III SA/WA 2659/24

III SA/Wa 2659/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Izabela Fiedorowicz
Maciej Kurasz
Matylda Arnold-Rogiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Gospodarka komunalna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1469
art. 6ka ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 151 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant sekretarz sądowy Anna Skorupska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi R. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [..] czerwca 2024 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz R. z siedzibą w W. kwotę 2.420 zł (słownie: dwa tysiące czterysta dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Do Prezydenta W. (dalej przywoływany jako "Prezydent" lub "organ pierwszej instancji") dnia 17 stycznia 2024 r. wpłynęło zgłoszenie, zgodnie z którym w miejscu gromadzenia odpadów przy ul. [...] w W. (dalej jako: "nieruchomość"), dnia 16 stycznia 2024 r. zaistniał przypadek zbierania odpadów w sposób niesegregowany. Nieprawidłowość w zakresie segregacji odpadów stwierdził operator odbierający odpady komunalne z nieruchomości (P.Sp. z o.o. Sp. k.), który powiadomił o tym R. w W. (dalej jako "Spółdzielnia" lub "skarżąca") poprzez naklejenie na pojemniku naklejki o treści: "UWAGA: NIE ODEBRANO Z POWODU ZMIESZANIA RÓŻNYCH FRAKCJI ODPADÓW".
W związku z powyższym zawiadomieniem Prezydent postanowieniem z [...] marca 2024 r. wszczął względem Spółdzielni postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczące nieruchomości za miesiąc styczeń 2024 r.
Postanowieniem z [...] maja 2024 r. Spółdzielni wyznaczono siedmiodniowy termin na wypowiedzenie się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Następnie decyzją z nr [...] z [...] czerwca 2024 r. Prezydent określił Spółdzielni wysokość opłaty podwyższonej z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości w wysokości 20.066,32 zł za okres od 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 stycznia 2024 r., w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Od powyższej decyzji Prezydenta odwołanie wniosła Spółdzielnia, która podniosła zarzut naruszenia:
1) art. 6ka ust 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1469 ze zm., dalej jako "u.c.p.g."), poprzez brak właściwego powiadomienia Spółdzielni o naruszeniu obowiązku segregacji i bezprawne wszczęcie postępowania w sprawie;
2) § 1 pkt 2 w zw. § 2 ust. 2 w zw. z § 4 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz. U. z 2021 r., poz. 906, dalej "rozporządzenie"), poprzez pozostawienie w altanie śmietnikowej dla nieruchomości pojemnika koloru czerwonego z nalepką "Odpady zmieszane" i wprowadzanie mieszkańców nieruchomości w błąd, podczas gdy m. W. miało obowiązek (którego nie wypełniło) wymiany pojemników na zgodne z § 2 rozporządzenia w terminie wskazanym w § 4 rozporządzenia;
3) § 2 ust 6 rozporządzenia, poprzez uznanie przez Prezydenta, że wystarczające dla dochowania wymagań dotyczących koloru pojemników na odpady komunalne jest naklejenie napisów wskazujących odpowiednią frakcję, podczas, gdy rozporządzenie w żadnym przepisie nie wskazuje, że naklejenie napisów wskazujących odpowiednią frakcję na pojemniku na odpady komunalne o kolorze innym niż wskazuje napis dotyczący frakcji zwalnia W. z obowiązku zapewnienia pojemników na odpady komunalne o kolorach wskazanych w § 2 ust. 1 - 5 rozporządzenia;
4) § 2 ust. 3 pkt 6 załącznika do Uchwały nr XCI/3002/2023 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie W. (dalej "załącznik do regulaminu"), poprzez wyposażenie przez W. nieruchomości w pojemnik na "odpady zmieszane", który był sprzeczny z przepisami tego regulaminu, co wprowadzało mieszkańców nieruchomości w błąd.
