III SA/Wa 2493/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2005 r. z powodu jednodniowego opóźnienia w złożeniu informacji INF-D, uznając, że termin ten ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny, zwłaszcza gdy opóźnienie było niezawinione.
Skarżący, przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, został pozbawiony dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2005 r. z powodu jednodniowego opóźnienia w złożeniu wymaganej informacji INF-D, spowodowanego awarią systemu komputerowego. Organy administracji uznały termin złożenia informacji za materialnoprawny, co skutkowało utratą prawa do dofinansowania. Sąd administracyjny uchylił decyzję w tej części, uznając, że termin ten ma charakter procesowy, a jego naruszenie z przyczyn niezawinionych nie powinno pozbawiać pracodawcy należnego świadczenia, zwłaszcza że wniosek o dofinansowanie został złożony w terminie.
Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2005 r. dla przedsiębiorcy, który złożył miesięczną informację INF-D z jednodniowym opóźnieniem, spowodowanym awarią systemu komputerowego. Organy administracji, w tym PFRON i Minister Polityki Społecznej, uznały termin złożenia informacji za materialnoprawny, co skutkowało utratą prawa do dofinansowania. Skarżący argumentował, że opóźnienie było niezawinione i wynikało z siły wyższej, a termin powinien być traktowany jako procesowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do stanowiska skarżącego. Sąd uznał, że jednodniowe uchybienie terminu, spowodowane awarią sprzętu komputerowego, nie powinno pozbawiać pracodawcy dofinansowania, zwłaszcza że cel przepisów o dofinansowaniu to zachęcanie do zatrudniania osób niepełnosprawnych. Sąd podkreślił, że informacje INF-D mają charakter informacyjny i służą aktualizacji ewidencji, a nie mają charakteru prawotwórczego. Wniosek o dofinansowanie, który został złożony w terminie, uruchamia dalsze działania PFRON. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty dofinansowania za styczeń 2005 r., uznając, że termin do złożenia informacji INF-D ma charakter procesowy, a jego naruszenie z przyczyn niezawinionych nie powinno skutkować utratą prawa do świadczenia. W pozostałej części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu, skargę oddalono, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jednodniowe uchybienie terminu do złożenia informacji INF-D, spowodowane niezawinioną awarią systemu komputerowego, nie skutkuje utratą prawa do dofinansowania, ponieważ termin ten ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny, zwłaszcza gdy wniosek o dofinansowanie został złożony w terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem przepisów o dofinansowaniu jest zachęcanie do zatrudniania osób niepełnosprawnych, a informacje INF-D mają charakter informacyjny. Jednodniowe opóźnienie spowodowane awarią systemu, na które pracodawca nie miał wpływu, nie powinno pozbawiać go prawa do świadczenia, gdyż nie ma ono charakteru prawotwórczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.r.z.s.z.o.n. art. 26a § 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne przysługuje miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń ze środków PFRON.
u.r.z.s.z.o.n. art. 26b § 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
PFRON prowadzi ewidencję zatrudnionych osób niepełnosprawnych, wykorzystując dane przekazywane przez pracodawców.
u.r.z.s.z.o.n. art. 26c § 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Pracodawcy zobowiązani są do składania PFRON miesięcznych informacji INF-D (pkt 1) oraz wniosków o dofinansowanie (pkt 2) w określonych terminach.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
u.r.z.s.z.o.n. art. 26a § 8
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Warunkiem przysługiwania prawa do dofinansowania jest nieposiadanie zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON.
u.r.z.s.z.o.n. art. 26c § 2
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Wyjątek od elektronicznej formy składania dokumentów dotyczy pracodawców zatrudniających nie więcej niż 5 pracowników.
u.r.z.s.z.o.n. art. 26c § 3
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych mają znaczenie dla wypłaty dofinansowania.
u.r.z.s.z.o.n. art. 26c § 4a
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
PFRON może wydać decyzję o odmowie wypłaty dofinansowania w przypadku nieuzgodnienia salda w określonym terminie.
k.p.a. art. 58 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Instytucja przywrócenia terminu.
Konstytucja RP art. 69
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek władzy publicznej udzielania pomocy osobom niepełnosprawnym.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jednodniowe opóźnienie w złożeniu informacji INF-D, spowodowane awarią systemu komputerowego, nie powinno skutkować utratą prawa do dofinansowania. Termin do złożenia informacji INF-D ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny. Przepisy o dofinansowaniu powinny być interpretowane w kontekście celu, jakim jest zachęcanie do zatrudniania osób niepełnosprawnych oraz norm konstytucyjnych.
Odrzucone argumenty
Termin do złożenia informacji INF-D ma charakter materialnoprawny i jego uchybienie skutkuje wygaśnięciem prawa do dofinansowania. Niezłożenie informacji INF-D w terminie uniemożliwia PFRON przedstawienie informacji o wysokości salda przysługującego dofinansowania.
Godne uwagi sformułowania
Nie można racjonalnemu prawodawcy przypisywać, iż było jego wolą pozbawienie pracodawców dofinansowania z przyczyn, na które nie mają wpływu. Informacje te nie mają prawotwórczego charakteru i nie stanowią o "ukształtowaniu się, bądź nie, praw lub obowiązków w ramach administracyjnego stosunku materialnoprawnego". Tak drastycznego skutku jakim jest utrata prawa do świadczenia nie można domniemywać.
Skład orzekający
Jerzy Płusa
sprawozdawca
Joanna Tarno
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru terminów w postępowaniu administracyjnym dotyczącym świadczeń, zwłaszcza w kontekście niezawinionych uchybień spowodowanych awariami technicznymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dofinansowaniem do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych i systemu PFRON. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych obszarów prawa administracyjnego, choć zasady interpretacji terminów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między terminami procesowymi a materialnoprawnymi, szczególnie w kontekście niezawinionych uchybień spowodowanych problemami technicznymi. Pokazuje też, jak sąd może interweniować, gdy organy stosują zbyt restrykcyjną interpretację przepisów.
“Awaria komputera kosztowała firmę dofinansowanie? Sąd administracyjny stanął w obronie przedsiębiorcy!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2493/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-12-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-09-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jerzy Płusa /sprawozdawca/ Joanna Tarno /przewodniczący/ Jolanta Sokołowska Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Sygn. powiązane II GSK 205/07 - Wyrok NSA z 2007-10-24 Skarżony organ Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Oddalono skargę w części Uchylono zaskarżoną decyzję w części Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi S. K. - [...] "A." na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania za styczeń 2005r. oraz umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za styczeń 2005r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty dofinansowania za styczeń 2005r. 2) w pozostałym zakresie skargę oddala, 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części, w jakiej została uchylona 4) zasądza od Ministra Polityki Społecznej na rzecz strony skarżącej kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Minister Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania S. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] "A." – Skarżącego w rozpatrywanej sprawie, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – zwanego dalej "PFRON", odmawiającą Skarżącemu wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący styczeń i luty 2005 r. w części dotyczącej stycznia 2005r. oraz umarzającą postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za miesiąc styczeń 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że Skarżący nie złożył za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań (SOD) miesięcznej informacji "INF-D" za miesiąc styczeń 2005 r. w terminie przewidzianym ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "u.r.z.s.z.o.n.", t.j. do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy. Zdaniem PFRON termin wskazany w art. 26c ust. 1 pkt 1 u.r.z.s.z.o.n. ma charakter materialnoprawny. Terminem takim jest wynikający z przepisów prawa okres, w ciągu którego może nastąpić ukształtowanie się praw lub obowiązków w ramach administracyjnego stosunku materialnoprawnego. Niedotrzymanie przez stronę terminu bądź formy przesyłu danych oznacza, iż nie dopełniono wymogów formalnoprawnych, co w konsekwencji wywołuje skutek polegający na nie nabyciu prawa lub obowiązku. W ocenie organu pierwszej instancji, niezłożenie miesięcznej informacji "INF- D" za styczeń 2005 r. w ustawowo określonym terminie uniemożliwia przedstawienie przez PFRON pracodawcy informacji o wysokości salda przysługującego dofinansowania wraz z informacją o jego uzgodnieniu w części dotyczącej stycznia 2005 r. – w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 232, poz. 2330 z późn. zm.) lub też przeprowadzenie procesu uzgodnienia wysokości kwoty przysługującego dofinansowania za powyższy okres, zgodnie z treścią § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia, gdy kwota podana we wniosku przez pracodawcę nie jest równa kwocie wyliczonej przez PFRON. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wyjaśnił, iż w dniu 22 lutego 2005r. zwrócił się do PFRON o usprawiedliwienie opóźnionego złożenia informacji "INF-D". Opóźnienie to wyniknęło na skutek siły wyższej niezależnej od niego, t.j. awarii systemu komputerowego, co zostało udokumentowane przez oświadczenie firmy dokonującej usunięcia awarii. W tym stanie rzeczy Skarżący, pomimo dołożenia najwyższej staranności, nie był w stanie sporządzić i wysłać informacji w zakreślonym ustawowo terminie. Według Skarżącego opóźnienie nie wynikało z jego złej woli ani zaniedbania, a ponadto nie było nadmierne, gdyż wynosiło zaledwie jeden dzień. W świetle tych okoliczności jego wniosek o usprawiedliwienie opóźnienia w złożeniu wniosku jest zasadny i zasługuje na pozytywne rozpatrzenie. Ponadto Skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 26c ust. 4a u.r.z.s.z.o.n. dopiero w przypadku nieuzgodnienia salda w terminie do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania, PFRON może wydać decyzję o odmowie wypłaty tego dofinansowania, a nie jak w przypadku zawartym w treści przedmiotowej decyzji. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Minister Polityki Społecznej podzielił pogląd PFRON odnośnie materialnoprawnego charakteru terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Ponadto powołał się na stanowisko Sekretarza Stanu Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lipca 2004 r., z którego wynikało, że dla oceny skutków uchybienia terminów, o których mowa w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 u.r.z.s.z.o.n., należy odnieść się do art. 26a ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez PFRON, o której mowa w art. 26b ust.1, przysługuje ze środków PFRON miesięczne dofinansowanie (...). Odwołanie się do art. 26b ust. 1 oznacza odwołanie do wynikających z tego przepisu zasad prowadzenia ewidencji, według których ewidencje zatrudnionych osób niepełnosprawnych prowadzi PFRON wykorzystując numer PESEL i NIP oraz przekazywane drogą elektroniczną do Funduszu informacje, z zastrzeżeniem art. 26c ust. 1 i 2. Ostatni z powołanych przepisów określa zakres danych ujmowanych w ewidencji, zawierając wymóg, by pracodawca składał informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych – w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy oraz by składał wnioski o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące – w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy. Złożenie informacji w wymaganym terminie skutkuje nabyciem przez pracodawcę prawa do dofinansowania w zakresie wynikającym ze złożonej informacji. Niezłożenie w ustawowym terminie informacji skutkuje tym, iż strona nie nabywa prawa do dofinansowania. Możliwość otrzymania tego dofinansowania uzależniona jest od łącznego spełnienia warunku złożenia zarówno informacji, jak i wniosku w ustawowo wymaganych dla nich terminach. Zatem oba terminy przewidziane w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 u.r.z.s.z.o.n. mają charakter materialny, stąd nie może znaleźć do nich zastosowania art. 58 § 1 k.p.a., czyli instytucja przywrócenia terminu. W związku z powyższym, jako że Skarżący nie dotrzymał materialnoprawnego terminu do złożenia informacji "INF-D" za okres rozliczeniowy obejmujący styczeń 2005 r., a przez to nie dopełnił wymogów formalnoprawnych, w konsekwencji nie nabył prawa do otrzymania dofinansowania, a PFRON decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. słusznie odmówił wypłaty dofinansowania za ten okres sprawozdawczy. W skardze na powyższą decyzję Ministra Polityki Społecznej pełnomocnik Skarżącego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucił jej naruszenie : - art. 26a ust. 1 i 3 u.r.z.s.z.o.n. poprzez odmówienie pracodawcy dofinansowania, mimo spełnienia przez Skarżącego warunków zakreślonych w tych przepisach; - art. 26c ust. 1 pkt 1 u.r.z.s.z.o.n. poprzez odmówienie Skarżącemu dofinansowania w sytuacji, gdy upływ terminu do złożenia informacji "INF –D" nastąpił nie z winy Skarżącego, ale na skutek awarii systemu komputerowego, jednocześnie Skarżący złożył w ustawowym terminie wniosek o dofinansowanie "Wn-D" za przedmiotowy okres. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego podniósł, iż stanowisko PFRON, co do materialnoprawnego charakteru terminu do składania informacji i wniosków o wypłatę dofinansowania oraz stosowana w tym zakresie praktyka działania, nie są jednolite. Wskazał, iż informatyczny System Obsługi Dofinansowań funkcjonuje z zakłóceniami, wykluczającymi w poszczególnych okresach terminowe przekazywanie przez pracodawców informacji i wniosków o dofinansowanie, czego przykładem jest opublikowany na stronie internetowej PFRON Komunikat z dnia 14 lutego 2004 r. w sprawie dostępu do Systemu Obsługi Dofinansowań, z którego wynika, iż zaistniałe czasowe ograniczenie dostępu do systemu wykluczyło możliwość terminowego złożenia wniosków przez pracodawców, która to okoliczność jednakże nie wykluczyła możliwości uznania wniosków za złożone w terminie. Pełnomocnik Skarżącego zwrócił uwagę, iż charakter terminu do składania wniosków o dofinansowanie nie uległ żadnym zmianom w okresie od dnia 14 lutego 2004 r. do dnia 21 lutego 2005 r. Skoro więc w lutym 2004 r. możliwe było pominięcie przez PFRON tej okoliczności, to nie istnieje uzasadnienie do powoływania się na materialnoprawny charakter terminu w stanie faktycznym, który miał miejsce w rozpatrywanej sprawie. Pełnomocnik Skarżącego podkreślił również, iż termin do złożenia informacji "INF-D" o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności zatrudnionych pracowników za styczeń 2005 r. nie został dotrzymany przez Skarżącego z powodu zdarzenia losowego polegającego na awarii sprzętu komputerowego, co zostało potwierdzone w oświadczeniu firmy dokonującej usunięcia tej awarii. Ponadto w jego ocenie, z przepisów u.r.z.s.z.o.n. nie wynika, aby niezgłoszenie informacji "INF – D" w terminie przewidzianym w art. 26c ust. 1 pkt 1 tej ustawy spowodowało wygaśnięcie uprawnienia pracodawcy do otrzymania dofinansowania. Tak drastycznego skutku jakim jest utrata prawa do świadczenia nie można domniemywać. Co najwyżej w wypadku uchybienia temu terminowi, można jedynie mówić o przesunięciu terminu wymagalności miesięcznego dofinansowania. W przedmiotowej sprawie nawet taka konsekwencja wydaje się bezpodstawna, gdyż Skarżący terminowo złożył wniosek o dofinansowanie za okres rozliczeniowy obejmujący styczeń i luty 2005 r., a w dniu złożenia tego wniosku PFRON dysponował już informacją "INF–D" za styczeń 2005r. Przewidziany w art. 26c ust. 1 pkt 1 u.r.z.s.z.o.n. termin ma niewątpliwie charakter instrukcyjny i został wprowadzony do ustawy w celu ułatwienia procedury uzgodnienia salda i terminowości wypłaty miesięcznego dofinansowania. Na zakończenie skargi pełnomocnik Skarżącego zwrócił uwagę, iż Skarżący prowadząc zakład pracy chronionej wykonywał za administrację publiczną część zadań wynikających z art. 69 Konstytucji RP, nakładającego na władzę publiczną obowiązek opieki nad osobami niepełnosprawnymi. Zatrudniane przez niego osoby niepełnosprawne miały zapewnioną specjalistyczną i doraźną opiekę medyczną, poradnictwo i usługi rehabilitacyjne, pracowały na przystosowanych do ich możliwości stanowiskach pracy. Skarżący wykonywał swoje obowiązki lojalnie, realizując cele ustawy, ponosząc przy tym dodatkowe koszty zatrudniania osób niepełnosprawnych, pogarszając tym samym swoją konkurencyjność rynkową. Pozbawienie go prawa do dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, stanowiącego w istocie zwrot dodatkowych kosztów zatrudnienia takich osób, tym bardziej bez jego zawinienia, uznać należy nie tylko za naruszające prawo, ale też niesłuszne i niesprawiedliwe. W odpowiedzi na skargę Minister Polityki Społecznej wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 30 listopada 2005 r. pełnomocnik Skarżącego powtórzył zarzuty zawarte w skardze na decyzję Ministra Polityki Społecznej oraz przedstawił dodatkową argumentację przemawiającą za uznaniem procesowego, a nie materialnoprawnego charakteru terminów określonych w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 u.r.z.s.z.o.n. Tym samym, w jego ocenie, umorzenie przez organ pierwszej instancji postępowania w zakresie przywrócenia terminu do złożenia informacji "INF–D", naruszało art. 58 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie w całości. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Polityki Społecznej utrzymująca w mocy decyzję PFRON, w której odmówiono Skarżącemu wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych przez niego osób niepełnosprawnych, w części dotyczącej miesiąca stycznia 2005 r. oraz umorzono postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych za miesiąc styczeń 2005 r. Jako powód odmowy wypłaty dofinansowania wskazano uchybienie terminu do złożenia tej informacji, określonego w art. 26c ust. 1 pkt 1 u.r.z.s.z.o.n. Stosownie do art. 26a tej ustawy pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez PFRON, o której mowa w art. 26b ust. 1, przysługuje ze środków PFRON miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, wypłacane raz na dwa miesiące. Natomiast w myśl z art. 26b ust. 1, miesięczne dofinansowanie przysługuje na osoby niepełnosprawne z tytułu zatrudnienia, ujęte w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, którą prowadzi PFRON, wykorzystując numer PESEL i NIP oraz przekazywane drogą elektroniczną do PFRON informacje, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 oraz art. 26c ust. 1 i 2. Z kolei w art. 26c ust. 1 zobowiązano pracodawców ubiegających się o uzyskanie dofinansowania do składania PFRON miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (...) - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy (pkt 1) oraz wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy (pkt 2). Z dalszych przepisów tego artykułu wynika również, iż jedyną dopuszczalną formą składania powyższych informacji i wniosku jest forma dokumentu elektronicznego przekazywanego drogą elektroniczną przez teletransmisję danych, a wyjątek w tym zakresie uczyniono jedynie dla pracodawców zatrudniających nie więcej niż 5 pracowników, którym to pracodawcom "zezwolono" na przekazywanie informacji w formie dokumentu pisemnego (art. 26c ust. 2 u.r.z.s.z.o.n.). Na tle tych przepisów zrodził się spór w rozpatrywanej sprawie, bowiem Skarżącemu odmówiono wypłaty dofinansowania za miesiąc styczeń 2005r., gdyż przekazał on informację o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, dotyczącą tego miesiąca z jednodniowym opóźnieniem, t.j. w dniu 22 lutego 2005 r. (20 lutego 2005 r. przypadał w niedzielę). W tym miejscu, przed przystąpieniem do szczegółowej analizy przytoczonych wyżej przepisów, trzeba wskazać na dwie kwestie o charakterze bardziej ogólnym. Po pierwsze należy zauważyć, iż jednodniowe uchybienie terminu do przekazania informacji "Wn-D", spowodowane było awarią sprzętu komputerowego, a więc okolicznością niezależną i niezawinioną przez Skarżącego. Jeżeli ustawodawca zdecydował się na przyjęcie rozwiązania polegającego na dopuszczeniu do składania określonych dokumentów wyłącznie w formie elektronicznej poprzez teletransmisję danych, to należy uznać, iż wybór takiej formy miał na celu, co do zasady, usprawnienie działania systemu dofinansowania, a nie uczynienie z tego instrumentu skierowanego przeciw osobom, które dochowując należytej staranności i przestrzegając wszystkich procedur, w wyznaczonym terminie podjęły próbę przekazania dokumentu w przypisanej formie, ale z przyczyn technicznych i niezależnych od nich nie mogły tego uczynić. Wystarczy bowiem, aby nastąpiła dysfunkcja całego systemu, na co wskazuje, m.in. pełnomocnik Skarżącego, bądź też awaria sprzętu informatycznego służącego do przekazu informacji, jak było w rozpatrywanej sprawie, aby niemożliwe stało się przekazanie określonego dokumentu w wymaganej formie i w konsekwencji w wyznaczonym ustawą terminie. Nie można racjonalnemu prawodawcy przypisywać, iż było jego wolą pozbawienie pracodawców dofinansowania z przyczyn, na które nie mają wpływu. Po drugie, co mocno akcentuje pełnomocnik Skarżącego, nie można przy interpretacji przepisów dotyczących dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych tracić z pola widzenia celu dla jakiego regulacje te zostały wprowadzone, a którym jest niewątpliwie zachęcenie pracodawców do zatrudniania osób niepełnosprawnych. Jak słusznie wskazuje pełnomocnik Skarżącego przepisy te powinny być interpretowane również w kontekście norm konstytucyjnych, w tym zwłaszcza art. 69 Konstytucji, nakładającego na władzę publiczną obowiązek udzielania, zgodnie z ustawą, pomocy osobom niepełnosprawnymi. Powyższe względy powinny stanowić pewnego rodzaju dyrektywy interpretacyjne, z których wynika konieczność poszukiwania w ramach obowiązujących w tym zakresie przepisów, takiego sposobu ich interpretacji, który pozwoliłby na realizację celu, dla jakiego przepisy te zostały ustanowione i którego efektem nie byłoby powstanie negatywnych skutków prawnych dla pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne, jako konsekwencji zdarzeń, na które ci nie mieli wpływu i których przy dołożeniu staranności nie mogli uniknąć. Powracając zaś do przepisów, które miały zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, to wynika z nich, że zarówno składanie wniosków o dofinansowanie przez pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne, jak i wypłata tego dofinansowania przez PFRON odbywała się w cyklach dwumiesięcznych, natomiast informacje "INF-D" składane były comiesięcznie w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy. W rozpatrywanej sprawie okres rozliczeniowy obejmował styczeń i luty 2005 r., a Skarżący był zobowiązany złożyć wniosek o dofinansowanie za ten okres w terminie do 20 marca 2005 r., co uczynił w wymaganej przepisami formie i terminie i co nie było kwestionowane przez PFRON. W tym terminie PFRON dysponował również miesięcznymi informacjami "INF-D" przekazanymi przez Skarżącego i odnoszącymi się do obydwu miesięcy objętych okresem rozliczeniowym, t.j. stycznia i lutego 2005 r. W ocenie organu pierwszej instancji, określony w art. 26c ust. 1 pkt 1 termin na złożenie informacji "INF-D" ma charakter materialny i jego uchybienie powoduje, iż pracodawca nie nabywa prawa do dofinansowania za dany miesiąc. Z dalszej argumentacji przedstawionej w decyzji wynika, że niezłożenie przez Skarżącego informacji za miesiąc styczeń w terminie przewidzianym ustawą uniemożliwia przedstawienie przez PFRON pracodawcy informacji o wysokości salda przysługującego dofinansowania wraz z informacją o jego uzgodnieniu, w części dotyczącej stycznia 2005 r. lub też przeprowadzenie procesu uzgodnienia wysokości przysługującego dofinansowania za ten okres, gdy kwota podana we wniosku przez pracodawcę nie jest równa kwocie wyliczonej przez PFRON. Stanowisko takie, co do skutków uchybienia terminu do złożenia informacji za styczeń 2005 r., podzielił również Minister Polityki Społecznej w zaskarżonej decyzji, przy czym nie jest jasne, czy przedstawiona w uzasadnieniu jego decyzji argumentacja jest jego własnym stanowiskiem jako organu właściwego, zgodnie z art. 26c ust. 4b, do rozpatrzenia odwołania od decyzji PFRON o odmowie wypłaty dofinansowania, czy też, jak można wnosić z tego uzasadnienia, jedynie przytoczeniem stanowiska z dnia 16 lipca 2004 r., jakie zajął Sekretarz Stanu – Pełnomocnik Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych ( str. 1 ostatni wers i str. 2 pierwszy wers zaskarżonej decyzji.) W każdym razie Sąd nie podziela zasadności poglądu, który polega na uznaniu, iż złożenie przez Skarżącego dopiero w dniu 22 lutego 2005 r. informacji "INF-D" odnoszącej się do stycznia 2005 r., pozbawiło go prawa do uzyskania dofinansowania za ten miesiąc. Natomiast rację należy przyznać organom, iż przysługujące pracodawcom, na podstawie art. 26a u.r.z.s.z.o.n. uprawnienie do uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie jest uprawnieniem bezwarunkowym. Konieczne jest bowiem przede wszystkim złożenie wniosku o to dofinansowanie, z którego to wniosku wynika wola pracodawcy uzyskania dofinansowania oraz, w którym określana jest kwota należnego dofinansowania. Istotne jest również, iż we wniosku pracodawca składa oświadczenie, o nieposiadaniu zaległości w zobowiązaniach wobec PFRON, stosownie bowiem do art. 26a ust. 8 u.r.z.s.z.o.n. okoliczność ta stanowi niezbędny warunek przysługiwania prawa do dofinansowania. Argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczące "materialnoprawnego charakteru terminu, w ciągu którego może nastąpić ukształtowanie się praw i obowiązków w ramach administracyjnego stosunku materialnoprawnego", co w rozpatrywanej sprawie oznacza uzyskanie prawa do dofinansowania za dany okres rozliczeniowy, mogą w ocenie Sądu, być odnoszone i rozważane, ale tylko wobec terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie. Poza tym, to dopiero złożenie wniosku, w którym pracodawca podaje kwoty należnego dofinansowania za miesiące objęte okresem rozliczeniowym, uruchamia dalsze działanie samego PFRON, polegające na weryfikacji danych wynikających z prowadzonej przez niego, stosownie do art. 26b u.r.z.s.z.o.n ewidencji, w zestawieniu z miesięcznymi informacjami przekazanymi przez pracodawcę w trybie art. 26c ust. 1 pkt 1 oraz złożonym wnioskiem, zawierającym wskazanie kwoty żądanego dofinansowania. Działania te prowadzą do uzgodnienia salda i w konsekwencji wypłaty dofinansowania lub w przypadku nieuzgodnienia tego salda w określonym ustawowo terminie, do wydania decyzji o odmowie dofinansowania. Stanowią o tym art. 26 c ust. 3, 4 i 4a u.r.z.s.z.o.n. Z przepisów tej ustawy nie wynika natomiast, aby przed złożeniem wniosku o dofinansowanie przez pracodawcę, PFRON podejmował jakiekolwiek działania w tym zakresie, co jest zrozumiałe, jako że pracodawca nie wyraził jeszcze woli uzyskania dofinansowania, ani też nie określił wysokości żądanej z tego tytułu kwoty. Dlatego też nie są zasadne argumenty zawarte w decyzji PFRON, iż jednodniowe opóźnienie w złożeniu miesięcznej informacji odnoszącej się do stycznia 2005 r. uniemożliwia mu przedstawienie informacji o wysokości salda przysługującego Skarżącemu dofinansowania za okres obejmujący styczeń i luty 2005 r., zwłaszcza że wniosek o dofinansowanie za ten okres złożony został w ustawowym terminie i PFRON dysponował już wówczas informacjami przekazanymi przez Skarżącego dotyczącymi zarówno stycznia jak i lutego 2005 r. W ocenie Sądu, inny charakter prawny ma zatem samo złożenie wniosku o dofinansowanie i przewidziany na to termin, inny zaś charakter ma składanie przez pracodawców miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych. Informacje te nie mają prawotwórczego charakteru i nie stanowią o "ukształtowaniu się, bądź nie, praw lub obowiązków w ramach administracyjnego stosunku materialnoprawnego". Mają one jedynie walor informacyjny, a ich celem jest aktualizacja prowadzonej przez PFRON, na podstawie art. 26b u.r.z.s.z.o.n., ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych. W świetle tego ostatniego przepisu dofinansowanie przysługuje tylko na osoby niepełnosprawne z tytułu zatrudnienia, które ujęte są w tej ewidencji. Natomiast informacje te mają znaczenie dla wypłaty dofinansowania, ale dopiero w momencie przystąpienia przez PFRON do działań zmierzających do wypłaty dofinansowania, te jednak działania następują dopiero, o czym była już mowa wcześniej, po złożeniu wniosku o dofinansowanie. Przed upływem terminu przewidzianego w ustawie na złożenie wniosku o dofinansowanie, opóźnienie w złożeniu informacji za pierwszy miesiąc objętego wnioskiem okresu rozliczeniowego, nie ma żadnych negatywnych skutków na tok czynności podejmowanych przez PFRON, natomiast termin do złożenia takiej informacji za drugi miesiąc okresu rozliczeniowego zbiega się z terminem do złożenia samego wniosku. Dlatego też Sąd podziela pogląd pełnomocnika Skarżącego, iż interpretacja przepisów zastosowana przez organy w rozpatrywanej sprawie była nadmiernie restrykcyjna i nie ma uzasadnienia w świetle obowiązujących w tym zakresie przepisów u.r.z.s.z.o.n. Tym samym, w ocenie Sądu, nie jest prawidłowe stanowisko polegające na uznaniu, iż złożenie przez Skarżącego informacji "INF-D" dotyczącej stycznia 2005 r. po upływie terminu wskazanego w art. 26c ust. 1 pkt 1 u.r.z.s.z.o.n., ale przed upływem terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie do zatrudnienia osób niepełnosprawnych obejmującego dany okres rozliczeniowy, spowodowało skutek prawny w postaci bezpowrotnego wygaśnięcia prawa do otrzymania dofinansowania za ten miesiąc. Odmawiając więc dofinansowania z tego powodu, zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego, a zwłaszcza art. 26c ust. 1 pkt 1, ust. 3 oraz ust. 4a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Tak więc z powyższych powodów, zaskarżoną decyzję należało uchylić, w części dotyczącej odmowy wypłaty dofinansowanie za miesiąc styczeń 2005 r. Natomiast w pozostałej części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia informacji "INF-D" za miesiąc styczeń 2005 r. skargę należało oddalić. Sąd nie podzielając poglądu organów, co do materialnego charakteru tego terminu, którego uchybienie powodowałoby skutek w postaci wygaśnięcia prawa do otrzymania dofinansowania za ten miesiąc, uznał jednocześnie, że złożenie tej informacji wprawdzie z uchybieniem terminu określonego w art. 26c ust. 1 pkt 1, jednakże przed upływem terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie, jest skuteczne z punktu widzenia możliwości ubiegania się o dofinansowanie. Tym samym uchybienie tego terminu nie powinno z tej tylko przyczyny powodować negatywnych skutków dla Skarżącego. Należy przy tym przyjąć, iż instytucja przywrócenia terminu odnosi się jedynie do sytuacji, w której powstał skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, polegający na uznaniu za bezskuteczną czynności dokonanej z uchybieniem terminu. Tak więc z innych powodów niż wskazane w decyzji, niemniej należało zaakceptować zasadność rozstrzygnięcia w tym zakresie, t.j. uznania postępowania w sprawie przywrócenia tego terminu za bezprzedmiotowe. Obowiązkiem Ministra Polityki Społecznej wynikającym z niniejszego wyroku będzie zatem ponowne rozpatrzenia odwołania Skarżącego z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej przez Sąd. Na zakończenie należy jeszcze dodać, iż we wstępnej części zaskarżonej decyzji, poprzedzającej jej sentencję, błędnie wskazano, iż decyzja wydana w pierwszej instancji była decyzją Prezesa Zarządu PFRON, podczas gdy w rzeczywistości była to decyzja PFRON, co odpowiada uregulowaniom zawartym w art. 26c ust. 4a. Trzeba również wskazać, iż z przekazanych Sądowi akt administracyjnych, nie wynika, aby zarówno organ pierwszej instancji, jak i Minister Polityki Społecznej wywiązali się obowiązku, jaki na nich spoczywał na mocy art. 10 k.p.a., t.j. umożliwienia Skarżącemu przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 152 oraz art. 200 i art. 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI