III SA/WA 249/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. określającą Skarżącemu kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia oraz kwotę zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe zakwestionowały prawo Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez T. Sp. z o.o., dokumentujących usługi marketingowe i rozwożenia materiałów reklamowych, uznając je za 'puste faktury', ponieważ usługi te nie zostały wykonane. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 ustawy o VAT) oraz przepisów postępowania, w tym naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wybiórczą ocenę dowodów. Sąd administracyjny, podzielając ustalenia organów, stwierdził, że usługi udokumentowane spornymi fakturami nie zostały faktycznie wykonane. Kluczowe dla rozstrzygnięcia były prawomocny wyrok karny dotyczący T. Z. (wystawcy faktur na rzecz T. Sp. z o.o.), który potwierdził wystawianie faktur stwierdzających czynności niedokonane, oraz obszerny materiał dowodowy zebrany w sprawie, w tym zeznania świadków i stron, który nie potwierdził rzeczywistego wykonania usług. Sąd uznał, że Skarżący musiał być świadomy fikcyjności transakcji, a przedłożone przez niego dowody, takie jak rozliczenia pracy czy dokumenty WZ, były niewiarygodne i sprawiały wrażenie wygenerowanych następczo. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów i organów podatkowych w zakresie prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących nieistniejące transakcje, znaczenie dowodów w sprawach o oszustwa podatkowe, ocena wiarygodności zeznań i dokumentów w kontekście 'pustych faktur'.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i dowodowego, jednak jego argumentacja dotycząca 'pustych faktur' i świadomości podatnika ma uniwersalne zastosowanie w sprawach VAT.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących usługi, które nie zostały faktycznie wykonane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że usługi udokumentowane spornymi fakturami nie zostały faktycznie wykonane. Kluczowe były prawomocny wyrok karny dotyczący wystawcy faktur oraz obszerny materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i stron, które nie potwierdziły rzeczywistego wykonania usług. Podatnik musiał być świadomy fikcyjności transakcji.
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy w sprawie, w tym zeznania świadków i dokumenty, przy ustalaniu faktycznego wykonania usług?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy, a sąd administracyjny podzielił ich ustalenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wyczerpująco, a ocena dowodów była zgodna z zasadami swobodnej oceny dowodów. Przedłożone przez podatnika dowody, takie jak rozliczenia pracy czy dokumenty WZ, uznano za niewiarygodne i sprawiające wrażenie wygenerowanych następczo. Zeznania świadków i stron zawierały sprzeczności, które podważały ich wiarygodność.
Czy podatnik, który nabywa faktury dokumentujące nieistniejące usługi, musi wykazać dochowanie należytej staranności i dobrą wiarę, aby móc odliczyć podatek naliczony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku faktur 'pustych' (nie dokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych), badanie dochowania należytej staranności i dobrej wiary po stronie nabywającego jest niecelowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro faktury nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu gospodarczego, samo ich posiadanie nie stanowiło podstawy do odliczenia podatku naliczonego. W takiej sytuacji niecelowe jest badanie dochowania 'należytej staranności' i 'dobrej wiary' po stronie nabywającego.
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust.1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych i są udokumentowane fakturą odzwierciedlającą rzeczywisty obrót gospodarczy.
u.p.t.u. art. 88 § ust.3a pkt 4 lit a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu różnicy podatku lub podatku naliczonego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 11
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustalenia prawomocnego wyroku karnego są wiążące dla sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja Podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej i obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja Podatkowa
Obowiązek organu podatkowego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja Podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Usługi udokumentowane fakturami nie zostały faktycznie wykonane. • Faktury były 'puste' i nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu gospodarczego. • Podatnik musiał być świadomy fikcyjności transakcji. • Materiały dowodowe, w tym zeznania świadków i dokumenty, nie potwierdzały wykonania usług. • Przedłożone przez podatnika dowody były niewiarygodne i sprawiały wrażenie wygenerowanych następczo. • Zeznania stron i świadków zawierały sprzeczności podważające ich wiarygodność.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 u.p.t.u.) poprzez nieprawidłową wykładnię. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 122 O.p.) poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i przyjęcie błędnych wniosków. • Zarzut bezzasadnego zmarginalizowania i nie uwzględnienia jako wiarygodnych dowodów zgłoszonych przez Kontrolowanego. • Zarzut bezzasadnej odmowy zrealizowania wniosku dowodowego Kontrolowanego. • Nieuprawnione przyjęcie, iż dla realizacji świadczenia usług przez T. Sp. z o.o. musiała ona posiłkować się wykonawstwem zastępczym. • Nieuprawnione przyjęcie, iż potwierdzenie braku działalności gospodarczej przez podmioty trzecie przesądza o niewykonaniu usług przez T. Sp. z o.o. • Wybiórcze uznanie za wiarygodne zeznań Z. T.
Godne uwagi sformułowania
faktury są tzw. pustymi fakturami • organ dokonał wybiórczej oceny dowodów • dowody z zeznań i z dokumentów, co do których, poza opartym na zupełnej dowolności stwierdzeniem organu pierwszej instancji, że są to dowody niewiarygodne, żaden inny dowód w sprawie nie potwierdza braku ich wiarygodności • usługi dokumentowane tymi fakturami, nie zostały w rzeczywistości wykonane • Z wyroku tego jednoznacznie wynika, że T. Z. wystawiał na rzecz zarejestrowanych podmiotów, w tym T. Sp. z o.o. faktury sprzedaży w całości stwierdzające czynności, które nie zostały wykonane. • Na powyższą kwestię zwracały już uwagę sądy administracyjne • ciężar wykazania, że zostały one rzeczywiście wykonane i że wykonał je podmiot, na rzecz którego poniesiono wydatek, spoczywa na podatniku • nie można wymagać nieograniczonego poszukiwania faktów potwierdzających fakt realizacji zafakturowanych usług • dokumenty te tj. miesięczne rozliczenia wykonanej pracy i dokumenty WZ, są nieprzekonywujące w świetle pozostałego zgromadzonego materiału dowodowego. • sprawią one wrażenie wygenerowanych następczo w celu uprawdopodobnienia wykonania spornych usług. • relacje między T. Sp. z o.o. a Skarżącym miały opierać się na zasadzie wzajemnego 'zaufania'. Nikt nie sprawdzał, czy przedmiotowe usługi zostały wykonane. Pozostaje to w sprzeczności z zasadami prowadzenia działalności gospodarczej • wystawione faktury miały jedynie stwarzać pozory rzeczywistego ich wykonania.
Skład orzekający
Elżbieta Olechniewicz
przewodniczący sprawozdawca
Konrad Aromiński
członek
Radosław Teresiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów i organów podatkowych w zakresie prawa do odliczenia VAT z faktur dokumentujących nieistniejące transakcje, znaczenie dowodów w sprawach o oszustwa podatkowe, ocena wiarygodności zeznań i dokumentów w kontekście 'pustych faktur'."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i dowodowego, jednak jego argumentacja dotycząca 'pustych faktur' i świadomości podatnika ma uniwersalne zastosowanie w sprawach VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu 'pustych faktur' i oszustw podatkowych, co jest zawsze interesujące dla prawników i przedsiębiorców. Szczegółowa analiza dowodów i zeznań pokazuje, jak sądy podchodzą do takich spraw.
“Puste faktury i VAT: Jak sąd rozpoznał oszustwo i odmówił prawa do odliczenia?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.