III SA/Wa 2677/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła spółki z Białorusi, która była zarejestrowana jako podatnik VAT w Polsce i wynajmowała miejsca parkingowe, część z nich poddzierżawiała polskim firmom, a także dokonywała zakupu paliwa. Organy podatkowe uznały, że spółka nie jest podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, a jej działania polegające na dzierżawie i poddzierżawie miejsc parkingowych miały na celu wyłącznie uzyskanie statusu podatnika i nadużycie prawa. W związku z tym odmówiono spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego, powołując się na art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c ustawy o VAT oraz art. 58 Kodeksu cywilnego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający, iż zasadniczym celem działań spółki było uzyskanie korzyści podatkowej sprzecznej z celem przepisów VAT. Sąd podkreślił, że klauzula nadużycia prawa, stosowana w tamtym okresie, wymagała obiektywnych przesłanek wskazujących na taki cel, a sama dysproporcja między podatkiem należnym a naliczonym czy brak zysku z poddzierżawy nie były wystarczające do odmowy prawa do odliczenia. Sąd wskazał również, że spółka mogła odzyskać VAT w innym trybie, co osłabia argument o nieuprawnionej korzyści podatkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady nadużycia prawa w VAT w kontekście transakcji z podmiotami zagranicznymi oraz definicji działalności gospodarczej.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji wprowadzającej art. 5 ust. 4 i 5 u.p.t.u. (obowiązującego od 15 lipca 2016 r.).
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka z zagranicy, zarejestrowana jako podatnik VAT w Polsce, która wynajmuje i poddzierżawia nieruchomości, a także dokonuje zakupów związanych z transportem, jest podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zakwestionowały status podatnika VAT spółki, opierając się na dysproporcjach finansowych i braku zysku z poddzierżawy, podczas gdy ustawa o VAT definiuje działalność gospodarczą niezależnie od celu i rezultatu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że definicja działalności gospodarczej w ustawie o VAT obejmuje wszelkie czynności wykonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych, niezależnie od ich rezultatu. Brak zysku czy dysproporcje między podatkiem należnym a naliczonym nie są wystarczające do pozbawienia statusu podatnika.
Czy transakcje dzierżawy i poddzierżawy nieruchomości przez spółkę zagraniczną, które formalnie spełniają przesłanki ustawy o VAT, mogą zostać uznane za nadużycie prawa podatkowego, skutkujące odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający, iż zasadniczym celem działań spółki było uzyskanie korzyści podatkowej sprzecznej z celem przepisów VAT, co jest warunkiem zastosowania klauzuli nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Dla stwierdzenia nadużycia prawa konieczne jest, aby czynności, pomimo spełniania formalnych przesłanek, skutkowały uzyskaniem korzyści podatkowej sprzecznej z celem przepisów, oraz aby z obiektywnych okoliczności wynikało, że zasadniczym celem tych transakcji było uzyskanie tej korzyści. Sąd uznał, że organy nie wykazały tej drugiej przesłanki.
Czy spółka z kraju trzeciego, która nie prowadzi działalności gospodarczej na terytorium kraju, może odzyskać podatek VAT naliczony w trybie zwrotu dla podmiotów nieposiadających statusu podatnika?
Odpowiedź sądu
Sąd zauważył, że spółka mogła odzyskać podatek naliczony w trybie zwrotu dla podmiotów nieposiadających statusu podatnika zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT i odpowiednim rozporządzeniem.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na istnienie alternatywnego trybu zwrotu VAT dla podmiotów niebędących podatnikami, co osłabia argument organów o nieuprawnionej korzyści podatkowej uzyskanej przez spółkę.
Przepisy (15)
Główne
u.p.t.u. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja podatnika VAT, który wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą.
u.p.t.u. art. 15 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja działalności gospodarczej, która obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
u.p.t.u. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Opodatkowanie odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju.
u.p.t.u. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja świadczenia usług.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Okoliczności wyłączające prawo do obniżenia podatku należnego lub zwrotu podatku naliczonego, w tym czynności stanowiące obejście prawa.
u.p.t.u. art. 89 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zwrot podatku niektórym podmiotom.
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku wykazanego na fakturze.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 28b
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Miejsce świadczenia usług transportowych.
u.p.t.u. art. 28e
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Miejsce świadczenia usług związanych z nieruchomościami.
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozstrzygania sprawy przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie wykazały, że zasadniczym celem działań spółki było uzyskanie korzyści podatkowej sprzecznej z celem przepisów VAT. • Spółka mogła odzyskać podatek naliczony w innym trybie (zwrot dla podmiotów nieposiadających statusu podatnika). • Definicja działalności gospodarczej w ustawie o VAT jest niezależna od celu i rezultatu.
Odrzucone argumenty
Działania spółki polegające na dzierżawie i poddzierżawie miejsc parkingowych miały na celu wyłącznie uzyskanie statusu podatnika i nadużycie prawa. • Dysproporcja między podatkiem należnym a naliczonym oraz brak zysku z poddzierżawy świadczą o braku działalności gospodarczej. • Transakcje dzierżawy stanowiły obejście prawa w rozumieniu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c ustawy o VAT.
Godne uwagi sformułowania
zasadniczym celem tych transakcji jest uzyskanie korzyści podatkowej • działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności • klauzula nadużycia prawa wymaga obiektywnych przesłanek
Skład orzekający
Małgorzata Długosz-Szyjko
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Olechniewicz
sędzia
Radosław Teresiak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady nadużycia prawa w VAT w kontekście transakcji z podmiotami zagranicznymi oraz definicji działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji wprowadzającej art. 5 ust. 4 i 5 u.p.t.u. (obowiązującego od 15 lipca 2016 r.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii nadużycia prawa podatkowego w kontekście międzynarodowym i definicji działalności gospodarczej, co jest istotne dla praktyków VAT.
“Czy wynajem miejsc parkingowych przez zagraniczną firmę to nadużycie prawa VAT?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.