III SA/Wa 2537/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Banku [...] S.A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Bank kwestionował stanowisko DKIS, które uznało za nieprawidłowe zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wydatków związanych z unieważnieniem umów kredytowych (indeksowanych lub denominowanych do walut obcych) oraz kosztów postępowań sądowych z tym związanych. Bank argumentował, że te koszty, wynikające z wyroków sądów unieważniających umowy lub ich klauzule, powinny być traktowane jako koszty uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, potrącalne w dacie ich poniesienia (art. 15 ust. 4d ustawy o CIT). DKIS natomiast stał na stanowisku, że skutki prawne unieważnienia umowy występują wstecz (ex tunc), co oznacza, że umowa od początku była nieważna. W związku z tym, zdaniem DKIS, bank powinien skorygować przychody z poprzednich lat, a nie rozpoznawać nowe koszty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, analizując przepisy prawa cywilnego i podatkowego, przychylił się do argumentacji banku. Sąd wskazał, że chociaż skutki cywilnoprawne unieważnienia umowy działają wstecz, to na gruncie prawa podatkowego istotne są zdarzenia faktyczne. Zwrot wzajemnych świadczeń wynikający z unieważnienia umowy powinien być traktowany jako nowe zdarzenie prawne, które może generować koszty uzyskania przychodów w bieżącym okresie, a nie jako korekta przychodów z przeszłości. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, które potwierdzało takie podejście. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej stanowisko banku za nieprawidłowe i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz banku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków podatkowych unieważnienia umów kredytowych i kosztów z tym związanych.
Dotyczy specyficznej sytuacji banków i umów kredytowych indeksowanych/denominowanych do walut obcych, których ważność została zakwestionowana przez sądy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wydatki związane z unieważnieniem umów kredytowych oraz koszty postępowań sądowych mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o CIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydatki związane z unieważnieniem umów kredytowych i koszty procesów sądowych mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skutki cywilnoprawnego unieważnienia umowy kredytowej, w tym zwrot wzajemnych świadczeń, stanowią odrębne zdarzenie prawne, które może generować koszty uzyskania przychodów w bieżącym okresie podatkowym, a nie są jedynie korektą przychodów z przeszłości.
Jak należy traktować na gruncie prawa podatkowego skutki cywilnoprawnego unieważnienia umowy kredytowej, w szczególności czy należy korygować przychody z lat poprzednich, czy rozpoznawać nowe koszty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skutki unieważnienia umowy należy traktować jako nowe zdarzenie prawne, które może generować koszty uzyskania przychodów w bieżącym okresie, a nie jako korektę przychodów z lat poprzednich.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że na gruncie podatkowym istotne są zdarzenia faktyczne, a zwrot wzajemnych świadczeń po unieważnieniu umowy stanowi odrębne źródło przychodów lub kosztów, a nie korektę wcześniejszych rozliczeń.
Przepisy (10)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty związane z unieważnieniem umów kredytowych i koszty procesów sądowych mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.
P.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżony akt, jeśli stwierdzi jego niezgodność z prawem.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 7 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Dochód stanowi nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania.
u.p.d.o.p. art. 15 § 4d
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Koszty uzyskania przychodów inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami są potrącalne w dacie ich poniesienia.
u.p.d.o.f. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
P.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga na interpretację podatkową może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, błędu wykładni lub niewłaściwej oceny zastosowania przepisu prawa materialnego.
k.c. art. 385¹ § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Definicja postanowień niedozwolonych (abuzywnych).
k.c. art. 411 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Nienależne świadczenie.
k.c. art. 497
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Odpowiednie stosowanie art. 496 k.c. w razie rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty unieważnień umów kredytowych i koszty procesów sądowych powinny być traktowane jako koszty uzyskania przychodów. • Skutki unieważnienia umowy kredytowej należy rozpatrywać jako nowe zdarzenie prawne, a nie korektę przychodów z przeszłości.
Odrzucone argumenty
Stanowisko Dyrektora KIS, że skutki unieważnienia umowy należy rozliczać poprzez korektę przychodów z lat poprzednich.
Godne uwagi sformułowania
skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz) • Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia. • zdarzenia faktyczne, a nie prawne
Skład orzekający
Konrad Aromiński
przewodniczący
Kamil Kowalewski
sprawozdawca
Agnieszka Baran
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków podatkowych unieważnienia umów kredytowych i kosztów z tym związanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji banków i umów kredytowych indeksowanych/denominowanych do walut obcych, których ważność została zakwestionowana przez sądy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla sektora bankowego, związanego z interpretacją skutków prawnych unieważnienia umów kredytowych i ich wpływu na koszty uzyskania przychodów.
“Bank wygrywa z fiskusem: koszty unieważnionych kredytów frankowych jako koszty uzyskania przychodów!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.