Orzeczenie · 2026-03-31

III SA/Wa 2477/25Oddalenie skargi podatek dochodowy zabezpieczenie majątku 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-03-31
NSAPodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITzabezpieczenie zobowiązaniapostępowanie upadłościowemasa upadłościOrdynacja podatkowaPrawo upadłościowekontrola podatkowaJPK_VATzaległości podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2020 r. wraz z odsetkami. Podstawą zabezpieczenia były ustalenia kontroli podatkowej wskazujące na wysokie przychody i brak złożenia zeznania PIT-36, co rodziło uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania. Skarżący podnosił, że wobec niego toczy się postępowanie upadłościowe, a art. 146 ust. 3 Prawa upadłościowego zakazuje egzekucji z majątku wchodzącego w skład masy upadłości. Organy podatkowe oraz Sąd uznały jednak, że prawomocne postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli z 3 maja 2023 r. zakończyło postępowanie upadłościowe, przywracając podatnikowi prawo do swobodnego rozporządzania majątkiem i umożliwiając zastosowanie zabezpieczenia. Sąd podkreślił, że zobowiązanie podatkowe za 2020 r. skonkretyzowało się po ogłoszeniu upadłości, a organ podatkowy nie miał możliwości zgłoszenia tej wierzytelności w toku postępowania upadłościowego. Ponadto, analiza sytuacji majątkowej podatnika wykazała brak wystarczających środków na pokrycie zobowiązania, co uzasadniało zastosowanie zabezpieczenia. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa upadłościowego w kontekście zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, zwłaszcza gdy zobowiązanie powstało po ogłoszeniu upadłości, a także ocena przesłanek uzasadniających zabezpieczenie w przypadku niewystarczającego majątku podatnika.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie upadłościowe zostało zakończone prawomocnym postanowieniem o ustaleniu planu spłaty wierzycieli.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zakończenie postępowania upadłościowego poprzez ustalenie planu spłaty wierzycieli przywraca możliwość zabezpieczenia zobowiązań podatkowych powstałych po ogłoszeniu upadłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli kończy postępowanie upadłościowe, przywraca upadłemu prawo do swobodnego rozporządzania majątkiem i umożliwia organom podatkowym zastosowanie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, w tym tych powstałych po ogłoszeniu upadłości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zakończenie postępowania upadłościowego oznacza wygaśnięcie funkcji syndyka i odzyskanie przez upadłego legitymacji procesowej oraz prawa do dysponowania majątkiem. Zobowiązanie podatkowe za 2020 r. powstało po ogłoszeniu upadłości i nie mogło być zgłoszone w postępowaniu upadłościowym, co uzasadnia jego zabezpieczenie.

Czy organ podatkowy może zastosować zabezpieczenie zobowiązania podatkowego, gdy podatnik nie posiada wystarczającego majątku do jego pokrycia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli ustalenia faktyczne wskazują na uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, w tym z powodu braku wystarczającego majątku lub niskich dochodów podatnika, organ podatkowy może zastosować zabezpieczenie.

Uzasadnienie

Analiza sytuacji majątkowej podatnika wykazała brak nieruchomości, wystarczających dochodów ani ruchomości, które gwarantowałyby pokrycie kwoty zobowiązania podatkowego. W połączeniu z innymi zaległościami, stanowiło to podstawę do uznania istnienia uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania.

Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zabezpieczenia zobowiązania podatkowego mogą być stosowane w sytuacji, gdy podatnik jest w trakcie postępowania upadłościowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, o ile postępowanie upadłościowe zostało zakończone prawomocnym postanowieniem o ustaleniu planu spłaty wierzycieli, co przywraca możliwość stosowania przepisów Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd odrzucił argumentację skarżącego o naruszeniu art. 146 ust. 3 Prawa upadłościowego, wskazując, że zakończenie postępowania upadłościowego znosi zakaz egzekucji i zabezpieczenia z majątku upadłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego.

Przepisy (20)

Główne

O.p. art. 33 § § 1

Ordynacja podatkowa

Uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania, w tym poprzez trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań lub dokonywanie czynności mogących utrudnić egzekucję, uzasadnia zastosowanie zabezpieczenia. Katalog przesłanek jest otwarty.

O.p. art. 33 § § 2 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Zabezpieczenie może dotyczyć przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 33 § § 3

Ordynacja podatkowa

Zabezpieczenie może być dokonane na majątku podatnika.

O.p. art. 33 § § 4 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Zabezpieczenie może obejmować przybliżoną kwotę zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę.

t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja kosztów uzyskania przychodów.

u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Obowiązek złożenia zeznania rocznego PIT-36.

P.u. art. 146 § ust. 3

Ustawa - Prawo upadłościowe

Zakaz skierowania egzekucji do majątku stanowiącego masę upadłości po ogłoszeniu upadłości oraz zakaz wykonywania postanowienia o zabezpieczeniu z majątku upadłego w czasie trwania postępowania upadłościowego.

P.u. art. 49114 § ust. 8

Ustawa - Prawo upadłościowe

Wydanie postanowienia o ustaleniu planu spłaty wierzycieli oznacza zakończenie postępowania upadłościowego.

P.u. art. 49121 § ust. 1

Ustawa - Prawo upadłościowe

Po wykonaniu obowiązków określonych planem spłaty, sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu i umorzeniu zobowiązań.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy materialnej.

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 21 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Powstanie zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 21 § § 3

Ordynacja podatkowa

Określenie wysokości zobowiązania podatkowego w decyzji.

t. j. art. 146 ust. 3

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 794

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakończenie postępowania upadłościowego poprzez ustalenie planu spłaty wierzycieli przywraca możliwość zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. • Zobowiązanie podatkowe za 2020 r. powstało po ogłoszeniu upadłości i nie mogło być zgłoszone w postępowaniu upadłościowym. • Podatnik nie posiada wystarczającego majątku do pokrycia zobowiązania podatkowego, co uzasadnia zastosowanie zabezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Postępowanie upadłościowe chroni podatnika przed egzekucją i zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych na podstawie art. 146 ust. 3 Prawa upadłościowego. • Organy podatkowe naruszyły zasady postępowania administracyjnego i podatkowego, w tym zasadę prawdy materialnej i zaufania obywateli do organów.

Godne uwagi sformułowania

prawomocne postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli z [...] marca 2023 r. zakończyło postępowanie upadłościowe i spowodowało zmianę pozycji Syndyka, który od tego momentu nie ma legitymacji procesowej do występowania w imieniu upadłego. • Po prawomocnym zakończeniu postępowania upadłościowego Skarżący odzyskał prawo do swobodnego rozporządzania swoim majątkiem. • przedmiotem ewentualnego oddłużenia w wyniku przeprowadzonego postępowania upadłościowego mogą być wymagalne i niezaspokojone w tymże postępowaniu wierzytelności (w ujęciu podatkowym - zaległości podatkowe), a nie nieznane co do wysokości zobowiązania podatkowe.

Skład orzekający

Maciej Kurasz

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Kaute

przewodniczący

Agnieszka Baran

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa upadłościowego w kontekście zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, zwłaszcza gdy zobowiązanie powstało po ogłoszeniu upadłości, a także ocena przesłanek uzasadniających zabezpieczenie w przypadku niewystarczającego majątku podatnika."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie upadłościowe zostało zakończone prawomocnym postanowieniem o ustaleniu planu spłaty wierzycieli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji przepisów Prawa upadłościowego z Ordynacją podatkową w kontekście zabezpieczenia należności podatkowych, co jest istotne dla wielu podatników.

“Czy zakończenie upadłości konsumenckiej otwiera drogę do zabezpieczenia podatków? Sąd wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 1 027 154 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst