III SA/Wa 2464/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia Ministra Finansów i Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące egzekucji administracyjnej, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych.
Sprawa dotyczyła skargi S.O. na postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które oddaliło skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego polegającą na zajęciu wierzytelności. S.O. zarzucał m.in. prowadzenie egzekucji pomimo wstrzymania czynności oraz błędy proceduralne związane z postępowaniem upadłościowym. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając naruszenie przepisów KPA i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę S.O. na postanowienie Ministra Finansów, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. oddalające skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. polegającą na zajęciu wierzytelności pieniężnej S.O. u Komornika Sądowego. S.O. podnosił zarzuty dotyczące prowadzenia egzekucji pomimo wydania postanowień o wstrzymaniu czynności, a także kwestionował podstawę prawną wystawionych tytułów wykonawczych, wskazując na wcześniejsze postępowanie upadłościowe. Dyrektor Izby Skarbowej uznał skargę za niedopuszczalną w zakresie zarzutów materialnoprawnych, a w pozostałym zakresie nie dopatrzył się nieprawidłowości. Minister Finansów podtrzymał to stanowisko. Sąd administracyjny, kontrolując zaskarżone postanowienia, stwierdził naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 7 i 77 KPA, które mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony, a materiał dowodowy nie został wyczerpująco zebrany i rozpatrzony. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdzając, że nie mogą być one wykonane.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na czynności egzekucyjne może dotyczyć wyłącznie zarzutów formalnoprawnych, a nie zarzutów materialnoprawnych dotyczących zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skarga na czynności egzekucyjne może odnosić się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 ustawy).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (27)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 54 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 23 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 62
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 67 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1 § pkt 15
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.u.n. art. 61
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
u.p.u.n. art. 169
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
u.p.u.n. art. 220
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
u.p.u.n. art. 223
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
u.p.u.n. art. 264
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
k.p.c. art. 773
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 831
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych KPA (art. 7, 77) przez organy obu instancji. Niewłaściwe rozpatrzenie skargi na czynności egzekucyjne przez Dyrektora Izby Skarbowej. Nieskuteczne zajęcie wierzytelności u komornika sądowego, który nie był dłużnikiem zobowiązanego.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów egzekucyjnych i Ministra Finansów dotyczące dopuszczalności skargi na czynności egzekucyjne i prawidłowości zajęcia wierzytelności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uwzględnił skargę chociaż z innych przyczyn, aniżeli w niej wskazano. Naruszenie te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a , wystąpiły w postanowieniach organów obu instancji.
Skład orzekający
Krystyna Kleiber
przewodniczący sprawozdawca
Sylwester Golec
członek
Hieronim Sęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na czynności egzekucyjne w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, stosowania przepisów KPA w postępowaniu egzekucyjnym oraz zasad skuteczności zajęcia wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej oraz postępowania upadłościowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowania egzekucyjnego w administracji i potencjalne pułapki proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji organów.
“Pułapki proceduralne w egzekucji administracyjnej: kiedy sąd uchyla decyzje organów?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2464/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-11-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-09-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Hieronim Sęk Krystyna Kleiber /przewodniczący sprawozdawca/ Sylwester Golec Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r. sprawy ze skargi S.O. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] września 2004 r. Nr[...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia S. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] września 2005 r. - na podstawie art. 18, 23 § 5 i 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/Dz.U. z 2002 r. Nr 110 poz.968 ze zmianami/, utrzymał je w mocy. Postanowieniem tym Dyrektor Izby Skarbowej w S. oddalił skargę S. O. na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. , polegająca na zajęciu wierzytelności pieniężnej dłużnika S. O. u Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym W., na postawie zawiadomień organu egzekucyjnego nr od [...] do [...] . W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w S. wyjaśnił co następuje. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., będący organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku dłużnika S. O., na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na wniosek wierzycieli Urzędu Skarbowego w W., Urzędu Miasta W. i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w W.. W wyniku podjętych w tym postępowaniu czynności ,organ egzekucyjny na podstawie art. 89 § 1 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawiadomieniami z dnia 8 lipca 2004 r. o numerach [...] do [...] , dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej przysługującej S. O. z tytułu odszkodowania od PZU SA, zdeponowanej w depozycie sądowym Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym W.. Doręczenie przedmiotowych zawiadomień dłużnikowi zajętej wierzytelności nastąpiło w dniu 12 lipca 2004 r., natomiast zobowiązany otrzymał odpisy zawiadomień o zajęciu - za pośrednictwem poczty - w dniu 19 lipca 2004 r. Pismem z dnia 13 lipca 2004 r. znak: [...] Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w W. uznał zajętą wierzytelność, informując, iż nie jest ona obciążona, a realizacja zastosowanego środka egzekucyjnego nastąpi po przekazaniu przez S. O. prawomocnego tytułu wykonawczego. Ze względu na zbieg egzekucji administracyjnej z sądową, prowadzoną także przez Komornika Sądu Rejonowego w W. do wierzytelności należnej zobowiązanemu od PZU S.A. Inspektorat w W., Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. postanowieniami z dnia [...] lipca 2004 r. o numerach: od [...] do [...] - zgodnie z dyspozycją art. 62 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - wstrzymał czynności egzekucyjne skierowane do tej wierzytelności i wystąpił do właściwego Sądu o wyznaczenie organu egzekucyjnego do łącznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 19 lipca 2004 r. S. O. złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w S. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. skargę na czynności egzekucyjne, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie [...] oraz wstrzymanie i zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozpatrzenia sprawy przez Sąd powszechny z powództwa przeciwegzekucyjnego. Zarzucił też prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo wydania prawomocnych postanowień z dnia [...] lipca 2004 r. o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych, twierdząc, iż organ egzekucyjny dokonując kolejnych czynności skarżonymi zawiadomieniami z dnia 8 lipca 2004 r. dopuścił się sfałszowania i antydatowania tych czynności. W skardze S. O. podniósł również zarzuty w zakresie niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, nieistnienia obowiązku oraz jego wygaśnięcia, które były już przedmiotem odrębnych postępowań . Dyrektor Izby Skarbowej w S. jak wyjaśnił, po otrzymaniu skargi, ustalił iż realizacja dokonanego zajęcia wierzytelności u Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym W. nastąpiła w dniu 1 września 2004 r. poprzez wyegzekwowanie w całości dochodzonych w tym postępowaniu należności pieniężnych. Odpowiadając na zarzuty skargi Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdził, iż zgodnie z art. 54 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, może dotyczyć wyłącznie zarzutów formalnoprawnych. Zarzuty te mogą odnosić się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Strona w ramach skargi na czynności egzekucyjne nie może zatem podnosić zarzutów materialnoprawnych, a wynika to nie tylko z samej istoty skargi na czynności, ale także z treści art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie bowiem z tym przepisem organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, stąd zarzuty dotyczące tej kwestii nie podlegają rozpoznaniu w niniejszym trybie. W myśl art. 54 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, co oznacza, iż w tym przypadku ocenie podlega dokonana w dniu 12 lipca 2004 r. czynność organu egzekucyjnego polegająca na zajęciu wierzytelności u Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w W.. Z uwagi na fakt, iż Skarżący dowiedział się o dokonanej czynności w dniu 19 lipca 2004 r., został zachowany przez niego ustawowy termin do wniesienia przedmiotowej skargi. Oceniając działania organu egzekucyjnego zmierzające do wyegzekwowania należności objętych przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym, Dyrektor Izby Skarbowej w S. nie dostrzegł nieprawidłowości w podjętych przez ten organ czynnościach. Zdaniem jego wstrzymanie czynności egzekucyjnych w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej z sądową, nie pozbawiło organu egzekucyjnego możliwości prowadzenia dalszego postępowania egzekucyjnego, a jedynie skutkowało wstrzymaniem wykonania zastosowanego środka egzekucyjnego (tj. w tym przypadku zajęcia wierzytelności w PZU S.A. Inspektorat w W.. Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zawierają wszystkie elementy, o których mowa w art. 67 § 2 ustawy egzekucyjnej. Tryb dokonywania zajęcia wierzytelności pieniężnych regulują przepisy art. 89 powołanej ustawy, które w ocenie tutejszego organu nie zostały naruszone. W myśl bowiem art. 89 § 2 ustawy, zajęcie wierzytelności dokonane jest z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, a zatem w tym przypadku skutek prawny zajęcia wierzytelności należy wiązać z doręczeniem zawiadomienia Komornikowi Sądowemu Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w W. (co nastąpiło w dniu 12 lipca 2004 r. ) zgodnie natomiast z dyspozycją art. 89 § 3 ustawy, organ egzekucyjny przesłał odpisy przedmiotowych zawiadomień Zobowiązanemu, w których prawidłowo pouczył, iż nie wolno mu zajętej kwoty odebrać, ani też nią rozporządzać. Tym samym fakt doręczenia S. O. w dniu 19 lipca 2004 r. zawiadomień o numerach: [...] do [...] pozostaje bez wpływu na skuteczne dokonanie przedmiotowego zajęcia wierzytelności pieniężnej. W świetle przedstawionych okoliczności, bezpodstawnym jest podniesiony przez Skarżącego zarzut fałszowania dokumentów czy też antydatowanie dokonywanych czynności egzekucyjnych. Natomiast co do wniosku o wstrzymanie zajęcia wierzytelności organ wyjaśnił, iż w żądanie skarżącego stało się bezprzedmiotowe ze względu na wyegzekwowanie w całości należności objętych przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym. Natomiast w kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wydał odrębne postanowienie z dnia [...] lipca 2004 r. nr[...], które jest przedmiotem innego toczącego się w trybie zażaleniowym postępowania. Minister Finansów utrzymując w mocy opisane postanowienie wyjaśnił, że zarzuty zażalenia o rażącym naruszeniu art. 54, 62, 67 § 2, 89 § 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym oraz art. 773 kpc oraz art. 19 ustawy o działalności ubezpieczeniowej nie znalazły potwierdzenia. Zgodnie z art. 54 tej ustawy skargę na dokonaną czynność egzekucyjną polegającą na zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności u Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w W. należy ocenić pod kątem zgodności z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że czynność zajęcia wierzytelności u Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sadzie Rejonowym w W. dokonana została zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W subiektywnym odczuciu Zobowiązanego postępowanie-egzekucyjne nie powinno być prowadzone z uwagi na wstrzymanie czynności egzekucyjnych postanowieniami z dnia [...] lipca 2004 r. nr[...] -[...] , jednakże w świetle obowiązujących przepisów organ egzekucyjny był uprawniony do podejmowania nowych środków egzekucyjnych. Postanowieniami z dnia [...] lipca 2004 r. organ egzekucyjny wstrzymał jedynie czynności egzekucyjne skierowane do wierzytelności zobowiązanego zajętej w PZU S.A. Inspektorat w W.. Postanowienia te skutkowały wstrzymaniem wykonania zastosowanego środka egzekucyjnego, a nie wstrzymaniem toczącego się postępowania egzekucyjnego i niemożnością podejmowania nowych środków egzekucyjnych. S. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając postanowieniu Ministra Finansów rażące naruszenie art. 54, 62, 67 § 2, 89 § 2 i 3 oraz art. 2 § 3, 3 § 1, 12, 13 § 1, 26 § 5, 27 § 1, 29 § 1 i § 2, 32, 33 pkt 1, 3, 6, 10, 45 § 1 i §2, 56 § 1 pkt 5 i 59 § 1 pkt 2, 3, 6, 7 i 62 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 77 § 2 kpc i art. 13 ustawy o działalności .ubezpieczeniowej , art. 33 § 1, 61, 131 § 1, 169, 170, 204, 217, 220-223 Ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Wyjaśnił, że Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2000 r. ogłosił upadłość jego firmy, a w toku tego postępowania wierzytelności Urzędu skarbowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Miasta objęte przedmiotowymi tytułami były wykazane na liście wierzytelności. W dniu 14 marca 2003 r. postępowanie upadłościowe zostało zakończone podziałem masy upadłościowej. Tytuły będące przedmiotem skargi zostały wystawione w lutym 2004 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. organ egzekucyjny wstrzymał czynności egzekucyjne, a w tej samej dacie wystawił nowe zawiadomienie o zajęciu wierzytelności należnej skarżącemu z PZU, a zajętej przez komornika sądowego. Zdaniem skarżącego wszystkie czynności egzekucyjne winne być wstrzymane bowiem doszło do zbiegu egzekucji sądowej z administracyjną ,na podstawie art. 831 i art. 773 kpc i dalej egzekucja winna przebiegać pod kontrolą Sądu. Ponadto organ egzekucyjny powinien z urzędu zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej z nowych tytułów powstałych po ukończeniu postępowania upadłościowego ,stosownie do art. 169 prawa upadłościowego. W konsekwencji doszło do istnienia dwóch tytułów wykonawczych - jednego przeciwko upadłemu i następnym - wydanym po ukończeniu postępowania upadłościowego, co w świetle art. 365 kpc jest niedopuszczalne. Organ egzekucyjny winien zbadać czy egzekwowana wierzytelność istnieje i czy jest wymagalna, gdyż zdaniem skarżącego, po zakończeniu postępowania upadłościowego nie można już stosować art. 220-223 prawa upadłościowego ,a jedyną właściwą drogą uzyskania wierzytelności jest droga postępowania sądowego. Wydanie tytułu ,wskazującego kwotę główną sprzed upadłości łącznie z wysokością późniejszych odsetek jest błędna. Naruszono zatem przepisy art. 13 § 1 w zw. z art. 61 prawa upadłościowego, a także art. 26 § 5 pkt 1, art. 15 § 1 i art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji gdyż brak było tytułu, doręczenia dłużnikowi odpisu tytułu oraz art. 33 i art. 59 tej ustawy przez nie zajęcie przez organ egzekucyjny stanowiska wobec wniosków o umorzenie postępowania i złożonego przez niego powództwa przeciwegzekucyjnego. W uzasadnieniu skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w S.. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wnosząc o jej oddalenie uznał iż w części zarzuty za bezzasadne, a w części nie powinny podlegać rozpatrzeniu w tym postępowaniu, toczącym się na podstawie art. 54 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył. Sądy administracyjne stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta obejmuje skargi między innymi na decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 tej ustawy Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnił skargę chociaż z innych przyczyn, aniżeli w niej wskazano. Na wstępie należy stwierdzić, że podstawą toczącego się postępowania jest skarga S. O. złożona organowi nadzoru - Dyrektorowi Urzędu Skarbowego w S. w dniu 21 lipca 2004 r. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. zatytułowana "Skarga - zarzuty " z zarzutem obrazy prawomocnego postanowienia z dnia [...] lipca 2004 r. [...] w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych oraz obrazy orzeczenia Sądu Gospodarczego w P. w sprawie ustalenia listy wierzytelności, a w konsekwencji skierowanie egzekucji do majątku wyłączonego spod egzekucji z masy upadłościowej, zgodnie z art. 61 prawa upadłościowego, ze sprecyzowanym wnioskiem o umorzenie postępowania administracyjnego [...] jak też wstrzymanie i zawieszenie sprawy [...] do czasu rozpatrzenia przez Sąd Cywilny powództwa pzeciwegzekucyjnego (k 26 akt Dyrektora Izby Skarbowej w S.) W uzasadnieniu S. O. wskazał, że wobec wydania postanowień o wstrzymaniu egzekucji - wszelkie inne działania były niedopuszczalne. Dyrektor Izy Skarbowej w S. rozpatrzył skargę w trybie art. 54 § 1 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zmianami), jak wskazał, na czynność zajęcia wierzytelności pieniężnej u komornika sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym W. i oddalił tę skargę (k 37-38 akt administracyjnych). Zgodnie z art. 54 § 1 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Nie jest to jednocześnie skarga w rozumieniu art. 227Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U.z 2000 r. Nr 98 poz.1071 ze zmianami/ , posiłkowo stosowanego, do omawianej ustawy . Literatura i orzecznictwo przyjmuje, że skarga ta może być wnoszona na czynności o charakterze wykonawczym, środek ten nie przysługuje na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o uprawnieniach i obowiązkach uczestników postępowania egzekucyjnego. Przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zamierzające do zastosowania bądź zrealizowania środka egzekucyjnego. Oznacza to, że skarga ta nie będzie przysługiwać w sytuacjach gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo w sytuacjach gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2004 r. sygn. akt III S.A. 827/99 Lex 43032) . Organy egzekucyjne winny badać z urzędu czy wymienione skargi spełniają warunki do uznania je za wniesione w trybie art.54 analizowanej ustawy. Z tego względu uwagi ogólne postanowień obu instancji ,odnoszące się do interpretacji art.54 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. były zasadne. Skarga wniesiona przez S. O. dotyczyła podjęcia przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych przy istniejących w sprawie postanowieniach o ich wstrzymaniu. Nie była skargą na czynności wykonawcze lecz kwestionowała podstawę prawną podjętego środka egzekucyjnego z wierzytelności pieniężnych. Znamienne przy tym, że Skarżący kwestionował również podstawę prawną wystawionych tytułów wykonawczych . Pismo z dnia 19 lipca 2004 r. "skarga-zarzuty" zawierało wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie i zawieszenie tego samego postępowania (co wynika z przytoczonych numerów) do czasu rozpatrzenia sprawy przez Sąd cywilny z powództwa przeciwegzekucyjnego. Jeżeli, zdaniem organu egzekucyjnego sformułowania i wnioski były niejednoznaczne czy też niejasne, w szczególności wobec braku bliższych danych o sprawie w sądzie powszechnym, należało wezwać S. O. do sprecyzowania nasuwających się wątpliwości. Dopiero eliminacja konkretnych żądań, mogła spowodować uznanie, że pismo to jest skargą w rozumieniu art. 54 § 1 omawianej ustawy. Gdyby przyjąć za wywodami skarżącego, że pismo to było pierwszym po otrzymaniu przez skarżącego tytułów wykonawczych , to mając na uwadze żądanie umorzenia postępowania , należałoby potraktować go w całości, a nie jak uczyniono jedynie w części, jako złożone w trybie art.33 Ustawy, gdyż zawierało najdalej idące wnioski na korzyść skarżącego . Nie można też wykluczyć istnienia w tej sprawie przesłanek przewidzianych w art.35 a Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji., co jednak wymagało dalszego jej zbadania ,łącznie z materiałami z postępowania upadłościowego Natomiast gdyby miała być to skarga w trybie przyjętym przez Dyrektora Izby Skarbowej w S., na zastosowany środek egzekucyjny, przy równocześnie wstrzymanych, postanowieniem, czynnościach egzekucyjnych , to należy zgodzić się ze skarżącym, ze działanie takie nie było prawidłowe. Zgodnie z przepisem art. 1 a pkt. 15 Ustawy , przez wstrzymanie czynności egzekucyjnych rozumie się wstrzymanie wykonania wszystkich lub części zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia zastosowanych czynności egzekucyjnych. Przepis art. 62 Ustawy wymaga, aby w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową organ egzekucyjny z urzędu lub na wniosek wstrzymał czynności egzekucyjne i przekazał akta sądowi rejonowemu. W sprawie tej , w dniu [...] lipca 2005r. wydane zostały trzy postanowienia o wstrzymaniu czynności egzekucyjnych wobec zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, realizowaną przez komornika sądowego w W. wobec należnego S. O. odszkodowania od Inspektoratu PZU S.A. Inspektorat w W., na mocy prawomocnego wyroku sądowego. Dłużnikiem zobowiązanego był Państwowy Zakład Ubezpieczeń S.A. , wobec czego jedynie zakład uprawniony był do otrzymania na podstawie art.89 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności ,łącznie z nałożonymi obowiązkami, wynikającymi z zabezpieczenia wierzytelności , nie zaś komornik w W.. Nie on był bowiem dłużnikiem zobowiązanego , a więc złożone przez niego oświadczenia o uznaniu długu nie miały żadnego znaczenia dla tej sprawy. Jak wynika z akt postępowania właściwa czynność - zajęcia wierzytelności w PZU SA miała miejsce przed dniem 8 lipca 2005 r. .Zasadnie więc organ egzekucyjny wydał postanowienia , przewidziane w art.62 Ustawy tym bardziej , że interesy wierzycieli zobowiązanego były już zabezpieczone. Zmiana koncepcji prowadzonego postępowania po tej dacie jest niezrozumiała, a wystawione zawiadomienia nieskuteczne jako skierowane do osoby nie będącej dłużnikiem zobowiązanego. Niewyjaśnienie przez organ egzekucyjny wszystkich okoliczności wskazanych w skardze - zarzutach, spowodowała, że zobowiązany tak w zażaleniu jak i w skardze do Sądu porusza zagadnienia , które niewątpliwie , należą do kategorii zarzutów. Są nimi wszystkie dotyczące ewentualnego wystawienia tytułów wykonawczych , wbrew atrt.264 Ustawy z dnia 28 lutego 2003 Prawo upadłościowe i naprawcze /Dz.U.Nr 60 poz.535 ze zmianami/ , to jest możliwości powstania podwójnych tytułów wykonawczych, jednych z postępowania upadłościowego, drugich , wystawionych obecnie. Problemy te jednak, z całą pewnością nie mogą pozostawać w obszarze skargi wniesionej w trybie art.54 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu omówione okoliczności wskazują, iż zostały naruszone w postępowaniu egzekucyjnym przepisy art. 7 kpa i art. 77 kpa, które winny być stosowane do postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie art. 18 Ustawy, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. . Naruszenie te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a , wystąpiły w postanowieniach organów obu instancji. Minister Finansów również był uprawniony i zobowiązany do uzupełnienia materiałów niniejszego postępowania, co wynika z przepisu art.136 kpa. Podstawą prawną wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI