III SA/WA 2672/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę podatnika, uznając, że sprzedaż udziałów spółki z o.o. nabytych w wyniku likwidacji spółki komandytowej podlega opodatkowaniu PIT jako przychód z kapitałów pieniężnych, nawet jeśli udziały zostały nabyte przed zmianą przepisów.
Skarżący Z.P. kwestionował indywidualną interpretację podatkową Dyrektora KIS, która uznała, że sprzedaż udziałów w spółce z o.o. nabytych w 2016 r. w wyniku likwidacji spółki komandytowej, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) jako przychód z kapitałów pieniężnych. Skarżący argumentował, że przepisy w brzmieniu z 2016 r. powinny mieć zastosowanie, a transakcja powinna być neutralna podatkowo. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Dyrektora KIS, że nowe brzmienie art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b u.p.d.o.f. ma zastosowanie do zbycia udziałów, niezależnie od daty ich nabycia, a samo nabycie pozostaje neutralne podatkowo.
Sprawa dotyczyła wniosku Z.P. o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w przedmiocie opodatkowania PIT wynagrodzenia z tytułu dobrowolnego umorzenia udziałów w spółce z o.o., które nabył w 2016 r. jako majątek likwidacyjny likwidowanej spółki komandytowej. Skarżący uważał, że transakcja ta nie podlega opodatkowaniu PIT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że sprzedaż tych udziałów będzie stanowić przychód z kapitałów pieniężnych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. Skarżący zaskarżył interpretację, zarzucając błędną wykładnię przepisów, w szczególności dotyczące zastosowania przepisów przejściowych i właściwego momentu powstania przychodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja jest prawidłowa, ponieważ nowe brzmienie art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b u.p.d.o.f. ma zastosowanie do zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, niezależnie od daty ich nabycia przez wspólnika. Sąd podkreślił, że samo nabycie tych składników pozostaje neutralne podatkowo, a opodatkowaniu podlega dopiero ich zbycie. Sąd odwołał się do ugruntowanej linii orzeczniczej, która wskazuje na neutralność podatkową samego otrzymania majątku likwidacyjnego, a powstanie przychodu w momencie jego zbycia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zbycie tych udziałów podlega opodatkowaniu PIT jako przychód z kapitałów pieniężnych na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2022 r., niezależnie od daty nabycia udziałów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nowe brzmienie art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b u.p.d.o.f. ma zastosowanie do zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, niezależnie od tego, kiedy wspólnik wszedł w ich posiadanie. Samo nabycie pozostaje neutralne podatkowo, a opodatkowaniu podlega dopiero zbycie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2 pkt 17 lit. b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem wspólnika z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce, z wyjątkiem składników majątku stanowiących udziały (akcje), papiery wartościowe, tytuły uczestnictwa w funduszach kapitałowych, pochodne instrumenty finansowe oraz składników majątku, w wyniku otrzymania których Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów z ich odpłatnego zbycia. Przepis ten ma zastosowanie do zbycia niezależnie od daty nabycia składników majątku.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 3 pkt 12 lit. b
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 6 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1i
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Dz.U. poz. 2105 art. 70 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw
Przepisy przejściowe dotyczące nowelizacji.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego nad interpretacjami podatkowymi.
P.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu zarzutami skargi i podstawą prawną w sprawach interpretacji podatkowych.
Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 art. 2 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowe brzmienie art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b u.p.d.o.f. ma zastosowanie do zbycia udziałów nabytych w wyniku likwidacji spółki osobowej, niezależnie od daty ich nabycia. Samo nabycie składników majątkowych likwidowanej spółki pozostaje neutralne podatkowo. Opodatkowaniu podlega dopiero zbycie tych składników majątkowych.
Odrzucone argumenty
Przepisy w brzmieniu z 2016 r. powinny mieć zastosowanie do zbycia udziałów nabytych w tym roku. Zbycie udziałów nabytych w wyniku likwidacji spółki osobowej przed 1 stycznia 2022 r. nie powinno skutkować powstaniem przychodu podatkowego ze źródła kapitały pieniężne. Zastosowanie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2022 r. do transakcji nabycia udziałów przed tą datą narusza zasady konstytucyjne i zakaz retroakcji.
Godne uwagi sformułowania
Gramatyczna wykładnia tego przepisu pozwala stwierdzić, że z wyłączeniem składników majątku stanowiących udziały (...), zbycie za odpłatnością składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną (...) należy uznać za przychód z działalności gospodarczej. Samo nabycie składników majątkowych likwidowanej spółki, podobnie jak w obowiązującym uprzednio stanie prawnym, pozostaje neutralne podatkowo. Opodatkowaniu podlega dopiero zbycie składników majątkowych, czyli w sytuacji opisywanej we wniosku Skarżącego, udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Skład orzekający
Kamil Kowalewski
sprawozdawca
Maciej Kurasz
przewodniczący
Piotr Dębkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących opodatkowania zbycia składników majątku otrzymanych w wyniku likwidacji spółek osobowych, w szczególności w kontekście zmian wprowadzonych od 1 stycznia 2022 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia udziałów w spółce z o.o. w wyniku likwidacji spółki komandytowej i ich późniejszego zbycia w celu umorzenia. Interpretacja przepisów przejściowych i momentu powstania przychodu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego ze zmianami przepisów i ich zastosowaniem do transakcji z przeszłości, co jest istotne dla wielu podatników. Wyjaśnia, kiedy zbycie majątku z likwidacji spółki podlega opodatkowaniu.
“Sprzedajesz udziały nabyte lata temu? Uważaj na nowe przepisy podatkowe!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2672/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-03-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Kamil Kowalewski /sprawozdawca/
Maciej Kurasz /przewodniczący/
Piotr Dębkowski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2647
art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Dębkowski, asesor WSA Kamil Kowalewski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2023 r. sprawy ze skargi Z. P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 września 2022 r. nr 0114-KDIP3-2.4011.256.2022.3.MT w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją z dnia 14 września 2022 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.256.2022.3.MT, wydaną na wniosek Z.P. (dalej też jako Wnioskodawca lub Skarżący) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej też jako Dyrektor KIS lub DKIS) uznał za nieprawidłowe stanowisko Wnioskodawcy dotyczące prawnopodatkowych skutków dobrowolnego umorzenia udziałów w sp. z o.o. nabytych uprzednio, jako majątek likwidowanej spółki komandytowej.
Jak wynika z akt sprawy, a także uzasadnienia zaskarżonego aktu, Skarżący w dniu 23 lutego 2022 r. (data wpływu) skierował do Dyrektora KIS wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Wedle zaprezentowanego we wniosku opisu stanu faktyczny, Wnioskodawca posiada miejsce zamieszkania w Polsce i jest – oraz na momentu opisywanej transakcji będzie – polskim rezydentem podatkowym w podatku dochodowym od osób fizycznych ("PIT") zgodnie z ustawą o PIT.
Jednocześnie Wnioskodawcy był do 2016 r. wspólnikiem w spółce komandytowej z siedzibą w Polsce, która została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego ("KRS") na podstawie uchwały wspólników z 12 grudnia 2016 r., zaś wpis tego faktu do Rejestru Przedsiębiorców KRS nastąpił 23 grudnia 2016 r. W grudniu 2016 r., a więc w okresie pomiędzy podjęciem uchwały w sprawie rozwiązania a wykreśleniem spółki z Rejestru Przedsiębiorców KRS, nastąpiło wydanie majątku rozwiązywanej spółki wspólnikom.
W wyniku rozwiązania Spółki Komandytowej Wnioskodawca oraz pozostali wspólnicy otrzymali majątek likwidacyjny obejmujący m.in. udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością stanowiącą spółkę nieruchomościową w rozumieniu art. 5a pkt 49 ustawy o PIT oraz art. 4a pkt 35 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm.; "ustawa o CIT").
Spółka zamierza w połowie 2022 r. dokonać sprzedaży posiadanej nieruchomości, a na tę okoliczność do Spółki zgłosił się już potencjalny nabywca. Następnie, z uwagi na podeszły wiek Wnioskodawcy, zamierza on dokonać odpłatnego zbycia swoich udziałów w Spółce na rzecz Spółki w celu umorzenia (umorzenie dobrowolne), co nastąpić ma w 2023 r.
Wnioskodawca zaznaczył, że nie prowadzi jako osoba fizyczna działalności gospodarczej, polegającej na nabywaniu oraz zbywaniu udziałów w spółkach oraz ogółu praw i obowiązków.
Na tle tak zarysowanego stanu faktycznego Wnioskodawca sformułował pytanie, czy uzyskanie wynagrodzenie z tytułu umorzenia dobrowolnego udziałów w Spółce podlega opodatkowaniu PIT? Prezentując własne stanowisko Wnioskodawca stwierdził zaś, że wynagrodzenie to nie powinno podlegać opodatkowaniu PIT.
DKIS w powołanej na wstępie interpretacji uznał, że stanowisko zaprezentowane przez Wnioskodawcę jest nieprawidłowe.
Prezentując własną argumentację DKIS przyjął, że wnioskodawca w 2016 r. nabył udziały w spółce z o.o., jako majątek likwidacyjny spółki komandytowej. W ocenie DKIS do transakcji tej zastosowanie miały przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu ustawy obowiązującym do 31 grudnia 2016 r. Obecnie zaś planuje zbycie tych udziałów poprzez ich umorzenia i prawnopodatkowe skutki tej czynności winny być oceniane przez pryzmat przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. Do transakcji tej w ocenie DKIS zastosowanie będzie miał bowiem art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r., który stanowi, że przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem wspólnika z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce, z wyjątkiem składników majątku stanowiących udziały (akcje), papiery wartościowe, tytuły uczestnictwa w funduszach kapitałowych, pochodne instrumenty finansowe oraz składników majątku, w wyniku otrzymania których Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów z ich odpłatnego zbycia.
Z treści tego przepisu DKIS wywiódł, że nabycie przez Wnioskodawcę w 2016 r. udziałów w polskiej spółce z o.o., jako majątku likwidacyjnego spółki komandytowej było obojętne podatkowo. Natomiast w związku z tym, że planuje on w 2023 r. odpłatnie zbyć te udziały uzyskany z tego tytułu wynagrodzenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i stanowi przychód ze źródła "kapitały pieniężne. W ocenie DKIS wolą ustawodawcy nie było wyłączenie z opodatkowania przychody z odpłatnego zbycia składników majątku w postaci np. akcji/udziałów otrzymanych do 31 grudnia 2021 r. w związku z likwidacją spółek osobowych, gdyż nie wprowadził w tym zakresie odpowiedniej regulacji. Co więcej w uzasadnieniu do ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2021 r. poz. 2105 -Druk Nr 1532) wskazano, że: "W przypadku otrzymania przez wspólnika składników majątku z tytułu wystąpienia ze spółki osobowej, z likwidacji takiej spółki lub ze zmniejszenia udziału kapitałowego w takiej spółce w postaci: udziałów (akcji), papierów wartościowych, tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych oraz pochodnych instrumentów finansowych, jeżeli dochód z odpłatnego zbycia podlega opodatkowaniu w Polsce, przychód taki nie będzie podlegał opodatkowaniu w momencie otrzymania tych składników majątku. Natomiast w przypadku ich zbycia (niezależnie od czasu ich posiadania przez wspólnika) przychód taki zaliczany będzie do źródła "kapitały pieniężne" i opodatkowaniu podlegał będzie dochód stanowiący nadwyżkę przychodu nad wydatkami na nabycie lub objęcie takich składników majątku poniesionymi przez spółkę lub wspólnika. Przepis ten pozwala opodatkować takie składniki majątku otrzymane ze spółki na zasadach analogicznych jak byłyby opodatkowane przez wspólnika w przypadku ich zbycia przez spółkę niebędącą osobą prawną.
Nie zgadzając się z otrzymaną interpretacją Wnioskodawca w piśmie z dnia 24 października 2022 r. zaskarżył ją w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej interpretacji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b oraz 14 ust. 3 pkt 12 lit. b u.pd.o.f. w brzmieniu obowiązującym do końca 2021 roku w zw. z art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2105 — dalej: "ustawa nowelizująca") poprzez błędną ocenę co do zastosowania polegającą na przyjęciu, że na mocy art. 70 ust. 1 ustawy nowelizującej przepisy art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b oraz art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. b ustawy o PIT nie znajdzie zastosowania w przypadku odpłatnego zbycia udziałów spółki kapitałowej otrzymanych w 2016 roku w wyniku likwidacji spółki niebędącej osobą prawną, a tym samym, że taka czynność skutkuje powstaniem przychodu podatkowego ze źródła kapitały pieniężne — w sytuacji kiedy w celu określenia skutków podatkowych odpłatnego zbycia udziałów należy stosować przepisy w brzmieniu z daty likwidacji spółki osobowej, tj. z 2016 roku;
2) art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b oraz 14 ust. 3 pkt 12 lit. b u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. przepisy te nie znajdują w ogóle zastosowania w odniesieniu do czynności odpłatnego zbycia udziałów spółki kapitałowej otrzymanych w wyniku likwidacji spółki niebędącej osobą prawną, podczas kiedy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że zbycie majątku otrzymanego w wyniku likwidacji takiej spółki stanowi przychód ze źródła działalność gospodarcza, wyłączony z przychodów podatkowych jeśli takie zbycie następuje po upływie okresu wskazanego w art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. b, a jedynym wyjątkiem kiedy taki przychód jest kwalifikowany do źródła przychodów z kapitałów pieniężnych jest sytuacja kiedy Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia tych składników majątku;
3) art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a w zw. z art. 17 ust. 1i u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 roku poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwą ocenę zastosowania, polegającą na uznaniu, że odpłatne zbycie w celu umorzenia udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością otrzymanych w wyniku likwidacji spółki niebędącej osobą prawną należy zakwalifikować do źródła przychodów kapitały pieniężne, tymczasem prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że do katalogu tych przychodów należy zaliczyć tylko przychód otrzymany w związku z otrzymaniem udziałów w wyniku likwidacji spółki niebędącej osobą prawną lub ich zbyciem, w wyniku otrzymania których Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia tych składników majątku.
Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
DKIS w podpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując istotne zagrożenie zakażeniem wirusem SARS-CoV-2.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 - dalej też jako P.p.s.a.), kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną interpretacji podatkowych w sprawach wszczętych po 15 sierpnia 2015 r., sąd nie może wykraczać poza zarzuty skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Stosownie bowiem do treści art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co zastosowania przepisu prawa materialnego. Zdanie drugie tego przepisu wprowadza zasadę związania sądu zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną.
W myśl z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga rozpoznana w świetle przywołanych wyżej kryteriów zasługuje na uwzględnienie, albowiem w zaskarżonej interpretacji indywidualnej dokonano błędnej wykładni przepisów prawa materialnego.
Przechodząc do istoty sprawy należy stwierdzić, że przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest w istocie sposób wykładni art. art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b u.p.d.o.f., a zasadzie możliwość zastosowania tego przepisu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2022 r. do transakcji odpłatnego zbycia składników spółki niebędącej osoba prawną otrzymanych w związku z jej likwidacją, z zastrzeżeniem, że otrzymanie tych elementów majątku nastąpiło przed 1 stycznia 2022 r.
Niesporne pomiędzy stronami jest to, że Wnioskodawca do 2016 r. był wspólnikiem w spółce komandytowej z siedzibą w Polsce, która została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem 23 grudnia 2016 r. Z tego tytułu Wnioskodawca nabył część majątku likwidowanej spółki, w skład którego wchodziły m.in. udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Nie ulega też wątpliwości, że wnioskodawca w 2023 r. zamierza odpłatnie zbyć posiadane udziały w spółce z o.o. na rzecz tej spółki w celu ich umorzenia. W ocenie Dyrektora KIS zapłata za udziały, które zamierza zbyć Skarżący będzie stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. Tymczasem Skarżący uważa, że przepis ten nie może znajdować zastosowania do udziałów, które zamierza zbyć, gdyż uzyskał je przed wejściem w życie aktualnego brzmienia art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b u.p.d.o.f.
Rozstrzygając spór, jaki zarysował się pomiędzy Skarżącym, a Dyrektorem KIS przypomnieć należy, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (pozarolniczej działalności gospodarczej), uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Jak przyjmuje się w literaturze, pozarolnicza działalność gospodarcza stanowi jedno źródło przychodów, niezależnie od tego, ile rodzajów działalności i w jakiej formie (działalność jednoosobowa, spółka osobowa, działalność na imię małżonków) prowadzi podatnik (por. A. Bartosiewicz, R. Kubacki, PIT. Komentarz, wyd. V, Opublikowano: LEX 2015).
Co ważne, ustawodawca w art. 14 ust. 2 sformułował również bardzo obszerny katalog źródeł generujących przychód kwalifikowany jako pochodzący z działalności gospodarczej wśród nich już od 1 stycznia 2011 r., jako źródło przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w art. 14 ust. 2 pkt 17 lit b u.p.d.o.f. kwalifikowane było zbycie składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpieniem wspólnika z takiej spółki. Pkt 17 wprowadzonych został do art. 14 ust. 2 u.p.d.o.f. mocą art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 2010 r., Nr 226, poz. 1478). Przepis ten stanowił, że przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku:
a) pozostałych na dzień likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie,
b) otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpieniem wspólnika z takiej spółki.
Wobec wątpliwości interpretacyjnych, jakie zarysowały się na tle wykładni tego przepisu sąd administracyjne wielokrotnie rozstrzygały, czy pozwala on na zakwalifikowanie jako przychód składników majątkowych z likwidowanej spółki niebędącej osoba prawną i kiedy przychód taki w istocie powstaje. Organy podatkowe wywodziły z niego bowiem, że przychód taki powstaje już w chwili otrzymania składników majątkowych likwidowanej spółki. W konsekwencji ukształtowała się jednolita linia orzecznicza, w której podkreślano, że z przepisu tego wyprowadzić należy wniosek o neutralności podatkowej samego otrzymanie przez wspólnika w wyniku likwidacji spółki lub wystąpienia wspólnika składników majątku spółki innych niż pieniądze. Przychód, jak podkreślały sądy, wystąpić miał zaś dopiero w momencie zbycia tych składników. Dla powstania przychodu konieczne miało być zatem przeniesienie przez wspólnika zlikwidowanej spółki otrzymanych składników majątku (będących już wówczas w jego wyłącznej dyspozycji) na inny podmiot (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2019 r., II FSK 368/17, czy 19 lipca 2019 r., II FSK 1494/18).
