Orzeczenie · 2023-03-29

III SA/Wa 2537/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2023-03-29
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowy od osób prawnychkoszty uzyskania przychodówinterpretacja podatkowaunieważnienie umowyklauzula abuzywnaprawo bankoweróżnice kursowekoszty procesuskutki podatkowe

Sprawa dotyczyła skargi Banku [...] S.A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Bank kwestionował stanowisko DKIS, które uznało za nieprawidłowe zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wydatków związanych z unieważnieniem umów kredytowych (indeksowanych lub denominowanych do walut obcych) oraz kosztów postępowań sądowych z tym związanych. Bank argumentował, że te koszty, wynikające z wyroków sądów unieważniających umowy lub ich klauzule, powinny być traktowane jako koszty uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, potrącalne w dacie ich poniesienia (art. 15 ust. 4d ustawy o CIT). DKIS natomiast stał na stanowisku, że skutki prawne unieważnienia umowy występują wstecz (ex tunc), co oznacza, że umowa od początku była nieważna. W związku z tym, zdaniem DKIS, bank powinien skorygować przychody z poprzednich lat, a nie rozpoznawać nowe koszty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, analizując przepisy prawa cywilnego i podatkowego, przychylił się do argumentacji banku. Sąd wskazał, że chociaż skutki cywilnoprawne unieważnienia umowy działają wstecz, to na gruncie prawa podatkowego istotne są zdarzenia faktyczne. Zwrot wzajemnych świadczeń wynikający z unieważnienia umowy powinien być traktowany jako nowe zdarzenie prawne, które może generować koszty uzyskania przychodów w bieżącym okresie, a nie jako korekta przychodów z przeszłości. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, które potwierdzało takie podejście. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej stanowisko banku za nieprawidłowe i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz banku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków podatkowych unieważnienia umów kredytowych i kosztów z tym związanych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji banków i umów kredytowych indeksowanych/denominowanych do walut obcych, których ważność została zakwestionowana przez sądy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wydatki związane z unieważnieniem umów kredytowych oraz koszty postępowań sądowych mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na gruncie ustawy o CIT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wydatki związane z unieważnieniem umów kredytowych i koszty procesów sądowych mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skutki cywilnoprawnego unieważnienia umowy kredytowej, w tym zwrot wzajemnych świadczeń, stanowią odrębne zdarzenie prawne, które może generować koszty uzyskania przychodów w bieżącym okresie podatkowym, a nie są jedynie korektą przychodów z przeszłości.

Jak należy traktować na gruncie prawa podatkowego skutki cywilnoprawnego unieważnienia umowy kredytowej, w szczególności czy należy korygować przychody z lat poprzednich, czy rozpoznawać nowe koszty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skutki unieważnienia umowy należy traktować jako nowe zdarzenie prawne, które może generować koszty uzyskania przychodów w bieżącym okresie, a nie jako korektę przychodów z lat poprzednich.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że na gruncie podatkowym istotne są zdarzenia faktyczne, a zwrot wzajemnych świadczeń po unieważnieniu umowy stanowi odrębne źródło przychodów lub kosztów, a nie korektę wcześniejszych rozliczeń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej stanowisko Banku za nieprawidłowe.

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Koszty związane z unieważnieniem umów kredytowych i koszty procesów sądowych mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.

P.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżony akt, jeśli stwierdzi jego niezgodność z prawem.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 7 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Dochód stanowi nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania.

u.p.d.o.p. art. 15 § 4d

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Koszty uzyskania przychodów inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami są potrącalne w dacie ich poniesienia.

u.p.d.o.f. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

P.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga na interpretację podatkową może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, błędu wykładni lub niewłaściwej oceny zastosowania przepisu prawa materialnego.

k.c. art. 385¹ § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Definicja postanowień niedozwolonych (abuzywnych).

k.c. art. 411 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Nienależne świadczenie.

k.c. art. 497

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Odpowiednie stosowanie art. 496 k.c. w razie rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty unieważnień umów kredytowych i koszty procesów sądowych powinny być traktowane jako koszty uzyskania przychodów. • Skutki unieważnienia umowy kredytowej należy rozpatrywać jako nowe zdarzenie prawne, a nie korektę przychodów z przeszłości.

Odrzucone argumenty

Stanowisko Dyrektora KIS, że skutki unieważnienia umowy należy rozliczać poprzez korektę przychodów z lat poprzednich.

Godne uwagi sformułowania

skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz) • Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia. • zdarzenia faktyczne, a nie prawne

Skład orzekający

Konrad Aromiński

przewodniczący

Kamil Kowalewski

sprawozdawca

Agnieszka Baran

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków podatkowych unieważnienia umów kredytowych i kosztów z tym związanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji banków i umów kredytowych indeksowanych/denominowanych do walut obcych, których ważność została zakwestionowana przez sądy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla sektora bankowego, związanego z interpretacją skutków prawnych unieważnienia umów kredytowych i ich wpływu na koszty uzyskania przychodów.

Bank wygrywa z fiskusem: koszty unieważnionych kredytów frankowych jako koszty uzyskania przychodów!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst