III SA/WA 2553/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji odmawiającej dofinansowania dla firmy zatrudniającej osoby niepełnosprawne z powodu rażących naruszeń proceduralnych, w tym braku oznaczenia organu wydającego decyzję i błędnego potraktowania pisma jako wniosku o przywrócenie terminu.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję odmawiającą dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za okres IX-X 2004 r. oraz umarzającą postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Organy administracji uznały, że termin na złożenie wniosku o dofinansowanie ma charakter materialnoprawny i jego uchybienie skutkuje wygaśnięciem prawa. Sąd administracyjny stwierdził jednak nieważność obu decyzji, wskazując na rażące naruszenia proceduralne, w tym brak oznaczenia organu wydającego decyzję i błędne potraktowanie pisma spółki jako wniosku o przywrócenie terminu, podczas gdy nie zawierało ono wymaganych elementów.
Skarżąca spółka "E." sp. z o.o. wniosła o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za wrzesień i październik 2004 r., wyjaśniając, że wniosek (druk Wn-D) został wysłany z 9-dniowym opóźnieniem z powodu pomyłki. Organy administracji, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji (Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej), odmówiły przyznania dofinansowania i umorzyły postępowanie w sprawie przywrócenia terminu. Uzasadniono to materialnoprawnym charakterem terminu do złożenia wniosku, którego uchybienie skutkuje wygaśnięciem prawa do dofinansowania, a tym samym brakiem możliwości przywrócenia terminu na podstawie art. 58 k.p.a. Skarżąca podniosła, że termin ten ma charakter procesowy i brak jest sankcji w postaci wygaśnięcia prawa, a umorzenie postępowania w sprawie przywrócenia terminu było nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że obie decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Po pierwsze, nie zawierały one oznaczenia organu, który je wydał, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. Po drugie, organy błędnie potraktowały pismo skarżącej z 30 listopada 2004 r. jako wniosek o przywrócenie terminu, podczas gdy nie zawierało ono ani przyczyny uchybienia terminu, ani uprawdopodobnienia braku winy, a jedynie prośbę o wypłatę dofinansowania. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu jest instytucją procesową wymagającą wniosku strony i nie może być stosowane z urzędu. W związku z tym, stwierdzenie nieważności decyzji nastąpiło na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na rażące naruszenie przepisów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały charakter terminu. Choć organy administracji twierdziły, że termin ma charakter materialnoprawny i jego uchybienie skutkuje wygaśnięciem prawa, sąd nie wypowiedział się jednoznacznie co do jego charakteru, skupiając się na naruszeniach proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio o charakterze terminu, skupiając się na tym, że organy błędnie potraktowały pismo jako wniosek o przywrócenie terminu, a także na braku oznaczenia organu wydającego decyzję.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (19)
Główne
ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych art. 26c § 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych art. 26c § 2
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych art. 26c § 4a
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych art. 26a § 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych art. 26b § 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
k.p.a. art. 58 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 58 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 48
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych art. 45 § 3a
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
k.p.a. art. 19
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej art. 30 grudnia 2003 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzje organów zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. (brak oznaczenia organu wydającego decyzję). Organy błędnie potraktowały pismo skarżącej jako wniosek o przywrócenie terminu, podczas gdy nie spełniało ono wymogów formalnych i nie było takim wnioskiem. Rozstrzyganie o przywróceniu terminu z urzędu jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji o materialnoprawnym charakterze terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie i wygaśnięciu prawa w przypadku jego uchybienia.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności. Brak oznaczenia organu, jaki ją wydał, czy to poprzez pieczęć nagłówkową, czy to w jej sentencji zawierającej rozstrzygnięcie, niedopuszczalne byłoby opieranie się na niejednoznacznej w tym względzie treści poszczególnych elementów decyzji. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową, która może być zastosowana wyłącznie na wniosek strony postępowania administracyjnego. Niedopuszczalne jest natomiast podejmowanie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie z urzędu.
Skład orzekający
Bożena Dziełak
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Jarecka
sędzia
Jerzy Płusa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, w szczególności dotyczące wymogów formalnych decyzji (oznaczenie organu) oraz prawidłowego stosowania instytucji przywrócenia terminu."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organy administracji popełniły rażące błędy proceduralne, które prowadzą do nieważności decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak drobne błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy jest skomplikowana. Podkreśla znaczenie prawidłowego formułowania wniosków i decyzji.
“Błąd w pieczątce lub nazwie organu może unieważnić decyzję administracyjną – lekcja z orzecznictwa WSA.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2553/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-03-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-09-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bożena Dziełak /przewodniczący sprawozdawca/ Jerzy Płusa Małgorzata Jarecka Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Skarżony organ Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi "E." sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania oraz umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], 2) określa, że decyzje których nieważność stwierdzono nie mogą być wykonane w całości. Uzasadnienie Pismem z 30 listopada 2004 r. "E." sp. z o.o. w K. wniosła o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za okres od września do października 2004 r. Wyjaśniła, że na skutek pomyłki nie przesłano we właściwym terminie wniosku o wypłatę dofinansowania (druk Wn-D) za ww. okres. Druk ten został wysłany pod koniec listopada 2004 r. Natomiast wszelkie niezbędne dokumenty, tzn. druk INF-D wraz z załącznikami wysłano w ustawowym terminie i zostały one zatwierdzone przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (określany dalej jako "Fundusz"). Ponadto Skarżąca podniosła, że dofinansowanie do wynagrodzeń otrzymuje od stycznia 2004 r. i dotychczas nie zdarzały się jej żadne omyłki i opóźnienia. Pomoc ta ma duże znaczenie dla jej działalności, ponieważ zatrudnia ona 76 osób niepełnosprawnych, a od stycznia 2001 r. posiada status zakładu pracy chronionej. W związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych Skarżąca ponosi zwiększone koszty zatrudnienia, w części rekompensowane przez dofinansowanie do wynagrodzeń, pozwalające na utrzymywanie wysokiego stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. odmówiono Skarżącej dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący wrzesień i październik 2004 r. oraz umorzono postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące (Wn-D) za ww. okres. W uzasadnieniu organ stwierdził, że Skarżąca nie złożyła za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań (SOD) wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania (Wn-D) za wrzesień i październik 2004 r., w terminie przewidzianym w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych", tj. do 20 listopada 2004 r. Wniosek ten przekazany został za pośrednictwem SOD w dniu 29 listopada 2004 r. Organ wyjaśnił również, że terminy określone w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych, w tym termin do składania wniosku o wypłatę dofinansowania, mają charakter materialnoprawny. Terminem takim jest wynikający z przepisów prawa okres, w ciągu którego może nastąpić ukształtowanie się praw i obowiązków w ramach administracyjnego stosunku materialnoprawnego. Zdaniem organu niedotrzymanie przez stronę terminu bądź formy "przesyłu" danych oznacza, iż nie dopełniono wymogów formalnych, co w konsekwencji wywołuje skutek polegający na nienabyciu prawa lub obowiązku. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie. Organ podniósł, iż do nabycia prawa do wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, oprócz złożenia w ustawowym terminie informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności (INF-D) należy także złożyć wniosek o wypłatę dofinansowania za dwa miesiące (Wn-D), w wysokości określonej w tym wniosku. W związku z powyższym, zgodnie z art. 26c ust. 4a ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych, w przypadku gdy nie został dokonany proces uzgodnienie salda przysługującego dofinansowania, Fundusz zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania. Niezłożenie wniosku w terminie uniemożliwia bowiem przedstawienie przez Fundusz informacji o wysokości salda przysługującego dofinansowania oraz informacji o jego uzgodnieniu. Od tej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Jej zdaniem termin do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania nie ma charakteru materialnoprawnego. W ustawie o rehabilitacji osób niepełnosprawnych brak jest bowiem sankcji w postaci wygaśnięcia prawa do dofinansowania w wypadku wniosku spóźnionego. Termin ten, przewidziany w procedurze określonej w art. 26b i art. 26c ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych, ma charakter procesowy i w przypadku jego uchybienia można ubiegać się o jego przywrócenie. Skarżąca podniosła, że umorzenie postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie bez merytorycznego rozpoznania tego wniosku było nieuzasadnione. Skarżąca dodała również, iż wniosek o wypłatę dofinansowania złożyła z opóźnieniem zaledwie 9 dni. Nie powinno więc ono powodować tak poważnych skutków finansowych. Skarżąca podniosła też, że odmowa wypłaty dofinansowania w znacznym stopniu wpłynie na jej kondycję finansową i może utrudnić dalsze funkcjonowanie jako zakładu pracy chronionej. Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Minister Polityki Społecznej zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Podzielił pogląd organu pierwszej instancji o materialnoprawnym charakterze terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Powołał się przy tym na stanowisko Sekretarza Stanu Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, który w piśmie z dnia 16 lipca 2004 r., stwierdził, że dla oceny skutków uchybienia terminów z art. 26c ust. l pkt l i 2 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych należy odnieść się do art. 26a ust. l tejże ustawy stanowiącego, iż, pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez Fundusz przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie. Odwołanie do art. 26b ust. 1 ww. ustawy oznacza odwołanie się do zasad prowadzenia ewidencji, wynikających z tego przepisu. Zgodnie z nim ewidencję zatrudnionych osób niepełnosprawnych prowadzi Fundusz, wykorzystując numer PESEL i NIP oraz informacje przekazywane mu drogą elektroniczną, z zastrzeżeniem art. 26c ust. l i 2 tejże ustawy. Ostatni przepis określa zakres danych ujmowanych w ewidencji, zawierając wymóg, aby pracodawca składał informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy, a także składał wnioski o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące, w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy. Złożenie informacji w wymaganym terminie skutkuje nabyciem przez pracodawcę prawa do dofinansowania w zakresie wynikającym ze złożonej informacji, jednakże uprawnienie do otrzymania dofinansowania uwarunkowane jest dodatkowo złożeniem w ustawowym terminie wniosku o wypłatę dofinansowania za dwa miesiące, w wysokości określonej w tym wniosku. Niezłożenie w ustawowym terminie wniosku skutkuje wygaśnięciem prawa do dofinansowania. Możliwość otrzymania dofinansowania uzależniona jest bowiem od łącznego spełnienia warunku złożenia zarówno informacji, jak i wniosku w ustawowo wymaganych dla nich terminach. Oba terminy przewidziane w art. 26c ust. l pkt l i 2 ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych mają zatem charakter materialny. Dlatego też nie ma do nich zastosowania instytucja przywrócenia terminu, przewidziana w art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."). Na poparcie swojego stanowiska Minister Polityki Społecznej przytoczył również uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r. OPK 19/96 (ONSA 1997/2/56). Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo, stwierdził, że uchybienie terminu materialnego powoduje wygaśnięcie praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu. Wobec niedotrzymania przez Skarżącą materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników, utraciła ona prawo do otrzymania dofinansowania za wrzesień i październik 2004 r. Na decyzję powyższą Skarżąca złożyła skargę. Wniosła o jej uchylenie, Ministra także uchylenie poprzedzającej ją decyzji "PFRON". Nie podzieliła stanowiska organów, że przedmiotowy termin ma charakter materialnoprawny. Podniosła, iż wbrew twierdzeniu Ministra Polityki Społecznej ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie przewiduje, jako skutku niezłożenia w terminie wniosku o dofinansowanie, wygaśnięcia prawa do dofinansowania wynagrodzeń. Sankcji tego rodzaju nie zawiera żaden przepis ustawy. Skutek taki został jedynie "wyinterpretowany" przez organy. Zdaniem Skarżącej przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie było możliwe i uzasadnione. W ocenie Skarżącej zaskarżona decyzja nie bierze pod uwagę zasad współżycia społecznego oraz jej słusznego interesu. Jest krzywdząca przede wszystkim dla pracowników, ponieważ może mieć wpływ na jej zdolność do dalszego zatrudniania osób niepełnosprawnych. Zdaniem Skarżącej ma więc ona prawo do skorzystania z pomocy państwa w zakresie przewidzianym przepisami. Pozbawienie jej tej pomocy uznała za całkowicie nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę Minister Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi. Powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to obowiązek i prawo Sądu zbadania, czy zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, mogącym skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej chyba, że stwierdzi naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Akta te organ administracji przekazuje Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę, spełniając obowiązek wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. Przez akta sprawy należy rozumieć zarówno wydawane przezeń indywidualne akty, jak i dokumenty stanowiące podstawę rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, w tym zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy. W niniejszej sprawie Sąd zwrócił otrzymane kserokopie dokumentów Ministrowi Polityki Społecznej, wzywając go jednocześnie, na podstawie art. 48 p.p.s.a., do nadesłania oryginałów akt administracyjnych, w szczególności oryginałów rozstrzygnięć obu instancji z czytelnymi pieczęciami, a także do ich uzupełnienia o wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za wrzesień i październik 2004 r., rozstrzygniętego decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, będący aktualnie ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, w piśmie z dnia 5 grudnia 2005 r. stwierdził, że przekazane Sądowi akta były skompletowane, ułożone chronologicznie, ponumerowane i trwale połączone. W jego ocenie jedynym wymogiem wynikającym z przepisów prawa jest terminowe przekazanie akt sprawy Sądowi. Natomiast wewnętrzne zarządzenia i instrukcje Ministra Pracy i Polityki Społecznej nie przewidują przekazywania oryginałów akt sprawy. Minister wniósł o wskazanie podstawy prawnej, w oparciu o którą Sąd żądał przekazania "oryginałów materiału dowodowego". Minister poinformował też, że jako wniosek o przywrócenie terminu potraktowane zostało pismo Skarżącej z dnia 30 listopada 2004 r. W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że dokumenty nadesłane przez organ są tymi, które składały się na akta sprawy w rozumieniu art. 54 § 2 p.p.s.a., a zatem zarówno materiał dowodowy, jak i rozstrzygnięcia wydane przez organy orzekające miały kształt taki, jak wynika z przedłożonych kserokopii. W oparciu o akta, stanowiące dla Sądu podstawę orzekania, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem ich nieważności. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem decyzji odnawiających Skarżącej miesięcznego dofinansowania wynagrodzeń pracowników, przewidzianego w art. 26a ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Obowiązki pracodawcy oraz tryb udzielania dofinansowania określone zostały w art. 26c tejże ustawy oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 232, poz. 2330 z późn.zm.). Zgodnie zaś z art. 26c ust. 4a tejże ustawy, w przypadku nieuzgodnienia salda w terminie do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania, Fundusz wydaje decyzję o odmowie wypłaty tego dofinansowania. Organem właściwym do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie dofinansowania nie może być zatem inny organ, w szczególności zaś Prezes Funduszu, aczkolwiek ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych przyznaje mu prawo podejmowania indywidualnych rozstrzygnięć w innych sprawach np. art. 49 ust. 5 ww. ustawy (ulgi w spłacie należności). Przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji osób niepełnosprawnych). Przepis art. 19 k.p.a. nakłada na organy obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Podstawowe zatem znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji poddanych kontroli sądu administracyjnego ma stwierdzenie, że decyzja wydana została przez właściwy organ, co wyklucza istnienie przesłanki stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Dokonanie takiej oceny opierać się musi o treść decyzji, co z kolei zobowiązuje organ do takiego jej sformułowania, aby jednoznacznie wynikało z niej przez jaki organ została wydana. Elementy decyzji administracyjnej określone zostały w art. 107 § 1 k.p.a. Należy do nich między innymi oznaczenie organu, który wydał decyzję, a także podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja wydana w niniejszej sprawie w pierwszej instancji wymogów tych nie spełnia. Przede wszystkim nie zawiera ona w swej treści oznaczenia organu, który ją wydał. Nie opatrzono jej pieczęcią nagłówkową. Wskazania organu nie zawiera również sentencja decyzji. Ponadto Sąd stwierdza, że decyzja ta nie została podpisana w sposób określony w ww. przepisie. Widnieje wprawdzie na niej nieczytelny podpis, jednakże nie podano ani stanowiska, ani imienia i nazwiska osoby, która ją podpisała. Jak to już wskazywano Minister Pracy i Polityki Społecznej odmówił nadesłania oryginału decyzji, a zatem Sąd ocenił ją w kształcie wynikającym z otrzymanej kserokopii. Brak jest również możliwości określenia organu, który wydał decyzję z pozostałych jej elementów, a to z uwagi na sprzeczności w ich treści. W sentencji decyzji użyto zwrotu "postanawiam", charakterystycznego dla decyzji podejmowanych przez organy jednoosobowe. Z kolei w uzasadnieniu stwierdzono np. "zdaniem Funduszu...". W pouczeniu, jako organ, za pośrednictwem którego należy złożyć odwołanie wskazano Fundusz. Zdaniem Sądu jednakże, w sytuacji gdy wbrew jednoznacznej i nie wymagającej żadnej interpretacji w tym zakresie treści art. 107 § 1 k.p.a., w decyzji nie oznaczono organu, jaki ją wydał, czy to poprzez pieczęć nagłówkową, czy to w jej sentencji zawierającej rozstrzygnięcie, niedopuszczalne byłoby opieranie się na niejednoznacznej w tym względzie treści poszczególnych elementów decyzji. W ocenie Sądu powyższe braki, uniemożliwiające w rezultacie ustalenie, czy decyzję skierowaną do Skarżącej podjął właściwy organ, uzasadniają stwierdzenie, iż wydana ona została z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. Jej treść jest oczywiście sprzeczna z tym przepisem. Decyzja Ministra Polityki Społecznej, utrzymująca w mocy decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa, także rażąco prawo to narusza. Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa stanowi przesłankę stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być również rażące naruszenie przepisów postępowania, do której to kategorii należy art. 107 § 1 k.p.a. Wada zaś, będąca skutkiem rażącego naruszenia tego przepisu, do jakiego doszło w niniejszej sprawie, tkwi w samej decyzji. Wskazać przy tym należy, że najwyraźniej problemy z ustaleniem organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji miał również Minister Polityki Społecznej. W sentencji swojej decyzji stwierdził on, że "po rozpatrzeniu odwołania (...) na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2005 r. ..." utrzymuje w mocy "zaskarżoną decyzję Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2005 r. ...". Natomiast uzasadnienie decyzji rozpoczął od stwierdzenia, że "Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. ...". W ostatnim zaś zdaniu uzasadnienia wyraził pogląd, że "Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. słusznie odmówił wypłaty dofinansowania ...". Zaskarżone decyzje rażąco naruszają prawo w jeszcze jednym aspekcie. Rozstrzygają one bowiem dwie całkowicie odmienne kwestie, a mianowicie: odmowy dofinansowania do wynagrodzeń oraz przywrócenia terminu do złożenia wniosku o to dofinansowanie. Minister Pracy i Polityki Społecznej na wezwanie Sądu wyjaśnił, że jako wniosek o przywrócenie terminu potraktowano pismo Skarżącej z dnia 30 listopada 2004 r. Zdaniem Sądu z treści tego pisma w żaden sposób nie wynika, aby było ono wnioskiem o przywrócenie terminu. Skarżąca swoje żądanie sformułowała jednoznacznie, stwierdzając, iż "zwraca się z prośbą o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych". Nie kwestionując uchybienia terminowi wskazywała okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za wypłatą dofinansowania pomimo tego uchybienia. Związane one były ze specyfiką jej sytuacji jako zakładu pracy chronionej, zatrudniającego osoby niepełnosprawne. Same stwierdzenia świadczące o świadomości strony, że uchybiła terminowi nie są równoznaczne z wnioskiem o jego przywrócenie. Pismo to nie zawiera również elementów charakterystycznych i wymaganych dla wniosku o przywrócenie terminu, a mianowicie nie podano w nim ani przyczyny uchybienia terminu ani okoliczności uprawdopodobniających, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącej. Oczywistym jest przy tym, że Skarżąca otrzymawszy decyzję pierwszoinstancyjną, oprócz odmowy wnioskowanej wypłaty dofinansowania, zawierającą także niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu - podjęła z nim polemikę. Polemika ta nie oznacza jednakże, że Skarżąca rzeczywiście we wniosku z 30 listopada 2004 r. wnosiła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową, która może być zastosowana wyłącznie na wniosek strony postępowania administracyjnego. Wynika to wprost z treści art. 58 § 1 k.p.a. stanowiącego, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Niedopuszczalne jest natomiast podejmowanie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie z urzędu, jak to w ocenie Sądu miało miejsce w niniejszej sprawie. Na stanowisko to nie może mieć wpływu okoliczność, że zdaniem organu wniosek taki mógłby być złożony, czy też że złożenie takiego wniosku byłoby dla strony korzystne. W sprawie zaś niniejszej organy w decyzjach nie wyjaśniły nawet, na czym opierają twierdzenie, że Skarżąca wnosiła o przywrócenie terminu. W świetle powyższego Sąd stwierdza, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna wydane zostały także z rażącym naruszeniem art. 58 § 1 k.p.a., stanowiącym przesłankę stwierdzenia ich nieważności w oparciu o wskazywany wyżej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji z uwagi na zaistnienie wskazanej wyżej przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uniemożliwia Sądowi wypowiedzenie się w przedmiocie ich merytorycznej zasadności, a także ocenę zarzutów skargi w tym względzie. Decyzję rozstrzygającą wniosek Skarżącej z 30 listopada 2004 r. podejmie w pierwszej instancji właściwy w sprawie Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. Zakres w jakim decyzje, których nieważność stwierdzono nie podlegają wykonaniu, określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Skarżąca nie wnosiła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI