III SA/WA 2484/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-07-25
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od czynności cywilnoprawnychPCCnadpłataoprocentowanieOrdynacja podatkowaprawo UEzasada równoważnościzasada skutecznościaportspółka komandytowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki w sprawie oprocentowania nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, uznając, że odsetki należą się od dnia złożenia wniosku, a nie od dnia pobrania podatku.

Sprawa dotyczyła prawa spółki do oprocentowania nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), która powstała w wyniku wniesienia aportem przedsiębiorstwa do spółki komandytowej. Spółka domagała się naliczenia odsetek od dnia pobrania podatku, argumentując niezgodność krajowych przepisów z prawem UE. Sąd uznał jednak, że odsetki należą się od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, zgodnie z obowiązującymi przepisami Ordynacji podatkowej, powołując się na zasadę równoważności i skuteczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która stwierdziła nadpłatę w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) wraz z oprocentowaniem. Spór dotyczył terminu, od którego powinny być naliczane odsetki od stwierdzonej nadpłaty. Spółka argumentowała, że odsetki powinny być naliczane od dnia pobrania podatku przez notariusza, powołując się na niezgodność krajowych przepisów z prawem Unii Europejskiej i wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE. Organ podatkowy oraz Sąd uznali jednak, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 78 § 5 O.p.), oprocentowanie nadpłaty przysługuje od dnia złożenia wniosku o jej stwierdzenie, a nie od daty powstania nadpłaty. Sąd podkreślił, że zasada równoważności i skuteczności nie oznacza uprzywilejowania nadpłat związanych z prawem UE nad krajowymi, a polskie przepisy dotyczące oprocentowania nadpłat, nawet w przypadku niezgodności z prawem UE, nie mogą być mniej korzystne niż te stosowane w sprawach krajowych, ale też nie mogą być bardziej korzystne. Ponieważ w sprawie nie było orzeczenia TSUE stwierdzającego niezgodność prawa krajowego, a nadpłata wynikała z wykładni dokonanej przez NSA, organ podatkowy miał podstawy do naliczenia odsetek od dnia złożenia wniosku. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Oprocentowanie nadpłaty przysługuje od dnia złożenia wniosku o jej stwierdzenie, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, a nie od dnia pobrania podatku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasady równoważności i skuteczności nie nakazują uprzywilejowania nadpłat związanych z prawem UE. Polskie przepisy dotyczące oprocentowania nadpłat nie mogą być mniej korzystne niż te stosowane w sprawach krajowych, ale też nie mogą być bardziej korzystne. W braku orzeczenia TSUE stwierdzającego niezgodność prawa krajowego, organ podatkowy miał podstawy do naliczenia odsetek od dnia złożenia wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 78 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 78 § § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 74

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.c.c. art. 1 § ust. 1 pkt 1 lit. k

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 1 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 1a

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 2 § pkt 4

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 6 § ust. 1 pkt 8 lit. a

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług art. 8 § ust. 1 pkt 6

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 78 § 1, art. 78 § 3 pkt 3 lit. b, art. 74 pkt 3) przez ich niewłaściwą wykładnię. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 72 § 1 pkt 2, art. 73 § 1 pkt 2, art. 74 pkt 2), 3), art. 74a, art. 78 § 1, art. 78 § 5) w związku z wyrokami TSUE C-591/10 i C-565/11 oraz art. 267 TFUE, art. 2 Konstytucji, art. 4 ust. 3 TUE. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o PCC w związku z wyrokami TSUE i Dyrektywą 69/335/EWG w świetle uchwały NSA II FPS 1/12.

Godne uwagi sformułowania

Spór w sprawie sprowadza się do tego, od jakiego terminu powinny być naliczane odsetki przy stwierdzonej nadpłacie w podatku od czynności cywilnoprawnych... Przepisy dotyczące oprocentowania nadpłat są przepisami prawa materialnego. nadpłaty w wysokości przekraczającej koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym podlegają zawsze oprocentowaniu. ustawodawca uzależnił sposób naliczania oprocentowania nadpłat od trybu powstania nadpłaty nadpłatę, powstałą w wyniku niewłaściwej implementacji dyrektywy do prawa krajowego, należy traktować na warunkach nie gorszych, niż obowiązujące w prawie krajowym. nie można było uchylić decyzji, która stwierdzała nadpłatę wraz z odsetkami. W tym zakresie spełnione zostały żądania skarżącej.

Skład orzekający

Alojzy Skrodzki

przewodniczący sprawozdawca

Anna Sękowska

członek

Dominik Gajewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących terminu naliczania odsetek od nadpłat, zwłaszcza w kontekście prawa UE i zasady równoważności."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego, gdzie nadpłata wynikała z wykładni NSA, a nie bezpośredniego orzeczenia TSUE stwierdzającego niezgodność prawa krajowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników - kiedy należą się odsetki od nadpłaty, szczególnie w kontekście prawa unijnego. Pokazuje złożoność interpretacji przepisów i relacji między prawem krajowym a unijnym.

Kiedy odsetki od nadpłaty podatku stają się Twoje? Sąd wyjaśnia kluczowe terminy.

Dane finansowe

WPS: 223 838 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Wa 2484/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-07-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2016-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alojzy Skrodzki /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Sękowska
Dominik Gajewski
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od czynności cywilnoprawnych
Sygn. powiązane
III FSK 1452/23 - Wyrok NSA z 2024-04-10
II FSK 1351/18 - Wyrok NSA z 2020-10-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art. 78,  art. 74
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dominik Gajewski, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. sprawy ze skargi F. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych wraz z należnym oprocentowaniem oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. – po ponownym rozpatrzeniu sprawy – uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] lutego 2015 r. i stwierdził po stronie F. sp. z o.o. sp.k. nadpłatę w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 223.838 zł wraz z należnym oprocentowaniem.
Na wstępie przypomniał, iż na podstawie podjętej w dniu 2 stycznia 2012 r. uchwały wspólników Skarżącej będącej spółką komandytową dokonano podwyższenia wkładu przez komplementariusza F. sp. z o.o. z kwoty 250.000 zł do kwoty 45.023.728 zł, tj. o kwotę 44.773.728 zł przez wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisu art. 551 K.c. prowadzonego przez F. sp. z o.o. W związku z tą czynnością notariusz jako płatnik pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w kwocie 223.838 zł. Za podstawę opodatkowania przyjął kwotę, o którą majątek spółki został powiększony, pomniejszoną o taksę notarialną oraz podatek od towarów i usług.
Oceniając zasadność pobrania tego podatku Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na wydany w niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 marca 2016 r. (III SA/Wa 1394/15), którym Sąd ten uchylił wcześniejszą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] kwietnia 2015 r. i stwierdził, że spółka komandytowa na gruncie Dyrektywy Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (dalej zwaną "Dyrektywą 2008/7/WE") powinna być traktowana jako spółka kapitałowa, w związku z czym, czynność polegająca na wniesieniu aportu w formie przedsiębiorstwa do spółki komandytowej jest zwolniona z podatku kapitałowego.
W efekcie organ odwoławczy stanął na stanowisku, że dokonana w niniejszej sprawie operacja podwyższenia wkładu przez komplementariusza i pokrycia go wkładem niepieniężnym w postaci przedsiębiorstwa nie mogła podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji pobranie tego podatku przez płatnika doprowadziło do powstania nadpłaty.
W skardze na powyższą decyzję Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, tj.:
- art. 78 § 1 w zw. z art. 78 § 3 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej jako: "O.p.") przez ich niewłaściwą wykładnię;
- art. 72 § 1 pkt 2, art. 73 § 1 pkt 2, art. 74 pkt 2), 3), art. 74a oraz art. 78 § 1, art. 78 § 5 O.p. w związku z wyrokiem TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawie C-591/10 oraz wyrokiem z 18 kwietnia 2013 r. w sprawie C-565/11 oraz z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 2 Konstytucji i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,
- art. 72 § 1 pkt 2, art. 73 § 1 pkt 2, art. 74 pkt 2), 3), art. 74a oraz art. 78 § 1, art. 78 § 5 O.p. w związku z wyrokiem TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawie C-591/10 oraz wyrokiem z 18 kwietnia 2013 r. w sprawie C-565/11 oraz z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 2 Konstytucji i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 7 ust. 2 i art. 7 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 lit. b-c i ust. 2 Dyrektywy 69/335 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k, art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 1a, art. 2 pkt 4, art. 6 ust. 1 pkt 8 iit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 ze zm.) – dalej "u.p.c.c." oraz § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 97, poz. 9701 ze zm.) w świetle uchwały siedmiu sędziów NSA z 19 listopada 2012 r. w sprawie II FPS 1/12.
Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia terminu, od którego powinno być naliczane oprocentowanie nadpłaty. Wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Spór w sprawie sprowadza się do tego, od jakiego terminu powinny być naliczane odsetki przy stwierdzonej nadpłacie w podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z oceną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę nadpłaty co do niezgodności krajowych przepisów z prawem Unii Europejskiej, gdy ani Trybunał Konstytucyjny ani Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wypowiedziały się wobec Spółki w kwestii niezgodności prawa krajowego z przepisami Unii Europejskiej.
Spółka twierdzi, że odsetki powinny być naliczone od dnia pobrania podatku od czynności cywilnoprawnych przez notariusza niezgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej, tj. od dnia powstania nadpłaty i w tym zakresie powołuje się na dwa wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w spr. Littlewood Retail Ltd, C–591/10 oraz w spr. Mariana Irimie, C–565/11) oraz na przepis art. 78 § 1 i § 3 pkt 3 lit. b oraz art. 74 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Organ podatkowy uznał natomiast, że należało zastosować obowiązujące w sprawie przepisy o nadpłacie: art. 74 pkt 3 i art. 78 § 5 O.p. i na tej podstawie przyznać oprocentowanie od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Zdaniem Sądu w sprawie rację należało przyznać organom podatkowym, a nie Skarżącej.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przepisy dotyczące oprocentowania nadpłat są przepisami prawa materialnego. Przepisy te odnoszą się bowiem do uprawnienia podatnika do uzyskania, poza nadpłatą, także odsetek, stanowiących niejako dodatkowe świadczenie, stanowiące swoistą rekompensatę za dysponowanie przez Państwo kwotą nienależnie pobranego podatku lub zapłaconego w zawyżonej wysokości podatku.
W tym zakresie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zbieżne jest z dotychczasowymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2015 r. sygn. akt II FSK 2698/12, orzeczenie dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym do oceny, czy i za jaki okres należy się oprocentowanie, stosować należy przepisy obowiązujące w dacie powstania nadpłaty, jeżeli przepis przejściowy nie stanowi inaczej.
W dacie powstania nadpłaty 2 stycznia 2012 r. w podatku od czynności cywilnoprawnych oprocentowanie nadpłat normował art. 78 Ordynacji podatkowej. W myśl § 1 tego przepisu nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem § 2. W § 2 art. 78 O.p. wyłączono z oprocentowania nadpłaty, których wysokość nie przekracza wysokości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.
Z powołanych przepisów wyprowadzić należy w związku z tym zasadę, że nadpłaty w wysokości przekraczającej koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym podlegają zawsze oprocentowaniu.
Zasada ta obowiązuje niezmiennie od 1 stycznia 2003 r. Kolejne jednostki redakcyjne art. 78 O.p. nie statuują wyjątków od zasady oprocentowania nadpłaty, a jedynie wyznaczają okres, za jaki oprocentowanie przysługuje.
Stosownie do art. 78 § 4 O.p., w każdym przypadku (poza sytuacją wskazaną w art. 78 § 5 pkt 2 O.p.), oprocentowanie przysługuje do dnia zwrotu nadpłaty, zaliczenia jej na poczet zaległych bądź bieżących zobowiązań podatkowych albo złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.
W art. 78 § 3 O.p. wskazano datę początkową, od której nalicza się oprocentowanie nadpłaty, w zależności od przyczyny jej powstania.
W niektórych przypadkach określenie terminu, od którego oprocentowanie przysługuje, może powodować, że podatnik oprocentowania nie uzyska (przykładowo w przypadku zwrotu nadpłaty przed upływem 30 dni od wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę - art. 78 § 3 pkt 3 lit. a O.p.).
Warto też wskazać, że w dniu pobrania podatku przepis prawa materialnego – art. 78 § 5 O.p. stanowił, że w przypadku przewidzianym w art. 77 § 1 pkt 4 oprocentowanie przysługuje za okres:
1) od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu – pod warunkiem złożenia przez podatnika wniosku o zwrot nadpłaty w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub od dnia, w którym uchylono lub zmieniono w całości lub w części akt normatywny;
2) od dnia powstania nadpłaty do 30 dnia od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub od dnia, w którym uchylono lub zmieniono w całości lub w części akt normatywny – jeżeli wniosek o zwrot nadpłaty został złożony po upływie 30 dni od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub od dnia, w którym uchylono lub zmieniono w całości lub w części ten akt.
Powyższe oznacza, że ustawodawca uzależnił sposób naliczania oprocentowania nadpłat od trybu powstania nadpłaty – w art. 74 O.p. określił szczególny sposób powstania nadpłaty w związku z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zaś w art. 78 § 5 tej ustawy uregulował okresy, za jakie przysługuje oprocentowanie nadpłat, wyraźnie wiążąc początkowy termin, za który podatnikowi przysługują odsetki ze złożeniem wniosku o zwrot nadpłaty.
Przepisy o nadpłacie, w sposób niezwykle kazuistyczny regulują kwestie nadpłaty, określając m.in. sposób i moment oprocentowania nadpłaty w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Na uwagę w tym miejscu zasługuje także treść uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz.U. Nr 118, poz. 745; projekt uzasadnienia ustawy Nr druku: 372), w którym stwierdzono, że proponowane zmiany w art. 74 i art. 78 § 5 O.p. wprowadzają tryb postępowania oraz regulują kwestię zwrotu odsetek wynikających z nadpłat w przypadku wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie wykładni ww. przepisu wskazywano natomiast, że zapłata podatku na podstawie przepisów prawa krajowego, niezgodnego z prawem unijnym, stanowi o powstaniu nadpłaty [por. np. ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2015 r. sygn. akt II FSK 2698/12.
Sąd rozpoznając skargę Spółki podziela poglądy prezentowane w analogicznych stanach faktycznych, że nadpłatę, powstałą w wyniku niewłaściwej implementacji dyrektywy do prawa krajowego, należy traktować na warunkach nie gorszych, niż obowiązujące w prawie krajowym. Dyrektor Izby Skarbowej wziął pod uwagę wiążący w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i na tej podstawie uznał, że Spółka powinna otrzymać nadpłatę.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano ponadto, że nawet, jeżeli prawo krajowe nie regulowało wprost oprocentowania nadpłat powstałych w wyniku orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości (Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej), to nadpłata taka powinna być oprocentowana na zasadach nie mniej korzystnych niż nadpłata powstała w podobny sposób w wyniku utraty mocy przepisów krajowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 1 czerwca 2011 r. sygn. akt I FSK 1085/10, 20 czerwca 2012 r. sygn. akt I FSK 1303/11, orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym zakresie należy też uznać możliwość powoływanie się przez Spółkę na wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w których wskazywano na obowiązek państwa członkowskiego, wywodzony z art. 10 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. z 2004r., nr 90,poz. 864/2) – przed 1 grudnia 2009r., a po tej dacie z art. 4 ust. 3 TFUE, zapewnienia ochrony uprawnień podmiotów prawa wynikających z prawa wspólnotowego na poziomie nie mniej korzystnym niż w przypadku podobnych postępowań o charakterze wewnętrznym (np. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z: 2 października 2003 r. w sprawie C-147/01 Weber's Wine World – pkt 86, 87, 93, 103, 104, 107-108; 6 października 2005 r. w sprawie C-291/03 My Ravel, pkt 17; 13 marca 2007 r. w sprawie C-432/05, pkt 43).
Sąd rozpoznając sprawę ze skargi Spółki zauważa, że w rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wydał orzeczenia mającego za przedmiot podstawę określenia obowiązku Spółki w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. Spółka w wyniku decyzji organu odwoławczego wydanej w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 marca 2016 r. sygn.. akt III SA/Wa 1394/15, w którym uwzględniono pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2014 r., nawiązujący do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 1/12, otrzymała nadpłatę w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Powstanie nadpłaty w wyniku wykładni dokonanej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2014 r. sygn. akt II FPS 1/12 nie jest równoważne stwierdzeniu przez Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym.
Organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie miały formalne i prawne podstawy (art. 120 Ordynacji podatkowej) by stwierdzić, m.in. na mocy art. 78 § 5 O.p., że Skarżąca powinna otrzymać oprocentowanie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych – stwierdzonej jedynie na podstawie ww. orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1394/15), opartego na ww. uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyłącznie w wysokości należnej od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty.
Sąd zauważa, że z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wynika bezwarunkowe oprocentowanie nadpłat powstałych wskutek sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Celem wypłacenia oprocentowania jest bowiem zrekompensowanie podatnikowi straty spowodowanej niedostępnością nienależnie zapłaconej kwoty podatku, z zastrzeżeniem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności. Oznacza to, że krajowe przepisy dotyczące obliczania ewentualnie należnych odsetek od takich nadpłat, nie mogą wprawdzie pozbawiać podatnika tej rekompensaty i być mniej korzystne, niż stosowane w przypadkach opartych na naruszeniu prawa krajowego. Nie oznacza to jednak obowiązku objęcia takich nadpłat najkorzystniejszym systemem przewidzianym w prawie krajowym, ani nie usuwa ciążącego na podatniku obowiązku wykorzystania we właściwym czasie dostępnych mu środków prawnych celem zachowania i realizacji przysługującego mu prawa. Dostrzec także należy, że dążenie do możliwie najpełniejszej realizacji zasady skuteczności (efektywności) musi być korelowane z realizacją zasady równoważności, rozumianej nie tylko jako zakaz dyskryminującego traktowania nadpłat podatków powstałych w kontekście wspólnotowym, ale także zakaz uprzywilejowania takich nadpłat w stosunku do nadpłat powstałych w kontekście krajowym, których prawnie istotne cechy są tożsame.
Skoro przepisy prawa krajowego – O.p.– umożliwiały w rozpoznawanej sprawie podatnikowi realizację jego interesu prawnego, polegającego na zwrocie nadpłaty, pod warunkiem wykazania określonej aktywności i wykorzystania przysługujących środków prawnych – od złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty – należało uznać, że przyznanie odsetek od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty było zgodne ze standardem warunkowania okresu oprocentowania nadpłaty od wykorzystania przez podatnika przysługujących mu środków prawnych. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wskazał bowiem, że chodzi o uprzywilejowanie nadpłat, które wiążą się z niezgodnością przepisów krajowych z prawem wspólnotowym oraz wskazywał, że dążenie do możliwie najpełniejszej realizacji zasady skuteczności musi być korelowane z realizacją zasady równoważności, rozumianej nie tylko jako zakaz dyskryminującego traktowania nadpłat podatków powstałych w kontekście wspólnotowym, ale także zakaz uprzywilejowania takich nadpłat w stosunku do nadpłat powstałych w kontekście krajowym, których prawnie istotne cechy są tożsame.
W rozpoznawanej sprawie nie sposób ponadto ustalić daty stwierdzenia niezgodności prawa krajowego – nie wydano bowiem ani wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, o czym mowa wyżej, ani nie sposób mówić o dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej prawo krajowe, która usuwałaby sprzeczność prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Z uwagi na obowiązujące w 2012 r. przepisy prawa – art. 78 § 1 a także art. 78 § 5 O.p. w związku z art. 74 pkt 2 i 3 O.p. – a także ze względu na odnoszące się do tego stanu faktycznego i prawnego poglądy prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 1185/15, organy podatkowe były więc uprawnione w rozpoznawanej sprawie do uznania, że Skarżącej przysługiwało oprocentowanie nadpłaty jedynie w okresie od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Bezzasadne były więc zarzuty skargi o naruszeniu w sprawie ww. przepisów, jak i art. 74a, 72 § 1 pkt 2, art. 73 § 1 pkt 2, art. 74 pkt 2, 3, art. 74a oraz art. 78 § 1, art. 78 § 5 O.p.w związku z wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 lipca 2012 r. w spr. Littlewods Retail Ltd [C-591/1] oraz z 18 kwietnia 2013 r. w spr. Mariana Irimie [C-565/11] oraz art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 7 ust. 2 i art. 7 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 lit. b-c i ust. 2 Dyrektywy 69/335 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k, art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 1a, art. 2 pkt 4, art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r. sygn.. akt II FPS 1/12.
Nie sposób przy tym uznać, że organy podatkowe wydając decyzje naruszyły przepis art. 74a O.p, który stanowił, że w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 wysokość nadpłaty określa organ podatkowy. Nie naruszono również przepisu art. 78 § 5 O.p. przez wyjaśnienie, że podstawą do stwierdzenia nadpłaty w sprawie było orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nie wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Powyższy pogląd został zaprezentowany w wyroku WSA w Warszawie sygn.. akt III SA/Wa 1575/16 z dnia 31 maja 2017 r.
Ponadto, w ocenie Sądu nie można było uchylić decyzji, która stwierdzała nadpłatę wraz z odsetkami. W tym zakresie spełnione zostały żądania skarżącej. Zwrot oprocentowania jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli skarżąca nie zgadza się z kwotą odsetek, to powinna złożyć wniosek o zwrot nadpłaty wraz z odsetkami w odpowiedniej kwocie. Zwrot oprocentowania wynika wprost z przepisów, zatem organ nie musiał orzekać w tym zakresie w decyzji stwierdzającej nadpłatę. W związku z powyższym, w tym postępowaniu skarżąca nie może domagać się uchylenia decyzji, która stwierdza nadpłatę wraz z oprocentowaniem, tyle że w uzasadnieniu inaczej niż strona wskazuje na terminy, od których to oprocentowanie przysługuje. W takiej sytuacji Sąd nie może uchylić samego uzasadnienia w części, ponieważ sentencja jest prawidłowa, mówi o należnym oprocentowaniu. Skarżąca otrzymując nadpłatę z Urzędu Skarbowego w L., ponieważ to organ I instancji dokonuje fizycznie nadpłaty w konkretnym dniu, powinna zwrócić się do organu o zwrot części nadpłaty wraz oprocentowaniem, ponieważ otrzymaną kwotę zarachowuje proporcjonalnie na nadpłatę i odsetki. Tak samo jak czyni to organ w przypadku wpłaty określonej kwoty podatku przez podatnika na zaległości i odsetki.
Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie uznał za zasadne oddalenie skargi, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), gdyż ani zarzuty natury procesowej ani materialnoprawnej nie mogły być uznane za zasadne

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI