III SA/WA 2494/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-02-14
NSApodatkoweWysokawsa
estoński CITryczałt od dochodów spółekukryte zyskipożyczkipodmioty powiązaneinterpretacja podatkowaOrdynacja podatkowaustawa o CIT

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki X. sp. z o.o. na interpretację Dyrektora KIS, uznając pożyczki udzielane podmiotom powiązanym oraz odsetki od pożyczek otrzymanych od podmiotów powiązanych za ukryte zyski podlegające opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek.

Spółka X. sp. z o.o. złożyła skargę na interpretację indywidualną Dyrektora KIS dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych w kontekście tzw. estońskiego CIT. Spółka pytała, czy wypłata kwoty głównej pożyczki udzielonej podmiotowi powiązanemu oraz spłata odsetek od pożyczki otrzymanej od podmiotu powiązanego stanowią ukryte zyski. Dyrektor KIS uznał wypłatę kwoty głównej pożyczki za ukryty zysk, natomiast zwrot kwoty głównej pożyczki otrzymanej za niepodlegający opodatkowaniu. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organu, że zarówno udzielanie pożyczek podmiotom powiązanym, jak i spłata odsetek od pożyczek otrzymanych od podmiotów powiązanych, stanowią ukryte zyski podlegające opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek, niezależnie od warunków rynkowych transakcji.

Spółka X. sp. z o.o. wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, w szczególności w kontekście opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek (tzw. estoński CIT). Spółka, której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, zamierzała udzielać pożyczek podmiotom powiązanym oraz otrzymywać pożyczki od podmiotów powiązanych, spełniając warunki określone w art. 11g ust. 1 ustawy o CIT. Spółka pytała, czy wypłata kwoty głównej pożyczki udzielonej podmiotowi powiązanemu oraz spłata odsetek od pożyczki otrzymanej od podmiotu powiązanego będą stanowiły ukryte zyski podlegające opodatkowaniu ryczałtem. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że wypłata kwoty głównej pożyczki udzielonej podmiotowi powiązanemu stanowi ukryty zysk, natomiast zwrot kwoty głównej pożyczki otrzymanej od podmiotu powiązanego nie jest ukrytym zyskiem. Odnosząc się do odsetek od pożyczek otrzymanych, organ uznał je za ukryte zyski. Spółka zaskarżyła interpretację w części uznanej za nieprawidłową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że celem estońskiego CIT jest odroczenie opodatkowania do momentu dystrybucji zysku, a ukryte zyski obejmują wszelkie świadczenia na rzecz wspólników lub podmiotów powiązanych, inne niż podzielony zysk. Sąd uznał, że przepisy art. 28m ust. 3 i 4 ustawy o CIT jednoznacznie traktują kwotę pożyczki udzielonej podmiotowi powiązanemu oraz odsetki od pożyczki otrzymanej od podmiotu powiązanego jako ukryte zyski, niezależnie od warunków rynkowych transakcji. Sąd stwierdził, że Dyrektor KIS prawidłowo zinterpretował przepisy, a interpretacja spełnia wymogi formalne.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wypłata kwoty głównej pożyczki udzielonej podmiotowi powiązanemu stanowi ukryty zysk i podlega opodatkowaniu ryczałtem.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o CIT jednoznacznie traktują kwotę pożyczki udzielonej podmiotowi powiązanemu jako ukryty zysk, niezależnie od warunków rynkowych transakcji, ze względu na cel estońskiego CIT, jakim jest opodatkowanie dystrybucji zysków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 3 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 4 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 3 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Pomocnicze

o.p. art. 14b § § 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14c § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 11g § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 11a

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28f § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28t § ust. 1 pkt 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 11c

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pożyczki udzielane podmiotom powiązanym oraz odsetki od pożyczek otrzymanych od podmiotów powiązanych stanowią ukryte zyski podlegające opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek, niezależnie od warunków rynkowych transakcji. Celem estońskiego CIT jest opodatkowanie dystrybucji zysków, a przepisy ustawy o CIT jednoznacznie klasyfikują pożyczki i odsetki w relacjach z podmiotami powiązanymi jako ukryte zyski.

Odrzucone argumenty

Wypłata kwoty głównej pożyczki udzielonej podmiotowi powiązanemu oraz spłata odsetek od pożyczki otrzymanej od podmiotu powiązanego nie stanowią ukrytych zysków, jeśli transakcje są zawierane na warunkach rynkowych i mają uzasadnienie ekonomiczne.

Godne uwagi sformułowania

Istotą modelu tzw. estońskiego CIT jest odroczenie opodatkowania do momentu dystrybucji zysku. W katalogu dochodów do opodatkowania niezbędne było zatem uwzględnienie także innych niż dywidenda świadczeń dokonanych na rzecz udziałowców/akcjonariuszy lub podmiotów powiązanych. Są to tzw. ukryte zyski. Wypłata ukrytych zysków oznacza powstanie dla spółki odpowiadającego im dochodu, podlegającego opodatkowaniu ryczałtem. Celem wprowadzenia przepisów o ukrytych zyskach była próba wyeliminowania przez ustawodawcę działań spółek polegających na dystrybucji zysków w formie innej niż dywidenda. Reinwestycje pozostają nieopodatkowane. Natomiast przekazanie do konsumpcji, wypłata, czy inna dystrybucja majątku – niezależnie od tego, w jakiej formie jest dokonana – podlega opodatkowaniu. Ustawowa definicja "ukrytych zysków" jest szeroka. W sytuacji, gdy to spółce podlegającej opodatkowaniu ryczałtem pożyczki udziela podmiot powiązany, podatnik powinien opodatkować ryczałtem jedynie odsetki - część kapitałowa w takiej sytuacji nie podlega opodatkowaniu, ani w momencie udzielenia pożyczki, ani też w chwili jej zwrotu przez spółkę. Natomiast w przypadku udzielania pożyczek podmiotowi powiązanemu, ukryty zysk będzie stanowić kwota kapitału pożyczki. Udzielanie pożyczek między podmiotami powiązanymi i umożliwienie korzystania z zysków wypracowanych przez poszczególnych podatników estońskiego CITu w ramach podmiotów powiązanych zawsze ma miejsce z wykorzystaniem powiązań między tymi podmiotami i jest wykonywane w związku z prawem do udziału w zysku.

Skład orzekający

Marta Waksmundzka-Karasińska

przewodniczący

Ewa Izabela Fiedorowicz

sędzia

Agnieszka Sułkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ukrytych zysków w estońskim CIT, w szczególności w kontekście pożyczek udzielanych i otrzymywanych przez podmioty powiązane."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółek objętych ryczałtem od dochodów spółek (estoński CIT). Interpretacja przepisów może ewoluować wraz z dalszym orzecznictwem i zmianami legislacyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu estońskiego CIT – ukrytych zysków, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i doradców podatkowych. Wyjaśnia praktyczne konsekwencje udzielania i otrzymywania pożyczek w relacjach z podmiotami powiązanymi.

Estoński CIT: Pożyczki między powiązanymi spółkami to ukryty zysk? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Wa 2494/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Sułkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 14b § 3, art. 14c § 1 i 2, art. 120, art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2587
art. 28m ust. 3 pkt 1 i 3, art. 28m ust. 4, art. 11g ust. 1, art. 11a
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, asesor WSA Agnieszka Sułkowska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Maria Pawlik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi X. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 września 2023 r. nr 0114-KDIP2-2.4010.339.2023.1.IN w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 4 lipca 2023 r. do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął wniosek X. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (zwanej dalej: "Skarżącą", "Spółką" lub "Stroną") o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.
We wniosku wskazano, że Skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, z kapitałem zakładowym w wysokości 5 000,00 zł. Przedmiotem działalności gospodarczej Spółki jest sprzedaż publikacji elektronicznych (e-booków), organizacja akcji promocyjnych, w tym organizacja loterii promocyjnych, a także działalność związana z oprogramowaniem. Działalność finansowa, w tym udzielanie pożyczek, nie mieści się w zakresie przedmiotu działalności prowadzonej przez Spółkę. Spółka ma siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów w Polsce. Spółka wybrała opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek, tzw. "CIT estoński", na zasadach określonych w rozdziale 6b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Spółka wskazała, że w toku prowadzonej działalności może wygenerować nadwyżki wolnych środków pieniężnych, które mogłaby zainwestować w lokatę bankową lub instrumenty finansowe rynku kapitałowego lub alternatywnie udzielić pożyczki podmiotowi powiązanemu, co zwykle będzie miało uzasadnienie ekonomiczne, ponieważ dostępne na rynku lokaty bankowe oferują istotnie niższe oprocentowanie (od wskazanego niżej w dalszej części wniosku), a jednocześnie będzie to inwestycja o wyższym poziomie bezpieczeństwa, niż instrumenty finansowe rynku kapitałowego. Z drugiej strony, Spółka może również potrzebować dodatkowych środków w celu finansowania bieżącej działalności lub inwestycji, które będzie mogła pozyskać od podmiotu powiązanego ponosząc niższe koszty finansowania, niż gdyby analogiczne finansowanie Spółka pozyskała w banku lub innej instytucji finansowej.
We wniosku podano również, że w celu optymalnego wykorzystania posiadanych zasobów Spółka może w przyszłości zawierać z podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a u.p.d.o.p., w tym ze spółkami kapitałowymi, w których wspólnicy Spółki posiadają udziały, umowy pożyczki, w których Spółka może występować jako pożyczkobiorca lub pożyczkodawca, w zależności od potrzeb ekonomicznych i stanu środków pieniężnych. Warunki przedmiotowych umów pożyczek będą każdorazowo spełniać wymogi z art. 11 g ust. 1 u.p.d.o.p.
W oparciu o opisany wyżej stan faktyczny Spółka sformułowała następujące pytania:
1. Czy w przypadku pożyczki udzielonej podmiotowi powiązanemu, spełniającej warunki określone w art. 11g ust. 1 u.p.d.o.p., wypłata przez Spółkę kwoty głównej pożyczki będzie stanowiła ukryte zyski w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. i będzie podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek?
2. Czy w przypadku pożyczki otrzymanej od podmiotu powiązanego, spełniającej warunki określone w art. 11 g ust. 1 u.p.d.o.p. wypłata odsetek od pożyczki otrzymanej lub zwrot kwoty głównej pożyczki otrzymanej będą stanowiły ukryte zyski w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. i będą podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek?
W zakresie pytania nr 1 Skarżąca stanęła na stanowisku, że w przypadku pożyczki udzielonej podmiotowi powiązanemu, spełniającej warunki określone w art. 11g ust. 1 u.p.d.o.p., wypłata przez Spółkę kwoty głównej pożyczki nie będzie stanowiła ukrytych zysków w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. i, w związku z tym, nie będzie podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek.
W odniesieniu do pytania nr 2, Spółka wskazała, że, jej zdaniem, w przypadku pożyczki otrzymanej od podmiotu powiązanego, spełniającej warunki określone w art.11g ust. 1 u.p.d.o.p., ani wypłata przez Spółkę odsetek od pożyczki otrzymanej, ani zwrot kwoty głównej pożyczki otrzymanej nie będą stanowiły ukrytych zysków w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. i w związku z tym, nie będą podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek.
Skarżąca uważa, że za ukryte zyski należy uznać wypłacane na rzecz udziałowca bądź podmiotu z nim powiązanego świadczenia, które maja charakter sztuczny, czy też zostały wykreowane na podstawie decyzji wspólników specjalnie w tym celu, w oderwaniu od realiów ekonomicznych, przez co stanowią formę "wyprowadzenia" zysku ze spółki. Świadczenie, które jest uzasadnione ekonomicznie, rzeczywiste, ustalone w oparciu o wartości rynkowe i którego celem nie jest transfer środków z majątku spółki do podmiotu powiązanego nie może zostać uznane za ukryte zyski.
W wydanej w dniu 4 września 2023 r. interpretacji podatkowej Dyrektor KIS uznał przedstawione we wniosku stanowisko Strony w części za prawidłowe i w części za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wydanej interpretacji jako podstawę prawną Organ wskazał m.in. art. 3 ust. 1 u.p.d.o.p., art. 28f ust. 1 i ust. 2, art. 28m ust. 1-4 u.p.d.o.p. oraz art. 28t ust. 1 pkt 4.
Dyrektor KIS podniósł, że przedmiotem wątpliwości Skarżącej jest kwestia ustalenia, czy w przypadku pożyczki udzielonej podmiotowi powiązanemu, spełniającej warunki określone w art. 11g ust. 1 u.p.d.o.p., wypłata przez Spółkę kwoty głównej pożyczki będzie stanowiła ukryte zyski w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. i będzie podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek (pytanie nr 1).
Organ zaznaczył, że zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym Spółka podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek. Działalność finansowa, w tym udzielanie pożyczek nie mieści się w zakresie przedmiotu działalności prowadzonej przez Spółkę. Skarżąca rozważa w przyszłości możliwość udzielania pożyczek podmiotom powiązanym w sytuacji gdy w toku prowadzonej działalności gospodarczej Spółka wygeneruje nadwyżki wolnych środków pieniężnych, oraz otrzymywać pożyczki od podmiotów powiązanych w sytuacji, gdy Spółka będzie potrzebowała dodatkowych środków w celu finansowania bieżącej działalności lub inwestycji. W obu przypadkach takie działanie będzie miało uzasadnienie ekonomiczne. W celu optymalnego wykorzystania posiadanych zasobów Spółka może w przyszłości zawierać z podmiotami powiązanymi (w tym ze spółkami kapitałowymi, w których wspólnicy Spółki posiadają udziały) umowy pożyczki. W zależności od potrzeb ekonomicznych i stanu środków pieniężnych Spółka może występować jako pożyczkodawca lub pożyczkobiorca. Warunki umów będą każdorazowo spełniać wymogi określone w art. 11g ust. 1 u.p.d.o.p.
Zgodnie z treścią powołanego powyżej art. 28m ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. opodatkowaniu ryczałtem podlega m.in. dochód odpowiadający wysokości ukrytych zysków (dochód z tytułu ukrytych zysków). Definicję ukrytych zysków zawiera art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. W przepisie art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. wskazano otwarty katalog świadczeń, które mogą zostać uznane za dochód z tytułu ukrytych zysków, ale również wskazane zostały przykłady transakcji traktowanych jako dochód. Jednym z wymienionych przykładów jest kwota pożyczki (kredytu) udzielonej przez podatnika udziałowcowi albo akcjonariuszowi lub podmiotowi powiązanemu z udziałowcem albo akcjonariuszem oraz odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki (kredytu) udzielonej przez te podmioty podatnikowi (art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p.).
Dyrektor KIS wskazał również na Przewodnik do ryczałtu spółek z 23 grudnia 2021 r., gdzie na stronie 33 w pkt 61, jako przykład transakcji traktowanych jako dochód z tytułu ukrytych zysków, wskazano kwotę pożyczki (kredytu) udzielonej przez podatnika (spółkę) wspólnikowi, w tym za pośrednictwem tworzonych z zysku funduszy, lub podmiotowi powiązanemu ze wspólnikiem, a także odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki (kredytu) udzielonej przez te podmioty podatnikowi (spółce).
Biorąc pod uwagę wskazane uregulowania prawne Organ stwierdził, że udzielone przez Skarżącą podmiotom powiązanym pożyczki pieniężne będą stanowić dochód z tytułu ukrytych zysków określonych w art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p.
Z powyższych względów stanowisko Skarżącej, w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1, zgodnie z którym w przypadku pożyczki udzielonej podmiotowi powiązanemu, spełniającej warunki określone w art. 11g ust. 1 u.p.d.o.p., wypłata przez Spółkę kwoty głównej pożyczki nie będzie stanowiła ukrytych zysków w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. i, w związku z tym, nie będzie podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek, zostało uznane przez Organ za nieprawidłowe.
Odnośnie pytania nr 2 Organ wskazał, że katalog ukrytych zysków jest niezwykle szeroki i obejmuje w zasadzie wszystkie płatności przekazywane na rzecz wspólnika. Ustawodawca jedynie przykładowo wymienia należności, które stanowią ukryte zyski, a art. 28m ust. 4 u.p.d.o.p. zawiera wyłączenia z kategorii ukrytych zysków. Z treści pkt 3 ww. artykułu wynika, że do ukrytych zysków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie zalicza się kwoty pożyczki (kredytu) zwróconej przez podatnika udziałowcowi akcjonariuszowi lub wspólnikowi lub podmiotowi powiązanemu, z wyłączeniem odsetek, prowizji, wynagrodzeń i opłat. Oznacza to, że wskazanym wyłączeniem zostały objęte kwoty pożyczki (kredytu) zwróconej przez podatnika udziałowcowi akcjonariuszowi lub wspólnikowi lub podmiotowi powiązanemu.
Z powyższych względów zwrot kwoty głównej pożyczki otrzymanej od podmiotu powiązanego nie będzie stanowił ukrytych zysków na podstawie art. 28m ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. i tym samym nie będzie podlegał opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek.
Odnosząc się do kwestii odsetek od pożyczki otrzymanej przez Skarżącą od podmiotu powiązanego, Organ zauważył, że na gruncie u.p.d.o.p. (biorąc pod uwagę art. 28m ust. 3 pkt 1 oraz art. 28m ust. 4 pkt 3 wskazanej ustawy) kwota pożyczki jest "oddzielona" od pozostałych elementów takich jak: odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty, związanych z udzielaną/spłacaną pożyczką.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że odsetki od pożyczek otrzymanych będą wypłacane na rzecz podmiotów powiązanych. Art. 28m ust. 4 u.p.d.o.p. zawiera wyłączenia z kategorii ukrytych zysków, jednakże powyższym wyłączeniem nie zostały objęte m.in. odsetki.
W ocenie Dyrektora KIS biorąc pod uwagę przywołane powyżej uregulowania prawne oraz okoliczności przedstawione w opisie zdarzenia przyszłego, stwierdzić należy, że skoro katalog ukrytych zysków zawiera m.in. odsetki od pożyczek, a ustawodawca świadomie nie ujął ich w kategorii płatności podlegających wyłączeniu z ukrytych zysków, to odsetki od udzielonych przez podmioty powiązane pożyczek (pożyczek otrzymanych), będą stanowiły dla Spółki dochód z tytułu ukrytych zysków określonych w art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p.
W konsekwencji odsetki od pożyczek otrzymanych będą stanowiły dochód z tytułu ukrytych zysków i będą podlegały opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek.
Dlatego też stanowisko Skarżącej w zakresie ustalenia, czy w przypadku pożyczki otrzymanej od podmiotu powiązanego spełniającej warunki określone w art. 11g ust. 1 u.p.d.o.p, w części dotyczącej zwrotu kwoty głównej pożyczki otrzymanej nie będzie stanowił ukrytych zysków w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. i w związku z tym, nie będzie podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek jest, w ocenie Organu, prawidłowe. Natomiast stanowisko Strony w kwestii wypłaty przez Spółkę odsetek od pożyczki otrzymanej od podmiotu powiązanego nie będzie stanowił ukrytych zysków w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p i w związku z tym, nie będzie podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek, jest nieprawidłowe.
Pismem z dnia 29 września 2023 r. Skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na powyższą interpretację, wnosząc o jej uchylenie w części, w jakiej Organ uznał stanowisko Skarżącej zawarte w zaskarżonej interpretacji za nieprawidłowe. W skardze zawarto również wniosek o zasądzenie od Organu zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej interpretacji zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 28m ust. 3 pkt 1 i pkt 3 u.p.d.o.p. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że (i) wypłata przez Spółkę kwoty głównej pożyczki udzielonej na rzecz podmiotu powiązanego (jako pożyczkobiorcy) oraz (ii) spłata przez Spółkę odsetek od pożyczki udzielonej Spółce przez podmiot powiązany każdorazowo stanowi tzw. ukryty zysk, a w rezultacie podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek, podczas gdy w świetle prawidłowej wykładni tych przepisów, ukryty zysk powinna stanowić tylko taka (i) wypłata kwoty głównej pożyczki lub (ii) spłata odsetek od pożyczki na rzecz podmiotów powiązanych, która stanowi świadczenie dokonywane przez Spółkę w związku z prawem do udziału w zysku Spółki i w związku z tym nie odbywa się na warunkach rynkowych prowadząc do osiągnięcia skutków zbliżonych do wypłaty przez Spółkę dywidendy,
2. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 120 i 121 § 1, art. 14h o.p. poprzez brak przedstawienia uzasadnienia stanowiska Organu, z którego jednoznacznie wynikałoby, dlaczego stanowisko i argumenty wnioskodawcy Organ uznał za nietrafne, a w szczególności poprzez brak wskazania przez organ, jak interpretować należy pojęcie świadczenia dokonywanego w związku z prawem do udziału w zysku.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W doktrynie podkreśla się, że w świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie (por. A. Kabat, Komentarz do art. 57a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer, wyd. elektr.).
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, że organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do poglądu prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny poglądu wyrażonego we wniosku, winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i § 2 o.p.). Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny/zdarzenie przyszłe przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, i jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości uznania przez organ wydający interpretację, że wypłacana przez Spółkę na rzecz podmiotu powiązanego kwota główna pożyczki oraz spłata przez spółkę odsetek od pożyczki udzielonej jej przez podmiot powiązany stanowi ukryty zysk w rozumieniu art. 28m ust. 3 ustawy o CIT.
Przedstawiając charakter przyszłych umów pożyczek spółka wskazała, że ich udzielnie będzie zwykle uzasadnione celami gospodarczymi – związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą, gdy spółka wygeneruje nadwyżkę wolnych środków finansowych. Spółka wskazała, że może także potrzebować dodatkowych środków w celu finansowania bieżącej działalności lub inwestycji, a pożyczka od podmiotu powiązanego zapewni jej niższe koszty finansowania. Generalnie umowy pożyczek zapewniałyby optymalne wykorzystanie zasobów podmiotów powiązanych w rozumieniu art. 11a u.p.d.o.p., zaś zawsze warunki umów będą spełniać wymogi określone w art. 11g ust. 1 ustawy o CIT, a więc będą takie, jakie ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane.
Rozstrzygając tak zarysowany spór wskazać na wstępie należy, że ustawą z dnia 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2123) wprowadzone zostały do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przepisy regulujące nowe zasady opodatkowania, tj. ryczałt od dochodów spółek kapitałowych - stanowiący alternatywny w stosunku do dotychczasowego sposób opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Przepisy powyższe weszły w życie 1 stycznia 2021 r. Ten nowy sposób opodatkowania został uregulowany w rozdziale 6b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zatytułowanym "Ryczałt od dochodów spółek kapitałowych".
Przepisy regulujące opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. zostały natomiast wprowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105 ze zm.). Ustawodawca zauważył, że stosowanie tego modelu opodatkowania może prowadzić do nadużyć w zakresie braku opodatkowania dochodu po stronie podatników podatku dochodowego od osób prawnych i wprowadził obostrzenia, by takim nadużyciom zapobiec. System opodatkowania w formie CIT-u estońskiego jest wysoce korzystny dla podatników i z tego względu ustawodawca nałożył na nich szereg ograniczeń, aby wyeliminować w sposób racjonalny dodatkowe wypłaty na rzecz wspólników lub udziałowców ponad podzielony zysk.
Istotą modelu tzw. estońskiego CITu jest odroczenie opodatkowania do momentu dystrybucji zysku. Tym momentem jest nie tylko data podjęcia uchwały o wypłacie dywidendy, lecz także wszelkie inne wypłaty prowadzące do dystrybucji zysku. W katalogu dochodów do opodatkowania niezbędne było zatem uwzględnienie także innych niż dywidenda świadczeń dokonanych na rzecz udziałowców/akcjonariuszy lub podmiotów powiązanych bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tymi udziałowcami/akcjonariuszami. Są to tzw. ukryte zyski. Wypłata ukrytych zysków oznacza powstanie dla spółki odpowiadającego im dochodu, podlegającego opodatkowaniu ryczałtem.
Celem wprowadzenia przepisów o ukrytych zyskach była próba wyeliminowania przez ustawodawcę działań spółek polegających na dystrybucji zysków w formie innej niż dywidenda. Intencją ustawodawcy jest więc uwzględnienie w katalogu dochodów do opodatkowania także innych, alternatywnych niż dywidenda, świadczeń dokonanych na rzecz udziałowców, akcjonariuszy albo wspólników lub podmiotów powiązanych bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tymi udziałowcami, akcjonariuszami, wspólnikami.
Z uwagi na fakt, iż podstawą opodatkowania w przypadku CITu estońskiego jest kwota podzielonego zysku, a nie dochód spółki (jak w przypadku zasad ogólnych), zwiększanie kosztów działalności gospodarczej nie jest sposobem na obniżenie podatku; w tym celu wystarczy natomiast nie podejmować uchwały o podziale zysku. W interesie ekonomicznym wspólników spółki jest więc z jednej strony nie dokonywać "formalnego" podziału zysku, a z drugiej strony transferować wypracowany przez spółkę zysk w inny sposób; wówczas wspólnicy będą "na bieżąco" zarabiać na spółce, a sama spółka nie będzie opodatkowana.
Należy zauważyć ponadto, że celem wprowadzenia ryczałtu od dochodów spółek było zachęcenie polskich przedsiębiorców do przeznaczania zysków osiągniętych przez prowadzone przez nich spółki na inwestycję w swoją działalność. Na ten cel zwrócił uwagę ustawodawca w uzasadnieniu do projektu ustawy wprowadzającej ryczałt od dochodów spółek. Podobny cel wprowadzenia ryczałtu od dochodów spółek wynika z treści Przewodnika, który określa, że przy wykładni norm wynikających z przepisów o ryczałcie od dochodów spółek należy kierować się dyrektywą, zgodnie z którą "reinwestycje pozostają nieopodatkowane. Natomiast przekazanie do konsumpcji, wypłata, czy inna dystrybucja majątku – niezależnie od tego, w jakiej formie jest dokonana – podlega opodatkowaniu".
Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 28m ust. 1 ustawy o CIT, opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający:
1) wysokości zysku netto wypracowanego w okresie opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej zysk ten został uchwałą o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto przeznaczony:
a) do wypłaty udziałowcom, akcjonariuszom albo wspólnikom (dochód z tytułu podzielonego zysku) lub
b) na pokrycie strat powstałych w okresie poprzedzającym okres opodatkowania ryczałtem (dochód z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat);
2) wysokości ukrytych zysków (dochód z tytułu ukrytych zysków);
3) wysokości wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą);
4) nadwyżce wartości rynkowej składników przejmowanego majątku lub wniesionego w drodze wkładu niepieniężnego ponad wartość podatkową tych składników (dochód z tytułu zmiany wartości składników majątku) - w przypadku łączenia, podziału, przekształcenia podmiotów lub wniesienia w drodze wkładu niepieniężnego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części;
5) sumie zysków netto osiągniętych w każdym roku podatkowym stosowania opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej te zyski nie były zyskami podzielonymi lub nie zostały przeznaczone na pokrycie straty (dochód z tytułu zysku netto) – w przypadku podatnika, który zakończył opodatkowanie ryczałtem;
6) wartości przychodów i kosztów podlegających zgodnie z przepisami o rachunkowości zarachowaniu w roku podatkowym i uwzględnieniu w zysku (stracie) netto, które nie zostały uwzględnione w tym zysku (stracie) netto (dochód z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych).
W myśl art. 28m ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT, przez ukryte zyski, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem, bezpośrednio lub pośrednio, jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem, przy czym ustawodawca przykładowo wymienia niektóre kategorie ukrytych zysków. Katalog ukrytych zysków ma charakter otwarty (ustawodawca używa zwrotu "w szczególności"), zatem wyszczególnienie części z nich w ustawie nie oznacza, że są to jedyne kategorie dochodu uznane za ukryte zyski. Te wyszczególnione są następujące:
1) kwota pożyczki (kredytu) udzielonej przez podatnika udziałowcowi, akcjonariuszowi albo wspólnikowi, w tym za pośrednictwem tworzonych z zysku funduszy, lub podmiotowi powiązanemu z udziałowcem, akcjonariuszem lub wspólnikiem oraz odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki (kredytu) udzielonej przez te podmioty podatnikowi;
2) świadczenia wykonane na rzecz:
a) fundacji prywatnej lub rodzinnej, podmiotu równoważnego takiej fundacji lub przedsiębiorstwa prowadzonego przez taką fundację albo taki podmiot, lub na rzecz beneficjentów takiej fundacji lub takiego podmiotu,
b) trustu lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym;
3) nadwyżka wartości rynkowej transakcji określoną zgodnie z art. 11c ponad ustaloną cenę tej transakcji;
4) nadwyżka zwróconej kwoty dopłaty, wniesionej do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami, ponad kwotę wniesionej dopłaty, przy czym jeżeli dopłata została wniesiona w walucie obcej, przeliczenia tej kwoty na złote dokonuje się według średniego kursu waluty obcej ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na dzień odpowiednio zwrócenia dopłaty i faktycznego jej wniesienia;
5) wypłacone z zysku wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziału (akcji), ze zmniejszenia wartości udziału (akcji), z wystąpienia wspólnika ze spółki, ze zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika w spółce;
6) równowartość zysku przeznaczonego na podwyższenie kapitału zakładowego;
7) darowizny, w tym prezenty i ofiary wszelkiego rodzaju;
8) wydatki na reprezentację;
9) dopłaty wypłacone w przypadku połączenia lub podziału podmiotów;
10) odsetki od udziału kapitałowego, wypłacane na rzecz wspólnika przez spółkę;
11) zysk przeznaczony na uzupełnienie udziału kapitałowego wspólnika spółki;
12) świadczenia pieniężne i niepieniężne wypłacone w przypadku zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika w spółce.
Do ukrytych zysków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zgodnie z art. 28m ust. 4 ustawy o CIT nie zalicza się:
1) wynagrodzeń z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 7, 8 i 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłaconych osobie fizycznej - w części, w jakiej suma tych wynagrodzeń i zasiłków wypłacona w danym miesiącu tej osobie nie przekracza pięciokrotności średniego miesięcznego wynagrodzenia wypłacanego przez podatnika z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 7, 8 i 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie więcej jednak niż pięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, przy czym średnie i przeciętne miesięczne wynagrodzenie ustala się za miesiąc poprzedzający miesiąc dokonania wypłat osobie fizycznej;
2) wydatków i odpisów amortyzacyjnych oraz odpisów z tytułu trwałej utraty wartości, związanych z używaniem samochodów osobowych, środków transportu lotniczego, taboru pływającego oraz innych składników majątku; a) w pełnej wysokości - w przypadku składników majątku wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności gospodarczej, b) w wysokości 50% - w przypadku składników majątku, które nie są wykorzystywane wyłącznie na cele działalności gospodarczej;
3) kwoty pożyczki (kredytu) zwróconej przez podatnika udziałowcowi, akcjonariuszowi lub wspólnikowi lub podmiotowi powiązanemu, z wyłączeniem odsetek, prowizji, wynagrodzeń i opłat.
Należy podkreślić, że ustawowa definicja "ukrytych zysków" jest szeroka. Jej zadaniem jest objęcie wszystkich tych sytuacji, w których wspólnik bądź podmiot z nim powiązany (pośrednio lub bezpośrednio) miałby otrzymywać od spółki jakąś korzyść z tytułu uczestnictwa w spółce inną niż dywidenda.
Nie może budzić wątpliwości, że analizowany przepis określa w początkowej jego części kryteria (cechy) świadczeń, które należy uznać za ukryte zyski, nawet jeśli nie zostały wprost wskazane w wyliczeniu zawartym w art. 28m ust. 3. Ukryte zyski stanowić zatem będą dla podatnika wszelkie świadczenia spółki:
– wykonane w związku z prawem do udziału w zysku,
– inne niż podzielony zysk o charakterze pieniężnym, niepieniężnym, odpłatnym, nieodpłatnym lub częściowo odpłatnym (wartość nieodpłatnych i częściowo odpłatnych świadczeń określa się zgodnie z art. 12 ust. 5-6a ustawy o CIT),
– wykonane bezpośrednio lub pośrednio na rzecz udziałowca/akcjonariusza/ wspólnika lub podmiotu powiązanego,
– wykonane bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem czy wspólnikiem.
Ponadto przepis ten przykładowo wskazuje te rodzaje świadczeń, które zawsze, a więc "w szczególności", kryteria te spełniają. W przekonaniu Sądu, analizowany przepis w początkowej jego części wskazuje ogólne kryteria, które świadczenie musi spełnić, by zostało uznane za ukryty zysk. Według tych kryteriów ocenia się wszystkie świadczenia, które nie zostały wyliczone w katalogu przykładowych świadczeń stanowiących ukryte zyski. W odniesieniu do tychże wprost wskazanych w ustawie świadczeń nie ma możliwości wyłączenia ich z kategorii ukrytych zysków na podstawie okoliczności, na które powołuje się spółka w tej sprawie. Prawidłowo w tym zakresie wypowiedział się organ interpretacyjny wskazując, być może trochę lakonicznie, że "w przepisie art. 28m ust. 3 ustawy o CIT wskazano otwarty katalog świadczeń, które mogą zostać uznane za dochód z tytułu ukrytych zysków, ale również wskazane zostały przykłady transakcji traktowanych jako dochód". Organ z tego właśnie powodu nie analizował związku pożyczek opisanych we wniosku z przesłanką "wykonania w związku z prawem do udziału w zysku", bowiem słusznie założył, że w przytoczonym wyżej wyliczeniu zawartym w punktach od 1 do 12 wskazane są rodzaje świadczeń uznawanych przez ustawodawcę za ukryte zyski.
Ustawodawca wprowadził więc w analizowanej regulacji dwie grupy świadczeń, które:
1) zawsze stanowią "ukryte zyski", niezależnie od jakichkolwiek okoliczności (art. 28m ust. 3 pkt 1–12 u.p.d.o.p.);
2) nigdy nie stanowią "ukrytych zysków", niezależnie od jakichkolwiek okoliczności (art. 28m ust. 4 u.p.d.o.p.).
Z powyżej przytoczonych regulacji, zdaniem Sądu, wynika, że w sytuacji, gdy to spółce podlegającej opodatkowaniu ryczałtem pożyczki udziela podmiot powiązany, podatnik powinien opodatkować ryczałtem jedynie odsetki - część kapitałowa w takiej sytuacji nie podlega opodatkowaniu, ani w momencie udzielenia pożyczki, ani też w chwili jej zwrotu przez spółkę. Natomiast w przypadku udzielania pożyczek podmiotowi powiązanemu, ukryty zysk będzie stanowić kwota kapitału pożyczki.
Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca wskazując w art. 28m ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT kwotę pożyczki nie wprowadził kryterium braku warunków rynkowych czy jakichkolwiek innych przesłanek, od których uzależniłby konieczność zaliczenia pożyczki do ukrytych zysków. W przekonaniu Sądu, z uwagi na systematykę analizowanego przepisu, nie można doszukiwać się konieczności badania takich warunków w części wstępnej tego przepisu, tj. w przesłance świadczenia wykonanego w związku z prawem do udziału w zysku, o czym była mowa wyżej.
Wskazać należy także, że w art. 28m ust. 3 pkt 3 tej ustawy ustawodawca odwołał się do sytuacji, w której wartość rynkowa transakcji określona zgodnie z art. 11c ustawy o CIT nie pokrywa się z ceną transakcji ustaloną między podmiotami powiązanymi. Z przepisu tego wynika, że ustawodawca miał świadomość ryzyka ustalania warunków nierynkowych między podmiotami powiązanymi; w przypadku umów pożyczek nie zdecydował się jednak na wprowadzenie kryterium zawężającego, w postaci braku rynkowego charakteru warunków udzielanych pożyczek.
Trzeba równocześnie podkreślić, że standardy wykładni prawa podatkowego wskazują na pierwszeństwo wykładni językowej oraz subsydiarność pozostałych zasad wykładni prawa - systemowej i funkcjonalnej. Dokonując zatem wykładni przepisów, w tym również regulacji prawnych zawartych w rozdziale 6b ustawy o CIT dotyczących opodatkowania dochodów spółek ryczałtem, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na literalne brzmienie danych przepisów, a dopiero wówczas, gdy nie daje ono jednoznacznego rezultatu, należy posiłkować się pozostałymi regułami wykładni przepisów prawa. W przypadku niemożliwości odczytania znaczenia określonego przepisu prawa z pomocą przyjętych reguł wykładni prawa, należy w dalszej kolejności odnieść się ugruntowanego judykatury, doktryny, czy, jak sugerowała i wywodziła strona, stanowiska zawartego w Objaśnieniach podatkowych.
Organ w analizowanej interpretacji uwzględnił także treść przewodnika, do którego odwołuje się spółka, wprost wskazując, że na str. 33 w pkt 61 przewodnika jako przykład transakcji traktowanych jako dochód z tytułu ukrytych zysków, wskazano kwotę pożyczki (kredytu) udzielonej przez podatnika (spółkę) wspólnikowi, w tym za pośrednictwem tworzonych z zysku funduszy, lub podmiotowi powiązanemu ze wspólnikiem, a także odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki udzielonej przez te podmioty spółce. Co więcej, w przykładzie 20 w przewodniku wprost określono skutki udzielania pożyczek między podmiotami powiązanymi i przykład ten potwierdza prawidłowość stanowiska organu.
W przekonaniu Sądu, analizowana regulacja w zakresie pożyczek wpisuje się w istotę tzw. estońskiego CITu i wbrew stanowisku spółki uwzględnia charakter umów pożyczek. Wskutek zawierania umów pożyczek dochodzi bowiem do redystrybucji zysków wypracowanych w spółce na rzecz podmiotów powiązanych bez konieczności wypłaty zysku, który byłby opodatkowany, przy czym bez wątpienia wykorzystuje się tu powiązania występujące między podmiotami. Fakt późniejszego zwrotu pożyczki nie ma dla tej oceny żadnego znaczenia, bowiem wskutek udzielania takich pożyczek między podmiotami powiązanymi dochodzić może do finansowania działalności innych podmiotów bez konieczności wyposażania ich we właściwy majątek czy kapitał niezbędny do prowadzenia działalności operacyjnej. Wskutek wykorzystania wzajemnych powiązań dochodzi do dystrybucji zysku bez konieczności jego opodatkowania. Udzielanie pożyczek z zysku wypracowanego w spółce opodatkowanej CITem estońskim może być, w ocenie Sądu, traktowane przez ustawodawcę zasadniczo odmiennie, niż w przypadku pożyczek udzielanych między podmiotami powiązanymi, a opodatkowanymi na zasadach ogólnych. Wynika to właśnie z istoty i celu CITu estońskiego, gdzie wskutek promowania działalności inwestycyjnej opodatkowana jest dystrybucja majątku, a nie dochód, a pożądana jest reinwestycja zysku.
W analizowanej sprawie nie może umknąć uwadze Sądu fakt, że we wniosku spółka wskazała, iż udzielanie pożyczek podmiotowi powiązanemu będzie "zwykle" miało uzasadnienie ekonomiczne. Zgodnie z definicją słownika języka polskiego PWN zwykle oznacza: «najczęściej, przeważnie». Natomiast w odniesieniu do celu pozyskiwania środków od podmiotów powiązanych wskazuje się na potrzebę pozyskania środków na finansowanie bieżącej działalności lub inwestycji. Jest to wiec pośrednia forma dokapitalizowania podmiotu powiązanego.
W przekonaniu Sądu, wskazane w tej sprawie i powszechnie znane cele udzielania pożyczek zostały przez ustawodawcę uwzględnione przy tworzeniu katalogu świadczeń, które zawsze będą stanowić ukryty zysk i z tego powodu pożyczki zostały do niego włączone bez względu na to, czy udzielane są na warunkach rynkowych, czy też nie. Należy zauważyć, że w przypadku podmiotów powiązanych i opodatkowanych estońskim CITem skutkiem udzielania pożyczek jest "krążenie" zysku wypracowanego przez poszczególne podmioty powiązane pomiędzy nimi bez konieczności dokonania wypłaty (ergo: opodatkowania) tego zysku do wspólników, którzy mogliby przeznaczyć środki im wypłacone na dokapitalizowanie innej spółki powiązanej. Wskutek udzielania pożyczek nie dochodzi do wypłaty zysku, który musiałaby zostać opodatkowany, zaś owe warunki rynkowe, na które powołuje się skarżąca, tj. w wymiarze ekonomicznym oprocentowanie (i inne opłaty), również jest formą przesuwania zysku do innego podmiotu powiązanego, gdzie mamy tych samych wspólników. Zauważyć przy tym należy, że w analizowanym przepisie opodatkowanie ma miejsce w przypadku kwot, które "wychodzą" ze spółki opodatkowanej estońskim CITem na zewnątrz, do podmiotów powiązanych. Z tej przyczyny ustawodawca w katalogu świadczeń, które zawsze stanowią ukryte zyski, zawarł kwoty pożyczek udzielonych przez podatnika estońskiego CITu, a także odsetki i inne opłaty od pożyczki udzielonej przez podmioty powiązane podatnikowi.
Nadmienić należy, że jak wskazuje się w przewodniku, do którego odwołuje się skarżąca, ocena tego, czy transakcja mogłaby zostać zawarta między podmiotami niepowiązanymi, nie powinna się ograniczać jedynie do oceny ustalonej ceny transakcji (według wartości rynkowej), ale powinna również uwzględnić fakt, czy doszłoby w ogóle do zawarcia danej transakcji, gdyby nie uczestniczyły w niej podmioty powiązane. W relacji spółka - wspólnik istotne jest to, czy wspólnik zadbał o wyposażenie spółki w aktywa niezbędne dla prowadzonej działalności gospodarczej i czy ewentualny niedobór tych aktywów nie jest przyczyną działań polegających na dokapitalizowywaniu w następstwie tego spółki, tj. dokapitalizowywaniu w innej formie niż w postaci wkładu do spółki (np. w formie pożyczki). Tym samym nie można zaaprobować argumentacji Spółki, zgodnie z którą odsetki stanowią formę "zapłaty" za pożyczkę udzieloną przez podmiot powiązany Spółce na cele gospodarcze - związane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, a świadczenie na tożsamych warunkach mogłoby być udzielone Spółce przez podmiot niepowiązany. Udzielanie pożyczek między podmiotami powiązanymi i umożliwienie korzystania z zysków wypracowanych przez poszczególnych podatników estońskiego CITu w ramach podmiotów powiązanych zawsze ma miejsce z wykorzystaniem powiązań między tymi podmiotami i jest wykonywane w związku z prawem do udziału w zysku.
Jak zaznaczył Sąd na wstępie, w sprawach zainicjowanych skargami na interpretacje indywidualne związany jest zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną. Zastrzeżenie to jest w analizowanej sprawie istotne, bowiem organ uznając za nieprawidłowe stanowisko spółki w zakresie odsetek od pożyczek otrzymanych od podmiotu powiązanego oparł się na treści art. 28m ust. 4 ustawy o CIT w powiązaniu z art. 28m ust. 3. Tymczasem spółka zarzutu naruszenia tego pierwszego przepisu w żadnej części skargi nie sformułowała.
Organ w interpretacji wskazał, że "zauważyć należy, że art. 28m ust. 4 ustawy o CIT zawiera wyłączenia z kategorii ukrytych zysków. I tak, z treści pkt 3 ww. artykułu wynika, że do ukrytych zysków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie zalicza się kwoty pożyczki (kredytu) zwróconej przez podatnika udziałowcowi akcjonariuszowi lub wspólnikowi lub podmiotowi powiązanemu, z wyłączeniem odsetek, prowizji, wynagrodzeń i opłat. Oznacza to, że powyższym wyłączeniem zostały objęte kwoty pożyczki (kredytu) zwróconej przez podatnika udziałowcowi akcjonariuszowi lub wspólnikowi lub podmiotowi powiązanemu. Odnosząc wyżej cytowane przepisy prawa podatkowego do opisu sprawy stwierdzić należy, że zwrot kwoty głównej Pożyczki Otrzymanej od podmiotu powiązanego nie będzie stanowił ukrytych zysków na podstawie art. 28m ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT i tym samym nie będzie podlegał opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek. Przechodząc z kolei do kwestii odsetek od Pożyczki Otrzymanej przez Państwa od podmiotu powiązanego, zauważyć należy, że na gruncie ustawy o CIT (biorąc pod uwagę art. 28m ust. 3 pkt 1 oraz art. 28m ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT) kwota pożyczki jest "oddzielona" od pozostałych elementów takich jak: odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty - związanych z udzielaną/spłacaną pożyczką".
Organ z treści art. 28m ust. 4 ustawy o CIT zawierającego wyłączenia z kategorii ukrytych zysków wywiódł następnie, że skoro wyłączeniem nie zostały objęte m.in. odsetki, katalog ukrytych zysków zawiera m.in. odsetki od pożyczek, a ustawodawca świadomie nie ujął ich w kategorii płatności podlegających wyłączeniu z ukrytych zysków, to odsetki od udzielonych skarżącej przez podmioty powiązane Pożyczek (Pożyczek Otrzymanych), będą stanowiły dla Spółki dochód z tytułu ukrytych zysków określonych w art. 28m ust. 3 ustawy o CIT.
Z powyższego fragmentu interpretacji wnika, że podstawą prawną stanowiska organu w zakresie odsetek od pożyczek udzielanych spółce był nie tylko wskazany w skardze art. 28m ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT, ale przede wszystkim art. 28m ust. 4 pkt 3 tej ustawy. Skarżąca nie sformułowała więc prawidłowo zarzutu w powyższym zakresie.
W przekonaniu Sądu, ostatni ze wskazanych przepisów ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjnych dotyczących odsetek od pożyczek udzielonych spółce. Wskazuje on jednoznacznie, że do ukrytych zysków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (art. 28m) nie zalicza się kwoty pożyczki (kredytu) zwróconej przez podatnika udziałowcowi akcjonariuszowi lub wspólnikowi lub podmiotowi powiązanemu, z wyłączeniem odsetek, prowizji, wynagrodzeń i opłat. Ponadto, w ocenie Sądu, treść tego przepisu potwierdza również prawidłowość wykładni dokonanej w tej sprawie przez organ w odniesieniu do reguły dotyczącej pożyczek i kosztów z nimi związanych, zawartej w art. 28m ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT. Także w tym przepisie ustawodawca nie uzależnia wyłączenia (i braku wyłączenia w odniesieniu do odsetek, prowizji, wynagrodzeń i opłat) od tego, czy umowa pożyczki została zawarta na warunkach rynkowych, z uwzględnieniem potrzeb ekonomicznych podmiotu itp. Regulacja ta dotyczy każdej umowy pożyczki, bez względu na okoliczności i warunki, w jakich została zawarta.
Powyższe powoduje, że uzasadniony jest wniosek, że kwota odsetek (i innych opłat) od udzielonej przez podmiot powiązany na rzecz Spółki pożyczki będzie stanowić dochód z tytułu ukrytych zysków, podobnie jak kwota kapitału pożyczki udzielonej przez spółkę podmiotowi powiązanemu, określonych w art. 28m ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT, nawet wówczas, gdy transakcja dokonana zostanie na warunkach rynkowych.
W ocenie Sądu, wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacja indywidualna spełnia przy tym wymogi określone w art. 14c Ordynacji podatkowej, także w powiązaniu z art. 120, art. 121 § 1 o.p., gdyż zawiera wszystkie istotne elementy interpretacji. Organ wydając interpretację przedstawił swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do sytuacji indywidualnej wskazanej przez Skarżącą. Zdaniem Sądu, organ wydając skarżoną interpretację indywidualną dokonał pełnej oceny stanowiska Wnioskodawcy, wskazał prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym. W uzasadnieniu stanowiska organ podatkowy wyjaśnił Skarżącej przesłanki, którymi się kierował przy dokonywaniu wykładni prawa podatkowego. Organ nie miał potrzeby dokonywania analizy pojęcia świadczenia dokonywanego w związku z prawem do udziału w zysku, bowiem słusznie uznał, że świadczenia wskazane w art. 28m, w punktach od 1 do 12 ustępu 3 ustawy o CIT, stanową ukryte zyski w rozumieniu art. 28m.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę