III SA/Wa 2652/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi złożonej przez M.T. była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie dotycząca podatku od towarów i usług za 2016 r. Kontrola podatkowa wykazała zawyżenie podatku naliczonego do odliczenia o 11 673,68 zł, kwestionując zasadność odliczenia podatku z faktur uznanych za niezwiązane z działalnością gospodarczą i niewykorzystywane do czynności opodatkowanych. Zakwestionowano również prawo do odliczenia podatku z faktur za paliwo, gdzie nie wskazano rodzaju pojazdu, oraz z faktury dokumentującej zakup blachy objętej mechanizmem odwrotnego obciążenia. Skarżący zarzucił naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 120, 121, 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 106e ust. 1 ustawy o VAT. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając zasadność zakwestionowania związku zakupów z działalnością gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy. Sąd podkreślił, że Skarżący nie udowodnił związku zakwestionowanych zakupów z prowadzoną działalnością, a jego wyjaśnienia dotyczące użyczania sprzętu i zatrudniania pracowników budziły wątpliwości. Sąd uznał, że znaczna ilość zakupionych części zamiennych, artykułów przemysłowych i towarów nie mogła służyć działalności gospodarczej Skarżącego, a także zakwestionował prawo do odliczenia podatku z faktur paliwowych z uwagi na brak wskazania rodzaju pojazdu i ogólną niewiarygodność Skarżącego. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku braku związku zakupów z działalnością gospodarczą, ocena wiarygodności podatnika, interpretacja art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zakup towarów i usług, w tym części samochodowych, paliwa oraz materiałów, które nie są bezpośrednio związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych, uprawnia do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W przypadku braku związku z działalnością gospodarczą lub wykorzystania do celów prywatnych, odliczenie jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że Skarżący nie udowodnił związku zakwestionowanych zakupów z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wskazano na liczne zakupy towarów i usług, które nie miały związku z robotami budowlanymi i drogowymi, a także na wątpliwości co do autentyczności umów użyczenia sprzętu i zeznań Skarżącego.
Czy brak wskazania rodzaju pojazdu na fakturze dokumentującej zakup paliwa stanowi podstawę do odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie stanowi automatycznej podstawy, jednak w połączeniu z innymi wątpliwościami co do wiarygodności podatnika i związku zakupu z działalnością opodatkowaną, może być elementem szerszej oceny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa prawa do odliczenia podatku z faktur paliwowych nie była oparta wyłącznie na braku wskazania rodzaju pojazdu, ale na ogólnej ocenie wiarygodności Skarżącego, jego wcześniejszych działań (zmiany adresów, próby odliczeń niezwiązanych z działalnością) oraz braku dowodów na wykorzystanie paliwa do celów opodatkowanych.
Czy organ podatkowy ma obowiązek wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie istnienia stosunku prawnego na podstawie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej, gdy kwestionuje stan faktyczny, a nie sam stosunek prawny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego powstaje tylko wtedy, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. W przypadku kwestionowania stanu faktycznego, organ podatkowy dokonuje oceny na podstawie zebranych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 199a § 3 O.p. nie miał zastosowania, ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego nie kwestionował ustaleń w zakresie prawa lub stosunku prawnego, a jedynie stan faktyczny. Organy podatkowe mają prawo oceniać autentyczność umów i czynności prawnych.
Czy odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka (brata strony) lub przesłuchania kontrahentów strony, w sytuacji gdy okoliczności te miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi naruszenie przepisów postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ oceni, że dana okoliczność została już wykazana innymi środkami dowodowymi lub przeprowadzenie dowodu mogłoby nieuzasadnienie przedłużyć postępowanie, może odstąpić od jego przeprowadzenia. W tym przypadku sąd uznał, że nawet gdyby umowy użyczenia były autentyczne, to i tak zakupione części nie miały związku z działalnością.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa przeprowadzenia dowodów była uzasadniona, ponieważ nawet przy założeniu autentyczności umów użyczenia, zakupione przez Skarżącego towary i usługi nie miały związku z jego działalnością opodatkowaną. Ponadto, zeznania brata mogły budzić wątpliwości co do ich obiektywności, a przesłuchanie kontrahentów mogłoby niepotrzebnie przedłużyć postępowanie.
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy, dokonując oceny materiału dowodowego, kieruje się swobodną oceną dowodów, z tym że nie może naruszać zasady swobodnej oceny dowodów.
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Pomocnicze
O.p. art. 199a § § 3
Ordynacja podatkowa
Przepis regulujący obowiązek organu podatkowego wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli z dowodów wynikają wątpliwości co do tych kwestii.
ustawa o VAT art. 106e § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis określający wymogi formalne faktury, w tym obowiązek podania m.in. rodzaju towaru lub usługi.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2zzs4 § ust. 2
Podstawa prawna do rozpoznania sprawy w trybie 'on-line'.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakwestionowanie przez organy podatkowe związku zakupów z działalnością gospodarczą Skarżącego. • Niewykazanie przez Skarżącego związku zakupów z czynnościami opodatkowanymi. • Wątpliwości co do wiarygodności Skarżącego i jego wyjaśnień. • Brak związku zakupów z działalnością opodatkowaną, pomimo potencjalnego prawa do odliczenia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 120, 121, 122, 187, 191 O.p.). • Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 106e ust. 1 ustawy o VAT). • Zarzut niezastosowania art. 199a § 3 O.p. • Zarzut odmowy przeprowadzenia dowodów (przesłuchanie brata, kontrahentów).
Godne uwagi sformułowania
Organy słusznie akcentowały dodatkowo w tym kontekście, że w toku postępowania rejestracyjnego dla potrzeb VAT Skarżący w grudniu 2017 r. pisemnie oświadczył, iż nie posiada własnego sprzętu, zaś 'organizuje' go w miejscu otrzymania zlecenia lub wygrania przetargu. • Można mieć mianowicie wątpliwości, czy pozostaje się w posiadaniu np. młotka, łopaty albo nawet taczek, ale nie można nie wiedzieć, czy posiada się ciężarówkę, która przecież nie może się zawieruszyć albo zagubić. • W tej sytuacji nawet przyznanie faktu, że Skarżący rzeczywiście posiadał użyczone samochody i maszyny, nie zmieniłoby oceny, iż nabywane w tak wielkiej ilości części, artykuły przemysłowe i usługi nie mogły służyć do naprawy tych samochodów i maszyn, gdyż oznaczałoby to, że w roku 2016 były one właściwie w stanie permanentnej naprawy i remontu, i że ich utrzymywanie i naprawianie było absolutnie nieopłacalne i nie mogło służyć np. układaniu kostki brukowej. • Organy słusznie więc zastosowały w sprawie art. 86 ust. 1 ustawy a contrario – opisane zakupy nie służyły działalności opodatkowanej.
Skład orzekający
Jarosław Trelka
przewodniczący sprawozdawca
Konrad Aromiński
członek
Radosław Teresiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku braku związku zakupów z działalnością gospodarczą, ocena wiarygodności podatnika, interpretacja art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 191 Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy analizują związek zakupów z działalnością gospodarczą, kwestionując odliczenia VAT w przypadkach wątpliwych lub gdy podatnik nie potrafi udowodnić związku wydatków z biznesem. Pokazuje też, jak ważne jest zachowanie spójności w zeznaniach i dokumentacji.
“Czy zakup części samochodowych do prywatnego auta lub materiałów budowlanych do domu można odliczyć od VAT?”
Dane finansowe
WPS: 11 673,68 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.