Orzeczenie · 2020-12-16

III SA/Wa 2599/19Solidarna odpowiedzialność spadkobierców za dlugi podatkowe 3

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2020-12-16
NSAPodatkoweŚredniawsa
spadekdziedziczenieodpowiedzialność podatkowaspadkobiercazobowiązanie podatkowepodatek dochodowyVATodsetki za zwłokęwłaściwość miejscowaOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. dotyczącą określenia zobowiązań podatkowych zmarłego R.L. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności spadkobierców, w tym skarżącej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące niewłaściwości miejscowej organu, powielenia uzasadnienia organu I instancji oraz braku odniesienia się do kluczowych argumentów, w tym dotyczących powiązań kapitałowych i faktycznego zarządzania podmiotami gospodarczymi spadkodawcy. Wniosła o uchylenie decyzji, zniesienie solidarnej odpowiedzialności i przypisanie zobowiązań do majątku biznesowego. Sąd oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że właściwość miejscową organu określa ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, a nie miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność spadkobierców wynika z przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego, a wybór pełnomocnika przez spadkodawcę obciążał jego samego. Podkreślono również, że nie można przyjąć aktywów spadku bez zobowiązań, a skarżąca nie odrzuciła spadku. Sąd odrzucił również zarzut dotyczący art. 114 O.p., wskazując, że przepis ten dotyczy odpowiedzialności osób trzecich, a nie spadkobierców.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej spadkobierców, właściwości miejscowej organów podatkowych w sprawach spadkowych oraz konsekwencji wyboru pełnomocnika przez spadkodawcę.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu cywilnego, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.

Zagadnienia prawne (4)

Czy organ podatkowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy jest właściwy do orzekania o zobowiązaniach podatkowych spadkodawcy i odpowiedzialności spadkobierców, nawet jeśli działalność gospodarcza spadkodawcy prowadzona była na innym terenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy jest właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy dotyczącej następstwa prawnego spadkobierców i ich odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkodawcy.

Uzasadnienie

Przepis art. 17b § 2 O.p. wprost określa właściwość miejscową organu podatkowego w sprawach następstwa prawnego spadkobierców jako organ właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy. Miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez spadkodawcę nie ma w tym przypadku znaczenia.

Czy odpowiedzialność za długi spadkowe może być przeniesiona na pełnomocnika spadkodawcy, jeśli skarżąca twierdzi, że to pełnomocnik zarządzał działalnością gospodarczą spadkodawcy i doprowadził do powstania zaległości podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odpowiedzialność za zaległości podatkowe spadkodawcy nie może być przeniesiona na jego pełnomocnika. Wybór pełnomocnika i konsekwencje jego działań obciążają mocodawcę.

Uzasadnienie

Wszystkie deklaracje podatkowe z niezapłaconymi podatkami były składane za życia spadkodawcy, który nie był ubezwłasnowolniony. Wyznaczenie pełnomocnika i jego działania obciążają spadkodawcę. Przepisy prawa podatkowego nie przewidują możliwości przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spadkodawcy na jego pełnomocnika.

Czy spadkobierca może przyjąć spadek z aktywami, jednocześnie domagając się zniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spadkodawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spadkobierca nie może przyjąć aktywów spadku i jednocześnie odmówić przejęcia zobowiązań. Kodeks cywilny przewiduje przyjęcie spadku wprost, z dobrodziejstwem inwentarza lub odrzucenie spadku.

Uzasadnienie

Przyjęcie spadku wprost oznacza przyjęcie wszystkich aktywów i pasywów. Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność do wartości aktywów. Odrzucenie spadku zwalnia z odpowiedzialności. Skarżąca nie odrzuciła spadku, co oznacza przyjęcie go z konsekwencjami prawnymi.

Czy art. 114 O.p. (odpowiedzialność osób trzecich) ma zastosowanie do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 114 O.p. nie ma zastosowania do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy, ponieważ dotyczy on odpowiedzialności osób trzecich, a kwestia spadkobierców jest uregulowana w innym rozdziale Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Art. 114 O.p. znajduje się w rozdziale dotyczącym odpowiedzialności osób trzecich, podczas gdy odpowiedzialność spadkobierców jest uregulowana w rozdziale dotyczącym praw i obowiązków następców prawnych. Ponadto, sam przepis dotyczy relacji właściciel-użytkownik nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę J.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie określenia zobowiązań podatkowych spadkodawcy i orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności spadkobierców.

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 97 § § 1

Ordynacja podatkowa

Spadkobiercy przejmują majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

O.p. art. 97 § § 4

Ordynacja podatkowa

Przepisy o następstwie prawnym stosuje się również do praw i obowiązków wynikających z decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa podatkowego.

O.p. art. 98 § § 1

Ordynacja podatkowa

Do odpowiedzialności podatkowej spadkobierców stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe.

K.c. art. 1012

Kodeks cywilny

Spadkobierca może spadek przyjąć z ograniczeniem odpowiedzialności za długi albo bez ograniczenia tej odpowiedzialności albo spadek odrzucić.

K.c. art. 1030

Kodeks cywilny

Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku, a od momentu jego przyjęcia odpowiedzialność ulega rozszerzeniu na cały majątek spadkobiercy.

K.c. art. 1031

Kodeks cywilny

W razie prostego przyjęcia spadku, spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia, całym majątkiem, zaś przy przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza jego odpowiedzialność ulega ograniczeniu do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.

O.p. art. 100 § § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców.

O.p. art. 17b § § 2

Ordynacja podatkowa

Organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach następstwa prawnego spadkobierców oraz zapisobierców jest organ właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi jako bezzasadnej.

Pomocnicze

K.c. art. 924

Kodeks cywilny

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

K.c. art. 925

Kodeks cywilny

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia.

Ustawa z dnia 13 października 1995 roku o ewidencji i rejestracji podatników art. 14a

Opisuje wykorzystanie Centralnego Rejestru Podatników Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP).

Ustawa z dnia 13 października 1995 roku o ewidencji i rejestracji podatników art. 14 § ust. 2

Określa cele i funkcje CRP KEP, w tym gromadzenie i weryfikację danych ewidencyjnych.

O.p. art. 114

Ordynacja podatkowa

Dotyczy odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, nie spadkobierców.

O.p.

Ordynacja podatkowa

Rozdział 14 (Prawa i obowiązki następców prawnych) reguluje odpowiedzialność spadkobierców.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niewłaściwość miejscowa organu podatkowego. • Uzasadnienie decyzji jest wierną kopią uzasadnienia organu I instancji i nie odnosi się do argumentów strony. • Konieczność uwzględnienia źródeł powstania zobowiązań, powiązań kapitałowych i faktycznego zarządzania podmiotami w celu ustalenia, czy działalność spadkodawcy służyła jedynie generowaniu kosztów. • Zniesienie solidarnej odpowiedzialności spadkobierców. • Przypisanie powstałych zobowiązań do majątku biznesowego spadkodawcy i obciążenie nimi majątku pełnomocnika. • Zastosowanie art. 114 O.p. do odpowiedzialności spadkobierców.

Godne uwagi sformułowania

Wybór pełnomocnika i konsekwencje jego działań obciążają mocodawcę. • Nie ma możliwości, w świetle kodeksu cywilnego, przyjęcia aktywów w ramach spadkobrania i jednocześnie odmowy przejęcia zobowiązań.

Skład orzekający

Alojzy Skrodzki

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Izabela Fiedorowicz

członek

Elżbieta Olechniewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej spadkobierców, właściwości miejscowej organów podatkowych w sprawach spadkowych oraz konsekwencji wyboru pełnomocnika przez spadkodawcę."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu cywilnego, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii odpowiedzialności za długi podatkowe spadkodawcy i praw spadkobierców, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem podatkowym i spadkowym.

“Odpowiedzialność za długi podatkowe rodziców: co musisz wiedzieć jako spadkobierca?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst