III SA/WA 2562/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-01-16
NSApodatkoweWysokawsa
fundacja rodzinnapodatek dochodowyCITdarowiznaorganizacja pożytku publicznegointerpretacja podatkowaświadczeniebeneficjent

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę na interpretację podatkową, uznając, że darowizna przekazana przez fundację rodzinną na rzecz organizacji pożytku publicznego, niebędącej beneficjentem, podlega opodatkowaniu 15% podatkiem CIT.

Skarga dotyczyła interpretacji podatkowej w sprawie opodatkowania darowizny przekazanej przez fundację rodzinną na rzecz organizacji pożytku publicznego, które nie były oficjalnymi beneficjentami fundacji. Wnioskodawca uważał, że taka darowizna nie podlega opodatkowaniu. Dyrektor KIS uznał stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że darowizna taka jest traktowana jako świadczenie podlegające 15% podatkowi CIT. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i argumentując, że rozporządzenie mieniem na rzecz podmiotów spoza kręgu beneficjentów wykracza poza ustawowy cel fundacji i podlega opodatkowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę P. T. na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT) darowizny przekazanej przez planowaną fundację rodzinną na rzecz organizacji pożytku publicznego (Podmiotów PP). Wnioskodawca argumentował, że darowizna ta nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego po stronie fundacji, ponieważ Podmioty PP nie będą jej beneficjentami. Dyrektor KIS uznał to stanowisko za nieprawidłowe, stosując art. 24q ust. 1 ustawy o CIT, który przewiduje 15% podatek od świadczeń fundacji rodzinnej na rzecz beneficjentów. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że celem fundacji rodzinnej jest gromadzenie mienia i zarządzanie nim w interesie beneficjentów. Rozporządzenie mieniem na rzecz podmiotów spoza oficjalnej listy beneficjentów, nawet jeśli są to organizacje pożytku publicznego, jest traktowane jako świadczenie podlegające opodatkowaniu 15% stawką CIT, zgodnie z zasadą a minori ad maius. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym konstytucyjnej zasady równości, uznając, że fundacje rodzinne są korzystnie opodatkowane, a zaskarżona interpretacja nie narusza prawa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podlega opodatkowaniu 15% podatkiem CIT.

Uzasadnienie

Rozporządzenie mieniem przez fundację rodzinną na rzecz podmiotów spoza oficjalnego kręgu beneficjentów, nawet jeśli są to organizacje pożytku publicznego, wykracza poza ustawowy cel jej działalności i jest traktowane jako świadczenie podlegające opodatkowaniu 15% stawką CIT, zgodnie z wnioskowaniem a minori ad maius.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.f.r. art. 2 § 1

Ustawa o fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna jest utworzona w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów.

u.f.r. art. 2 § 2

Ustawa o fundacji rodzinnej

Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną.

u.o.CIT art. 1 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Fundacja rodzinna jako osoba prawna podlega zasadom opodatkowania dochodów osób prawnych.

u.o.CIT art. 6 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Zwalnia się od podatku fundację rodzinną.

u.o.CIT art. 6 § 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Zwolnienie z opodatkowania nie ma zastosowania do podatku, o którym mowa w art. 24b i art. 24q.

u.o.CIT art. 24q § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Podatek dochodowy od przekazanego lub postawionego do dyspozycji przez fundację rodzinną świadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 2 u.f.r., wynosi 15% podstawy opodatkowania.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

u.f.r. art. 2 § 3

Ustawa o fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna może pokrywać koszty utrzymania lub kształcenia beneficjenta będącego osobą fizyczną, lub wspierać działalność pożytku publicznego, jeśli beneficjentem jest organizacja pozarządowa.

u.f.r. art. 30 § 1

Ustawa o fundacji rodzinnej

Beneficjentem może być m.in. organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku publicznego.

u.f.r. art. 54 § 1

Ustawa o fundacji rodzinnej

Do zadań zarządu należy tworzenie i aktualizowanie listy beneficjentów.

ustawa o działalności pożytku publicznego art. 3 § 2

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Określa organizacje pozarządowe, które mogą być beneficjentami fundacji rodzinnej.

ustawa o działalności pożytku publicznego art. 3 § 1

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Definiuje działalność pożytku publicznego.

O.p. art. 169 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków wniosku o interpretację.

O.p. art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy wniosków o wydanie interpretacji indywidualnej.

O.p. art. 14c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy treści interpretacji indywidualnej.

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dotyczy zasady legalizmu w postępowaniu podatkowym.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy zasady równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie mieniem przez fundację rodzinną na rzecz podmiotów spoza oficjalnej listy beneficjentów wykracza poza ustawowy cel jej działalności i podlega opodatkowaniu 15% stawką CIT (argument a minori ad maius). Organ nie naruszył prawa, uznając, że przekazanie darowizn innym osobom fizycznym i prawnym należy traktować jako faktyczne rozszerzenie listy beneficjentów fundacji rodzinnej. Zastosowane przepisy prawa podatkowego nie dyskryminują skarżącego w stosunku do innych podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej.

Odrzucone argumenty

Udzielenie darowizny na rzecz Podmiotów PP nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych po stronie fundacji rodzinnej. Wypłata darowizny nie wiąże się z powstaniem przychodu podatkowego po stronie fundacji rodzinnej ani nie mieści się w zakresie zastosowania żadnego z wyjątków od ogólnej zasady zwolnienia podmiotowego. Naruszenie art. 169 §1 w zw. z art. 14h oraz art. 14c O.p. poprzez niewezwanie skarżącego do uzupełnienia braków wniosku. Naruszenie art. 120 w zw. z art. 14h O.p. poprzez wydanie rozstrzygnięcia z zastosowaniem nieistniejącej regulacji. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 12 ust. 1 w zw. z art. 24q ust. 1 ustawy o CIT. Niewłaściwe zastosowanie art. 24q ust. 1 ustawy o CIT poprzez rozszerzenie katalogu świadczeń podlegających opodatkowaniu. Naruszenie art. 24q ust. 1 ustawy o CIT w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie zasady równości wobec prawa.

Godne uwagi sformułowania

Skoro fundacja rodzinna podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych przy dokonywaniu świadczenia, o jakim mowa w art. 24q ust. 1 ustawy o CIT w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o fundacji rodzinnej - a zatem w sytuacji świadczenia na rzecz beneficjentów (...), to tym bardziej taka fundacja pozostaje opodatkowana tym podatkiem w sytuacji rozporządzenia mieniem i to pod tytułem darmym na rzecz podmiotu spoza oficjalnego kręgu beneficjentów (na rzecz osoby trzeciej); w takiej sytuacji bowiem fundacja rodzinna rozporządza mieniem na rzecz innych podmiotów niż wskazani beneficjenci, które to działanie wykracza poza ustawowy cel jej działalności (argumentum a minori ad maius). Fundacje rodzinne są bardzo korzystnie opodatkowane. Działalność fundacji rodzinnej nie powinna zatem wykraczać poza określony przez ustawodawcę podstawowy cel jej powołania.

Skład orzekający

Ewa Izabela Fiedorowicz

przewodniczący sprawozdawca

Maciej Kurasz

sędzia

Agnieszka Sułkowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania fundacji rodzinnych, w szczególności w kontekście świadczeń na rzecz podmiotów niebędących oficjalnymi beneficjentami oraz stosowania zasady a minori ad maius."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji fundacji rodzinnej planującej przekazanie darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego, które nie są jej beneficjentami. Interpretacja opiera się na specyfice ustawy o fundacji rodzinnej i ustawy o CIT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy nowej instytucji prawnej – fundacji rodzinnej – i jej opodatkowania, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród prawników i przedsiębiorców. Wyjaśnia kluczowe kwestie związane z celami fundacji i konsekwencjami podatkowymi działań wykraczających poza te cele.

Fundacja rodzinna chce dać darowiznę. Czy zapłaci 15% podatek CIT?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Wa 2562/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Sułkowska
Ewa Izabela Fiedorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Maciej Kurasz
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Fundacje
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 6 ust. 6, art. 6 ust. 1 pkt 12
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 326
art. 2 ust. 1 i 2, art. 30 ust. 1 pkt 2, art. 54 ust. 1
Ustawa o fundacji rodzinnej z dnia 26 stycznia 2023 r.
Tezy
Skoro fundacja rodzinna podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych przy dokonywaniu świadczenia, o jakim mowa w art. 24q ust. 1 ustawy o CIT w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o fundacji rodzinnej - a zatem w sytuacji świadczenia na rzecz beneficjentów (zgodnie ze statutem i listą beneficjentów), dla których to podmiotów fundacja ta gromadzi mienie, zarządza nim i chroni to mienie przed rozdrobnieniem, to tym bardziej taka fundacja pozostaje opodatkowana tym podatkiem w sytuacji rozporządzenia mieniem i to pod tytułem darmym na rzecz podmiotu spoza oficjalnego kręgu beneficjentów (na rzecz osoby trzeciej); w takiej sytuacji bowiem fundacja rodzinna rozporządza mieniem na rzecz innych podmiotów niż wskazani beneficjenci, które to działanie wykracza poza ustawowy cel jej działalności (argumentum a minori ad maius).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, asesor WSA Agnieszka Sułkowska, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. T. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 września 2024 r. nr 0114-KDIP2-1.4010.487.2024.1.KW w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę.
Uzasadnienie
P. T. (dalej: wnioskodawca, strona lub skarżący) wystąpił o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej, dotyczącej ustalenia, czy udzielenie darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych po stronie fundacji rodzinnej.
We wniosku przedstawiono zdarzenie przyszłe, z którego wynikało, że wnioskodawca jestem polskim rezydentem podatkowym i planuje utworzenie fundacji rodzinnej, o której mowa w ustawie z 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 326 ze zm., dalej: u.f.r.).
Działalność fundacji rodzinnej będzie obejmowała: gromadzenie mienia, zarządzanie nim w interesie beneficjentów oraz spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów (tj. realizację wszystkich celów, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.f.r.). Bardzo istotna jest także dla wnioskodawcy, jako fundatora, szeroko pojęta działalność charytatywna i społeczna. Z tego powodu fundacja rodzinna będzie przekazywała darowizny (dalej darowizna) na rzecz organizacji, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz. U z 2023 r., poz. 571 ze zm., dalej: ustawa o działalności pożytku publicznego).
Przedmiotem darowizny nie będą nieruchomości ani rzeczy ruchome, czy prawa majątkowe. Darowizna będzie miała wyłącznie charakter pieniężny. Chęć wsparcia tych podmiotów wynika z prowadzenia przez nie działalności, która jest bliską ideą i wartościami osobie wnioskodawcy, jako fundatorowi. Podmiotami, do których będzie trafiać darowizna będą:
1) C. [...] - organizacja charytatywna angażująca się w międzynarodowe działania pomocowe takie jak pomoc humanitarna w regionach objętych wojną. Organizacja wspiera dzieci i młodzież, seniorów, migrantów i uchodźców, a także osoby wykluczone społecznie - w kryzysie bezdomności, czy trudnej sytuacji życiowej. C. posiada status organizacji pożytku publicznego;
2) Rzymskokatolicka Parafia [...] - prowadzi działalność parafialną, wychowawczą i misyjną. Wspiera ubogich, bezdomnych i odtrąconych przez społeczeństwo. Czynnie udziela się w akcjach charytatywnych oraz zbiórkach środków na szczytne cele;
3) R. - fundacja pomagająca kobietom i mężczyznom chorym na raka i ich bliskim. Fundacja działa na rzecz zdrowych wyborów, zachowań oraz edukuje na temat choroby, jaką jest rak. Fundacja jest jednocześnie organizacją pożytku publicznego;
4) Fundacja dla Zwierząt [...] - fundacja zajmuje się ochroną bezdomnych, chorych i pokrzywdzonych zwierząt. Wspiera wszelkie inicjatywy, mające na celu pomoc w zwalczaniu okrucieństwa wobec zwierząt. Szerzy edukacje wśród dorosłych, młodzieży i dzieci o prawidłowym sprawowaniu opieki nad zwierzętami oraz jak ważne jest, aby pomagać takim zwierzętom. Fundacja nie ma statusu organizacji pożytku publicznego;
- dalej łącznie Podmioty PP.
Podmioty PP nie będą beneficjentami fundacji rodzinnej, nie będą również podmiotami powiązanymi z beneficjentem, fundatorem ani fundacją rodzinną (w tym w rozumieniu przepisów o cenach transferowych).
W związku z powyższym opisem wnioskodawca zapytał, czy udzielenie darowizny na rzecz Podmiotów PP spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych po stronie fundacji rodzinnej.
Zdaniem wnioskodawcy, udzielenie darowizny na rzecz Podmiotów PP nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych po stronie fundacji rodzinnej. Wypłata darowizny nie wiąże się bowiem z powstaniem przychodu podatkowego po stronie fundacji rodzinnej ani nie mieści się w zakresie zastosowania żadnego z wyjątków od ogólnej zasady zwolnienia podmiotowego, przewidzianych w art. 6 ust. 8, art. 24b, art. 24q oraz art. 24r ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U..2023.2805, dalej: ustawa o CIT), nie będzie ona stanowić zatem czynności opodatkowanej fundacji rodzinnej.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej Dyrektor KIS lub organ) w wydanej 25 września 2024 r. interpretacji indywidualnej, znak 0114-KDIP2-1.4010.487.2024.1.KW, uznał powyższe stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Organ uznał, że skutki podatkowe przekazywanych darowizn należy oceniać z uwzględnieniem art. 24q ust. 1 pkt 1 ustawy CIT, tj. tak, jakby to były świadczenia, o których mowa w art. 2 ust. 2 u.f.r., czyli z zastosowaniem podatku w wysokości 15% podstawy opodatkowania. Zgodnie z art. 30 u.f.r. beneficjentem może być także organizacja pozarządowa, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego, prowadząca działalność pożytku publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, która zgodnie ze statutem może otrzymać świadczenie od fundacji rodzinnej lub mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej. Zatem przekazanie darowizn innym osobom fizycznym i prawnym należy traktować jako rozszerzenie listy faktycznych beneficjentów wnioskodawcy (fundacji rodzinnej).
Strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższą interpretację indywidualną w całości, zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 169 §1 w zw. z art. 14h oraz art. 14c ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej: O.p.), poprzez niewezwanie skarżącego przez Dyrektora KIS do uzupełnienia braków wniosku o wydanie interpretacji, co doprowadziło do wysunięcia przez Dyrektora KIS błędnej tezy niemającej potwierdzenia w treści wniosku, że wskazane przez skarżącego organizacje (Podmioty PP) będą beneficjentami fundacji rodzinnej w rozumieniu art. 30 u.f.r., której założenie planuje skarżący, pomimo braku wykazania takiej intencji we wniosku przez skarżącego;
2) art. 120 w zw. z art. 14h O.p., poprzez wydanie przez Dyrektora KIS rozstrzygnięcia z zastosowaniem nieistniejącej regulacji, która pozwalałaby na uznanie za beneficjenta oraz na traktowanie na równi z nim podmiotu otrzymującego darowiznę od fundacji rodzinnej niewpisanego na listę beneficjentów fundacji rodzinnej, a w rezultacie naruszenie zasady legalizmu w postępowaniu podatkowym;
II. przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1) art. 12 ust. 1 w zw. z art. 24q ust. 1 ustawy o CIT, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wypłata przez fundację rodzinną darowizny do Podmiotów PP spowoduje powstanie po stronie fundacji rodzinnej przysporzenia majątkowego, które mogłoby być objęte obowiązkiem podatkowym, mimo iż w rzeczywistości miejsce będzie miało uszczuplenie majątku fundacji rodzinnej;
2) art. 24q ust. 1 ustawy o CIT, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na rozszerzeniu wskazanego w powyższym artykule katalogu świadczeń podlegających opodatkowaniu o wypłatę darowizny na rzecz Podmiotów PP niebędących beneficjentami fundacji rodzinnej oraz poprzez błędne zakwalifikowanie wypłaty darowizny na rzecz tych podmiotów jako czynności określonej w art. 24q ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT;
3) art. 24q ust. 1 ustawy o CIT w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (t.j. Dz. U. 2009 r., poz. 946 ze zm., dalej: Konstytucja RP), poprzez ich błędną wykładnię oraz w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przez niezastosowanie zasady równości wobec prawa podatników wypłacających darowizny na rzecz organizacji, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego, a w konsekwencji stwierdzenie konieczności opodatkowania darowizny wypłacanej z fundacji rodzinnej na rzecz Podmiotów PP stawką 15%.
Mając na względzie powyższe naruszenia, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie od Dyrektora KIS na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczył odpowiedzi na pytanie, czy udzielenie darowizny przez fundację rodzinną na rzecz Podmiotów PP spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych po stronie tej fundacji.
Zakreślając ramy rozważań prawnych należy przytoczyć, że fundacja rodzinna, jako osoba prawna podlega zasadom opodatkowania dochodów osób prawnych na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy o CIT.
Stosownie natomiast do art. 6 ust 1 pkt 25 ustawy o CIT, zwalnia się od podatku fundację rodzinną.
Zatem, fundacja rodzinna - co do zasady - jest zwolniona z opodatkowania, zwolnienie to jednak nie ma charakteru bezwzględnego. Nie dotyczy bowiem wyjątków określonych w przepisach art. 6 ust. 6-8 ustawy o CIT.
Zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o CIT, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 25, nie ma zastosowania do podatku, o którym mowa w art. 24b i art. 24q.
W myśl art. 24q ust. 1 ustawy o CIT, podatek dochodowy od przekazanego lub postawionego do dyspozycji przez fundację rodzinną bezpośrednio lub pośrednio:
1) świadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej,
2) mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej,
3) świadczenia w postaci ukrytych zysków
- wynosi 15% podstawy opodatkowania.
Z powyższego wynika, że fundacje rodzinne są bardzo korzystnie opodatkowane. Między innymi przychody fundacji rodzinnej są (pod pewnymi warunkami) zwolnione z opodatkowania (art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT). W literaturze wskazuje się, że przy dobrym "poukładaniu" fundacji rodzinnej – jej zakresu działalności oraz relacji między fundacją i fundatorem oraz fundacją i beneficjentami – tak naprawdę konieczność zapłacenia podatku (w wysokości 15% podstawy opodatkowania, którą co do zasady jest wartość świadczenia) wystąpi wyłącznie w razie wykonania świadczenia na rzecz fundatora lub beneficjentów (art. 24q ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT). (tak Kłosowicz Damian, Świadczenie fundacji rodzinnej jako transakcja kontrolowana, Opublikowano: PP 2023/10/46-50, LEX)
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.f.r., fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej. W myśl art. 2 ust. 2 i 3 u.f.r.:
2. Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.
3. Fundacja rodzinna w przypadku beneficjenta będącego osobą fizyczną może w szczególności pokrywać koszty jego utrzymania lub kształcenia, a w przypadku beneficjenta będącego organizacją pozarządową, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1327,1265 i 1812), prowadzącą działalność pożytku publicznego wspierać działalność pożytku publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy.
Tak więc, jednym z głównych celów istnienia fundacji rodzinnej (wymienionym w art. 2 ust. 1 u.f.r.) jest spełnianie świadczeń na rzecz beneficjenta, którymi są: "składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną (...), zgodnie ze statutem i listą beneficjentów" (art. 2 ust. 2 u.f.r.).
Świadczeniem w rozumieniu przepisów o fundacji rodzinnej będzie więc przede wszystkim wypłata środków pieniężnych (przelewem na rachunek bankowy beneficjenta – art. 6 u.f.r.), wydanie składnika majątku (np. nieruchomości, maszyn) lub praw (np. przeniesienie autorskich praw majątkowych fundatora do stworzonych przez niego utworów) albo oddanie do korzystania (np. udzielenie licencji na znak towarowy wniesiony do fundacji lub możliwość mieszkania w lokalu fundacji).
Przykładowymi świadczeniami fundacji rodzinnej, wymienionymi expressis verbis w ustawie o fundacji rodzinnej, jest pokrywanie kosztów utrzymania beneficjenta będącego osobą fizyczną lub jego kształcenia, a także wspieranie działalności pożytku publicznego – jeżeli beneficjentem będzie organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie 14 (art. 2 ust. 3 u.f.r.), natomiast przepis ten posługuje się zwrotem "w szczególności", zatem katalog świadczeń jest oczywiście otwarty i ograniczony wyłącznie treścią art. 2 ust. 2 u.f.r. oraz statutem (arg. ex verba legis: "zgodnie ze statutem i listą beneficjentów"). (tak trafnie Kłosowicz Damian, Świadczenie fundacji rodzinnej jako transakcja kontrolowana, Opublikowano: PP 2023/10/46-50, LEX)
Wedle art. 30 ust. 1 pkt 2 u.f.r., beneficjentem może być, m.in., organizacja pozarządowa, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego, prowadząca działalność pożytku publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, która zgodnie ze statutem może otrzymać świadczenie od fundacji rodzinnej lub mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej. W myśl art. 31 u.f.r., beneficjenta umieszcza się na liście beneficjentów.
Wskazać też należy, że na podstawie art. 54 ust. 1 pkt 4 u.f.r., do zadań zarządu należy tworzenie, prowadzenie i aktualizowanie listy beneficjentów zgodnie z przepisami ustawy oraz zasadami zawartymi w statucie.
Zgodnie z art. 169 §1 w zw. z art. 14h oraz art. 14c O.p., jeżeli wiosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ wzywa do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.
Skarżący jednoznacznie wskazał we wniosku, że Podmioty PP, którym miałaby zostać przekazana darowizna nie będą beneficjentami fundacji rodzinnej, nie będą również podmiotami powiązanymi z beneficjentem, fundatorem ani fundacją rodzinną (w tym, w rozumieniu przepisów o cenach transferowych).
W tej sytuacji zarzuty naruszenia z art. 169 §1 w zw. z art. 14h oraz art. 14c O.p., okazały się chybione.
Sąd nie zgadza się także z zarzutami skarżącego, że Dyrektor KIS niewłaściwie zastosował przepis prawa i rozszerzył katalog świadczeń wskazany w art. 24q ust. 1 ustawy o CIT o dokonanie wypłaty przez fundację rodzinną darowizny na rzecz Podmiotów PP niebędących – jak podkreślono we wniosku - beneficjentami fundacji rodzinnej.
Zdaniem sądu, Dyrektor KIS w zaskarżonej interpretacji prawidłowo przyjął, że skutki podatkowe przekazania darowizny przez fundację rodzinną należy oceniać z uwzględnieniem art. 24q ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Niewątpliwie z art. 24q ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT wynika, że dotyczy on wypłaty świadczenia na rzecz podmiotu będącego beneficjentem fundacji rodzinnej. Sporną kwestię należy także oceniać z uwzględnieniem ustawowego celu działalności fundacji rodzinnej.
I tak, powtórzyć należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.f.r., celem działalności fundacji rodzinnej jest gromadzenie mienia, zarządzanie nim w interesie beneficjentów oraz spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów. Działalność fundacji rodzinnej nie powinna zatem wykraczać poza określony przez ustawodawcę podstawowy cel jej powołania.
W konsekwencji, skoro fundacja rodzinna podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych przy dokonywaniu świadczenia, o jakim mowa w art. 24q ust. 1 ustawy o CIT w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 u.f.r. - a zatem w sytuacji świadczenia na rzecz beneficjentów (zgodnie ze statutem i listą beneficjentów), dla których to podmiotów fundacja ta gromadzi mienie, zarządza nim i chroni to mienie przed rozdrobnieniem, to tym bardziej taka fundacja pozostaje opodatkowana tym podatkiem w sytuacji rozporządzenia mieniem i to pod tytułem darmym na rzecz podmiotu spoza oficjalnego kręgu beneficjentów (osoby trzeciej); w takiej sytuacji bowiem fundacja rodzinna rozporządza mieniem na rzecz innych podmiotów niż beneficjenci, które to działanie wykracza poza ustawowy zakres jej działalności (argumentum a minori ad maius).
Powyższej oceny prawnej nie zmienia ani cel świadczenia, ani status podmiotu (w niniejszej sprawie Podmiotu PP), na rzecz którego świadczenie to jest wykonywane.
Stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej interpretacji nie stanowi zatem rozszerzenia ustawowo zakreślonego kręgu beneficjentów, a jest dopuszczalnym prawnie i koniecznym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sporu dokonaniem wykładni przepisów art. 24q ust. 1 ustawy o CIT w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 u.f.r., z zastosowaniem wnioskowania a minori ad maius. Jeżeli bowiem fundacja rodzinna jest opodatkowania podatkiem CIT w sytuacji świadczenia (art. 2 ust.2 u.f.r.) na rzecz beneficjentów, a zatem na rzecz podmiotów szczególnych, tzn. tych, dla których gromadzi mienie i chroni je przed rozdrobnieniem, to tym bardziej fundacja pozostaje podatkowania podatkiem CIT w sytuacji, w której świadczy (i to pod tytułem darmym), na rzecz osób trzecich (podmiotów spoza oficjalnej listy beneficjentów).
W świetle wskazanych wyżej regulacji przepisów ustawy o fundacji rodzinnej oraz przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, organ nie naruszył prawa uznając, że przekazanie darowizn innym osobom fizycznym i prawnym należy traktować jako faktyczne rozszerzenie listy beneficjentów wnioskodawcy (fundacji rodzinnej). W opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym wnioskodawca zamierza w istocie uczynić Podmioty PP faktycznymi beneficjentami fundacji rodzinnej.
W konsekwencji, nie ma racji skarżący zarzucając, że Dyrektor KIS wydał rozstrzygnięcie z zastosowaniem nieistniejącej regulacji, która pozwalałaby na uznanie za beneficjenta oraz na traktowanie na równi z nim podmiotu otrzymującego darowiznę od fundacji rodzinnej niewpisanego na listę beneficjentów fundacji rodzinnej. Zarzut naruszenia art. 120 w zw. z art. 14h O.p. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Aby uznać stanowisko skarżącego za prawidłowe, ustawodawca musiałby wprost zastrzec w ustawie zwolnienie z opodatkowania fundacji rodzinnych przy świadczeniu na rzecz osób spoza listy beneficjentów (w rozumieniu art. 30 u.f.r.)
W rezultacie prawidłowe jest stanowisko organu, zgodnie z którym skutki podatkowe przekazywanych darowizn należy oceniać z uwzględnieniem art. 24q ust. 1 pkt 1 ustawy CIT, tj. tak jakby to były świadczenia, o których mowa w art. 2 ust. 2 u.f.r., czyli z zastosowaniem podatku w wysokości 15% podstawy opodatkowania.
Należy dodać, że dokonywanie jakichkolwiek darowizn - czy na rzecz osób fizycznych/prawnych lub Podmiotów PP (które mogłyby zostać beneficjentami), wydaje się podważać cel, jakim jest gromadzenie mienia i zarządzanie nim w interesie beneficjentów. Można przypuszczać, że ustawodawca celowo obwarował obowiązkiem podatkowym spoczywającym na fundacji rodzinnej możliwość dokonywania świadczeń także w zakresie określonym ustawą, a także ograniczył możliwość wykonywania działalności gospodarczej operacyjnej - aby chronić realizację ustawowego celu fundacji rodzinnych i ograniczać ryzyko pokrzywdzenia beneficjentów fundacji rodzinnej poprzez działania uszczuplające majątek fundacji rodzinnej.
W tym stanie sprawy nie zasługiwały na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 12 ust. 1 w zw. z art. 24q ust. 1 ustawy o CIT, ani art. 24q ust. 1 ustawy o CIT w zw. z art. 32 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię oraz w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie.
W sprawie nie może być mowy o niezastosowaniu przez organ konstytucyjnej zasady równości wobec prawa podatników wypłacających darowizny na rzecz organizacji, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego. Zastosowane w sprawie przepisy prawa podatkowego w żaden sposób nie dyskryminują skarżącego w stosunku do innych podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej. Fundacje rodzinne, jak wykazano powyżej, są bardzo korzystnie opodatkowane, między innymi, przychody fundacji rodzinnej są (pod pewnymi warunkami) zwolnione z opodatkowania (art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT).
W konsekwencji, sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona interpretacja nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę