III SA/Wa 2611/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-08
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowysamochody osobowewewnątrzwspólnotowe nabycieprawo UETWEart. 90 TWEdyskryminacja podatkowaETSnadpłata podatkuzwrot podatku

WSA uchylił decyzje organów celnych odmawiające stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu, uznając, że polski podatek akcyzowy może naruszać zakaz dyskryminacji z art. 90 TWE, jeśli przewyższa podatek rezydualny zawarty w cenie podobnych pojazdów krajowych.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego od używanego samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo. Skarżący zarzucił naruszenie art. 90 TWE, twierdząc, że podatek akcyzowy dyskryminuje samochody sprowadzane z UE. Sąd, opierając się na wyroku ETS w sprawie C-313/05, uchylił decyzje organów celnych. Uznał, że polski podatek akcyzowy może być niezgodny z prawem UE, jeśli jego kwota nałożona na używane pojazdy z innych państw członkowskich przewyższa podatek rezydualny zawarty w cenie podobnych pojazdów krajowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu osobowego. Skarżący argumentował, że podatek akcyzowy jest sprzeczny z art. 90 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej (TWE), ponieważ dyskryminuje samochody używane sprowadzane z innych państw członkowskich w porównaniu do samochodów używanych nabytych na rynku krajowym. Organy celne utrzymywały, że podatek akcyzowy nie jest dyskryminujący i wynika z zasady powszechności opodatkowania. Sąd, powołując się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że podatek akcyzowy, jako podatek wewnętrzny, podlega ocenie z uwzględnieniem art. 90 TWE. Wyrok ETS wskazał, że podatek akcyzowy jest niezgodny z prawem UE, jeśli kwota nałożona na używane pojazdy starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju. Sąd zobowiązał organy podatkowe do ponownego przeprowadzenia postępowania, uwzględniając wykładnię prawa wspólnotowego i krajowego w zakresie zakazu dyskryminacji oraz ustalając wysokość nadpłaty na podstawie porównania zapłaconej akcyzy z podatkiem rezydualnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Podatek akcyzowy może być niezgodny z art. 90 TWE, jeśli jego kwota nałożona na używane pojazdy z innych państw członkowskich przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku ETS C-313/05, który stwierdził, że art. 90 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu, gdy kwota nałożona na używane pojazdy z innych państw członkowskich przewyższa podatek rezydualny w cenie podobnych pojazdów krajowych. Konieczne jest porównanie obciążeń podatkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

upa art. 80

Ustawa o podatku akcyzowym

upa art. 81

Ustawa o podatku akcyzowym

TWE art. 90 § ust. 1 i 2

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz dyskryminacji podatkowej towarów podobnych pochodzących z innych państw członkowskich.

Pomocnicze

Ordynacja art. 207

Ordynacja podatkowa

Ordynacja art. 72 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja art. 73 § § 1 pkt 1 i § 2 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Ordynacja art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Finansów § § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. Nr (87, poz. 825)

Stawka stosowana do używanych samochodów z innych Państw Członkowskich UE wzrasta z wiekiem samochodu, co może prowadzić do dyskryminacji.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 1 i ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

TWE art. 25

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz ceł przywozowych i opłat o skutku równoważnym.

TWE art. 28

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz wprowadzania ilościowych ograniczeń w przywozie.

TWE art. 234

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Traktat Akcesyjny art. 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a"

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podatek akcyzowy od używanych samochodów sprowadzanych z UE dyskryminuje je w stosunku do samochodów używanych nabytych na rynku krajowym, naruszając art. 90 TWE. Kwota podatku akcyzowego nałożona na używane pojazdy z innych państw członkowskich przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych.

Odrzucone argumenty

Podatek akcyzowy nie jest cłem przywozowym ani opłatą o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE. Podatek akcyzowy jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania i nie stanowi dyskryminacji w rozumieniu art. 90 TWE. Artykuł 28 TWE nie ma zastosowania do deklaracji uproszczonej.

Godne uwagi sformułowania

podatek akcyzowy nie jest daniną, o której mowa w tych przepisach, ani też opłatą o skutku równoważnym nałożenie podatku akcyzowego na wszystkie samochody, w tym używane, nie jest wyrazem dyskryminacji podatkowej w rozumieniu art. 90 TWE, lecz wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatek akcyzowy od samochodów używanych sprowadzany z innych Państw Członkowskich Unii Europejskiej nie powinien być pobierany jako sprzeczny z art. 90 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek rezydualna kwota podatku (rezydualny podatek) to ten element ceny używanego samochodu zakupionego w Polsce, który wynika z kwoty podatku akcyzowego zawartej w cenie nowego pojazdu, przy zachowaniu stosunku podatku akcyzowego do ceny nowego pojazdu i spadku wartości samochodu używanego

Skład orzekający

Krystyna Kleiber

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Radziszewska-Krupa

sędzia

Hieronim Sęk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów, zasada neutralności podatków wewnętrznych, porównanie obciążeń podatkowych z podatkiem rezydualnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatku akcyzowego od używanych samochodów sprowadzanych z UE. Wymaga indywidualnej analizy porównawczej obciążeń podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dyskryminacji podatkowej w UE i ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu obywateli kupujących samochody z zagranicy. Wyrok ETS stanowi kluczowy element rozstrzygnięcia.

Czy kupując używany samochód z UE przepłacasz za akcyzę? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 3606,76 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2611/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa
Hieronim Sęk
Krystyna Kleiber /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... czerwca 2006 r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia ... marca 2006 r., nr ..., 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz K. J. kwotę 3.606,76 zł (słownie: trzy tysiące sześćset sześć złotych siedemdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z ... marca 2006 r. Nr... Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W., na podstawie art. 207, art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej jako Ordynacja -oraz art. 80 i art. 80 i art. 81 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) - dalej jako upa - po rozpoznaniu wniosku K. J. z ... listopada 2005 r., odmówił stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego, uiszczonego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], wyprodukowanego w roku 2001 - szym.
Pismem z ... kwietnia 2006 r. K. J. wniósł odwołanie od tej decyzji. Zdaniem strony podatek akcyzowy od samochodów używanych sprowadzany z innych Państw Członkowskich Unii Europejskiej nie powinien być pobierany jako sprzeczny z art. 90 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej - dalej jako TWE - który obowiązuje w Polsce począwszy od 1 maja 2004 r. Strona powołała się przy tym na orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości - daje jako ETS - wydane w sprawie Hans Just v. Duńskie Ministerstwo Sprawiedliwości ds. Podatków.
Zaskarżoną decyzją z ... czerwca 2006 r. Nr ... Dyrektor Izby Celnej w W., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji oraz art. 80 i art. 81 upa, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z ... kwietnia 2006 r. W uzasadnieniu stwierdził, że art. 23 ust. 1, art. 23 ust. 2, art. 25, art. 28 nie mają zastosowania w sprawie, ponieważ podatek akcyzowy nie jest daniną, o której mowa w tych przepisach, ani też opłatą o skutku równoważnym. Zdaniem organu podatkowego II instancji nałożenie podatku akcyzowego na wszystkie samochody, w tym używane, nie jest wyrazem dyskryminacji podatkowej w rozumieniu art. 90 TWE, lecz wyrazem zasady powszechności opodatkowania. W ocenie Dyrektora w przypadku wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, do których zaliczono samochody osobowe, Państwa Członkowskie zachowały prawo do wprowadzania lub utrzymania na nie podatków - co wynika z art. 3 ust. 3 Dyrektywy z dnia 25 lutego 1992 r. Nr 92/12/EEC w sprawie przepisów ogólnych dotyczących wyrobów podlegających opodatkowaniem podatkiem akcyzowym oraz w sprawie składania, przepływu i nadzorowania takich wyrobów - zgodnie z prowadzoną własną polityka fiskalną. Dyrektor Izby Celnej w W. zauważył jednocześnie, że ustawa o podatku akcyzowym nie utraciła mocy prawnej i polskie organy podatkowe i celne są zobowiązane do jej stosowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z ... lipca 2006 r. K. J. zarzucił naruszenie art. 91 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie w sprawie art. 25, art. 28, art. 90 ust. 1 i 2 TWE oraz poprzez zastosowanie art. 80 upa, naruszenie art. 25, art. 30, art. 90 TWE poprzez nieuwzględnienie zawartych w nich regulacji odnośnie opłat wewnętrznych oraz zakazu dyskryminacji towarów wspólnotowych względem towarów krajowych oraz naruszenie art. 1 i 2 Traktatu Akcesyjnego z 16 kwietnia 2003 r. (Dz.U. Nr 90, poz. 864) "poprzez niezastosowanie wymienionych przepisów TWE, których Rzeczpospolita Polska jest stroną i których postanowień jak i innych postanowień aktów prawa wspólnotowego zobowiązana jest przestrzegać". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego. Zdaniem skarżącego fakt wymierzania opłaty akcyzowej "(...) zdecydowanie dyskryminuje, na rynku samochodów używanych, samochody sprowadzane z obszaru UE do Polski, które podlegają opłacie akcyzowej w związku z ich pierwszą rejestracją w Polsce, e stosunku do samochodów używanych nabytych na rynku pierwotnym w Polsce i już zarejestrowanych, a następnie odsprzedanych na rynku samochodów używanych, bowiem wtórna sprzedaż tych ostatnich (na rynku samochodów używanych) nie wiąże się z obowiązkiem uiszczenia akcyzy, o której mowa w art. 90 upa. Należy również podkreślić, iż przepis ten inaczej określa podmioty zobowiązane do uiszczenia akcyzy przy sprzedaży samochodów w Polsce i przy ich sprowadzaniu z obszaru UE". W ocenie skarżącego uzasadnione jest wyodrębnienie rynku samochodów nowych i używanych, ponieważ o odrębności tych rynków świadczą walory samochodów brane pod uwagę przez konsumentów przy zakupie samochodów nowych bądź używanych oraz ceny ich sprzedaży.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z ... lutego 2007 r. skarżący poinformował o wyroku ETS z 18 stycznia 2007 r. sygn. C-313/05, który dotyczył podobnej sytuacji i podtrzymał stanowisko wyrażone w treści skargi z ... lipca 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprawa, która zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie dotyczy zasadności nałożenia podatku akcyzowego, na podstawie przepisów ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257) z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu osobowego przez K. J. Przedmiotem sporu jest zastosowanie art. 80 i art. 81 przywołanej polskiej ustawy o podatku akcyzowym oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. Nr (87, poz. 825), a także art. 25, art. 28, art. 30 i art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską do opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodu [...] sprowadzonego na terytorium Polski, co ma znaczenie dla wysokości nadpłaty.
Sąd w sprawie o sygnaturze III SA/WA 679/05 powziął wątpliwości co do zastosowania przepisów prawa wspólnotowego i na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, postanowieniem z dnia 22 czerwca 2005r. wystąpił do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot o rozstrzygniecie wątpliwości związanych z interpretacją art. 25, art. 28 i art. 90 TWE oraz art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania.
Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wyrokiem z dnia 18 stycznia 2007r. sygn. C - 313/05 orzekł, co następuje:
1) Podatek akcyzowy, taki jak ustanowiony w Polsce ustawą z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym, który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem granicy, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 WE.
2) Artykuł 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki.
3) Artykuł 28 WE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej, takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym. A art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie należy interpretować w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Wyrok ETS z 18 stycznia 2007 r. sygn C-313/05 został ogłoszony w języku postępowania tj. w języku, w którym zredagowane zostało pytanie prejudycjalne. Orzeczenie w kwestii prejudycjalnej jest wiążące dla sądu krajowego w danej sprawie oraz w innych podobnych sprawach, które toczą się lub będą się toczyć przed sądami państw członkowskich Wspólnoty, bowiem wykładnia prawa wspólnotowego przyjęta przez ETS na podstawie art. 234 TWE odbywa się ze skutkiem erga omnes. Interpretacja udzielona przez Trybunał Sprawiedliwości dotyczy aktu od chwili jego wejścia w życie i stosuje się ex tunc do stosunków prawnych powstałych przez wydaniem orzeczenia, ze względu na okoliczność, iż Trybunał nie ograniczył skutku niniejszego wyroku w czasie. Zasada efektywności prawa wspólnotowego wymaga by sądy Państw Członkowskich stosowały przepisy prawa krajowego w taki sposób, aby zapewnić maksymalną ochronę uprawnieniom wynikającym z przepisów prawa wspólnotowego. Jednocześnie należy zauważyć, że sąd administracyjny, którego zakres działania został określony w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) nie zostały powołane do r o z s t r z y g a n i a spraw administracyjnych, lecz jedynie do k o n t r o l i działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie może zatem zastępować organów administracji w załatwieniu sprawy administracyjnej i orzec co do istoty żądań skarżącego.
Teza zawarta w pkt 1 sentencji wyroku ETS z 18 stycznia 2007 r. oznacza, że polski podatek akcyzowy jest częścią wewnętrznego systemu opodatkowania towarów i w związku z tym, powinien być poddawany ocenie z uwzględnieniem art. 90 TWE, a nie art. 23 i art. 25 TWE. Podatek ten nie został nałożony na towary w związku z przekroczeniem granicy, lecz w sytuacjach określonych ściśle w polskim prawie w art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (w związku ze sprzedażą pojazdu, bądź - w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu - chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym, jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym). Jest to zatem podatek wewnętrzny stosowany do określonych kategorii produktów w oparciu o obiektywne kryteria, niezależnie od pochodzenia tych produktów. Obciążenie takie nie posiada funkcji cła ani opłaty o skutku równoważnym, zatem niedopuszczalne jest poddawanie go ocenie w świetle art. 25 TWE. W konkluzji należy stwierdzić, iż zarzut skarżącego, że podatek akcyzowy nałożony na samochody używane nabyte w innym Państwie Członkowskim ma charakter opłaty równoważnej do cła, nie jest zasadny.
Podatek akcyzowy uregulowany w polskiej ustawie o podatku akcyzowym z 23 stycznia 2004r. jest częścią ogólnego, wewnętrznego systemu opodatkowania towarów i w związku z tym należy go poddawać ocenie z uwzględnieniem art. 90 TWE. Nakładanie podatków na samochody, również używane, przywożone z innych państw UE nie jest, co do zasady, niezgodne z przepisami prawa wspólnotowego. Należy mieć jednakże na uwadze, że w Unii Europejskiej, czyli także w Polsce, zgodnie z postanowieniami art. 90 TWE, obowiązuje zakaz dyskryminacji podatkowej towarów podobnych, pochodzących z innych państw członkowskich. Towarami podobnymi, według utrwalonego orzecznictwa ETS są produkty, które w oczekiwaniu konsumentów posiadają analogiczne właściwości lub zaspokajają te same potrzeby. Oznacza to, że Państwa Członkowskie nie mogą nakładać na towary sprowadzane z innych państw UE pośrednich lub bezpośrednich podatków, które byłyby wyższe niż nakładane na towary krajowe. Zakaz został wprowadzony w celu przeciwdziałania wykorzystywania instrumentów polityki państwa, jaką zwykle oferuje system podatkowy dla ochrony własnego rynku przed konkurencją wspólnotową oraz rekompensowania strat wynikających ze zniesienia opłat granicznych. Wprowadzając wyższe obciążenia podatkowe dla produktów sprowadzanych stawia się je w trudniejszym położeniu na rynku krajowym, w sposób nieuzasadniony ograniczając możliwość ich obrotu. Nie znaczy to oczywiście, że Państwa Członkowskie zostają pozbawione prawa do ustalania i zróżnicowania podatków. Taka praktyka jest dozwolona pod warunkiem jednak, że nie prowadzi do jakiejkolwiek dyskryminacji produktów importowanych. Niedopuszczalne jest sytuacja, kiedy w cenie porównywalnego pojazdu na rynku wewnętrznym podatki stanowią kilka procent, natomiast w cenie podobnych aut używanych sprowadzonych w imporcie prywatnym - kilkanaście, czy kilkadziesiąt procent. Na tę okoliczność Trybunał wskazywał już wielokrotnie we wcześniejszych orzeczeniach (por. wyrok z 9 marca 1995 r. sygn. C- 345/93 Nunes Tadeu, wyrok z 22 lutego 2001 r. sygn. C - 393/98 Gomes Valente). ETS wyjaśnił w pkt 2 sentencji wyroku z 18 stycznia 2007 r., że art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło taki podatek. Zwrot ,,rezydualna kwota podatku" oznacza krajowy (miejscowy) podatek obciążający pojazdy krajowe. Podatek taki powinien być zawarty w wartości pojazdu. Termin ten został zdefiniowany w wyroku z 19 września 2002 r. wydanym w sprawie C- 101/00 Tulliasiamies, Anty Siilin v. Finlandii. Do tego terminu odwołuje się również rzecznik generalny w opinii w sprawie C- 313/05, chociażby w pkt 41. Zdaniem Sądu rezydualna kwota podatku (rezydualny podatek) to ten element ceny używanego samochodu zakupionego w Polsce, który wynika z kwoty podatku akcyzowego zawartej w cenie nowego pojazdu, przy zachowaniu stosunku podatku akcyzowego do ceny nowego pojazdu i spadku wartości samochodu używanego (pkt 32 i n. uzasadnienia wyroku ETS z 18 stycznia 2007r.).
W ocenie Sądu w celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych, w aspekcie konkurencji pomiędzy używanymi samochodami osobowymi znajdującymi się już na rynku krajowym, a podobnymi samochodami przywożonymi z Państwa Członkowskiego innego niż Polska, organy podatkowe powinny porównać skutki podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie pojazdy ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze pojazdy, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji. Obowiązek ten jest szczególnie istotny, jeżeli chodzi o samochody używane sprzedawane po więcej niż dwóch latach kalendarzowych od daty ich produkcji. Stawka stosowana do używanych samochodów z innych Państw Członkowskich, obliczana zgodnie z wzorem zawartym w § 7 ust. 2 rozporządzenia z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego wzrasta z wiekiem samochodu, tj. w każdym kolejnym roku kalendarzowym zwiększa się o 12%, dochodząc do 65% ceny pojazdu. Właśnie ten element prawny, w ocenie ETS powodował skutek dyskryminacyjny dla samochodów sprowadzanych z innych krajów Wspólnoty. Sąd rozpatrujący sprawę zauważa, że podatek akcyzowy od samochodów osobowych płaci się w Polsce tylko raz - przed pierwszą rejestracją. Zgodnie bowiem z art. 80 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym - akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Wartość rynkowa pojazdów samochodowych zmniejsza się z upływem czasu. Orzecznictwo Trybunału konsekwentnie twierdzi, iż jeśli podatek od pojazdu nowego jest równy pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu jest równy temu samemu ułamkowi. Podatek taki staje się częścią składową wartości tego pojazdu, a jego wysokość jest dostosowana do rzeczywistego obniżenia wartości pojazdu. Stanowi on jednak nadal - po deprecjacji - ten sam ułamek wartości pojazdu. W tej sytuacji należy stwierdzić, że wzrost stawki dotyczy tylko pojazdów używanych pochodzących z innego Państwa Członkowskiego niż Polska, natomiast stawka rezydualnego podatku akcyzowego ujętego w cenie używanego samochodu zarejestrowanego w Polsce jako nowy w odniesieniu do tej ceny pozostaje stała, przy czym cena maleje wraz ze spadkiem wartości pojazdu na skutek jego używania. Oznacza to, że osoba kupująca używany pojazd na terytorium Polski nie płaci bezpośrednio podatku akcyzowego związanego z rejestracją pojazdu, to jednak cena nabytego pojazdu zawiera już kwotę rezydualną tego podatku, przy czym cena pojazdu (stanowiąca podstawę opodatkowania) maleje wraz ze spadkiem wartości pojazdu.
Z sentencji wyroku ETS oraz pkt 32 wyroku wynika, iż sąd krajowy powinien przeprowadzić badanie polegające na porównaniu skutków podatku akcyzowego obciążającego używane pojazdy sprowadzane ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego samochody osobowe znajdujące się na rynku krajowym, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej rejestracji. Zgodnie z wytycznymi orzeczenia Trybunału - należy porównać kwotę podatku nałożonego na pojazd sprowadzony z innego Państwa Członkowskiego UE i kwotę podatku akcyzowego zawartego w cenie podobnego pojazdu zarejestrowanego w Polsce. Kwota podatku nałożonego na pojazd zakupiony za granicą nie może być wyższa niż kwota podatku zawartego w cenie pojazdu zakupionego i już zarejestrowanego w Polsce. Oznacza to, że dopiero porównanie kwoty akcyzy nałożonej na samochód używany i ,,kwoty podatku rezydualnego" z jednoczesnym uwzględnieniem ,,stawki podatku rezydualnego", będzie mogło prowadzić do ustalenia wysokości nadpłaty. Zatem zwrot podatku akcyzowego będzie należał się w takiej wysokości, w jakiej akcyza zapłacona za przedmiotowy samochód, przewyższa akcyzę, jaką właściciel musiałby zapłacić od podobnego samochodu zakupionego w Polsce. Podstawą do ustalenia kwoty podatku rezydualnego zawartego w cenie podobnego pojazdu krajowego stanowić będzie jego wartość rynkowa. Oznacza to, iż należy ustalić wartość rynkową podobnego samochodu używanego w Polsce posługując się narzędziami umożliwiającymi zobiektywizowane ustalenie jego wartości w oparciu o takie kryteria jak wiek, przebieg, marka i model, stan ogólny, przyjęte rozwiązania techniczne i wyposażenie pojazdu. Organ podatkowy powinien posługiwać się przy tym jawnymi i przejrzystymi kryteriami, na których opiera się metoda ustalania wartości rynkowej podobnego samochodu na rynku krajowym oraz metoda wskazania podobnego samochodu na rynku krajowym. Właściciel używanego pojazdu sprowadzonego z innego Państwa Członkowskiego powinien mieć zapewniony czynny udział w tych działaniach i prawo do kwestionowania czynności organów administracji podjętych w tej materii. Nie ulega wątpliwości, w świetle orzeczenia ETS, że podstawą dla ustalenia podatku akcyzowego dla pojazdów nabytych w Państwie Członkowskim innym niż Polska jest obecnie zadeklarowana przez podatnika wartość transakcyjna pojazdu, ponieważ art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, że akcyza od pojazdu wyliczana jest od jego ceny nabycia. Wyrok Trybunału zobowiązał natomiast sąd krajowy do badania także hipotetycznej wartości rynkowej podobnego pojazdu, który zostałby zakupiony i wcześniej zarejestrowany w kraju, a konkretnie do badania kwoty podatku akcyzowego zawartego w tej wartości - w celu miarkowania wysokości podatku.
W odniesieniu do pkt 3 sentencji wyroku ETS, Sąd krajowy reprezentuje pogląd, iż uregulowanie zawarte w art. 81 ust. 1 pkt 1 upa należy interpretować w ten sposób, że deklarację uproszczoną należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Deklarację tę bowiem należy złożyć do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego. Pojęcie nabycia wewnątrzwspólnotowego dotyczy nabycia samochodu w innym państwie członkowskim i jego wprowadzenia na terytorium Polski. Następuje ono zatem z chwilą rzeczywistego wprowadzenia samochodu na terytorium kraju, a nie z chwilą jego nabycia w państwie członkowskim UE. Niezłożenie deklaracji w terminie 5 dni od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego ma w istocie charakter instrukcyjny i nie wywołuje ujemnych następstw dla podatnika, ponieważ istotny jest jedynie obowiązek zapłaty podatku przed pierwszą rejestracją, do czego niezbędne jest złożenie tej deklaracji. Celem złożenia deklaracji jest uregulowanie obowiązku zapłaty podatku akcyzowego. W konsekwencji prawo krajowe w tym zakresie nie sprzeciwia się art. 3 ust. 3 dyrektywy 92/12 z dnia 25 lutego 1992r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, skoro art. 81ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym można interpretować w sposób wskazany przez Trybunał w punkcie 3 sentencji wyroku z 18 stycznia 2007 r., a organy podatkowe stosując przywołany przepis art. 81 ust. 1 pkt 1, nie naruszyły obowiązującego prawa. W ocenie Sądu obowiązku złożenia deklaracji uproszczonej, uregulowanego w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, nie należy oceniać w świetle art. 28 TWE, ponieważ art. 81 ust. 1 pkt 1 jest nierozerwalnie związany z rzeczywistą zapłatą podatku akcyzowego. Zakres zastosowania art. 28 TWE nie obejmuje przeszkód wskazanych w przepisach szczególnych, a przeszkody o charakterze fiskalnym bądź mające skutek równoważny z cłami, o których mowa w art. 23, 25 i 90 TWE nie są objęte zakazem wyrażonym w art. 28 TWE (pkt 50 wyroku z 18 stycznia 2007 sygn. C-313/05). Zatem w przypadku uregulowań podatku akcyzowego nie mamy do czynienia z jakimikolwiek ograniczeniami, o jakich mowa w przywołanym przepisie.
Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej i poprzedzająca ją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. naruszają przepisy prawa. Od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego, Polska jako państwo członkowskie podlega wszelkim normom prawa wspólnotowego, bez potrzeby ich inkorporacji, co oznacza, że na terytorium polski obowiązuje prawo wspólnotowe z całym jego dotychczasowym dorobkiem. Naruszenie art.90 TWE jest naruszeniem prawa. Uchylając opisane decyzje Sąd zwraca uwagę, że organy podatkowe bądą zobowiązane do uwzględniania wykładni prawa udzielonej przez Sąd i przez Trybunał w zakresie naruszonego zakazu dyskryminacji oraz że są zobowiązane do przeprowadzenia ponownego postępowania, mającego na celu ustalenie czy skarżący dokonał nadpłaty podatku akcyzowego, a jeżeli tak - to w jakiej wysokości, stosując, prezentowane niniejszym wyrokiem, kryteria.
Z opisanych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" , art. 152 oraz 200 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153 poz.1270 ze zmianami/, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI