III SA/Wa 2523/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-08-30
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITpłatnikświadczenie pracowniczeodszkodowaniewynagrodzenieukład zbiorowy pracyinterpretacja podatkowazwolnienie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki A. S.A. w sprawie opodatkowania świadczenia wypłaconego byłemu pracownikowi, uznając je za przychód ze stosunku pracy, a nie odszkodowanie zwolnione z podatku.

Spółka A. S.A. zaskarżyła interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, która uznała świadczenie wypłacone byłemu pracownikowi na mocy wyroku sądu za przychód podlegający opodatkowaniu. Spółka argumentowała, że świadczenie to stanowiło odszkodowanie wynikające z układu zbiorowego pracy i powinno być zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że świadczenie nie miało charakteru odszkodowania w rozumieniu przepisów podatkowych, ponieważ nie naprawiało szkody, a było przysporzeniem wynikającym z roszczenia o dodatek do wynagrodzenia.

Sprawa dotyczyła skargi A. S.A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, która uznała, że świadczenie pieniężne wypłacone byłemu pracownikowi na podstawie wyroku sądu pracy stanowi przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu. Spółka wnioskowała o zwolnienie tego świadczenia z podatku, argumentując, że ma ono charakter odszkodowania wynikającego z postanowień zakładowego układu zbiorowego pracy, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.). Stan faktyczny obejmował sytuację, w której pracownik dochodził od pracodawcy wypłaty dodatku do wynagrodzenia za pracę w dni wolne, który nie został mu wypłacony w okresie zatrudnienia. Sąd pracy zasądził stosowne kwoty, a pracodawca zakwalifikował je jako odszkodowanie, nie odprowadzając podatku dochodowego. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, wskazując, że świadczenie to nie miało charakteru odszkodowawczego w rozumieniu prawa cywilnego, ponieważ nie naprawiało szkody ani uszczerbku w majątku pracownika, a było przysporzeniem wynikającym z roszczenia o dodatek do wynagrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych należy interpretować ściśle. Stwierdził, że świadczenie wypłacone pracownikowi nie było odszkodowaniem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., ponieważ nie wynikało z naprawienia szkody, a było związane z utraconymi korzyściami w rozumieniu prawa pracy, a jego wysokość i zasady ustalania nie wynikały wprost z przepisów prawa pracy ani układów zbiorowych w sposób pozwalający na zastosowanie zwolnienia. Sąd uznał, że świadczenie to stanowiło przychód ze stosunku pracy, a na pracodawcy jako płatniku ciążył obowiązek poboru zaliczki na podatek dochodowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie to nie stanowi odszkodowania lub zadośćuczynienia w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. i podlega opodatkowaniu jako przychód ze stosunku pracy.

Uzasadnienie

Świadczenie nie miało charakteru odszkodowawczego, ponieważ nie naprawiało szkody ani uszczerbku w majątku pracownika, lecz było przysporzeniem wynikającym z roszczenia o dodatek do wynagrodzenia. Ponadto, wysokość i zasady ustalania tego świadczenia nie wynikały wprost z przepisów prawa pracy lub układów zbiorowych w sposób pozwalający na zastosowanie zwolnienia podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie od podatku dotyczy odszkodowań lub zadośćuczynień, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, z pewnymi wyłączeniami (np. odprawy z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia, odprawy z tytułu zwolnień grupowych).

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie od podatku dochodowego otrzymanych odszkodowań lub zadośćuczynień, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 31

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Obowiązek płatnika poboru i przekazania zaliczki na podatek dochodowy.

k.p. art. 9 § 1

Kodeks pracy

Określa źródła prawa pracy, do których odwołuje się art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego.

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uwzględnienia skargi na interpretację indywidualną.

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenie wypłacone pracownikowi nie miało charakteru odszkodowania w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., ponieważ nie naprawiało szkody, a było przysporzeniem z tytułu utraconych korzyści (dodatku do wynagrodzenia). Wysokość i zasady ustalania świadczenia nie wynikały wprost z przepisów prawa lub układów zbiorowych w sposób pozwalający na zastosowanie zwolnienia podatkowego. Przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych należy interpretować ściśle.

Odrzucone argumenty

Świadczenie wypłacone pracownikowi stanowiło odszkodowanie wynikające z układu zbiorowego pracy i powinno być zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.

Godne uwagi sformułowania

przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych, jako odstępstwo od zasady powszechnego podatkowania, należy interpretować w sposób ścisły świadczenie to nie wyrównywało jakiegokolwiek uszczerbku w prawnie chronionych dobrach byłego pracownika, lecz było jego przysporzeniem z powyższego tytułu wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost (...)

Skład orzekający

Maciej Kurasz

przewodniczący

Jacek Kaute

członek

Waldemar Śledzik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od podatku dochodowego odszkodowań i świadczeń pracowniczych wynikających z układów zbiorowych pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. w kontekście świadczeń pracowniczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między odszkodowaniem a wynagrodzeniem w kontekście podatkowym, co jest istotne dla wielu pracodawców i pracowników.

Czy świadczenie z układu zbiorowego to odszkodowanie wolne od podatku? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2523/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jacek Kaute
Maciej Kurasz /przewodniczący/
Waldemar Śledzik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 212/20 - Wyrok NSA z 2022-08-04
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 200
art. 21 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant referent Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 23 sierpnia 2018 r. nr 0114-KDIP3-3.4011.310.2018.2.JM w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 września 2018 r. A. S.A. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Wnioskodawcą" lub "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 23 sierpnia 2018 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Zaskarżona interpretacja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 26 czerwca 2018 r. wpłynął do organu wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika z tytułu wypłaty świadczenia pieniężnego zasądzonego wyrokiem sądu.
We wniosku i uzupełnieniu wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:
Pracownik K. R. był zatrudniony w A. S.A. (Wnioskodawca), a następnie w wyniku przejścia zakładu pracy, zgodnie z art. 23 1 Kodeksu pracy, w A. S.A. Oddział R. w C. do dnia 28 lutego 2017 r. Po ustaniu zatrudnienia ww. pracownik złożył do Sądu pozew o wypłatę utraconego jego zdaniem dodatku do wynagrodzenia u ww. pracodawców za pracę w soboty, niedziele i święta, której nie świadczył. Podstawę roszczeń powoda stanowiły postanowienia zakładowego układu zbiorowego pracy. Sąd w wydanym wyroku zasądził od pozwanych pracodawców stosowne kwoty na rzecz powoda nie określając jednak jakie źródło przychodu stanowią dla powoda zasądzone wyrokiem kwoty. Pracodawca (pozwany) realizując wyrok Sądu uznał, że skoro Sąd dokonując analizy podstaw prawnych roszczenia, nie określił w wydanym wyroku, że jest to wynagrodzenie lub świadczenie porównywalne, to należy uznać, że zasądzone kwoty stanowią odszkodowanie, wynikające z postanowień zakładowego układu zbiorowego pracy. W taki też sposób pracodawca zakwalifikował zasądzone świadczenie i zgodnie z art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: "u.p.d.o.f.") ustalił brak zobowiązania podatkowego od wypłaconych powodowi kwot.
W uzupełnieniu wniosku z dnia 8 sierpnia 2018 r. Wnioskodawca poinformował, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Pracownik na podstawie wskazanej ustawy otrzymał wypowiedzenie (zmianę) warunków umowy o pracę, których nie przyjął i w związku z tym umowa uległa rozwiązaniu. Powyższe okoliczności nie zostały podniesione przez Sąd w wydanym orzeczeniu, ponieważ podstawą roszczenia pracownika nie było wypowiedzenie umowy o pracę. Świadczenia zostały wypłacone w dniu 13 kwietnia 2018 r. Umowa o pracę została rozwiązana na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2016 r., poz. 1474). Wypłata świadczenia nastąpiła na podstawie wyroku Sądu z dnia [...] marca 2018 r., sygn. akt [...]. Przed Sądem nie doszło do stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy traktujących o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem. Wypłata świadczenia miała związek z utraconymi przez pracownika korzyściami w rozumieniu prawa pracy, a ich podstawą były przepisy układu zbiorowego pracy, a nie kodeksu cywilnego.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy pracodawca - płatnik składek postąpił prawidłowo uznając, że nie powstał obowiązek podatkowy, a w konsekwencji nie odprowadził podatku dochodowego, zgodnie z postanowieniami art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.?
Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z postanowieniami art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są m.in. otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy. Postanowienia ustawy nie zawierają jednocześnie definicji "odszkodowania".
W przypadku pracownika K. R. świadczenie obejmujące dodatek do wynagrodzenia za pracę w soboty, niedziele i święta wynikał w całości z Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy (zarówno w zakresie wysokości, jak i zasad ustalania). Ponieważ, w ocenie pracodawcy, pracownik nie był uprawniony do otrzymania powyższego świadczenia w okresie zatrudnienia, spór rozstrzygał Sąd Pracy - Sąd Rejonowy w C., który zasądził na rzecz pracownika żądane kwoty. Wyrok Sądu będący przedmiotem niniejszego wniosku nie wskazuje tytułu zasądzonego roszczenia, w tym nie określa go jako wynagrodzenie, ale uzasadnienie nie pozostawia wątpliwości, że świadczenie wynika z postanowień zakładowego układu zbiorowego pracy. Taka jest nie tylko podstawa samego roszczenia, ale również podstawa wyliczenia jego wysokości, która opiera się na hipotetycznym założeniu, że pracownik świadczył pracę w soboty, niedziele i święta, mimo że sytuacja taka nie miała faktycznie miejsca. W ocenie Wnioskodawcy, decydujące znaczenie dla przyjęcia charakteru prawnego świadczenia powinna mieć właśnie treść wyroku sądu. Nawet bowiem, jeżeli w pozwie wskazano, że powód domaga się wynagrodzenia czy odszkodowania, Sąd samodzielnie dokonuje oceny prawnej w tym zakresie. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że orzeczenie Sądu nastąpiło po zakończeniu stosunku pracy, co również przemawia za przyjęciem, że zasądzone świadczenie stanowiło odszkodowanie, a nie wynagrodzenie. Z tych względów pracodawca, stosując postanowienia art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, ustalił brak obowiązku podatkowego w zakresie zasądzonych wyrokiem kwot.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 23 sierpnia 2018 r. uznał stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego za nieprawidłowe.
Zdaniem organu, podstawowym warunkiem zwolnienia świadczenia od opodatkowania, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowych osób fizycznych jest jego odszkodowawczy charakter. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia szkody, czy odszkodowania, nie mniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od przyjętego w systemie prawa cywilnego ich znaczenia. Zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. O tym, co stanowi szkodę oraz jakie są zasady i sposoby jej naprawienia decydują (generalnie) przepisy art. 361 i 363 Kodeksu cywilnego. Wypłata odszkodowania jest konsekwencją wystąpienia szkody.
Organ wskazał, że wyżej wymienione przepisy zwalniają od podatku jedynie takie odszkodowania, które nie stanowią ekonomicznego przysporzenia ponad stan majątkowy będący w posiadaniu podatnika przed ich wypłatą. Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. W praktyce szkoda może obejmować stratę polegającą na ubytku w majątku - wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był dotychczas, lub może dotyczyć utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógłby się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono – wówczas poszkodowany nie staje się bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się.
Należy zauważyć, że zwolnienie wynikające z art. 21 ust 1 pkt 3 obejmuje swoim zakresem jedynie odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą.
Ze stanu faktycznego wynika, że w postępowaniu sądowym nie doszło do stwierdzenia naruszenia przez Wnioskodawcę przepisów prawa pracy traktujących o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem. Wypłata świadczenia miała związek z utraconymi przez pracownika korzyściami w rozumieniu prawa pracy, a ich podstawą były przepisy układu zbiorowego pracy, a nie kodeksu cywilnego. Zdaniem byłego pracownika kwota stanowiła dodatek za pracę w soboty, niedziele i święta. Przyjmując zatem za Wnioskodawcą, że kwota zasądzona przez Sąd na rzecz pracownika miała związek z utraconymi przez pracownika korzyściami w rozumieniu prawa pracy, należy stwierdzić, że w takiej sytuacji nie posiada ono cech odszkodowania, bowiem nie odnosi się do poniesionej przez pracownika szkody, tj. doznania uszczerbku w posiadanym majątku.
W związku z powyższym, należy uznać, że zasądzone przez Sąd świadczenie pieniężne nie może podlegać zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Świadczenie to w całości stanowi przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Na Wnioskodawcy jako płatniku ciążył obowiązek poboru i przekazania na rachunek urzędu skarbowego należnej zaliczki na podatek dochodowy, zgodnie z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz zasądzenia na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zarzucono błąd wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że do odszkodowania wynikającego z powyższego przepisu znajdują wprost zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego oraz, że przez odszkodowanie należy rozumieć wyłącznie naprawienie szkody rzeczywistej, z pominięciem utraconych korzyści, a w konsekwencji uznaniu stanowiska Skarżącego (Wnioskodawcy) w zakresie obowiązków płatnika z tytułu wypłaty świadczenia pieniężnego zasądzonego wyrokiem sądu za błędne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Zatem interpretacja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Podkreślenia wymaga, że przepisy art. 3 § 2 pkt 4a i art. 146 § 1 P.p.s.a. w tym brzmieniu wprowadzone zostały w art. 3 pkt 1 lit. a) i pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1590) i obowiązują od dnia 1 lipca 2007 r.
Pomimo istotnych zmian wprowadzonych z dniem 1 lipca 2007 r. w zakresie trybu wydawania indywidualnych interpretacji na wniosek zainteresowanego, w ocenie Sądu, aktualne pozostały wypracowane w dotychczasowym orzecznictwie poglądy dotyczące zakresu ich kontroli sądowej.
I tak, w ślad za uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 8 stycznia 2007 r., sygn. akt I FPS 1/06 (publ. ONSAiWSA z 2007 r., Nr 2, poz. 7) należy także powtórzyć, że sąd administracyjny - sprawując na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrolę działalności administracji publicznej, w sprawach skarg na decyzje administracyjne, wydawane na podstawie art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej (po 1 lipca 2007 r. na indywidualną interpretację wydaną na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej) - jest obowiązany do kontroli takich decyzji (indywidualnych interpretacji) również z punktu widzenia poprawności merytorycznej dokonanych w nich interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.
Kontrola sądowa - jak wyjaśnił NSA w uzasadnieniu powołanej uchwały - zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. zawsze musi być dokonywana w trzech płaszczyznach, którymi są: a) ocena zgodności rozstrzygnięcia (decyzji albo innego aktu) lub działania z prawem materialnym, b) ocena dochowania wymaganej prawem procedury, c) ocena respektowania reguł kompetencji. Wyeliminowanie którejkolwiek z nich czyniłoby kontrolę sądową ułomną i to w sposób, który godziłby w konstytucyjne prawo do sądu, określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Przepis ten, stanowiąc, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, nakłada na sąd administracyjny obowiązek rozstrzygnięcia w sytuacji sporu prawnego o prawach danego podmiotu. Obowiązek kontroli działalności administracji publicznej przy wydawaniu interpretacji przepisów podatkowych zostanie zrealizowany jedynie wówczas, gdy sąd przeprowadzi weryfikację zaskarżonej indywidualnej interpretacji pod względem formalnym, jak również merytorycznie oceni stanowisko organu, gdyż w ten sposób zostaje spełniony postulat dokonania pełnej i rzeczywistej kontroli działalności administracji publicznej.
Reasumując, indywidualna interpretacja może być uznana za naruszającą prawo zarówno wtedy, gdy jest niezgodna z przepisami normującymi wydawanie interpretacji, jak i z przepisami, które są przedmiotem interpretacji.
Jednocześnie zastrzec należy, że w myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd, działając w ramach powyższego przepisu, nie jest zatem uprawniony przy kontroli podatkowej interpretacji indywidualnej do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi, a zatem jest "ściśle" związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli legalności wydanej Interpretacji indywidualnej na tle przedstawionego przez Skarżącą zdarzenia i stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania oraz według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem wydana Interpretacja odpowiada prawu.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie - mimo iż pytanie Wnioskodawcy dotyczy jego obowiązków jako pracodawcy w zakresie płatnika składek - koncentruje się wokół prawnopodatkowej oceny czy kwota wypłaconego byłemu pracownikowi świadczenia jest zwolniona od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Zdaniem Skarżącej, ponieważ zasądzone świadczenie na rzecz byłego pracownika (obejmujące dodatek do wynagrodzenia za pracę w soboty, niedziela i święta, wynikający z Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy) stanowiło odszkodowanie, Wnioskodawca jako pracodawca prawidłowo ustalił "brak obowiązku podatkowego w zakresie zasądzonych wyrokiem kwot, stosując postanowienia art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Z takim stanowiskiem nie zgadza się Organ wywodząc, że zasądzona kwota nie posiada cech odszkodowania, bowiem nie odnosi się do poniesionej przez pracownika szkody, tj. doznania uszczerbku w posiadanym majątku albowiem "wypłata świadczenia miała związek z utraconymi przez pracownika korzyściami w rozumieniu prawa pracy, a ich podstawą były przepisy układu zbiorowego, a nie kodeksu cywilnego", mające na celu "naprawienie wyrządzonej szkody". W konsekwencji, Skarżąca jako płatnik była zobowiązana do poboru i przekazania na rachunek urzędu skarbowego należnej zaliczki na podatek dochodowy, zgodnie z art. 31 u.p.d.o.f.
W ocenie Sądu, przy tak zakreślonych granicach oraz zarzutach skargi, Organ słusznie stanął na stanowisku, że świadczenie opisane we wniosku – nawet jeśli uznać je za odszkodowanie czy też zadośćuczynienie – nie podlega zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku dochodowego są: otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Przepis ten odwołuje się do wyraźnie do źródeł prawa pracy, wymienionych w art.9 § 1 K.p, wyliczając te źródła również w ustawie podatkowej. Został zmieniony w następstwie postanowienia sygnalizacyjnego Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 2013 r., S 2/13 (OTK-A z 2013 r., nr 6,poz. 89). Trybunał uznał w nim, że pominięcie w art.21 ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f. normatywnych źródeł prawa pracy innych niż ustawy i rozporządzenia wykonawcze do nich powoduje powstanie luki prawnej, przekładającej się na niewykonanie dyrektywy wynikającej z art.59 ust.2 Konstytucji RP i art. 9 § 1 Kodeksu pracy. Postanowienia układów zbiorowych oraz innych aktów prawa pracy obowiązują bezpośrednio w stosunkach pracy, tak jak przepisy aktów rangi ustawowej, rozporządzeń wykonawczych czy też prawa międzynarodowego (Trybunał odwołał się do poglądów zawartych w jego wyroku z 28 czerwca 2000 r., K 25/99, OTK ZU z 2000 r., nr 5, poz. 141 i poglądów piśmiennictwa: W. Sokolewicz, uwaga 38 do art. 59 Konstytucji, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1999-2007; L. Florek, Prawo pracy, wyd. 13, Warszawa 2011, s. 37-38; A.M. Świątkowski, Polskie prawo pracy, wyd. 3, Warszawa 2012, s. 68-69).
W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r., SK 18/05 (opubl. w OTK-A z 2007 r., nr 10, poz. 128) stwierdzono (na tle art. 58 K.p.), że ustawodawca określa roszczenie majątkowe pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia jako "odszkodowanie", ale charakter tego roszczenia nie jest bezsporny. W orzecznictwie i literaturze zauważa się, że wystąpienie szkody rozumianej jako uszczerbek w prawnie chronionych dobrach pracownika i jego wysokość nie stanowią przesłanek powstania tego roszczenia. Z tego względu odszkodowania te określa się jako "odszkodowania ustawowe". Za zgodne z prawem Trybunał uznał w związku z tym ograniczenie wysokości świadczenia do wynagrodzenia należnego za okres wypowiedzenia (podobnie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2003 r., SK 34/01, OTK-A z 2003 r., nr 6, poz. 48). W powołanym postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że prawo pracy stanowi odrębny od prawa prywatnego (obligacyjnego) system norm, wykazujący związki z prawem publicznym. Tym samym przyjąć należy, że użyte w nim pojęcia nie mogą być, w braku wyraźnego zastrzeżenia, rozumiane tak jak w prawie cywilnym. Jeżeli zatem ustawodawca podatkowy odwołuje się do odszkodowań i zadośćuczynień, których wysokość została określona zgodnie z przepisami prawa pracy, to pojęcia odszkodowania nie można zawęzić wyłącznie do odszkodowania w rozumieniu prawa cywilnego.
Reasumując powyższe, na podstawie tego przepisu zwolnione od podatku są "otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów (...)."
Z kolei aby doszło do uznania, że dane świadczenie stanowi odszkodowanie, musi zaistnieć szkoda (uszczerbek), który jest niezależny lub następuje wbrew woli poszkodowanego, zaś wypłacenie tego świadczenia ma na celu przywrócenie w majątku poszkodowanego stanu sprzed zdarzenia wywołującego szkodę.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że wypłacone byłemu pracownikowi na podstawie wyroku Sądu pracy, mimo że Skarżąca nazywa je "odszkodowaniem", nie może tak zostać zakwalifikowane.
Jak bowiem wynika z opisu stanu faktycznego, przyznanie świadczenia oraz jego wypłata nie nastąpiły w wyniku zdarzenia następującego niezależnie od byłego pracownika czy wbrew jego woli. Były pracownik świadomie odmówił nowych warunków pracy, w związku z czym ustało jego zatrudnienie, a następnie złożył pozew do sądu pracy o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia za pracę w soboty, niedziele i święta. Powoduje to, że świadczenie to nie wyrównywało jakiegokolwiek uszczerbku w prawnie chronionych dobrach byłego pracownika, lecz było jego przysporzeniem z powyższego tytułu.
Ponadto, jak słusznie zauważył Organ, wysokość otrzymanego przez byłego pracownika przysporzenia - nawet jeśliby uznać je za odszkodowanie lub zadośćuczynienie - nie jest takim odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem, do którego odnosi się komentowany przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., gdyż jego wysokość oraz zasady ustalania nie wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.
Sąd zwraca uwagę na kluczowe dla właściwej wykładni tego przepisu sformułowanie, tj. że "wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost (...)" - a taka sytuacja w przedstawionym przez Skarżącą stanie faktycznym niewątpliwie nie miała miejsca. Nie ma bowiem prawnych ścisłych parametrów, w oparciu o które należało ustalić wysokość świadczenia otrzymanego przez byłego pracownika.
Skarżąca nie wskazała przepisów, z których wprost wynikałaby wysokość świadczenia. W nadesłanym uzupełnieniu wskazała, że przed Sądem nie doszło do stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy traktujących o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem, a jedynie, że podstawą jego wypłaty był wyrok Sądu z dnia [...] marca 2018 r. sygn. akt [...]. Podstawą roszczenia pracownika nie było wypowiedzenie umowy o pracę, gdyż pracownik złożył pozew o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia za pracę u soboty, niedzielę i święta, które podlega opodatkowaniu, zgodnie z art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f., jak każdy przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. Przyjmując zatem za Wnioskodawcą/Skarżącą, że kwota zasądzona przez Sąd wskazanym wyżej wyrokiem na rzecz pracownika miała związek z utraconymi przez pracownika korzyściami w rozumieniu prawa pracy, stwierdzić należy, że w takiej sytuacji nie posiada ono cech odszkodowania, bowiem nie odnosi się do poniesionej przez pracownika szkody, tj. doznania uszczerbku w posiadanym majątku w kontekście wcześniej omówionych zasad odpowiedzialności odszkodowawczej dających podstawę do zwolnienia z opodatkowania w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
W ocenie Sądu nie ma przesądzającego znaczenia dla oceny charakteru otrzymanego świadczenia subiektywne przekonanie Skarżącej o odszkodowawczym charakterze zasądzonego świadczenia na rzecz byłego pracownika. Nazwanie świadczenia odszkodowaniem nie oznacza, że obiektywnie posiada ono taki charakter i zawiera się w pojęciu odszkodowania lub zadośćuczynienia w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Jednocześnie Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że wszelkie przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych, jako odstępstwo od zasady powszechnego podatkowania, należy interpretować w sposób ścisły, przede wszystkim przy pomocy reguł wykładni językowej. Ten rodzaj wykładni pozwala bowiem na zrozumienie interpretowanej normy w taki sposób, aby ustalona w niej ulga podatkowa miała zastosowanie wyłącznie w sytuacjach w niej przewidzianych (por. dla przykładu wyrok NSA z 15 stycznia 2014r., sygn. akt II FSK 344/12; wyrok NSA z 29 listopada 2013r., sygn. akt II FSK 2996/11; wyrok NSA z 8 sierpnia 2013r., sygn. akt II FSK 2201/12).
Skoro wypłacone świadczenie nie ma charakteru odszkodowania lub zadośćuczynienia w rozumieniu 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. to tym samym nie może ono korzystać ze zwolnienia przewidzianego w tym przepisie.
W konsekwencji Organ prawidłowo uznał, że na Skarżącej, jako płatniku, ciążył obowiązek poboru i przekazania na rachunek urzędu skarbowego należnej zaliczki na podatek dochodowy, zgodnie z art. 31 u.p.d.o.f.
W ocenie Sądu, niezasadnym też jest zarzut skargi odnoszący się do nieuwzględnienia przez Organ interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 kwietnia 2018 r. Nr 1462-IPPB4.4511.78.201 7.2.MS2. wydanej w analogicznej sprawie, tyle że w stosunku do innego pracownika (przy czym Skarżąca nie wskazała w związku z tym, jaki przepis został na tym tle przez Organ naruszony).
Podkreślenia bowiem wymaga, że interpretacje indywidualne dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników w opisanym, konkretnym stanie faktycznym czy zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące.
Oczywiście okoliczność, że organ upoważniony wydaje odmienne interpretacje na podstawie podobnych czy analogicznie sformułowanych wniosków jest zjawiskiem niepożądanym z punktu widzenia zasady zaufania do organów, o której mowa w art. 121 § 1 O.p. Odmienne rozstrzygnięcia, dokonane nawet w analogicznych zagadnieniach, nie mogą jednak stanowić podstawy do żądania analogicznego rozstrzygnięcia sprawy dla Podatnika, jeśli stoi temu na przeszkodzie treść przepisów prawa.
Ponadto Sąd stwierdza, że przywołana wyżej Interpretacja została wydana w oparciu o odmienny stan faktyczny wskazany we wniosku.
Reasumując dotychczasowe rozważania, ponieważ zaskarżona Interpretacja odpowiada prawu, zaś zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. są nieuprawnione, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI