III SA/Wa 2605/23

III SA/Wa 2605/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Hanna Filipczyk /przewodniczący/
Marta Sarnowiec-Cisłak /sprawozdawca/
Piotr Dębkowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1570
art. 145e ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 145e ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Filipczyk, Sędziowie sędzia WSA Piotr Dębkowski, asesor WSA Marta Sarnowiec-Cisłak (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi I. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 października 2023 r. nr 0114-KDIP1-1.4012.478.2023.1.AKA w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz I. S.A. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Wnioskodawca", "Spółka" lub "Skarżąca") wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.
W treści wniosku Spółka wskazała, że prowadzi działalność w zakresie rozliczania transakcji giełdowych zawieranych na Towarowej Giełdzie Energii (dalej: TGE) oraz zapewnienia bezpieczeństwa rozliczanych rynków. Spółka jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny, a w związku z uczestnictwem w transakcjach na TGE, Wnioskodawcy przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego. Do zadań Spółki, jako izby rozrachunkowej giełd towarowych należy, w myśl art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 380, z późn. zm.), organizacja i prowadzenie rozliczeń transakcji giełdowych. W tym zakresie obowiązkiem Spółki jest zapewnienie przeprowadzania rozliczeń członków z tytułu transakcji giełdowych poprzez zagwarantowanie wykonania ich zobowiązań i wierzytelności wynikających z tych transakcji. W ramach prowadzonej działalności Spółka świadczy usługę rozliczania i rozrachunku transakcji zawieranych na rynkach prowadzonych przez TGE, których przedmiotem obrotu jest m.in.: energia elektryczna i gaz. Na potrzeby zachowania anonimowości transakcji giełdowych Spółka staje się techniczną stroną transakcji.
Przy czym dla celów podatku VAT pełni rolę podatnika podatku VAT i w konsekwencji występuje jako:
- nabywca towarów giełdowych (między innymi energii elektrycznej oraz gazu), rozliczając w takiej sytuacji naliczony podatek od towarów i usług oraz
- sprzedawca towarów giełdowych (między innymi energii elektrycznej oraz gazu), rozliczając w takiej sytuacji podatek VAT należny.
Spółka wyjaśniła, że od 1 kwietnia 2023 r., do krajowego porządku prawnego przywrócony został mechanizm odwrotnego obciążenia obowiązujący do transakcji zawieranych bezpośrednio oraz pośrednio na TGE, których przedmiotem jest energia, gaz oraz prawa majątkowe. Wprowadzenie tego mechanizmu wprost wynika z uprawnień przewidzianych w prawie wspólnotowym. Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. (Dz.U.UE.L.2006.347.1; dalej: "Dyrektywa 112" lub "Dyrektywa VAT") przewiduje możliwość fakultatywnego wprowadzenia przez państwa członkowskie Unii Europejskiej mechanizmu odwrotnego obciążenia dla określonych rodzajów transakcji.
Zgodnie z art. 199a Dyrektywy 112, państwa członkowskie mogą wprowadzić mechanizm odwrotnego obciążenia m.in. w przypadku niektórych transakcji dotyczących obrotu energią i gazem oraz praw do emisji. Państwa członkowskie mogą przyjąć rozwiązania, o których mowa w art. 199a Dyrektywy 112, bez konieczności uprzedniego składania wniosków i bez konieczności uzyskiwania zgody w tym zakresie od instytucji Unii Europejskiej. Dyrektywa 112 wprowadza jeden dodatkowy wymóg stosowania odwrotnego obciążenia: w przypadku energii i gazu odwrotne obciążenie może obejmować jedynie dostawy dokonywane na rzecz podatników-pośredników. W myśl art. 38 ust. 2 Dyrektywy 112 pojęcie "podatnik pośrednik" oznacza podatnika, którego główna działalność w odniesieniu do zakupu gazu, energii elektrycznej, energii cieplnej lub chłodniczej polega na odsprzedaży tych produktów i którego własna konsumpcja tych produktów jest nieznaczna. Oznacza to, że stosunek pomiędzy ilością konsumowanej energii i gazu, a ilością odsprzedawanej energii lub gazu nie powinien być istotny.
Analogicznie jak przepisy Dyrektywy 112, również krajowy ustawodawca w sposób szczegółowy odniósł się do zakresu podmiotowego odwrotnego obciążenia. Tak dla energii, gazu oraz praw do emisji, po stronie sprzedającej zawsze musi występować podatnik podatku VAT zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów usług (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1570, z późn. zm., dalej "u.p.t.u."). Zapis ustawowy, ewidentnie wzorowany na przepisach Dyrektywy 112, łączy status podatnika-pośrednika wprost z celem nabycia energii i gazu, jakim jest dalszy obrót tymi towarami. Jednocześnie spełniony musi być kumulatywnie drugi warunek dotyczący tejże energii i gazu: mianowicie użycie tych towarów musi być nieznaczne. Ustawowym ułatwieniem w stosowaniu przepisów odnoszących się wprost do statusu podatnika-pośrednika jest dodanie do art. 145e ust. 2 u.p.t.u., który wprowadza katalog otwarty podmiotów, które "w szczególności" posiadają status podatnika-pośrednika. Wskazano tu na dwie grupy podatników podatku VAT, którzy z mocy prawa posiadają status podatnika-pośrednika. Pierwsza grupa podatników, wskazana w punktach 1-4 wskazanego przepisu to grupa podmiotów profesjonalnych, które odgrywają role przepisane odpowiednimi przepisami prawa na rynku regulowanym. Są to między innymi: domy maklerskie, giełda towarowa, izba rozliczeniowa i rozrachunkowa. Jak wynika z uzasadnienia: "przewidziany w art. 145e ust. 2 katalog podmiotów objętych odwrotnym obciążeniem ma na celu eliminację ewentualnych wątpliwości w zakresie stosowania tej regulacji do podmiotów tam określonych". Druga grupa, to podmioty wprost wpisujące się w definicję podatników-pośredników, czyli podatnicy posiadający koncesję na obrót energią i gazem wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. W stosunku do tej drugiej grupy podmiotów niewątpliwie intencją ustawodawcy było, aby podmioty takie z mocy prawa korzystały z odwrotnego obciążenia.
W związku z powyższym opisem - na tle przedstawionego stanu faktycznego - Spółka zadała pytanie:
"Czy dla potrzeb stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia (przy spełnieniu wszystkich wymogów formalnych) Wnioskodawca może uznać, że każdy podmiot posiadający koncesję, wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, z późn. zm., dalej "Prawo energetyczne"), posiada status podatnika-pośrednika ex lege, czyli bez konieczności badania stopnia zużycia energii i gazu na własne potrzeby?".
Zdaniem Spółki, odpowiedź na powyższe pytanie powinna być twierdząca. Wnioskodawca wskazał, że zakres mechanizmu obejmuje dostawy gazu oraz dostawy energii, w sytuacji, gdy są one dokonywane bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu:
a) na giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych,
b) rynkach regulowanych lub zorganizowanej platformie obrotu (OTF) w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
Generalnie – jak oceniła Spółka - przepisy przewidują dodatkowy warunek w przypadku dostaw gazu i energii elektrycznej, jakim jest główna działalność nabywcy, która polega na odsprzedaży tych towarów i których własne zużycie u nabywcy jest nieznaczne. Jest to warunek wywodzący się z art. 38 ust. 2 w zw. z art. 199a ust. 1 lit. e) Dyrektywy 112, gdzie zdefiniowano w ten sposób podatnika-pośrednika. W ślad za tymi regulacjami wspólnotowymi przewidziano powyższy warunek w art. 145e ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Przy czym przepis art. 145e ust. 2 zawiera katalog podmiotów, które w ocenie Wnioskodawcy z mocy prawa nabywają status podatnika-pośrednika.
W tym miejscu Wnioskodawca zwrócił uwagę na literalne brzmienie ustępu 2: "za nabywcę lub usługobiorcę, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, uważa się w szczególności". Przepis ten stanowi uzupełnienie ust. 1 i jego doprecyzowanie.
Takie stanowisko - wskazał Wnioskodawca - zgodne jest też z założeniami ustawodawcy: przepis ust. 2 należy rozumieć jako rozwiązanie mające zapewnić wysoką pewność co do zasad opodatkowania. Ust. 2 stanowi bowiem zapewnienie i zarazem uproszczenie rozliczania transakcji podlegających odwrotnemu obciążeniu.
Stąd też Spółka uznała, że posiadanie koncesji wydanej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy Prawo energetyczne stanowi o spełnieniu wymogu posiadania statusu podatnika-pośrednika dla potrzeb stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia.
W interpretacji indywidualnej z dnia 17 października 2023 r., nr 0114-KDIP1-1.4012.478.2023.1.AKA Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej "Dyrektor") uznał stanowisko Spółki w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług za nieprawidłowe.
Organ zwrócił uwagę, że w art. 145e ust. 2 u.p.t.u. wskazano następujących podatników zarejestrowanych zgodnie z art. 96 ust. 4, uważanych w szczególności za nabywcę: będących spółką prowadzącą giełdę towarową w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, będących towarowym domem maklerskim lub domem maklerskim w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, będących spółką prowadzącą giełdową izbę rozrachunkową w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych S.A. lub spółką, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 646, z późn. zm.; dalej "u.o.i.f."), będących spółką prowadzącą jednocześnie izbę rozliczeniową i izbę rozrachunkową w rozumieniu u.o.i.f., posiadających koncesję wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy Prawo energetyczne, umożliwiającą obrót energią elektryczną i gazem.
Dyrektor zauważył, że przewidziany w art. 145e ust. 2 u.p.t.u. przykładowy katalog podmiotów objętych regulacją ma na celu wskazanie podmiotów, w odniesieniu do których, co do zasady, zastosowanie znajdzie mechanizm odwrotnego obciążenia. Regulacja ta nie skutkuje jednak wyłączeniem warunku określonego w art. 145e ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.. Stąd Dyrektor uznał, że dla wystąpienia obowiązku rozliczenia podatku od towarów i usług na zasadach odwrotnego obciążenia (przez nabywcę) samo bycie podmiotem wskazanym w art. 145e ust. 2 u.p.t.u. nie jest wystarczające, gdyż w pierwszej kolejności niezbędne pozostaje spełnienie kryterium wykonywania jako głównej, w odniesieniu do nabywania gazu lub energii elektrycznej, działalności polegającej na ich odsprzedaży i nieznacznego zużycia tych towarów.
Dlatego - zdaniem Dyrektora - w sytuacji dostawy energii elektrycznej lub gazu na rzecz podmiotów wskazanych w art. 145e ust. 2 u.p.t.u., nie w każdym przypadku Wnioskodawca powinien stosować mechanizm odwrotnego obciążenia. Zastosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia w sytuacji dostawy energii elektrycznej lub gazu na rzecz podmiotów wskazanych w art. 145e ust. 2 u.p.t.u. będzie zasadne wyłącznie w przypadkach, gdy główna działalność tych podmiotów, w odniesieniu do nabywania gazu lub energii elektrycznej, będzie polegała na ich odsprzedaży i zużycie ww. towarów u tych podmiotów będzie nieznaczne.
W związku z powyższym Dyrektor skonstatował - uznając stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe - że dla potrzeb stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia (przy spełnieniu wszystkich wymogów formalnych) Spółka nie może uznać, że każdy podmiot posiadający koncesję, wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy Prawo energetyczne, posiada status podatnika-pośrednika ex lege, bez konieczności badania stopnia zużycia energii i gazu na własne potrzeby.
W skardze złożonej do tutejszego Sądu Spółka wniosła o uchylenie ww. interpretacji w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 145e ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 145e ust. 2 pkt 5 u.p.t.u.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli, w myśl art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "P.p.s.a."), podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do art. 57a zdanie pierwsze P.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. W tej kategorii spraw sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, o czym stanowi zdanie drugie art. 57a P.p.s.a.
W ramach wiążących sąd administracyjny zarzutów i podstawy prawnej środka zaskarżenia, Spółka wskazała na błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 145e ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 145e ust. 2 pkt 5 u.p.t.u.
W tak zakreślonych granicach sporu kwestią wymagającą rozstrzygnięcia było ustalenie, czy dla potrzeb stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia (przy spełnieniu wszystkich wymogów formalnych) Wnioskodawca może uznać, że każdy podmiot posiadający koncesję, wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy Prawo energetyczne, posiada status podatnika-pośrednika ex lege, czyli bez konieczności badania stopnia zużycia energii i gazu na własne potrzeby.
Przypomnieć należy, że 1 kwietnia 2023 r. weszły w życie przepisy dotyczące czasowego wprowadzenia mechanizmu odwrotnego obciążenia (do 28 lutego 2025 r.) w odniesieniu do niektórych transakcji w zakresie obrotu energią i gazem.
Możliwość wprowadzenia odwrotnego obciążenia podatkiem VAT, m.in. w zakresie zawartym w art. 145e u.p.t.u., przewiduje art. 199a Dyrektywy VAT.
Przepis art. 145e ust. 1 u.p.t.u. stanowi, że w okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 28 lutego 2025 r. w przypadku dostawy gazu w systemie gazowym, dostawy energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym i świadczenia usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 589), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące nabywcą tego gazu, tej energii lub usługobiorcą tych uprawnień, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:
1) w przypadku dostawy tego gazu lub tej energii – nabywcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4, którego główna działalność w odniesieniu do nabywania gazu lub energii elektrycznej polega na ich odprzedaży i którego własne zużycie tych towarów jest nieznaczne;
2) w przypadku świadczenia tych usług – usługobiorcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4;
3) dostawa tych towarów lub świadczenie tych usług są dokonywane w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na:
a) giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych,
b) rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu u.o.i.f.;
4) dostawcą lub usługodawcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9.
W ust. 2 ww. przepisu wskazano natomiast, że "za nabywcę lub usługobiorcę, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, uważa się w szczególności podatnika zarejestrowanego zgodnie z art. 96 ust. 4:
1) będącego spółką prowadzącą giełdę towarową w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;
2) będącego towarowym domem maklerskim lub domem maklerskim w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;
3) będącego spółką prowadzącą giełdową izbę rozrachunkową w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych S.A. lub spółką, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 u.o.i.f.;
4) będącego spółką prowadzącą jednocześnie izbę rozliczeniową i izbę rozrachunkową w rozumieniu u.o.i.f.;
5) posiadającego koncesję wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy Prawo energetyczne, umożliwiającą obrót towarami wskazanymi w ust. 1 lub posiadającego rachunek w rejestrze Unii, o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych."
Dokonując oceny legalności zaskarżonej interpretacji według przywołanych wyżej zasad oraz odwołując się do wykładni literalnej art. 145e u.p.t.u., Sąd stwierdza, że konstatacja Dyrektora, uznająca za nieprawidłowe stanowisko Spółki przedstawione we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w jej indywidualnej sprawie - dotyczącej podatku VAT - obarczona jest wadami uzasadniającymi usunięcie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu, literalne brzmienie rzeczonego przepisu prawa nie rodzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Jasno wynika z art. 145e ust. 2 pkt 5 u.p.t.u., że posiadanie koncesji na obrót gazem lub energią elektryczną jest warunkiem wystarczającym do stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia i nie ma tu zastrzeżenia w zakresie konieczności badania stopnia zużycia energii i gazu na własne potrzeby. Ustawodawca jednoznacznie wskazuje, że wymienione przykładowo w tym przepisie podmioty są podmiotami, o których mowa w art. 145e ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. I choć zdecydowano się na powtórzenie w ust. 2 art. 145e wymogu zarejestrowania podatnika zgodnie z art. 96 ust. 4, to nie uczyniono takiego zabiegu legislacyjnego względem innych warunków przewidzianych w pkt 1 art. 145e ust. 1 u.p.t.u.
Interpretacja przepisu prawa w rozpoznawanej sprawie nie powinna jednak ograniczać się do wyników osiągniętych metodą wykładni językowej i należy ją uzupełnić wykładnią celowościową. W ocenie Sądu, art. 145e ust. 2 u.p.t.u. jest normą, która niewątpliwie ma na celu zapewnić wysoką pewność co do zasad stosowania obowiązujących od dnia 1 kwietnia 2023 r. przepisów. Wyszczególnienie w regulacji kategorii podmiotów uznanych za spełniające definicję statusu podatnika-pośrednika stanowi zapewnienie i zarazem uproszczenie na potrzeby rozliczeń transakcji podlegających czasowemu mechanizmowi odwrotnego obciążenia. Dostrzec należy, że pogląd forsowany przez organ stawiałby w istocie pod znakiem zapytania sens formułowania listy podmiotów w ust. 2 art. 145e u.p.t.u., skoro za każdym razem konieczne byłoby badanie warunku zużycia gazu/energii na potrzeby własne (niezależnie od tego, czy dany podmiot został ujęty lub nie w treści owego przepisu). Dlatego też tutejszy Sąd stwierdza, że posiadanie koncesji wydanej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy Prawo energetyczne, umożliwiającej obrót towarami wskazanymi w ust. 1 art. 145e u.p.t.u., stanowi o spełnieniu wymogu posiadania statusu podatnika-pośrednika dla potrzeb VAT.
W tym miejscu należy wskazać, że wyżej prezentowane stanowisko zostało potwierdzone przez Dyrektora, który - na gruncie niemalże tożsamej do obecnie rozpatrywanej sprawy - uwzględnił w całości skargę na interpretację indywidualną z 12 października 2023 r. znak 0114-KDIP4-1.4012.414.2023.1.DP i zmienił z urzędu zaskarżoną interpretację, uznając za prawidłowe stanowisko strony, zgodnie z którym posiadanie koncesji na obrót gazem lub energią elektryczną jest warunkiem wystarczającym do stosowania odwrotnego obciążenia. Dyrektor trafnie wskazał, że analizując konieczność zastosowania w przypadku danej transakcji mechanizmu odwrotnego obciążenia, należy zwrócić uwagę na regulację zawartą w art. 145e ust. 2 u.p.t.u., którą trzeba interpretować jako rozwiązanie ułatwiające zdefiniowanie, w jaki sposób powinno dojść do rozliczenia podatku. Brzmienie tego przepisu stanowi, że wymienione w art. 145e ust. 2 ustawy podmioty spełniają warunek bycia podatnikiem, o którym mowa w art. 145e ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., jeśli tylko zostały zarejestrowane jako czynni podatnicy VAT. Wiąże się to z uznaniem, że wyszczególnione tam kategorie podmiotów spełniają warunek posiadania statusu podatnika-pośrednika, o którym mowa w art. 145e ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Dysponowanie zatem koncesją wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy Prawo energetyczne, umożliwiającą obrót towarami, których obrót został objęty czasowym odwrotnym obciążeniem podatkiem, stanowi o spełnieniu wymogu bycia podatnikiem-pośrednikiem na potrzeby stosowania tego mechanizmu.
W konsekwencji - dla potrzeb rozliczania transakcji dotyczących energii elektrycznej i gazu - powinno się stosować odwrotne obciążenie w stosunku do podmiotów, które posiadają koncesję wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy Prawo energetyczne, umożliwiającą obrót energią lub gazem. Podmioty te z mocy prawa, ex lege, bez konieczności badania stopnia zużycia energii i gazu na własne potrzeby (art. 145e ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 145e ust. 2 pkt 5 u.p.t.u.) uważane są za podatników-pośredników.
Jednocześnie warto nadmienić, że Spółka omyłkowo - na pierwszej stronie skargi - wskazała, iż zaskarżona interpretacja indywidualna dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie stosowania od 1 kwietnia 2023 r. mechanizmu odwrotnego obciążenia w stosunku do transakcji dotyczących energii i gazu dokonywanych w cenach ujemnych. Nie oznaczało to jednak zmiany zakresu wątpliwości Spółki i modyfikacji przestawionego stanu faktycznego, w stosunku do tych, które Spółka przedstawiła we wniosku, wbrew temu, co sugeruje Dyrektor w odpowiedzi na skargę. Do kwestii tej Spółka odniosła się w piśmie z dnia 2 grudnia 2023 r., w którym wyjaśniła rozbieżność między wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej a skargą, wskazując na oczwistą omyłkę pisarską.
Reasumując, zasadnie twierdziła Skarżąca, że Dyrektor w zaskarżonej interpretacji dokonał błędnej wykładni art. 145e ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 145e ust. 2 pkt 5 u.p.t.u.
Mając na względzie literalne brzmienie ww. przepisów oraz reguły prawidłowego wnioskowania, a także wyniki wykładni celowościowej nie sposób było podzielić zapatrywania organu interpretacyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę, organ interpretacyjny uwzględni stanowisko zaprezentowane w niniejszym wyroku.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. uchylił kwestionowaną interpretację w zaskarżonej w całości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4, art. 209 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687). Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę składały się: wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).