego organ podatkowy może orzekać o odsetkach za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek, a nawet określić prawidłową wysokość zaliczek, co stanowi podstawę do obciążenia podatnika odsetkami.
Uzasadnienie
Orzecznictwo NSA i SN dopuszcza możliwość orzekania o odsetkach od niezapłaconych zaliczek po zakończeniu roku podatkowego, aby zapewnić równe traktowanie podatników i uniknąć sytuacji, w której podatnik niepłacący zaliczek nie ponosiłby żadnych konsekwencji.
Czy przepis o wyłączeniu pracownika od udziału w wydaniu decyzji (art. 130 § 1 pkt 5 Op) ma zastosowanie do postępowania prowadzonego w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie ma zastosowania do postępowania prowadzonego w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, ponieważ nie jest to klasyczne postępowanie odwoławcze i nie ma skutku dewolutywności.
Uzasadnienie
Specyfika postępowania w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdzie właściwy jest ten sam organ, który wydał decyzję, oraz brak skutku dewolutywności, powodują, że art. 130 § 5 pkt 1 Op nie ma zastosowania.
Przepisy (33)
Główne
Op art. 247 § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Op art. 247 § § 1
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
updop art. 16a
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
updop art. 16m
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Op art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 122
Ordynacja podatkowa
Op art. 180
Ordynacja podatkowa
Op art. 181
Ordynacja podatkowa
Op art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 191
Ordynacja podatkowa
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o kontroli skarbowej art. 26 § ust. 4
Op art. 130 § § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 111 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Op art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 240 § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
ppsa art. 134 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o kontroli skarbowej art. 8
Ustawa o kontroli skarbowej art. 3 § pkt 26
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3 § pkt 26
Ustawa o kontroli skarbowej art. 26 § ust. 2 i 4
Op art. 51 § ust. 2
Ordynacja podatkowa
Op art. 21 § ust. 3
Ordynacja podatkowa
updop art. 27 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Op art. 143 § § 1
Ordynacja podatkowa
Op art. 120
Ordynacja podatkowa
Op art. 124
Ordynacja podatkowa
Op art. 127
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 130 § 1 pkt 5 Op nie ma zastosowania do postępowania prowadzonego w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ. • Nie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności decyzji. • Możliwe jest orzekanie o odsetkach od niezapłaconych zaliczek na podatek po zakończeniu roku podatkowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i naruszenia przepisów postępowania (art. 121, 122, 180, 181, 187 Op) nie stanowiły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. • Okoliczności, które spowodowały uchybienie terminowi wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, lecz badanie, czy nie zaszła jedna z przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 Op. • naruszenie prawa procesowego tylko w wyjątkowych sytuacjach może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, co do zasady zaś może być podstawą do wznowienia postępowania. • po upływie roku podatkowego przedmiotem rozstrzygnięcia organu podatkowego mogło być wyłącznie orzeczenie w przedmiocie odsetek od nieuiszczenia w terminie zaliczek na podatek dochodowy. • NSA w swoim orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniał, iż postępowanie prowadzone w trybie art. 26 ust. 2 i 4 ustawy o kontroli skarbowej nie jest klasycznym postępowaniem odwoławczym, skoro, właściwym dla rozpoznania wniosku jest ten sam organ, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy.
Skład orzekający
Jakub Pinkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Alojzy Skrodzki
członek
Marta Waksmundzka-Karasińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji podatkowych, dopuszczalności orzekania o zaliczkach i odsetkach po zakończeniu roku podatkowego, a także zastosowania przepisów o wyłączeniu organu w postępowaniu wpadkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście podatkowym, w tym kwestii stwierdzania nieważności decyzji i zastosowania przepisów o wyłączeniu organu. Wykładnia NSA w kwestii postępowania wpadkowego jest kluczowa dla praktyków.
“Kiedy błędy proceduralne nie prowadzą do nieważności decyzji? Wykładnia NSA w sprawie podatkowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.