Argumentacja przedstawiona przez Spółdzielnię w treści uzasadnienia odwołania sprowadzała się w zasadzie do twierdzenia, że naklejenie naklejek o treści: "UWAGA: NIE ODEBRANO Z POWODU ZMIESZANIA RÓŻNYCH FRAKCJI ODPADÓW" na pojemniku nie jest powiadomieniem w rozumieniu art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., bowiem naklejki umieszczane na pojemniku na odpady komunalne nie spełniają wymagań zasady pisemności wyrażonej w art. 126 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, dalej jako "o.p.") w związku z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. i nie spełniają minimalnych wymagań procedury podatkowej. Skutkować ma to tym, że skarżąca nie została należycie powiadomiona w rozumieniu art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. o naruszeniu obowiązku segregacji. Dodatkowo, wedle Spółdzielni, W. zobowiązane jest do zapewnienia pojemników w odpowiednich kolorach, zaś w styczniu 2024 r. pojemnik w altanie śmietnikowej dla nieruchomości na frakcję "szkło" był koloru czerwonego z napisem (nalepką) "Szkło". Skarżąca ocenia to jako niewywiązanie się przez miasto z obowiązku wymiany pojemnika na zgodny z § 2 rozporządzenia w terminie wskazanym w § 4 rozporządzenia. Ponadto nie zgadza się z wykładnią rozporządzenia dokonaną przez Prezydenta, z której wynika, że po 1 lipca 2022 r. naklejenie naklejki na czerwonym pojemniku zwalnia W. z obowiązku wymiany pojemnika na zgodny z rozporządzeniem. Spółdzielnia argumentuje, że możliwość zastosowania napisów (naklejek) zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia nie uchyla obowiązku zapewnienia pojemników zgodnych z § 2 ust. 2 i w terminie wskazanym w § 4 tego rozporządzenia. Spółdzielnia wskazała również, iż W. powinno w altanie śmietnikowej dla nieruchomości zapewnić pojemnik koloru zielonego na frakcję "szkło", tak jak wymaga tego regulamin.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako "SKO" lub "organ drugiej instancji") decyzją z [...] września 2024 r., znak [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta.
Wskazano, że art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, zaś obowiązek ten wynika z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. Tak więc przesłanką wydania decyzji takiej jak w niniejszej sprawie jest wykazanie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Organ drugiej instancji zaznaczył, że nieruchomość zabudowana jest budynkiem wielorodzinnym, w którym zamieszkują mieszkańcy oraz stanowi w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy, zaś obowiązki właściciela wypełnia Spółdzielnia, która zadeklarowała selektywną zbiórkę odpadów z nieruchomości. Organ zauważył, że skarżąca nie kwestionuje okoliczności związanych z powyższymi zgłoszeniami (naklejenie naklejki, zanieczyszczenie frakcji szkła), zaś sama Spółdzielnia wskazuje, że zmieszanie frakcji mogło być wynikiem omyłki mieszkańców z uwagi na brak wymiany czerwonego pojemnika przeznaczonego na szkło na pojemnik zielony.
Dalej organ drugiej instancji zauważył, że sankcja przewidziana w art. 6ka u.c.p.g. nie jest ograniczona do zaistnienia "uporczywości" czy też "notoryczności" w zakresie niesegregowania odpadów. Przepisy te nie określają wskaźnika zanieczyszczeń danej frakcji ani nie dokonują rozróżnienia czy też gradacji zdarzeń wpływających na niezrealizowanie obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Odnoszą się jedynie do faktu niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, w związku z czym nawet jednokrotne zdarzenie uzasadnia wszczęcie postępowania i wydanie decyzji ustalającej opłatę za danym miesiąc, w którym nastąpiło uchybienie obowiązkowi selektywnej zbiórki odpadów. Natomiast ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, w ocenie SKO, że przesłanka ta została spełniona, bowiem podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości stwierdził i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów.
Z kolei odnosząc się do zarzutów dotyczących niedopełnienia obowiązku wymiany pojemnika czerwonego przez W. na pojemnik zielony, organ drugiej instancji uznał również ten argument za nieuzasadniony. Odwołał się do dokumentacji fotograficznej, z której wynikać ma fakt przeznaczenia pojemnika czerwonego na frakcję odpadów szklanych. Zaznaczono, że choć nie był on oznaczony w pełni zgodnie z postanowieniami rozporządzenia czy też załącznika do regulaminu, to był jednak pojemnikiem prawidłowo oznaczonym poprzez umieszczenie na nim zielonej nalepki ze wskazaniem frakcji szkła. Ze zdjęć wynika, że nalepka zajmowała znaczną część frontu pojemnika i nie wprowadzała w błąd co do frakcji szklanej. Z kolei fakt, że w pojemniku tym stwierdzono zmieszanie frakcji szkła z innymi odpadami (tworzywami sztucznymi i odpadami zmieszanymi) świadczy o tym, że mieszkańcy, mimo jego koloru, nie pozostawiali w nim tylko jednego rodzaju odpadów innych niż frakcja szkła, co w ocenie SKO świadczy o tym, iż kolor czerwony nie był podstawą zanieczyszczenia frakcji szkła co najmniej dwoma innymi jeszcze frakcjami: tj. zmieszaną i plastikiem. Tak więc organ drugiej instancji stoi na stanowisku, że pozostawienie w wiacie czerwonego pojemnika na frakcję szkło, ale prawidłowo opisanego, nie zwalniało Spółdzielni z obowiązku zagwarantowania i zabezpieczenia selektywnego zbierania odpadów, w tym frakcji szkła w prawidłowo opisanym kontenerze. Dodatkowo organ drugiej instancji zwrócił uwagę na okoliczność, że sama skarżąca wskazała, iż zmieszanie frakcji odpadów miało charakter incydentalny, tak więc sądzić należy, że kolor pojemnika nie wprowadzał w błąd mieszkańców i odpady segregowane były w sposób prawidłowy. Według SKO, jeśli Spółdzielnia doszła do wniosku, że pojemnik czerwony nie odpowiadał wymogom, to kwestie tę powinna zgłosić w Urzędzie W., czego nie dokonała od 1 lipca 2022 r., czyli przez okres przeszło 2 lat. Uznano więc, że w tym okresie - wobec incydentalności zanieczyszczenia frakcji szkła - kolorystyka pojemników nie była przeszkodą w co do zasady prawidłowym wypełnianiu obowiązku selektywnej zbiorki odpadów komunalnych.
W kontekście zarzutu braku należytego zawiadomienia Spółdzielni w przedmiocie braku należytej segregacji śmieci, SKO podkreśliło, że regulacje ustawowe nie określają w jaki sposób podmiot odbierający odpady ma powiadomić właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez niego obowiązku selektywnej zbiórki odpadów. Z treści omawianych przepisów jednoznacznie wynikać ma tylko to, że powiadomienie takie musi być wykonane, aby możliwe było wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie przez organ decyzji określającej opłatę za gospodarowanie odpadami w podwyższonej wysokości. Organ drugiej instancji przyjął stanowisko, wedle którego przyklejenie naklejki na pojemniku jest wystarczającym sposobem powiadomienia właściciela nieruchomości o nieodebraniu odpadów, gdyż gwarantuje to szybkie przekazanie informacji, co jest niezbędne przy gospodarce odpadami, które muszą być na bieżąco usuwane. Wskazano, że taka forma zawiadomienia pozwala też na reakcję polegającą na podjęciu środków zapobiegających dalszym naruszeniom, a także stosowna informacja trafia bezpośrednio i natychmiast do mieszkańców, którzy na co dzień korzystają z pojemnika. Taka forma spełnia, w ocenie SKO, dyspozycję przepisu art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., co skutkuje koniecznością wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia opłaty za gospodarowania odpadami. Wskazano także, że nie jest również zasadne twierdzenie, jakoby naklejenie naklejki na kontener nie było zgodne z wyrażoną w art. 126 § 1 o.p. zasadą pisemności, bowiem zgodnie z tym przepisem sprawy podatkowe załatwiane są na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym, zaś utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu podatkowego, ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią. Jest to zatem norma skierowana do organów podatkowych, wskazująca w jakiej formie sprawa podatkowa powinna zostać załatwiona. Z kolei, w ocenie SKO, sprawą podatkową nie jest czynność podmiotu odbierającego odpady, który zawiadamia właściciela i organ podatkowy o zdarzeniu nieselektywnego zbierania odpadów. Czynność ta inicjuje dopiero wszczęcie przez właściwy organ podatkowy postępowania podatkowego w przedmiocie opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami.
Na zakończenie swojego wywodu SKO podniosło, że 6 lutego 2024 r. Spółdzielnia złożyła nową deklarację wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dotyczącą nieruchomości, obowiązującą od miesiąca stycznia 2024 r., w której określono wysokość opłaty w kwocie 10.033,16 zł za dany miesiąc: 9.775,00 zł przy 115 gospodarstwach domowych dla części zamieszkałej i dla części nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy - 6 sztuk pojemników o pojemności 120 litrów x 18.44 zł = 110.64 zł + 4 sztuki pojemników o pojemności 240 litrów x 36,88 zł = 147,52 zł. Skutkować ma to tym, że organ pierwszej instancji prawidłowo obliczył opłatę podwyższoną, przyjmując:
– 170,00 zł (dwukrotność stawki 85,00 zł) od gospodarstwa domowego dla części nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym na której zamieszkują mieszkańcy x 115 gospodarstw domowych = 19.550,00 zł;
– 36,88 zł (dwukrotność stawki 18,44 zł) za pojemnik o pojemności 120 litrów dla części nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne x 6 pojemników 120 litów = 221,28 zł;
– 73,76 zł (dwukrotność stawki 36,88 zł) za pojemnik o pojemności 240 litrów dla części nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne x 4 pojemniki 240 litrów = 295,04 zł.
Na decyzję SKO z [...] września 2024 r., znak [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Spółdzielnia, która wskazała następujące zarzuty:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 6ka ust. 1 i 2 u.c.p.g., poprzez uznanie przez organ drugiej instancji, że pozostawienie przez pracowników firmy odbierającej na pojemniku na odpady komunalne naklejek o treści "UWAGA: NIE ODEBRANO Z POWODU ZMIESZANIA ROŻNYCH FRAKCJI ODPADÓW" stanowi "powiadomienie" o naruszeniu obowiązku segregacji w rozumieniu powyższych przepisów, podczas gdy naklejki te nie spełniają podstawowych wymogów Ordynacji podatkowej (np. zasady pisemności z art. 126 § 1 o.p.) i nie mogą być uznane za "powiadomienie" w rozumieniu art. 6ka ust. 1 i 2 u.c.p.g.;
b) § 1 pkt 2 w zw. § 2 ust. 2 w zw. z § 4 rozporządzenia, poprzez uznanie przez SKO, że pozostawienie w altance śmietnikowej w budynku przy nieruchomości pojemnika na odpady komunalne koloru czerwonego z nalepką "Szkło", zamiast prawidłowego pojemnika zielonego, stanowi mało znaczące uchybienie, za które odpowiada Skarżąca, gdyż nie zawiadomiła o tym W., podczas gdy to wyłącznie miasto miało obowiązek (którego nie wypełniło) wymiany pojemników na odpady komunalne na zgodne z § 2 rozporządzenia w terminie wskazanym w § 4 rozporządzenia, a pozostawienie pojemnika na odpady komunalne o kolorze sprzecznym z rozporządzeniem wprowadzało mieszkańców nieruchomości w błąd;
c) § 2 ust. 6 rozporządzenia, poprzez uznanie przez SKO, a wcześniej Prezydenta, że wystarczające dla dochowania wymagań dotyczących koloru pojemników na odpady komunalne jest naklejenie na pojemniku na odpady komunalne napisów wskazujących odpowiednią frakcję, podczas, gdy ww. rozporządzenie w żadnym przepisie nie wskazuje, że naklejenie napisów na pojemniku na odpady komunalne wskazujących odpowiednią frakcję na pojemniku na odpady komunalne o kolorze innym niż wskazuje napis dotyczący frakcji, zwalnia W. z obowiązku zapewnienia pojemników na odpady komunalne o kolorach wskazanych w § 2 ust. 1 - 5 rozporządzenia;
d) § 2 ust. 3 pkt 3 załącznika do regulaminu, poprzez wyposażenie przez W. nieruchomości w pojemnik na odpady komunalne w postaci szkła sprzeczny z przepisami regulaminu, co wprowadzało mieszkańców nieruchomości w błąd;
2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 233 § 2 pkt 1 o.p., art. 165a § 1 o.p. oraz art. 208 ust. 1 o.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta, podczas gdy z uwagi na brak powiadomienia skarżącej w rozumieniu art. 6ka ust. 1 i 2 u.c.p.g. o naruszeniu obowiązku segregacji, postępowanie w sprawie w ogóle nie powinno być wszczęte, a wszczęte umorzone;
b) art. 233 § 2 pkt 1 o.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta, podczas gdy ze względu na naruszenie przez Prezydenta § 1 pkt 2 w zw. § 2 ust. 2 w zw. z § 4 rozporządzenia, § 2 ust. 6 rozporządzenia i § 2 ust. 3 pkt 3 załącznika do regulaminu, SKO miało obowiązek uchylenia decyzji Prezydenta.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz uchylenie decyzji Prezydenta, umorzenie postępowania administracyjnego, rozpoznanie sprawy na rozprawie, przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym bez obecności w budynku sądu, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej od SKO kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie w całości i podtrzymało dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy warunek wszczęcia postępowania w sprawie zastosowania sankcyjnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z uwagi na niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, w postaci powiadomienia tegoż właściciela o braku odbioru tychże odpadów z powodu zmieszania różnych frakcji odpadów (a konsekwencji o przyjęciu odpadów jako niesegregowanych) jest spełniony poprzez przyklejenie na pojemniku naklejki informującej o tej okoliczności.
Stosownie do art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6ka ust. 2 u.c.p.g.).
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 (art. 6ka ust. 3 u.c.p.g.).
Spółdzielnia zadeklarowała selektywną zbiórkę odpadów z nieruchomości. Do organu pierwszej instancji wpłynęło zgłoszenie dotyczące zdarzenia z 16 stycznia 2024 r., kiedy to firma odbierająca odpady dostrzegła umieszczenie w pojemniku na szkło odpadów komunalnych z innych fakcji. Wraz ze zgłoszeniem przesłano fotografie wskazanego pojemnika na szkło.
W niniejszej sprawie niesporny jest fakt, tj. że powiadomienie, o którym mowa przybrało jedynie postać wspomnianej naklejki o treści: "UWAGA: NIE ODEBRANO Z POWODU ZMIESZANIA RÓŻNYCH FRAKCJI ODPADÓW". Odpady z oznaczonego tak pojemnika zostały odebrane jako frakcja odpady zmieszane zgodnie z harmonogramem odbioru frakcji zmieszanej.
W ocenie organów taki sposób powiadomienia jest wystarczający, aby uznać, że zostały spełnione przesłanki z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. i wszcząć postępowanie, o którym mowa w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. o naruszeniu obowiązku segregacji.
Skarżąca Spółdzielnia uważa, że nie została powiadomiona w rozumieniu art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. Podnosi, że naklejki na pojemniku na odpady komunalne nie spełniają wymagań zasady pisemności wyrażonej w art. 126 o.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. i nie spełniają minimalnych wymagań procedury podatkowej. Dodatkowo Skarżąca wskazuje, że naklejanie naklejek przez przypadkowe osoby - pracowników firmy odpierającej odpady P. nie spełnia żadnych wymogów Ordynacji podatkowej, gdyż:
- Skarżąca z treści naklejek nie miała (i dalej nie ma) możliwości ustalenia kto i kiedy nakleił naklejkę,
- nie można bezspornie ustalić kiedy doszło do naklejenia naklejek - zdjęcia pojemników zrobione przez pracowników P. a nie są opatrzone żadną datą,
- sposób w jaki pracownicy P. naklejają naklejki utrudnia lub wręcz uniemożliwia zapoznanie się z nimi przez Skarżącego (np. w przypadku innej nieruchomości Skarżącej pracownicy P. nakleili naklejki na klapie pojemnika i pozostawili ją otwartą. Pracownik P. pisał potem w wiadomości e-mail na adres 19115, że naklejek na zdjęciach nie widać, bo znajdują się na otwartej klapie). Naklejki byty zatem niewidoczne i zajęło kilka dni zanim pracownicy Skarżącej zauważyli przypadkowo naklejki.
- nie można bezspornie ustalić. kiedy Skarżąca zapoznała się albo przynajmniej miała możliwość zapoznania się z naklejkami.
W ocenie Sądu rację w tym sporze należy przyznać Spółdzielni. Samo umieszczenie na pojemniku na odpady naklejki "UWAGA: NIE ODEBRANO Z POWODU ZMIESZANIA RÓŻNYCH FRAKCJI ODPADÓW" nie jest wystarczającym powiadomieniem właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez niego obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, którego to powiadomienia wymagają przepisy art. 6ka ust. 1 i 2 u.p.c.g.
Skład orzekający podziela na tym tle stanowisko wyrażone w innych, analogicznych sprawach, w tym dotyczących skarżącej (zob. wyroki tutejszego Sądu z 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 749/24 oraz z 12 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2662/24 i III SA/Wa 2663/24), a także w orzecznictwie przywołanym w skardze (s. 4 i n.), zgodnie z którym "nie ma podstaw uzasadniających twierdzenie organów, że obowiązek poinformowania właściciela nieruchomości o odbiorze odpadów zmieszanych wynikający z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. został spełniony poprzez naklejki informującej o wadliwej segregacji na pojemnikach". W takiej sytuacji nie można uznać, że "doszło do zawiadomienia skarżącej spółdzielni w trybie art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów."
Sąd zwraca w tym kontekście uwagę, że wprawdzie art. 6ka ust. 1 in fine u.c.p.g. nie wskazuje formy powiadomienia właściciela nieruchomości o przyjęciu odpadów jako niesegregowanych (zmieszanych), tym niemniej jako zbyt daleko idące należy postrzegać zapatrywanie organu, że może ono przybrać w istocie dowolną formę. Takiej ocenie sprzeciwia się zarówno systemowe (odwołujące się do zasad ogólnych), jak i funkcjonalne odczytanie ww. unormowania. Do perspektywy systemowej trafnie odwołała się strona skarżąca wskazując w szczególności na zasadę pisemności postępowania wymiarowego (art. 126 § 1 Ordynacji podatkowej) (s. 6 skargi). Natomiast w optyce funkcjonalnej nie sposób tracić z pola widzenia, że istotą powiadomienia jest takie przekazanie informacji, które po pierwsze zostało skierowane do jej adresata, a po drugie w sposób pozwalający na zapoznanie się z jego treścią i osobą nadawcy. Trudno natomiast uznać, by naklejka na pojemniku na odpady realizowała te cele. Raz, że taka forma informacji pozwala jedynie domniemywać, że jej nadawcą jest podmiot odbierający odpady komunalne, dwa że co najmniej dyskusyjna jest skuteczność przekazania takiej informacji, zwłaszcza gdy siedziba właściciela jest inna (jak w niniejszej sprawie), aniżeli miejsce położenia nieruchomości. Jak nawiasem mówiąc zauważył sam organ (s. 10 zaskarżonej decyzji), "stosowna informacja trafia bezpośrednio i natychmiast do mieszkańców"; nie tego jednak wymaga znajdujący zastosowanie w sprawie art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., jako podstawy wszczęcia postępowania w przedmiocie podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Należy podkreślić, że Biuro Zarządu R. znajduje się pod adresem ul. [...], [...] W., podczas gdy naklejka z napisem: "UWAGA: NIE ODEBRANO Z POWODU ZMIESZANIA RÓŻNYCH FRAKCJI ODPADÓW" została umieszczona w miejscu gromadzenia odpadów przy ul. [...] w W.. Już samo wskazuje, że powyższy tryb zawiadomienia może nie być skuteczny. Spółdzielnia jest osobą prawną reprezentowaną przez zarząd, który kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi (art. 151 § 2 zdanie pierwsze Ordynacji podatkowej). Co prawda powołany przepis jest kierowany do organów podatkowych, zaś – jak wskazuje organ – załatwieniem sprawy podatkowej nie jest czynność podmiotu odbierającego odpady, który zawiadamia właściciela i organ podatkowy o zdarzeniu nieselektywnego odbierania odpadów, jednak pozostaje kwestia możności uzyskania przez Spółdzielnię wiedzy o takim powiadomieniu. Podkreślić przy tym należy, że w przedmiotowej sprawie Spółdzielnia wskazuje na okoliczności utrudniające/uniemożliwiające jej pozyskanie takiej wiedzy.
Zatem przyjęcie, jak to uczynił organ, że powiadomienie jest skuteczne również przez przyklejenie na zbiornik z odpadami naklejki o wskazanej wyżej treści, oznacza w istocie, że wykazanie spełnienia warunku formalnego wszczęcia postępowania sprawie zastosowania podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spoczywało by nie tylko na organie i odbiorcy odpadów, lecz także na właścicielu nieruchomości, który w takiej sytuacji zmuszony byłby nie tylko monitorować stan pojemników, ale i weryfikować autora naklejek. Wobec tego stanowisko organu jest nie do pogodzenia z wnioskami płynącymi z uwzględnienia (inferencyjnej) reguły instrumentalnego nakazu. Jeżeli bowiem prawodawca sformułował wymóg powiadomienia, to nie oznacza to dowolności w działaniu zobligowanego (odbiorcy odpadów), lecz obowiązek podjęcia takich czynności, które uczynią powiadomienie skutecznym (zrealizują jego funkcję). Tym bardziej, jeżeli wziąć pod uwagę, że jest to warunek brzegowy postępowania w sprawie sankcyjnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wskazaną funkcję, prima facie i systemowo realizuje natomiast pisemna forma powiadomienia (obejmująca też środki komunikacji elektronicznej, stosownie do art. 126 § 1 Ordynacji podatkowej).
Skoro powiadomienie stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6ka ust. 2 u.c.p.g.), to w przedmiotowym stanie faktycznym, biorąc pod uwagę zaprezentowaną wykładnię ww. regulacji, nie doszło do skutecznego wszczęcia tegoż postępowania, co uzasadniało uchylenie decyzji organów obu instancji.
Prowadzenie postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wydanie decyzji przy zastosowaniu wysokości stawki opłaty podwyższonej będzie możliwe dopiero po umorzeniu wadliwie wszczętego postępowania oraz dokonaniu powiadomienia Spółdzielni przez podmiot odbierający odpady komunalne o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Za przedwczesne zatem należy uznać ustosunkowywanie się do pozostałych materialnoprawnych zarzutów skargi. Rozpoznanie tych zarzutów będzie ewentualnie możliwe po prawidłowym wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie.
Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 2420 zł składają się: 603 zł uiszczonego wpisu, 17 zł opłaty skarbowej oraz 1800 zł kosztów zastępstwa procesowego. Mając na uwadze, że niniejsza sprawa jest jedną z pięciu spraw skarżącej Spółdzielni (sygn. akt III SA/Wa 2659-2663/24) o bardzo zbliżonych stanach faktycznych, Sąd na podstawie art. 206 p.p.s.a. zmiarkował koszty zastępstwa procesowego, zasądzając je na rzecz skarżącej w kwocie 1800 zł, to jest w połowie wysokości przewidzianej w § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).
Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.