Fakt ten dostrzegł również ustawodawca, który w rządowym projekcie ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Sejm IX Kadencji, Druk sejmowy nr 1532, dostępny na stronie sejm.gov.pl), podkreślił, że obecnie - zgodnie linią orzeczniczą ukształtowaną i utrwaloną przez sądy administracyjne - przychody z odpłatnego zbycia składników majątku, jeżeli zostały otrzymane z likwidacji spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpienia wspólnika z takiej spółki zaliczane są do źródła przychodów z działalności gospodarczej (inaczej niż w przypadku zbycia ich przez spółkę - wówczas stanowią dla wspólników przychód z kapitałów pieniężnych).
Natomiast wraz z wejściem w życie wspomnianej ustawy zmieniającej art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b u.p.d.o.f. otrzymał aktualne brzmienie i obecnie stanowi, że przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem wspólnika z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce, z wyjątkiem składników majątku stanowiących udziały (akcje), papiery wartościowe, tytuły uczestnictwa w funduszach kapitałowych, pochodne instrumenty finansowe oraz składników majątku, w wyniku otrzymania których Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów z ich odpłatnego zbycia.
Gramatyczna wykładnia tego przepisu pozwala stwierdzić, że z wyłączeniem składników majątku stanowiących udziały (akcje), papiery wartościowe, tytuły uczestnictwa w funduszach kapitałowych, pochodne instrumenty finansowe oraz składników majątku, w wyniku otrzymania których Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów z ich odpłatnego zbycia, zbycie za odpłatnością składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem wspólnika z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce należy uznać za przychód z działalności gospodarczej.
W przypadku więc, gdy wspólnik, który otrzymał składniki majątku likwidowanej spółki, a następnie odpłatnie zbył te składniki majątku powinien rozpoznać przychód zaliczany z woli ustawodawcy do przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej. Potwierdza to również ustawodawca, który we wspomnianym już uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej wskazał, że przypadku otrzymania przez wspólnika składników majątku z tytułu wystąpienia ze spółki osobowej, z likwidacji takiej spółki lub ze zmniejszenia udziału kapitałowego w takiej spółce w postaci: udziałów (akcji), papierów wartościowych, tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych oraz pochodnych instrumentów finansowych, jeżeli dochód z odpłatnego zbycia podlega opodatkowaniu w Polsce, przychód taki nie będzie podlegał opodatkowaniu w momencie otrzymania tych składników majątku. Natomiast w przypadku ich zbycia (niezależnie od czasu ich posiadania przez wspólnika) przychód taki zaliczany będzie do źródła "kapitały pieniężne" i opodatkowaniu podlegał będzie dochód stanowiący nadwyżkę przychodu nad wydatkami na nabycie lub objęcie takich składników majątku poniesionymi przez spółkę lub wspólnika. Przepis ten pozwala opodatkować takie składniki majątku otrzymane ze spółki na zasadach analogicznych jak byłyby opodatkowane przez wspólnika w przypadku ich zbycia przez spółkę niebędącą osobą prawną.
Zgodzić się należy z Dyrektorem KIS, który stwierdził, że wobec stosowanych przepisów przejściowych należało uznać, iż przepis ten w obecnym kształcie znajdzie zastosowanie do podatników dokonujących odpłatnego zbycia otrzymanych uprzednio składników majątku likwidowanej spółki niebędącej osobą prawną niezależnie od tego, kiedy wszedł on w posiadanie (nabył) takie składniki. Wniosek ten w przekonaniu Sądu jest tym bardziej uzasadniony i nie godzi – wbrew twierdzeniom Skarżącego – tak w zasady konstytucyjne, jak i nie narusza zakazu retroakcji przepisów prawa – jeżeli weźmiemy pod uwagę, że samo nabycie składników majątkowych likwidowanej spółki, podobnie jak w obowiązującym uprzednio stanie prawnym, pozostaje neutralne podatkowo. Opodatkowaniu podlega dopiero zbycie składników majątkowych, czyli w sytuacji opisywanej we wniosku Skarżącego, udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Z tych względów Sąd uznał stanowisko zaprezentowane w skarżonej interpretacji przez Dyrektora KIS za prawidłowe.
W konsekwencji, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI